Sự ăn mòn kim loại – Hóa học 12-Ban cơ bản thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo

Mục tiêu nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm là học sinh tự tiến hành thí nghiệm kiểm chứng, theo dõi về hiện tượng ăn mòn kim loại tại nhà đồng thời chụp ảnh, quay video, làm phóng sự và viết bài thuyết trình về thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại ở địa phương.

PHẦN I: MỞ ĐẦU

Mục tiêu căn bản ,cốt lõi của chương trình giáo dục phổ thông giúp người học làm chủ kiến thức phổ thông; biết vận dụng hiệu quả kiến thức vào đời sống và tự học suốt đời; có định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp; biết xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội; có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú; nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại Bên cạnh đó chương trình giáo dục trung học phổ thông còn giúp cho học sinh tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng lực cần thiết đối với người lao động, ý thức và nhân cách công dân, khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân để tiếp tục học lên, học nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động; khả năng thích ứng với những đổi thay trong bối cảnh toàn cầu hóa và cách

Từ thực tế đó, nhiệm vụ cấp bách đặt ra là phải đổi mới phương pháp dạy học Trong dạy học hoá học, có thể nâng cao chất lượng dạy học và phát triển năng lực nhận thức của học sinh bằng nhiều biện pháp và phương pháp khác nhau, trong đó cho học sinh tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo là một giải pháp cần thiết để đổi mới phương pháp dạy và học hóa học giúp học sinh gắn lý thuyết với thực tiễn, vận dụng kiến thức tích hợp liên môn vào giải quyết nhiệm vụ học tập

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục trong đó cá nhân

học sinh được trải nghiệm, tham gia trực tiếp vào các tình huống trong học tập và trong thực tiễn, qua đó hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giá trị, kỹ năng sống và những năng lực chung cần có

Nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo là những kiến thức thực tiễn gắn

bó với đời sống, địa phương, cộng đồng, đất nước, mang tính tổng hợp nhiều lĩnh vực giáo dục, nhiều môn học; dễ vận dụng vào thực tế; được thiết

triển năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào giải quyết tình huống thực tiễn trong bài: Sự ăn mòn kim loại– Hóa học 12-Ban cơ bản thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo"

1 Ý nghĩa đối với lĩnh vực dạy học:

Hiện nay, một bộ phận không nhỏ học sinh có dấu hiệu chán học, lười học Điều này không chỉ xảy ra ở một môn học mà xảy ra ở nhiều môn học Đây là điều rất đáng lo ngại đối với nền giáo dục nói chung, giáo dục trung học phổ thông nói riêng Một trong những nguyên nhân của hiện tượng trên

là do nội dung và phương pháp dạy học truyền thống không còn phù hợp, không tính đến sự khác nhau của học sinh về tư chất, thiên hướng, trình độ phát triển, điều kiện tự nhiên Học sinh ít được vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn, thấy môn học còn nặng nề về lý thuyết, nặng về học để thi chứ không phải học để vận dụng, để phục vụ đời sống sau này

Mục đích của sáng kiến là đưa kiến thức bộ môn hóa học trở nên gần gũi thiết thực với đời sống, học sinh có thể vận dụng ngay những hiểu biết được học trên lớp vào thực tế ở địa phương hoặc ngay trong chính gia đình mình từ đó chủ động, hứng thú, tích cực tham gia vào hoạt động trải nghiệm Giáo viên đổi mới phương pháp chỉ là người tổ chức điều khiển học sinh học tập, học sinh trở thành chủ thể của quá trình nhận thức

2 Ý nghĩa đối với thực tiễn đời sống:

Hoạt động trải nghiệm sáng tạo" là cầu nối” để học sinh "học qua làm" trong thực tiễn, từ đó mới giúp cho kiến thức "biến" thành năng lực

Từ việc tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo, các em sẽ được vận dụng kiến thức được học ở trong trường, qua đó học sinh được mở rộng, tìm tòi, sáng tạo hơn trong kiến thức Thông qua hoạt động trải nghiệm, cho

dù nội dung hoạt động liên quan đến kiến thức của môn học nào thì học sinh đều phải thực hiện bằng hành động; phải tìm hiểu, sử dụng các sản phẩm, công cụ và thiết bị trong thực tế; phải nghe, nói, viết, làm; phải giao tiếp, hợp tác với bạn bè, thầy cô và những người xung quanh để hoàn thành nhiệm vụ

Do vậy hoạt động trải nghiệm sáng tạo có vai trò quyết định đối với việc hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của học sinh

Việc tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo giúp các em học sinh có tâm lý thoải mái và tiếp thu kiến thức một cách chủ động thúc đẩy kết quả học tập bộ môn và góp phần tạo nên một thế hệ trẻ tích cực năng động sáng tạo, hiểu rõ về năng lực của bản thân để có động lực phấn đấu trong cuộc sống sau này

- Học sinh theo nhóm tự giác, tích cực, chủ động nhận nhiệm vụ từ phía giáo viên (tìm hiểu về thực trạng ăn mòn kim loại ở địa phương nơi em sinh

sống); phân công cụ thể nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm, sử dụng các phương tiện như điện thoại, máy quay video, giấy, bút để thực hiện nhiệm vụ học tập

b) Về các hoạt động dạy và học

- Giáo viên chỉ đóng vai trò là người điều khiển các hoạt động học của học sinh, giúp học sinh chuẩn hóa kiến thức vừa lĩnh hội

- Học sinh tự chiếm lĩnh kiến thức thông qua việc tìm hiểu thực trạng ăn mòn kim loại ở địa phương, báo cáo những nội dung đã tìm hiểu được và chính xác hóa kiến thức đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên

c) Về phương pháp kiểm tra đánh giá

- Có thể kiểm tra đánh giá học sinh thông qua việc chuẩn bị bài báo cáo (nội dung có đầy đủ sâu sắc, phong phú không?, hình thức có đẹp không?)

Ngoài ra, việc chia học sinh theo từng nhóm nhỏ tìm hiểu nội dung bài học thông qua hoạt động trải nghiệm sáng tạo còn giúp cho việc hình thành những năng lực phẩm chất cần thiết cho học sinh bao gồm:

Năng lực tự học: là khả năng xác định được nhiệm vụ học tập một cách tự

giác, chủ động; tự đặt được mục tiêu học tập ; tự đánh giá và điều chỉnh kế hoạch học tập hình thành cách học tập riêng của bản thân; tự nhận ra và điều chỉnh những sai sót hạn chế của bản thân trong quá trình học tập; chủ động tìm kiếm

sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong học tập

Năng lực giải quyết vấn đề: là khả năng phân tích được tình huống

trong học tập, trong cuộc sống và nêu được tình huống có vấn đề Thu thập

và làm rõ các thông tin có liên quan đến vấn đề; đề xuất và phân tích được một số giải pháp giải quyết vấn đề, lựa chọn giải pháp phù hợp nhất và thực hiện giải pháp đó

Năng lực sáng tạo: là khả năng xem xét sự vật hiện tượng với những

góc nhìn khác nhau, hình thành kết nối các ý tưởng; nêu được nhiều ý tưởng

mới trong học tập và cuộc sống; tạo ra yếu tố mới dựa trên những ý tưởng khác nhau

Năng lực thể chất: là khả năng sống thích ứng và hài hòa với môi

trường; biết rèn luyện sức khoẻ thể lực và nâng cao sức khoẻ tinh thần

Năng lực giao tiếp: là sự chủ động trong giao tiếp; tôn trọng lắng nghe,

có phản ứng tích cực trong giao tiếp Biết lựa chọn nội dung, ngôn ngữ phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp

Năng lực tham gia và tổ chức hoạt động: thể hiện ở sự tích cực tham

gia hoặc thiết kế, tổ chức các hoạt động, đặc biệt các hoạt động xã hội, các cá nhân tham gia giải quyết vấn đề và sẵn sàng hỗ trợ, giúp đỡ mọi người

- Trên cơ sở đó, xác định phương hướng tiếp tục giáo dục và giảng dạy của giáo viên, cũng như việc học tập rèn luyện của học sinh theo sát thực tế

điều chỉnh nội dung, phương pháp và tổ chức giáo dục và dạy học nhằm đạt chất lượng cao hơn

- Tạo điều kiện cho những học sinh yếu kém nắm được những kiến thức và kỹ năng cơ bản nhất của chương trình môn hoá học

- Tạo điều kiện cho những học sinh khá giỏi có khả năng có thể phát huy năng lực của mình, từ đó tăng thêm hứng thú tìm tòi tri thức của học sinh

2 Tính sáng tạo của giải pháp:

Hoạt động trải nghiệm đều thực hiện mục đích chung của chủ đề: tìm hiểu về sự ăn mòn kim loại và thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại ở địa phương, từ đó đưa ra các biện pháp chống ăn mòn kim loại nói chung và biện pháp riêng áp dụng ngay trong gia đình Khi tham gia hoạt động đó có các tác dụng là:

*Hoạt động này có thể hình thành cho học sinh những kiến thức về sự

ăn mòn kim loại và tác hại của việc kim loại bị ăn mòn ở mức độ nào?

*Những kỹ năng nào có thể được hình thành ở học sinh và các mức độ của nó đạt được sau khi tham gia hoạt động?

* Những thái độ, giá trị, thói quen nào có thể được hình thành hay thay đổi ở học sinh sau hoạt động?

Từ đó giáo viên xác định nội dung và phương pháp, phương tiện, hı̀nh thức của hoạt động Mục tiêu có thể đạt được hay không phụ thuộc vào việc xác định đầy đủ và hợp lý những nội dung và hình thức của hoạt động

-Trước hết, cần căn cứ vào chủ đề, các mục tiêu đã xác định, các điều kiện hoàn cảnh cụ thể của lớp, của nhà trường và khả năng của học sinh để xác định các nội dung phù hợp cho các hoạt động Giáo viên cần liệt kê đầy

đủ các nội dung hoạt động phải thực hiện

- Từ nội dung, xác định cụ the phương pháp tien hành, xác định nhữ ng phương tiện ca n có đe tien hành hoạt động Từ đó lựa chọn hı̀nh thức hoạt

động tương ứng đó là “Thuyết trình về thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại tại địa phương nơi em sinh sống.” Hình thức báo cáo, trình bày,

thuyết trình về thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại và các biện pháp chống ăn mòn kim loại là chính, kết hợp với thảo luận trao đổi giữa các nhóm để tăng tính tương tác đa dạng,tính hấp dẫn cho bài học

HS đi thực

tế thực hiện nhiệm vụ của hoạt động TNST

HS thuyết trình, báo cáo, thảo luận trước lớp

Hoạt động kiểm tra đánh giá

kim loại đang bị ăn mòn hết sức nghiêm trọng Sự ăn mòn đó đã gây tổn thất

to lớn về nhiều mặt đối với nền kinh tế và đời sống con người hiện nay (thực trạng đó đang diễn ra hàng ngày hàng giờ ngay ở địa bàn huyện Yên Khánh)

mòn kim loại, từ đó:

- Hiểu thế nào là sự ăn mòn kim loại, các dạng ăn mòn chính; biểu hiện

cụ thể của sự ăn mòn kim loại; bản chất của sự ăn mòn kim loại là quá trình oxi hóa khử trong đó kim loại bị oxi hóa thành ion dương

- So sánh, nêu bật được sự khác nhau cơ bản giữa hai dạng ăn mòn

- Giải thích được một số hiện tượng trong thực tế bằng kiến thức về

sự ăn mòn kim loại

- Có ý thức bảo vệ các đồ dùng, các công trình xây dựng bằng kim loại; bảo vệ máy móc khỏi bị ăn mòn

- Hình thành cho học sinh các phẩm chất : sống yêu thương, sống tự chủ, sống trách nhiệm

- Hình thành cho học sinh các năng lực: tự học, quan sát, năng lực công nghệ thông tin và truyền thông, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực tính toán…

-Tuyên truyền cho người thân và gia đình; bạn bè làng xóm sử dụng các đồ vật (như dao, kéo, xoong nồi, xe đạp), các công trình bằng kim loại (như nhà cửa, cầu cống ) đúng cách, tránh bị hư hỏng do bị ăn mòn bởi môi trường xung quanh gây lãng phí, tốn kém tiền của, góp phần bảo vệ và tạo nên môi trường “ xanh, sạch, đẹp” xứng đáng với tiêu chí “xã đạt chuẩn nông thôn mới” mà nhà nước đã đánh giá

Bước 4: Xác định nội dung và phương pháp, phương tiện, hình thức của hoạt động

Nội dung hoạt động phải thực hiện: Học sinh đi thực tế theo nhóm ở địa phương, chụp ảnh quay vi deo, làm phóng sự và viết bài báo cáo về thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại ở địa phương các xã đã được phân công

Phương pháp tien hành:

+ Giáo viên chia mỗi lớp thành 3 nhóm theo các địa bàn sau:

Nhóm 1: Gồm các học sinh ở các xã Khánh Trung, Khánh Vân, Khánh Hội, Khánh Hồng, Khánh Hải

Nhóm 2: Gồm các học sinh ở các xã Khánh Mậu, Khánh Tiên, Khánh Công, Khánh Thành, Thị Trấn Ninh

Nhóm 3: Gồm các học sinh ở các xã Khánh Thiện, Khánh Cường, Khánh Lợi, Khánh Nhạc, Khánh Cư

+ Hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ học tập:

- Chọn địa điểm khảo sát

-Tìm hiểu thực tế kim loại hợp kim bị ăn mòn tại địa điểm đã chọn (có chú thích cụ thể)

-Tìm hiểu thời gian đã sử dụng kim loại hoặc hợp kim, thành phần hóa học của hợp kim

-Tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến ăn mòn kim loại tại địa điểm khảo sát, nêu giải pháp khắc phục

-Tìm hiểu các biện pháp chống ăn mòn kim loại trong thực tế, giải thích tại sao lại sử dụng các phương pháp chống ăn mòn kim loại đó

-Liên hệ thực tế sử dụng đồ dùng bằng kim loại trong gia đình mình -Chuẩn bị tư liệu để báo cáo kết quả và thảo luận (hình thức do học sinh chọn, báo cáo trong 5-7 phút/1 nhóm)

(sản phẩm thu hoạch của học sinh trong phần phụ lục)

+Giao nhiệm vụ cho các nhóm, phân công nhóm trưởng, thư kí tổng hợp, hướng dẫn nhóm trưởng giao nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm, phân công địa bàn các xã mỗi nhóm cần đi thực tế, thời gian hoàn thành trong vòng một tuần, gửi lại các tài liệu thông tin thu thập được, bài powerpoint, bài thuyết trình trên word cho giáo viên qua địa chỉ gmail

Nhữ ng phương tiện ca n có đe tien hành hoạt động: Máy quay, điện thoại, máy ảnh, giấy bút để ghi chép các thông tin, máy tính để thiết kế powerpoint, word…

Từ đó lựa chọn hình thức hoạt động tương ứng là “Báo cáo về thực trạng của hiện tượng ăn mòn kim loại tại địa phương nơi em sinh sống” Hình

thức báo cáo, trình bày, thuyết trình về thực trạng hiện tượng ăn mòn kim loại là chính, kết hợp với thảo luận trao đổi giữa các nhóm để tăng tính đa dạng, tính hấp dẫn cho bài học.

Bước 5: Lập kế hoạch

- Nhiệm vụ: Mỗi lớp chia làm 3 nhóm, mỗi nhóm đi HĐTNST ở 5 xã trực tiếp có học sinh trong nhóm sinh sống tìm hiểu về thực trạng của hiện tượng kim loại bị ăn mòn ở địa phương, cử đại diện nhóm chuẩn bị bài thuyết trình trong vòng 5-7 phút trên lớp về các sản phẩm trải nghiệm mà

nhóm mình thu thập được

- Đối tượng : Thực hiện ở lớp 12E năm học 2015-2016

2 lớp 12A, 12B năm học 2016-2017

- Thời gian : Trước khi học bài “ Sự ăn mòn kim loại” theo phân phối chương trình trên lớp 1 tuần, nộp lại sản phẩm HĐTNST cho giáo viên trước 1 ngày khi học bài “ Sự ăn mòn kim loại” trên lớp

Lực lượng tham gia

Người chịu trách nhiệm chı́nh

Phương tiện thực hiện, chi phı́

Địa điem, hı̀nh thức

Yêu ca u

ca n đạt (hoặc sản pham)

Ghi chú

1 tuần

Mỗi lớp chia 3 nhóm

3 Nhóm trưởn

g

Đi xe đạp điện , xe máy điện, tự túc chi phí

5 xã

đã được phân công, Hoạt động theo nhóm

Thu thập được thông tin, hình ảnh, quay video , làm bài thuyết trình trên word và powerpoint

2 Đi thực

tế

Chiều thứ bảy

Các thành viên

Nhóm trưởn

g

Đi xe đạp điện , xe máy

5 xã

đã được

Thu thập được

hoặc sáng chủ nhật

của nhóm

điện, tự túc chi phí

phân công, theo nhóm

thông tin, hình ảnh, quay video ,

3 Xử lý

thông tin

Tự bố trí thời gian trong tuần

Các thành viên của nhóm

Nhóm trưởn

g

động nhóm

Làm bài thuyết trình trên word và powerpoint

4 Báo cáo

kết quả

Trong vòng 5-7 phút

Đại diện nhóm

Nhóm trưởn

g

động nhóm, báo cáo, thuyết trình, thảo luận

Thuyết trình trước lớp và trả lời các câu hỏi thảo luận giữa các nhóm

Bước 7: Kiểm tra, điều chỉnh và hoàn thiện chương trình hoạt động

- Giáo viên rà soát, kiểm tra lại nội dung và trình tự của các việc, thời gian thực hiện cho từng việc, xem xét tính hợp lý, khả năng thực hiện và kết quả cần đạt được

- Nếu phát hiện những sai sót hoặc bất hợp lý ở khâu nào, bước nào, nội dung nào hay việc nào thì kịp thời điều chỉnh

Cuối cùng, hoàn thiện bản thiết kế chương trình hoạt động và cụ thể hóa chương trình đó bằng văn bản Đó là giáo án tổ chức hoạt động

- Tuyên truyền cho bạn bè, người thân biết cách sử dụng các đồ dùng bằng kim loại trong gia đình một cách hợp lí

4 Định hướng các năng lực có thể hình thành và phát triển:

Phát triển năng lực hoạt động nhóm, năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực sáng tạo, năng lực định hướng nghề nghiệp, năng lực công nghệ thông tin

II CHUẨN BỊ :

* GV: - Giao nhiệm vụ cho các nhóm: 3 nhóm mỗi nhóm 12-13 học sinh

dụng gia đình (đều có hiện

tượng bị gỉ) như: dao sắt,

- HS trả lời:

Bề mặt của các vật dụng trên đều bị gỉ,

có những vệt vàng, nâu bám vào (ở dao,

I.KHÁI NIỆM:

- Ăn mòn kim loại: là

sự phá hủy kim loại hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong môi trường

- Bản chất của sự ăn mòn là quá trình oxi hóa khử trong đó kim loại bị oxi hóa thành ion dương

12’ *Hoạt động 2: HĐ hình

thành kiến thức

- GV mời nhóm 1 báo cáo chủ

đề nghiên cứu của nhóm

mình,thảo luận đểtrả lời theo

hệ thống câu hỏi :

+ Có mấy dạng ăn mòn

chính?

+ Ăn mòn hóa học thường

xảy ra trong môi trường

+Ăn mòn điện hóa học

thường xảy ra trong môi

trường nào? Lấy ví dụ minh

họa?

+ Bản chất của ăn mòn điện

hóa học là gì? (e được

chuyển trực tiếp hay gián

Nhóm 1 báo cáo

Học sinh thảo

II CÁC DẠNG ĂN MÒN KIM LOẠI

1.Ăn mòn hóa học a) Khái niệm: Sgk b)Ví dụ: Đốt dây sắt

nguyên chất trong khí oxi

3Fe + 2O2 → Fe3O4 c) Điều kiện: kim loại nguyên chất tiếp xúc trực tiếp với chất oxi hóa của mt (cần có nhiệt độ.)

2.Ăn mòn điện hóa học

a)Khái niệm: SGK b) Ví dụ: Nhúng đồng

thời 2 thanh kim loại Zn

và Cu (nối với nhau qua dây dẫn) vào dung dịch HCl

c) Bản chất: là qt oxi hóa khử; e không

tiếp đến các chất trong môi

trường?)

*Thực trạng của hiện tượng

ăn mòn kim loại ở địa

phiếu học tập

số 1

chuyển trực tiếp mà tạo nên dòng e chuyển dời

từ cực âm đến cực dương (tức phát sinh dòng điện một chiều)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ I Dạng

bị của lò đốt, nồi hơi, các chi tiết của động cơ đốt trong

- Là quá trình oxi hóa khử

- Các e của kim loại được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường

-Nước biển (là dung dịch chất điện li tạo đk ăn mòn rất tốt)

- Là quá trình oxi hóa khử

- Phát sinh một dòng e chuyển dời từ cực âm đến cực dương (tức tạo nên dòng điện một chiều)

- GV mời nhóm 2 báo cáo chủ

đề nghiên cứu của mình và

trả lời theo hệ thống câu hỏi :

Xét quá trình ăn mòn điện

hóa hợp kim của sắt trong

Học sinh trình bày về thí

II CÁC DẠNG ĂN MÒN KIM LOẠI

3 Điều kiện xảy ra ăn mòn điện hóa học

Phải đủ cả 3 điều kiện sau:

-Phải có 2 điện cực khác

nhau về bản chất: có thể

là cặp 2 kim loại khác nhau; kim loại với phi kim hoặc kim loại với hợp chất hóa học

-Các điện cực phải tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau qua dây dẫn

-Các điện cực cùng tiếp xúc với một dung dịch chất điện li

Kết luận:

-Trong ăn mòn điện hóa học sẽ hình thành pin điện hóa mà kim loại

*Thực trạng của hiện tượng

ăn mòn kim loại ở địa

đã tiến hành ở nhà, thảo luận nhóm và hoàn thành phiếu học tập số 2

mạnh hơn là cực âm (anot), tại đây xảy ra quá trình oxi hóa Kim loại yếu hơn ( hoặc phi kim) là cực dương (catot), tại đây xảy ra quá trình khử

-So sánh 2 dạng ăn mòn:

+ Giống nhau: Đều là quá trình oxi hóa khử dẫn đến hậu quả là kim loại hoặc hợp kim bị phá hủy (ăn mòn

+ Khác nhau: Ăn mòn hóa học thông thường không làm phát sinh dòng điện còn ăn mòn điện hóa làm phát sinh dòng điện một chiều

PHIẾU HỌC TẬP SỐ II

Thí nghiệm Anot - phản ứng

xảy ra

Catot - phản ứng xảy ra

Dung dịch chất điện li

Cacbon O2 + 2H2O + 4e

- Từ thí nghiệm trên hãy rút ra các điều kiện để xảy ra sự ăn mòn điện hóa học?

CỦA HS

NỘI DUNG

8’ *Hoạt động 4

- GV mời nhóm 3 báo cáo chủ

đề nghiên cứu của mình đã

chuẩn bị theo hệ thống câu

hỏi:

-Sự ăn mòn kim loại gây ảnh

hưởng như thế nào đối với

nền kinh tế địa phương nói

riêng, của đất nước nói

Các nhóm khác thảo luận, nhận xét

III CHỐNG ĂN MÒN KIM LOẠI

1.Phương pháp bảo vệ

bề mặt

- Nguyên tắc: Dùng các

chất bền vững với môi trường để phủ ngoài mặt kim loại cần bảo vệ -Ví dụ: bôi dầu mỡ, sơn,

mạ, tráng men

2 Phương pháp điện hóa

-Nguyên tắc: Dùng kim

loại mạnh hơn làm “vật

hi sinh” thay thế cho

quanh em?

-Nguyên tắc của PP bảo vệ

điện hóa? Lấy ví dụ thực tế

*Thực trạng của hiện tượng

ăn mòn kim loại ở địa

phương?

* Nguyên nhân và giải pháp?

kim loại cần bảo vệ -Ví dụ: gắn tấm kẽm vào mặt ngoài của vỏ tàu ( phần chìm dưới nước)

Ống thép (dẫn nước, dẫn dầu, dẫn khí đốt) cũng được bảo vệ bằng

Zn mạnh hơn Fe)

Câu 2 :

Câu 1: Trường hợp nào

sau đây vỏ tàu được bảo vệ?

-Vỏ tàu thép được nối với thanh kẽm

-Vỏ tàu thép được nối với thanh đồng

Câu 2: Cho lá sắt vào

mỗi dd sau, trường hợp nào xảy ra ăn mòn điện hóa?

- dd H2SO4 loãng

- dd H2SO4 loãng có

Câu 3 : C

Câu 4 : D

thêm vài giọt CuSO4

Câu 3: Trường hợp nào

sau đây có ăn mòn điện hóa?

A.Để nồi gang trong không khí khô

B Đốt dây sắt trong không khí

C Để nồi gang trong không khí ẩm

D Nhúng lá Cu vào dd HCl

Câu 4: Điền từ còn

thiếu trong câu sau: Sự

ăn mòn kim loại là sự phá hủy… do tác dụng của các chất trong môi trường

Câu 5: Nhúng các hợp

kim sau vào dung dịch HCl: Zn-Fe; Fe-Cu; Fe-

Câu 5 : B Ag; Al-Fe Số hợp kim

xảy ra sự ăn mòn Fe trước là:

A.1 B 2 C.3 D.4

IV Hoạt động vận dụng, tìm tòi mở rộng

GV yêu cầu HS ( nhất là HS khá giỏi, HS yêu thích môn hóa) dựa vào các nguồn tư liệu trên thư viện, internet tìm hiểu để trả lời câu hỏi sau: ( GV giao cho học sinh về nhà tìm hiểu và báo cáo kết quả ở đầu giờ học tiếp theo)

Câu hỏi 1: Những bông hoa hồng leo nở hết mình bên những bông hoa cỏ

khiến cho bình hoa trở nên tự nhiên đến lạ thường, trông như chúng đang mơn mởn khoe sắc ngoài thiên nhiên! Để bình hoa tươi lâu ta thêm một sợi dây đồng (Cu) đã cạo sạch vào trong nước của bình cắm hoa Tại sao khi cho một sợi dây Cu đã cạo sạch vào bình cắm hoa thì hoa sẽ tươi lâu hơn?

Câu hỏi 2: Đồng (Cu) tạo nhiều hợp chất khác nhau với các trạng thái oxi

hóa +1;+2 Đồng không phản ứng với nước, nhưng phản ứng chậm với oxi trong không khí tạo thành một lớp oxit đồng màu nâu đen, lớp oxit này sau

đó sẽ ngăn cản sự ăn mòn Một lớp màu xanh lục ( đồng cacbonat bazơ) thường có thể bắt gặp trên các đồ đồng cổ như mũi tên đồng ở thành Cổ Loa, trống đồng Đông Sơn, chuông đồng hay các công trình cổ có sử dụng đồng như Tượng Nữ Thần Tự Do, tượng bằng động lớn nhất trên thế giới được xây dựng Tại sao các đồ vật cổ bằng đồng thường có màu xanh?

Gợi ý trả lời:

Câu hỏi 1:Đồng kim loại sẽ tạo nên một số ít ion Cu2+ tan vào trong nước có tác dụng diệt khuẩn Làm cho các cuống hoa đỡ bị thối trong nước do đó đỡ làm tắc các mao quản dẫn nước lên cánh hoa nên hoa tươi hơn Các muối của Cu2+ có tác dụng diệt khuẩn rất tốt Nếu không dùng đoạn dây đồng thì nên cắt bỏ phần thối mỗi ngày, hoa sẽ tươi lâu hơn

Câu hỏi 2: Màu xanh của các đồ vật bằng đồng là màu của đồng bazơ

cacbonat Hợp chất này có công thức hóa học là Cu(OH)2.CuCO3 Đây là sản phẩm của quá trình biến đổi lâu dài từ CuO sang đồng bazơ cacbonat trong điều kiện ẩm và có tác dụng của khí CO2

Câu hỏi 3:Dây điện làm ngoài cột chính là nhôm, dây nhà dân đấu vào là

V RÚT KINH NGHIỆM:

Bước 8: Lưu trữ kết quả hoạt động vào hồ sơ của học sinh đánh giá học

Giáo viên đánh giá bằng điểm số lấy điểm kiểm tra 15 phút, thưởng điểm, tuyên dương với những cá nhân tích cực tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo, nhắc nhở những học sinh còn chưa tích cực trong các hoạt động TNST

Kết quả hoạt động là sản phẩm của học sinh: Hình ảnh, video, bài thuyết trình trên powerpoint, trên word được giáo viên lưu lại (xem phần phụ lục)

5 Kết quả đạt được sau khi thực hiện giải pháp mới

5.1Về tinh thần thái độ học tập

Sau khi đổi mới cách thức dạy bài ” Sự ăn mòn kim loại” với việc cho học sinh tự đi trải nghiệm tìm hiểu tại địa phương rồi thảo luận trên lớp, chúng tôi nhận thấy không khí trong các giờ học trở nên thoải mái sinh động hơn

Sự tương tác, trao đổi, giaolưu giữa học sinh với học sinh , học sinh với giáo viên nhiều hơn, tích cực hơn Nhờ đó học sinh lĩnh hội kiến thức dễ dàng và hiệu quả hơn

5.2 Về kiến thức – kĩ năng – năng lực

Để đánh giá và so sánh học sinh về trình độ kiến thức cũng như các kĩ năng

và năng lực đạt được sau khi áp dụng sáng kiến chúng tôi đã sử dụng phương pháp thực nghiệm: Chọn lớp dạy theo phương pháp mới để so sánh kết quả với lớp dạy theo phương pháp bình thường Kết quả cụ thể được thể hiện qua bài kiểm tra 15 phút (được làm vào đầu giờ học tiếp theo) Chúng tôi đã tiến hành các bước sau:

-Bước 2: Tiến hành kiểm tra bài 15 phút (với 2 mã đề 121 và 122) và chấm

bài theo thang điểm 10 Sắp xếp kết quả theo thứ tự từ 1 điểm đến 10 điểm Phân loại theo 4 nhóm:

Nhóm giỏi: Điểm 9,10 Nhóm khá: Điểm 7,8

Câu 2: Biết rằng ion Pb2+ trong dung dịch oxi hóa được Sn Khi nhúng hai thanh kim loại Pb và Sn được nối với nhau bằng dây dẫn điện vào một dung dịch chất điện li thì:

C Đều sinh ra Cu ở cực âm

D Phản ứng ở cực dương đều là sự oxi hóa Cl-

Câu 9:Sau một ngày lao động, người ta phải làm vệ sinh bề mặt kim loại của

các thiết bị máy móc, dụng cụ lao động Việc làm này có mục đích chính là gì?

A.Để kim loại sáng bóng đẹp mắt

B Để không gây ô nhiễm môi trường

C Để kim loại đỡ bị ăn mòn

D Để không làm bẩn quần áo khi lao động

Câu 10: Một số hóa chất được để trên ngăn tủ có khung bằng kim loại Sau

một thời gian, người ta thấy khung kim loại bị gỉ Hóa chất nào dưới đây có khả năng gây ra hiện tượng này?

A.3 B 4 C 1 D 2

Câu 4: Có 4 dung dịch riêng biệt: a) HCl, b) CuCl2, c) FeCl3, d) HCl có lẫn CuCl2 Nhúng vào mỗi dung dịch một thanh Fe nguyên chất Số trường hợp xuất hiện ăn mòn điện hóa là:

A.1 B.0 C.3 D.2

Câu 5: Biết rằng ion Pb2+ trong dung dịch oxi hóa được Sn Khi nhúng hai thanh kim loại Pb và Sn được nối với nhau bằng dây dẫn điện vào một dung dịch chất điện li thì:

A.Phản ứng xảy ra ở cực âm có sự tham gia của kim loại hoặc ion kim loại B.Phản ứng xảy ra luôn kèm theo sự phát sinh dòng điện

C Đều sinh ra Cu ở cực âm

D Phản ứng ở cực dương đều là sự oxi hóa Cl-

Câu 8:Một pin điện hóa có điện cực Zn nhúng trong dung dịch ZnSO4 và điện cực Cu nhúng trong dung dịch CuSO4 Sau một thời gian pin đó phóng điện thì khối lượng:

A Ancol etylic B Axit clohiđric C Dây nhôm D.Dầu hỏa

Số bài