KẾT CẤU TRUYỆN KHÓI TRỜI LỘNG LẪY CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ

Nguyễn Ngọc Tư là một nhà văn trẻ Nam Bộ đang trên đường định hình phong cách sáng tác. Những năm gần đây chị đã gặt hái được nhiều thành công ở thể loại truyện ngắn, đặc biệt ấn tượng ở truyện ngắn Khói trời lộng lẫy. Đây là tác phẩm với kết trần thuật độc đáo miên man, đan xen giữa hồi ức, thực tại và ước mơ, hoài niệm của một cô gái đã mang theo đứa em trai nhỏ của mình bỏ trốn cuộc sống phố thị phiêu bạt đến sống tại một xóm nghèo trên chiếc cồn hoang vắng của sóng nước miền Tây. Trên xóm Cồn heo hút này, trong mắt mọi người, hai chị em bị lầm tưởng là hai mẹ con đang dắt díu, tha phương tìm đất sống... cậu bé trai tên Phiên lớn lên từng ngày với cuộc sống hoang dã thôn quê trong sự cô đơn thiếu tình cảm của cha khi bị người chị, mà cậu gọi là mẹ, tước đoạt hồi ức về tuổi thơ. Khói trời lộng lẫy là truyện dài thứ ba của nữ nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, sau Cánh đồng bất tận và Gió lẻ. Truyện lấy bối cảnh sông nước Nam bộ vẫn hiện lên xuyên suốt, với những phận đời trôi dạt vẫn là câu chuyện khiến người đọc nghẹn lòng. Nội dung cốt chuyện với cuộc chạy trốn của hai chị em Di và Phiên tới xóm Cồn. Di mang theo Phiên mong muốn lưu giữ những điều đẹp nhất của quá trình trưởng thành tự nhiên của một đứa trẻ. Nhưng rốt cuộc cũng không nuôi nấng được cái đẹp, không níu giữ được những gì thuần khiết nhất để rồi kết truyện thật bi thương đầy tính nhân văn:“Khói này, là món quà cuối cùng tôi tặng em tôi. Nhưng khi nắm chúng lại, tôi chỉ nghe thấy những ngón tay mình xỏ vào lòng bàn tay của chính mình”. Truyện để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người đọc bởi ấn tượng hình ảnh nghệ thuật khói ở kết chuyện và nội dung tư tưởng tác phẩm đậm chất nhân văn sâu sắc. Nhưng quan trọng hơn hết là sự thành công trong nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư. “Khói trời lộng lẫy” có một kết cấu mới lạ, độc đáo, mang tính sáng tạo cao về thời gian và không gian trần thuật. Để thấy rõ được cái hay cái sáng tạo trong nghệ thuật viết truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư. Chúng tôi tiến hành tìm hiểu hai nội dung chính là kết cấu cốt truyện và kết cấu điểm nhìn trần thuật.II.NỘI DUNG1. Kết cấu cốt truyện Truyện ngắn “Khói trời lộng lẫy” của Nguyễn Ngọc Tư là câu chuyện về cuộc đời của một cô gái tên Di đuổi theo một cuộc hành trình dài: Cuộc hành trình tìm kiếm và lưu giữ những vẻ đẹp của cuộc sống có nguy cơ biến mất theo thời gian. Thế nhưng, sau tất cả, cô lại không thể níu giữ chính những ký ức và tình yêu của cuộc đời mình. Càng cố nắm giữ thì dường như lại càng mất mát. Vì sự bất công trọng nam kinh nữ của người cha, cô ấy đã đánh cắp đứa em trai cùng cha khác mẹ để trả thù người cha bỏ rơi mình. Để rồi cuối cùng lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, bị mọi người lầm tưởng cô là mẹ đứa trẻ. Ở phần kết ấn tượng nhất là cảnh kết thúc câu chuyện, khi: “Tôi đứng trong khói và tự hỏi: Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói?”. Nó làm cho người đọc có suy nghĩ về cuộc đời mỗi người như những chuyến đi dài, những đỉnh cao vinh quang đẹp đẽ thì lại thường mong manh khó giữ. Cát bụi rồi lại trở về cát bụi, thứ còn lại duy nhất có lẽ chỉ là tình yêu, ở đâu đó trong những trái tim đang ngày đêm khát khao tìm kiếm nó. Cốt truyện nằm trong sự sắp đặt theo một trình tự ngẫu nhiên. Dưới hình thức như vậy thật sự đem đến những bất ngờ, không đoán trước được tình huống truyện trong tiếp nhận của người đọc tạo sự độc đáo làm nên phong cách của Nguyễn Ngọc Tư.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SÀI GÒN



PHÒNG ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

BÀI TIỂU LUẬN

PHÁP HỌC

ĐỀ TÀI KẾT CẤU TRUYỆN KHÓI TRỜI LỘNG LẪY CỦA

NGUYỄN NGỌC TƯ

Người hướng dẫn: TS PHẠM NGỌC HIỀN Người thực hiện: TRẦN THỊ HẢI YẾN Khóa: 20.2

Chuyên ngành: Văn Học Việt Nam

Bình Dương, ngày 10 tháng 05 năm 2021 KẾT CẤU TRUYỆN NGẮN KHÓI TRỜI LỘNG LẪY CỦA NGUYỄN NGỌC TƯ

I MỞ ĐẦU

Nguyễn Ngọc Tư là một nhà văn trẻ Nam Bộ đang trên đường định hình phong cách sáng tác Những năm gần đây chị đã gặt hái được nhiều thành công ở thể loại truyện ngắn,

đặc biệt ấn tượng ở truyện ngắn Khói trời lộng lẫy Đây là tác phẩm với kết trần thuật độc

đáo miên man, đan xen giữa hồi ức, thực tại và ước mơ, hoài niệm của một cô gái đã mang theo đứa em trai nhỏ của mình bỏ trốn cuộc sống phố thị phiêu bạt đến sống tại một xóm nghèo trên chiếc cồn hoang vắng của sóng nước miền Tây Trên xóm Cồn heo hút này, trong mắt mọi người, hai chị em bị lầm tưởng là hai mẹ con đang dắt díu, tha phương tìm đất sống cậu bé trai tên Phiên lớn lên từng ngày với cuộc sống hoang dã thôn quê trong

sự cô đơn thiếu tình cảm của cha khi bị người chị, mà cậu gọi là mẹ, tước đoạt hồi ức về

tuổi thơ Khói trời lộng lẫy là truyện dài thứ ba của nữ nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, sau

Cánh đồng bất tận và Gió lẻ Truyện lấy bối cảnh sông nước Nam bộ vẫn hiện lên xuyên

suốt, với những phận đời trôi dạt vẫn là câu chuyện khiến người đọc nghẹn lòng Nội dung cốt chuyện với cuộc chạy trốn của hai chị em Di và Phiên tới xóm Cồn Di mang theo Phiên mong muốn lưu giữ những điều đẹp nhất của quá trình trưởng thành tự nhiên của một đứa trẻ Nhưng rốt cuộc cũng không nuôi nấng được cái đẹp, không níu giữ được

những gì thuần khiết nhất để rồi kết truyện thật bi thương đầy tính nhân văn:“Khói này, là

món quà cuối cùng tôi tặng em tôi Nhưng khi nắm chúng lại, tôi chỉ nghe thấy những ngón tay mình xỏ vào lòng bàn tay của chính mình” Truyện để lại dấu ấn sâu đậm trong

lòng người đọc bởi ấn tượng hình ảnh nghệ thuật khói ở kết chuyện và nội dung tư tưởng tác phẩm đậm chất nhân văn sâu sắc Nhưng quan trọng hơn hết là sự thành công trong

nghệ thuật kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư “Khói trời lộng lẫy” có một kết cấu mới lạ,

độc đáo, mang tính sáng tạo cao về thời gian và không gian trần thuật Để thấy rõ được cái hay cái sáng tạo trong nghệ thuật viết truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư Chúng tôi tiến hành tìm hiểu hai nội dung chính là kết cấu cốt truyện và kết cấu điểm nhìn trần thuật

II NỘI DUNG

1 Kết cấu cốt truyện

Truyện ngắn “Khói trời lộng lẫy” của Nguyễn Ngọc Tư là câu chuyện về cuộc đời

của một cô gái tên Di đuổi theo một cuộc hành trình dài: Cuộc hành trình tìm kiếm và lưu giữ những vẻ đẹp của cuộc sống có nguy cơ biến mất theo thời gian Thế nhưng, sau tất cả,

cô lại không thể níu giữ chính những ký ức và tình yêu của cuộc đời mình Càng cố nắm giữ thì dường như lại càng mất mát Vì sự bất công trọng nam kinh nữ của người cha, cô

ấy đã đánh cắp đứa em trai cùng cha khác mẹ để trả thù người cha bỏ rơi mình Để rồi

cuối cùng lâm vào tình trạng tiến thoái lưỡng nan, bị mọi người lầm tưởng cô là mẹ đứa trẻ Ở phần kết ấn tượng nhất là cảnh kết thúc câu chuyện, khi: “Tôi đứng trong khói và tự

hỏi: Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói?” Nó làm cho người đọc có suy nghĩ

về cuộc đời mỗi người như những chuyến đi dài, những đỉnh cao vinh quang đẹp đẽ thì lại thường mong manh khó giữ Cát bụi rồi lại trở về cát bụi, thứ còn lại duy nhất có lẽ chỉ là tình yêu, ở đâu đó trong những trái tim đang ngày đêm khát khao tìm kiếm nó Cốt truyện nằm trong sự sắp đặt theo một trình tự ngẫu nhiên Dưới hình thức như vậy thật sự đem đến những bất ngờ, không đoán trước được tình huống truyện trong tiếp nhận của người đọc tạo sự độc đáo làm nên phong cách của Nguyễn Ngọc Tư

Nét đặc sắc về cốt truyện của “Khói trời lộng lẫy” còn thể hiện ở kết cấu truyện trong

truyện Ta cứ ngỡ tác phẩm chỉ giới hạn trong câu chuyện của nhân vật chính – Di Nhưng câu chuyện về nhân vật chính mà Nguyễn Ngọc Tư kể được lồng trong những chuyện khác Cứ ngỡ là câu chuyện tình giữa nhân vật "Tôi" và “Anh”, đến cuối truyện mới nhận

ra hóa ra không phải! Nhân vật chủ chốt là Phiên, ngặt nỗi nó chẳng liên quan gì tới các nhân vật khác cả và câu chuyện xoay quanh nó rất ngắn, ngoài ra còn có các câu chuyện

về con người ở xóm Cồn giữa thiên nhiên hoang sơ, với những mảnh đời đầy tâm sự u uẩn như: Ông Sáu già nung nấu nỗi căm hờn giết chết tình địch làm tan nát hạnh phúc gia đình mình, chị Thắm lỡ thì, anh chàng Thơ bị khùng,…( Các mẩu chuyện tuy nhỏ, ngắn về cuộc sống người dân tuy lam lũ mà rất bình dị ở xóm Cồn ai cũng mang trong mình nỗi buồn man mác) Nhưng trung tâm vẫn là câu chuyện của Di và Phiên Câu chuyện Di và Phiên là sự lí giải cụ thể, rõ ràng và tiền đề xuất hiện những mẩu chuyện nhỏ Trong câu chuyện của nhân vật chính còn xuất hiện rải rác, đan xen các câu chuyện về hoàn cảnh, nỗi bất hạnh sự mất mát, thiếu thốn tình cảm của người phụ nữ Cách sắp đặt cốt truyện như thế đem lại cho người đọc một trường liên tưởng phong phú Nỗi đau mà những người con gái, sự bất công thiệt thòi của người phụ nữ chỉ mong muốn có được tình yêu thương mà thật khó giữ bởi nó mong manh mờ ảo như khói vậy Họ cứ vẫn bị rơi vào cái vòng luẩn quẩn của số phận đàn bà, không thoát được số kiếp ấy Các tình tiết trong truyện thường được xây dựng theo hướng diễn dịch, nhất là trong cách miêu tả nhân vật mở đầu câu

chuyện là hình ảnh “Căn chòi hoang ở phía Nam cồn” với hai nhân nhân vật Di và Phiên

“Tôi lụi hụi ngồi dậy đắp mền cho thằng Phiên” Nhà văn tái hiện số phận và đời sống nội

tâm của nhân vật chính theo hướng kể về kết quả trước Rồi từ đó kể về những nguyên nhân, lí do dẫn đến kết quả đó nguyên nhân (vì sự bất công trọng nam kinh nữ cô ấy đã đánh cắp đứa em trai cùng cha khác mẹ để trả thù người cha bỏ rơi mình) Việc kể của tác giả không vì thế mà nhàm chán, nhạt nhẽo Ngược lại nó đem đến cho người đọc những ấn tượng sâu sắc bởi cách sắp xếp nội dung theo trình tự ngẫu nhiên kể một cách tự nhiên Cách kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư thật sự có dụng ý nghệ thuật sâu sắc, tạo sự tò mò lôi cuốn với người đọc Buộc độc giả phải đọc, để đi tìm nguyên nhân tại sao lại có sự việc một người con gái trẻ mang theo một đứa bé lang thang phiêu bạt đây đó để rồi trú ngụ tại xóm Cồn Nhưng khi câu chuyện khép lại với hình ảnh: Khi người đàn bà đứng trong khói

và “ Tôi tự hỏi: Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói?” với một cái kết mở. Giá trị của cách kết cấu câu hỏi này lại còn được mở rộng ra với nhiều suy tư của độc giả Nếu

độc giả là một người con gái chắc chắc câu hỏi “ Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói? ” sẽ mở ra một trường suy nghĩ khác tùy theo phái giới hoặc lứa tuổi độc giả

Nếu độc giả là một người con trai chắc chắc câu hỏi ấy sẽ mở ra một trường suy nghĩ khác nữa, đối với các bạn trẻ sẽ có suy nghĩ khác, với những người từng trải đời tùy theo tâm tưởng mỗi bạn đọc Câu hỏi của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư vì thế là một câu hỏi khơi gợi xúc cảm suy mãnh liệt tư về cuộc sống cho mỗi độc giả Nhà văn buộc người đọc phải vận động tâm hồn để suy nghĩ, nhà văn làm cho tâm hồn người đọc thật sự được sống và đồng cảm với nhân vật Từ đó rút ra triết lý cá nhân về được và mất trong cuộc sống

Cái ấn tượng trong kết cấu cốt truyện chính là các tình tiết sắp xếp không theo một trật

tự nào Điều này tạo sự tò mò rất lớn đối với độc giả Từ đó tạo được sức lôi cuốn của tác

phẩm Rõ nhất là cái đoạn kể về quá trình Di ôm theo Phiên bỏ đi sau đó lại tạm ngưng kể đến lúc Di nhớ về lúc còn làm ở Viện di sản thiên nhiên và còn người Ở đó có mối tình của cô và người yêu và sau đó anh ta chẳng còn xuất hiện ở câu chuyện nữa dường như biến mất khỏi thế gian Ngoài ra một số nhân vật xuất hiện rất ngắn rồi biến mất Thí dụ nhân vật Nhứt xuất hiện trong một đoạn, rồi biến mất luôn không để lại tăm hơi gì Nhân vật Lam cũng thế , ngay cả ông Sáu Câu, rồi nhân vật xuất hiện nhiều nhất là Anh (người tình của nhân vật chính) đến phần kết cũng không thấy bóng dáng đâu Kết thúc hồi ức lại quay lại với ngày Di đặt chân tới trùng với một đám giỗ ở xóm và kể về những câu chuyện các nhân vật ông Sáu, chị Thắm,… ở xóm Cồn Sau đó lại tạm ngưng quay lại kể về hồi ức tiếp tục khi ở Viện di sản thiên nhiên và con người với câu chuyện về Nhứt, ông già bảo vệ,… Cách kể này có hiệu quả khi các tình tiết có sự liên quan mật thiết với nhau Giúp người đọc phần nào hiểu hơn về cá tính nhân vật Di và tại sao lại có những hành động như vậy với Phiên Kết cấu trần thuật về cốt truyện cứ lặp lại như vậy không theo một trình tự sắp xếp nào về thời gian hay không gian Từ đó tạo nên nét riêng độc đáo về truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư

Có thể nói nữ nhà văn Nam Bộ đã rất khéo léo trong việc xây dựng kết cấu cốt truyện Đôi khi giữa các tình tiết kể về hiện thực - quá khứ - hiện thực đan xen nhau, chẳng cần có dấu hiệu từ ngữ nào để thông báo cho người đọc biết trước, đây là một nét phá cách độc đáo trong nghệ thuật viết truyện ngắn của tác giả Từ đó đã tạo được sự bất ngờ và lôi cuốn Có đôi chút khó hiểu độc giả cần đọc kỹ nghiền ngẫm mới thấy cái hay ẩn giấu trong ngụ ý sắp xếp này Dường như nhà văn muốn người đọc phải tập trung cao độ để dõi theo sự phát triển của các tình tiết trong câu chuyện Một chút lơ là trong tiếp nhận người đọc có thể bỏ qua những điều thú vị và không thể nắm rõ nội dung câu truyện

Trong kết cấu cốt truyện của “Khói trời lộng lẫy”, các tình tiết kết thúc câu chuyện

cũng thể hiện sự cách tân trong lối viết truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư Với cách viết truyện truyền thống, câu chuyện kết thúc có hậu, trải qua những biến cố của số phận, nhân vật thường sống một cuộc đời viên mãn, hạnh phúc “Khói trời lộng lẫy” của Nguyễn Ngọc Tư không khép lại theo lối ấy Nhân vật Di chẳng những không được an yên nơi tâm hồn mà ngược lại nỗi đau còn tăng lên để rồi tan vỡ mộng đẹp kết thúc với hình ảnh người phụ nữ đứng trong khói và “Tôi tự hỏi: Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói?”.

“Khói này, là món quà cuối cùng tôi tặng em tôi Nhưng khi nắm chúng lại, tôi chỉ nghe thấy những ngón tay mình xỏ vào lòng bàn tay của chính mình” Kết thúc như thế gieo

vào lòng người đọc biết bao ngậm ngùi, chua xót, với những sự hỗn độn xúc cảm và sự bàng hoàng của cái kết

2 Kết cấu điểm nhìn trần thuật

Trong truyện, người trần thuật thường đứng ở ngôi thứ ba số ít và biết hết mọi chuyện

Nhưng trong truyện ngắn “Khói trời lộng lẫy”, người kể chuyện xưng “Tôi” cũng là nhân

vật chính Di Kết cấu điểm nhìn trần thuật của Nguyễn Ngọc Tư có sự lồng ghép của ngôi

kể thứ nhất (khi Di kể về câu chuyện của cuộc đời mình) và ngôi kể thứ ba (khi nhân vật

Di về câu chuyện của những người khác – Đó là câu chuyện của Lam, của Phiên, câu

chuyện về những con người ở xóm Cồn giữa thiên nhiên hoang sơ, giữa những người có tâm sự u uẩn như: Ông Sáu già nung nấu nỗi căm hờn giết chết tình địch làm tan nát hạnh phúc gia đình mình, chị Thắm lỡ thì, anh chàng Thơ bị khùng,… ) Cách lồng ghép điểm nhìn trần thuật như thế vừa giúp nhân vật dễ bày tỏ cảm xúc, suy nghĩ vừa giúp người đọc hứng thú đỡ nhàm chán

Điểm nhìn trần thuật của Nguyễn Ngọc Tư trong truyện thay đổi liên tục theo thời gian và không gian trần thuật Từ điểm nhìn hiện tại chuyển sang điểm nhìn quá khứ rồi quay lại điểm nhìn hiện tại có sự đan xen xáo trộn về thời gian và không gian trần thuật

Có khi điểm nhìn của nhân vật Di chiếm phần nhiều (khi kể về quá khứ làm ở Viện di sản thiên nhiên và con người, kể về quá trình nuôi dưỡng Phiên ở xóm Cồn) Có khi điểm nhìn được liên tục trao cho các nhân vật khác Đoạn nhân vật Di kể về ông Sáu ông già kỳ lạ có hai cái chòi trên đất cồn hay kể về chị Thắm, chị Thiện những người phụ nữ thiếu thốn tình cảm từ đàn ông,… tuy không dài nhưng người đọc khám phá được sự đa dạng trong điểm nhìn trần thuật Ở mỗi điểm nhìn giúp độc giả thấy rõ được các khía cạnh cuộc đời mỗi nhân vật Mỗi điểm nhìn gắn với một số phận nhân vật khác nhau Điểm nhìn của Di gắn với sự thiệt thòi mất mát đau thương, những thiếu thốn tình cảm kèm theo đó là sự lưu luyến hoài niệm với tình yêu và cuộc sống Cũng từ điểm nhìn đó ta thấy được quá trình phát triển tâm sinh lý ở một đứa trẻ là Phiên từ lúc còn thơ bé cho đến lúc trưởng thành:

“Thằng Phiên khóc mướt, trong mớ nước mắt đó, tôi biết nó khóc cho những cổ tích đã chết rồi…Tôi thấy mình đang mất phiên” Còn ở điểm nhìn của Phiên thay đổi theo quá

trình trưởng thành lúc đâu vô tư hồn nhiên sống cùng Di không nghi ngờ về cuộc sống thế giới bên ngoài xóm Cồn Càng lớn Phiên càng muốn rời xa Di để được phám phá cuộc sống mới mẻ, đầy tò mò ngoài kia và cuối cùng khi biết sự thật có chút oán hận Di dù Di

đã nuôi dưỡng Phiên từ nhỏ Qua hành động: “Thằng Phiên bỏ đi tìm ai đó có thể giúp nó

biết giận dữ, phẫn uất, như một con người đúng nghĩa” Còn điểm nhìn của ông Sáu nỗi

oán hận gã tình địch làm ông tan của nát nhà, kiến ông nhúng tay vào tội ác những dù vậy ông vẫn hiền từ quan tâm yêu quý đối Di và Phiên khi nghĩ hai người là mẹ con Điểm nhìn dân làng ở xóm Cồn với Di và Phiên là sự tò mò trước xuất hiện cô gái trẻ cùng đứa

bé: “Chuyện đời tôi được người xóm cồn đồn đoán, thì thầm, yêu một người bị gia đình

phản đối, tôi bất chấp trốn nhà theo anh ta, sinh thằng Phiên rồi bị anh ta bỏ, không biết

đi đâu về đâu trôi tạt qua xóm Cồn ở tạm” Ẩn sâu đó là sự xót thương số phận cô gái trẻ

và họ cũng dần chấp nhận với sự có mặt của Di và Phiên coi Di và Phiên như người làng nghĩa xóm Dù không rõ nguồn gốc xuất thân, từ đó cho ta thấy được tình người dân Nam

Bộ chất phát, thương quý con người Có thể thấy kết cấu điểm nhìn trần thuật trong “Khói

trời lộng lẫy” rất độc đáo lôi cuốn Với sự tài hoa và khéo léo xây dựng điểm nhìn nhà văn

giúp người đọc cảm nhận được cái nhìn đa chiều của con người trước một vấn đề của cuộc sống Chỉ là sự xuất hiện của Di và Phiên đã có những cách nhìn nhận, đánh giá khác nhau – hầu hết là sự đồng cảm thương xót cho cô gái trẻ và đứa bé Cách kết cấu điểm nhìn trần thuật như thế tạo cho câu chuyện tính sinh động, hấp dẫn và lại rất thực tế, gần gũi với cuộc sống thường nhật Cũng nhờ vậy mà nhà văn đã phơi bày được số phận éo le, đau

khổ, dằn vặt mẫu thuẫn nơi nội tâm của nhân vật Di khi Phiên hỏi về ba: “Giờ Phiên cũng

đi tìm ba”, “Tội nghiệp ba con thiệt, chắc ổng nhớ con” Đồng thời khơi gợi nhiều suy

nghĩ và lòng cảm thương nơi độc giả Về một hoàn cảnh éo le về sự bồng bột người chị (Di) đã thay đổi cuộc sống của người em(Phiên) Có lẽ vừa đáng thương vừa đáng trách tùy theo suy nghĩ mỗi người đọc

Kết truyện là một kết thúc tuy mở nhưng không có hậu được nhà văn Nguyễn Ngọc

Tư kết cấu cho “Khói trời lộng lẫy” Câu chuyện khép lại chi tiết Di tự thiêu mình hình

ảnh mang tính chất ám ảnh người đọc khi người đàn bà đứng trong khói: “Tự hỏi: Làm sao giữ được vẻ đẹp lộng lẫy này của khói?” Nhà văn không kể tiếp sau sự việc ấy Phiên

sẽ có hành động như thế nào Dường như Nguyễn Ngọc Tư trao quyền trần thuật tiếp câu chuyện cho người đọc Mỗi người đọc sẽ viết tiếp cho nhân vật một cái kết mở ra nhiều suy tưởng cho người đọc về thân phận con người trong cuộc đời – nhất là người phụ nữ Cái kết ấy mang đậm điểm nhìn trần thuật của cá nhân người đọc Cách kể chuyện của Nguyễn Ngọc Tư thật sự khiến người đọc có ấn tượng và cảm xúc khó phai, để lại dấu ấn riêng về phong cách của tác giả với độc giả

III KẾT LUẬN

Qua phân tích về kết cấu cốt truyện và kết cấu điểm nhìn trần thuật ta thấy được sự tài hoa và khéo léo trong nghệ thuật viết truyện ngắn của Nguyễn Ngọc Tư Qua đó thấy

được nội dung tư tưởng câu chuyện mà tác giả muốn gửi ngắm tới các độc giả Khói trời

lộng lẫy với ý tưởng viết về cái đẹp và sự mất mát với quá trình đi tìm, níu giữ những giá

trị bình dị của cuộc sống Với kết cấu trần thuận đan xen các bối cảnh quá khứ hiện tại với nhau tạo sự hấp dẫn của tác phẩm với người đọc Ngoài ra còn có sự độc đáo ở kết cấu cốt chuyện và khắc họa nhân vật chính Trong khi các nhân vật các đều khá rập khuôn thì

nhân vật "Tôi" khác biệt, nổi trội hẳn, có lẽ là hình ảnh tưởng tượng của chính tác giả chăng? Ngẫm kỹ thì thấy dụng ý của tác giả là liệt kê các mất mát trong cuộc đời của

"Tôi", từ đó dẫn tới vụ tự thiêu như giải thoát hoặc để tạo ra nghệ thuật là màu khói để lại

điểm nhấn với độc giả về tác phẩm Truyện ngắn Khói trời lộng lẫy tạo được ấn tượng sâu

sắc với người đọc qua nội dung gần gũi, quen thuộc nhưng lại gợi ra những quãng mênh mông ở tâm hồn độc giả, để rồi đồng cảm với số phận người bé mọn, gieo những chữ tình rưng rưng Bạn đọc có thể thấy đâu đó bóng dáng bản thân là nhân vật trong chính tác phẩm Ðó là thế mạnh trong văn xuôi của Nguyễn Ngọc Tư

LIỆU THAM KHẢO

1 Nguyễn Ngọc Tư (2010), Khói trời lộng lẫy, NXB Thời Đại

2 Phạm Ngọc Hiền (2016,2018), Thi pháp học, NXB Tổng Hợp Thành Phố Hồ Chí Minh

3 Phạm Ngọc Hiền (2018), Tiếp cận tác phẩm văn chương từ góc độ thi pháp học, NXB Tổng Hợp Thành Phố Hồ Chí Minh