Các quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật

Là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến và lặpđi lặp lại giữa các mặt, các yếu tố, các thuộc tính bên trong mỗi một sự vật, hay giữa các sự vật, hiện tượng với nhau... Chất là một p

THÀNH VIÊN

NHÓM

M N L 1 0 1 - N H Ó M 3

Quy luật là gì?

Là mối liên hệ bản chất, tất nhiên, phổ biến và lặp

đi lặp lại giữa các mặt, các yếu tố, các thuộc tính bên trong mỗi một sự vật, hay giữa các sự vật, hiện

tượng với nhau.

QUY LUẬT

M N L 1 0 1 - N H Ó M 3

Quy luật

Căn cứ vào mức độ phổ biến

Ví dụ: Những quy luật vận Ví dụ: Quy luật bảo toàn Ví dụ: 3 quy luật của

động cơ giới, vận động khối lượng, bảo toàn năng phép biện chứng duy

Quy luật

Căn cứ vào lĩnh vực tác động

Quy luật chuyển

hóa từ những sự thay đổi về lượng thành những sự thay

đổi về chất và

ngược lại

1 Khái niệm chất và lượng

a, Chất là gì?

Chất là một phạm trù triết học dùng

để chỉ tính quy định khách quan vốn có của

sự vật, hiện tượng; là sự thống nhất hữu cơ giữa các thuộc tính, các yếu tố cấu thành sự vật, hiện tượng,

làm cho sự vật là nó mà không phải làcái khác

1 Khái niệm chất và lượng

b, Lượng là gì?

Lượng là phạm trù triết học dùng để chỉ

Tính quy định khách quan vốn có của sự vật, hiện tượng, biểu thị số lượng, quy

mô, trình độ, nhịp điệu của sự vận động

và phát triển của sự vật, hiện tượng cũng

như của các thuộc tính của nó

2 Mối quan hệ biện chứng giữa chất và lượng

Lượng

Chất

Sự thay đổi về lượng tất yếu sẽ dẫn tới sự chuyển hóa về chất của sự

vật, hiện tượng Tuy nhiên, không phải sự thay đổi về lượng bất kỳ nào cũng dẫn đển sự thay đổi về chất

Ở một giới hạn nhất định, sự thay đổi về lượng chưa dẫn tới sự thay đổi

về chất Giới hạn mà sự thay đổi về lượng chưa làm chất thay đổi được gọi là độ

Độ: là một phạm trù dùng để chỉ sự thống nhất giữa lượng

và chất, nó là khoảng giới hạn mà trong đó, sự thay đổi về

lượng chưa làm thay đổi căn bản về chất của sự vật.

Điểm nút: là giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng đã đủ

làm thay đổi về chất của sự vật

Bước nhảy: dùng để chỉ quá trình thay đổi về chất của sự

vật diễn ra tại điểm nút Ví dụ: Chuyển từ nhanh sang chậm, lớn sang nhỏ,

Kết luận

Chất và lượng là 2 mặt đối lập, chất tương đối ổn định còn

lượng thường xuyên biến đổi xong hai mặt đó không thể tách

rời nhau mà tác động qua lại với nhau một cách biện chứng

sự thống nhất giữa chất và lượng trong một độ nhất định

khi sự vật đang tồn tại

Ý nghĩa của phương

pháp luận

– Sự vận động và phát triển của sự vật bao giờ

cũng diễn ra bằng cách tích lũy dần dần về lượng

đến một giới hạn nhất định

- Phải nhận thức đúng đắn mối quan hệ biện chứng giữa sự thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại tránh tư tưởng tả khuynh và hữu khuynh

- Cần có thái độ khách quan khoa học và quyết

tâm thực hiện các bước nhảy khi có đầy đủ các

điều kiện.

M N L 1 0 1 - N H Ó M 3

2 Quy luật thống

nhất và đấu tranh của các

mặt đối lập

Quy luật thống nhất

và đấu tranh của các mặt đối lập (hay còn gọi là quy luật mâu thuẫn) là hạt nhân

Khái niệm các mặt đối lập, mâu thuẫn biện chứng

Mặt đối lập là những mặt,

những yếu tố có khuynh hướng,

tính chất trái ngược nhau

Sự tồn tại các mặt đối lập là khách quan và là phổ biến trong tất cả các sinh vật.

Thiện và ác Sự sống và cái chết

Mâu thuẫn biện chứng là gì?

Quan điểm biện

Quan điểm siêu

Phủ nhận sự tồn tại của mâu

thuẫn biện chứng

Mâu thuẫn là cái vốn có ở mọi

sự vật, hiện tượng của thế giới

Mâu thuẫn biện chứng là khái niệm dùng để chỉ mối liên hệ thống nhất và đấu

tranh, chuyển hóa giữa các mặt đối lập của mỗi sự vật, hiện tượng hoặc giữa

các sự vật, hiện tượng với nhau.

Tính chất của mâu thuẫn

Tính

Tính khách quan

Tính phổ biến

phong phú, đa dạng

Các sự vật, hiện tượng khác nhau đều có những mâu thuẫn khác nhau Các mâu thuẫn trong một sự vật có vị trí, vai trò khác nhau đối với sự tồn tại, vận động và phát triển của sự vật đó

Mâu thuẫn là cái vốn có của

sự vật, hiện tượng, tồn tại độc

lập với ý thức con người Vì mọi đoạn tồn tại và phát triển của

sự vật, hiện tượng đều tồn tại sự vật, mâu thuẫn này mất đi,

những mặt đối lập trong bản mâu thuẫn khác nãy sinh thay

Mâu thuẫn diễn ra trong mọi sự vật, hiện tượng, trong mọi giai

Nội dung của quy luật

Thống nhất giữa các mặt đối lập

Thứ hai, các mặtđối lập tác độngngang nhau, cânbằng nhau thểhiện sự đấu tranhgiữa cái mới đanghình thành và cái

cũ chưa mất hẳn

Thứ nhất, cácmặt đối lậpnương tựa vàlàm tiền đề chonhau tồn tại

Thứ ba, giữacác mặt đối lập

có sự tươngđồng

Đấu tranh giữa các mặt đối lập

Là sự tác động qua lại theo xu hướng bài trừ và

phủ nhận lẫn nhau

Kết quả là sự chuyển hóa của các mặt đối lập - tức

là sự biến đổi của chúng sang trạng thái khác

Luôn là tuyệt đối, vĩnh viễn

Mối quan hệ giữa các khái niệm của quy luật

Mâu thuẫn giữa các

mặt đối lập trong sự

vật, hiện tượng là

Sự thống nhất và đấu

nguyên nhânGiải quyết mâuthuẫn đó là độnglực của sự vậnđộng, phát triển

Sự vận động,phát triển của sựvật, hiện tượng là

tự thân

tranh giữa các mặt đốilập là nguyên nhân,động lực bên trong của

sự vật động và pháttriển, làm cho cái cũmất đi và cái mới ra đời

Phân loại mâu thuẫn

Mâu thuẫn chủ yếu Mâu thuẫn thứ yếu

Vai trò của mâu thuẫn

Mâu thuẫn bên trong Mâu thuẫn bên ngoài

các mặt đối lập

Mâu thuẫn đối kháng

Tính chất của lợi ích quan hệ

GC Mâu thuẫn không đối kháng

Ý nghĩa phương pháp luận

Mâu thuẫn trong sự vật, hiện tượng mang tính khách quan, phổ biến nên phải tôn trọng mâu thuẫn.

Phân tích từng mâu thuẫn để tìm ra cách giải quyết phù hợp, xem xét vai trò, vị trí, mối quan hệ giữa cá mâu thuẫn và

điều kiện chuyển hóa chúng, tránh rập khuân máy móc

Nắm vững nguyên tắc giải quyết mâu thuẫn bằng đấu tranh giữa các mặt đối lập, không điều hòa mâu thuẫn cũng như

không nóng vội bảo thủ

Mọi quá trình vận động và phát triển trong các lĩnh vực tự nhiên, xã hội hay

tư duy đều diễn ra thông qua những sự

phủ định

3 Khái niệm phủ

thân, thông qua quá trình bỏ đi những mặt tiêu cực, lỗi thời, giữ lại những nội dung tích

cực.

Ý nghĩa phương pháp luận

Khắc phục tư tưởng tả khuynh và hữu khuynh trong khi kế thừa cái cũ để phát triển cái

mới.