Môn học triết học mác lênin đề tài BODY SHAMING

BODY SHAMING Khi giá trị thật của một con người trở nên mờ nhạt trước vẻ bề ngoài của họ, khi những lời bình phẩm về ngoại hình trở thành nỗi ám ảnh khiến con người lâm vào tình trạng tự

BÌA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG CƠ SỞ II TP HCM

Môn học: Triết học Mác - Lênin

Đề tài:

BODY SHAMING

Giảng viên: Th.S Đỗ Văn Vinh Thực hiện: Nhóm 6 (K58A)

DANH SÁCH SINH VIÊN LÀM TIỂU LUẬN

MỤC LỤC

BÌA 1

DANH SÁCH SINH VIÊN LÀM TIỂU LUẬN 2

MỤC LỤC 3

BODY SHAMING 4

I Giới thiệu chung 4

II Khái niệm về body shaming 5

III Nguyên nhân hình thành nên body shaming 6

IV Body shaming dưới góc nhìn của 6 cặp phạm trù trong Triết học 7

V Tác động của body shaming 9

VI Thực trạng về body shaming 11

VII Hướng giải quyết 11

VIII Tổng kết 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

BODY SHAMING

Khi giá trị thật của một con người trở nên mờ nhạt trước vẻ bề ngoài của họ, khi những lời bình phẩm về ngoại hình trở thành nỗi ám ảnh khiến con người lâm vào tình trạng tự ti, thậm chí là trầm cảm,… đó chính là những gì được gây ra bởi một xã hội “tôn thờ” mù quáng và luôn chạy theo những tiêu chuẩn cái đẹp

Mỗi người sinh ra đều không có quyền chọn cho mình một ngoại hình lý tưởng Họ sẽ sống

và trải nghiệm theo cách riêng của mình, cho đến một ngày, họ nhận thức được những lời phán xét, chỉ trích về ngoại hình, tâm lý chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng, dẫn đến một số thay đổi và biến động nhất định trong cuộc sống tương lai, tùy theo cách mà họ vượt qua những lời như thế

Với sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội, sự kết nối không ngừng diễn ra; trong cuộc sống hàng ngày chúng ta thường bắt gặp những câu nói như:

“ Dạo này, cô ta béo nhỉ ?”

“ Sao anh ta không đi phẫu thuật thẩm mỹ đi, nhìn cái mặt mà nuốt không trôi luôn á!” Hay “ nó xấu thế mà cũng làm diễn viên cơ à?”

Những câu nói trên tưởng chừng chỉ xuất hiện đâu đó trên mạng xã hội, nhưng có một sự thật là chúng dường như đang trở thành một phần “không thể thiếu” trong cuộc sống của nhiều người Đôi khi đó chỉ là lời nói vu vơ, đôi khi là miệt thị gay gắt nhưng tất cả đều có một điểm chung là việc lấy ngoại hình làm thước đo Ta có thể thấy, quan niệm ngoại hình đẹp xấu vốn có từ lâu không những không mất đi mà ngược lại, nó có vẻ càng ngày càng trở thành một vấn đề mang tính báo động Tất cả chúng ta đều rõ ràng, ai sinh ra chẳng muốn xinh đẹp, thu hút Thật trớ trêu khi một số người lại được sinh ra với một hình hài không được như mong muốn, không những thế, họ lại còn bị mọi người xung quanh kỳ thị,

Triết học Mác- Lênin

chỉ trỏ,… họ được hình dung bằng các từ ngữ khiếm nhã, bị giễu cợt, thậm chí là xúc phạm chỉ vì ngoại hình không mấy hoàn hảo Đó được gọi là body shaming

Nạn nhân của body-shaming bao gồm cả người già, người trẻ, nhưng phần lớn là các thanh thiếu niên đang trong giai đoạn phát triển Người càng nổi tiếng càng dễ nhận được những lời bình phẩm tiêu cực từ khắp nơi, đặc biệt khi bị “antifan” chỉ trích, tính sát thương sẽ nhân lên gấp bội Nói về vấn đề này thì câu chuyện của Nick Vujicic là một điển hình, anh

bị những người xa lạ cho đến bạn bè, thầy cô của mình trêu chọc, bắt nạt vì có ngoại hình khác biệt Anh tìm cách giày vò bản thân, thậm chí là tự tử khi luôn phải nghe những lời nói như "Mày là đồ quái vật", "Chết đi con thú kỳ lạ"… Anh đã phải vật lộn với sự lời nói cay nghiệt đó trong suốt những năm tháng tuổi thơ và cho đến khi trưởng thành, anh vẫn luôn chiến đấu chống lại sự kỳ thị từ cuộc sống xung quanh

Theo từ điển Macmillan, body shaming (hay body-shame) là hành động chỉ trích người

khác, thường dựa vào việc người đó quá béo hoặc quá gầy Trong nghiên cứu Body-shame:

Conceptualisation, Research and Treatment (Gilbert & Jeremy, 2002), các tác giả đã đề

cập đến body-shame như là những trải nghiệm tiêu cực về cả vẻ ngoài và chức năng của

cơ thể Trong một nghiên cứu khác của Hiệp hội Tâm lý Mỹ (Szymanski, D M., Moffitt,

L B., & Carr, E R., 2011), body-shame được trích dẫn là cảm xúc tiêu cực từ việc so sánh bản thân với một tiêu chuẩn văn hóa

Một cách khái quát, body shaming là một thuật ngữ tiếng Anh mang nghĩa là “miệt thị ngoại hình” Đây là một hình thức phán xét, chê bai, thậm chí là chế giễu vẻ bề ngoài của một ai đó Mặt khác, body shaming được biểu hiện thông qua cử chỉ kém văn hóa, những lời nói khó nghe, dè bỉu với mục đích hạ thấp ai đó

Body shaming còn có cách hiểu thứ hai, đó là suy nghĩ mặc cảm, tự ti về cơ thể khi so sánh bản thân với chuẩn mực cái đẹp của xã hội Đôi khi, điều này còn nghiêm trọng hơn việc

bị người khác chỉ trích

Body shaming hoàn toàn khác với việc nhận xét, góp ý về ngoại hình của một ai đó Body shaming là hành động mang mục đích tiêu cực, trong khi đó, việc góp ý về ngoại hình xuất phát từ thiện chí mong muốn người đó sẽ khắc phục khiếm khuyết để trở nên hoàn thiện hơn Trên phương diện khác, có thể thấy rằng khoảng cách giữa body shaming và những lời trêu đùa đối với bề ngoài của người khác thật sự rất mong manh Đùa giỡn, trêu chọc ngoại hình sẽ không gây ra hậu quả gì nếu việc đó xảy ra giữa những người thân thiết với nhau, hiểu nhau và người nghe không mảy may bận tâm về nó Tuy nhiên, việc đem ngoại hình của người khác ra bàn luận và khiến họ cảm thấy khó chịu, tổn thương thì đó chính là body shaming

III Nguyên nhân hình thành nên body shaming

1 Quan điểm của người chỉ trích về vẻ đẹp con người

Đây là điều kiện cần có để xảy ra body shaming Cái đẹp có hai dạng, đó là vẻ đẹp bên trong và vẻ đẹp bên ngoài Tuy nhiên, đa phần mọi người coi trọng về vẻ đẹp bên ngoài nhiều hơn Do đó, họ ít quan tâm đến vẻ đẹp bên trong mà lấy vẻ đẹp bên ngoài để làm thước đo, đánh giá một người

2 Người chỉ trích không nghĩ từ ngữ của mình có thể gây tổn thương người khác Đây là một trong những lý do phổ biến khiến nhiều người dễ dàng buông lời gièm pha về ngoại hình của người khác Đôi khi vài câu nói đùa giỡn, chọc ghẹo về ngoại hình để vui lại gây tổn thương rất lớn mà ta không hề biết Trường hợp này khá phổ biến ở bạn bè, người thân của chúng ta

3 Sự kết nối giữa người với người thông qua internet

Lý do này nghe tuy hơi lạ nhưng đây cũng là lý do rất phổ biến khiến sự miệt thị về ngoại hình xuất hiện nhiều hơn Thông thường, con người ta cần một vài điều kiện nhất định để

có thể buông lời miệt thị ngoại hình trước mặt người khác, nhưng giờ chuyện ấy đã có thể

dễ dàng thực hiện chỉ với một chiếc điện thoại hay máy tính Điều này liên quan đến hiệu

Triết học Mác- Lênin

ứng “online disinhibition effect”, hiệu ứng này có thể được phát biểu ngắn gọn như sau: bạn sẽ có xu hướng dễ dàng bộc lộ những tính cách, suy nghĩ, cảm xúc của mình hơn trên không gian mạng

4 Do có cảm xúc tiêu cực về người bị chỉ trích

Đây có thể là lý do nhiều người nghĩ đến nhất Chúng ta có lẽ ai cũng đều biết trong dân gian có câu: “Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau quả bồ hòn cũng méo”, để chỉ sự tác động của cảm xúc lên hành động Theo nhà tâm lý học Michael Levine, 80% hành động của người Mỹ là do cảm xúc quyết định Cảm xúc có vai trò to lớn trong các quyết định của con người và vì thế chúng ta dễ dàng chỉ trích những người mang lại cho ta cảm xúc tiêu cực

5 Do người chỉ trích cũng là người bị chỉ trích

Có một câu nói chúng ta có lẽ đã nghe rất nhiều: “Thật buồn cười, kẻ tổn thương lại muốn tổn thương người khác” Hiện tượng này là hiện tượng “Hurt people hurt people” Khi chúng ta bị tổn thương, chúng ta có xu hướng chỉ quan tâm tới bản thân và không quan tâm đến người khác, ta dễ dàng nói những điều khó nghe hoặc gây tổn thương người khác mà không quan tâm đến cảm xúc của họ

IV Body shaming dưới góc nhìn của 6 cặp phạm trù trong Triết học

1 Cái chung và cái riêng

Mỗi con người là một cái riêng, và các đặc điểm của họ là những cái đơn nhất Tuy

nhiên, mọi người lại lấy những cái đơn nhất của người khác làm tiêu chuẩn chung để đánh giá một người Họ sẵn sàng so sánh, chê bai, thậm chí làm miệt thị những người không giống tiêu chuẩn họ đặt ra

2 Nguyên nhân và kết quả

Trước khi đưa ra những lời góp ý, cần tìm hiểu nguyên nhân để hiểu và đưa ra lời khuyên chính xác Nếu chỉ nhìn vào kết quả mà nhận xét thì lời nhận xét đó không có giá trị hữu ích gì cho người tiếp nhận, mà chỉ khiến họ thêm tổn thương và trở thành lời miệt thị bởi

nó chỉ dựa vào kết quả, không giúp giải quyết được vấn đề Vì vậy để giúp đối phương giải quyết vấn đề và đưa ra lời góp ý chân thành, hữu ích, ta phải tìm hiểu nguyên nhân chủ yếu, bên trong để giúp họ chứ không phải chỉ trích, miệt thị

3 Tất nhiên và ngẫu nhiên

Một số người khi vừa sinh ra đã có những khiếm khuyết trên cơ thể, đó là phạm trù tất nhiên và không thể thay đổi được Nhưng lại có người không quan tâm đến điều đó, họ đưa

ra những lời khuyên không chỉ vô ích mà còn gây tổn thương cho người khác

4 Nội dung và hình thức

Mọi người thường chỉ đánh giá, nhận xét vẻ bề ngoài, hình thức của một ai đó chứ ít khi quan tâm đến cái bên trong bởi họ chưa tiếp xúc nhiều với người đó và cũng không đủ tinh

tế để nhìn thấy vẻ đẹp bên trong họ Vì thế những lời góp ý đó hoặc khen hoặc chê hình thức mà không quan tâm đến nội dung, trong khi nội dung là cái quyết định nên hình thức

và quan trọng hơn cả so với hình thức

5 Bản chất và hiện tượng

Bản chất bộc lộ qua hiện tượng, còn hiện tượng biểu hiện cho bản chất Tuy nhiên, các bản chất tốt đẹp của con người thể hiện qua cách cư xử, lối suy nghĩ của họ chứ không phải vẻ

bề ngoài của họ Nên việc nhìn vẻ bên ngoài mà đoán tính cách, khen chê một người là một điều không hợp lý

6 Khả năng và hiện thực

Không nên chỉ nhìn vào hiện thực mà chê bai một người, vì khả năng và hiện thực không thể tách rời nhau Những lời góp ý sẽ là điều kiện để giúp một người thêm nỗ lực, biến khả

Triết học Mác- Lênin

năng của họ thành hiện thực, nhưng cần phải khéo léo gì ranh giới giữa góp ý và chê bai là rất mong manh

1 Ảnh hưởng tới sức khỏe

Có nghiên cứu chỉ ra rằng những phụ nữ có cường độ bị body shaming cao có biểu hiện giảm sức khỏe và một số gia tăng các bệnh nhiễm trùng từ độ tuổi teen

Tự xấu hổ về hình thể dẫn đến sức khỏe thể chất kém, vì những cảm xúc tiêu cực có thể làm phụ nữ nói riêng và con người nói chung thiếu chú tâm với cơ thể của họ và khó chăm

lo sức khỏe hơn

Ở khía cạnh tự chế giễu bản thân, có một căn bệnh hình thành từ chính nỗi ám ảnh thua kém về nhan sắc, ngoại hình Cụ thể, người mắc chứng Quasimodo luôn ám ảnh bởi những khiếm khuyết trên cơ thể mình: quá gầy quá béo, ngực quá nhỏ, chân quá to… Đôi khi còn

cố tìm ra những khiếm khuyết đó rồi mặc cảm với nó

2 Cảm thấy tự ti, ngại giao tiếp

Sau những lần bị chỉ trích ngoại hình, vấn đề ấy đã khiến nạn nhân mang tâm trạng tự ti về ngoại hình Có thể từ một người vui vẻ, hoạt bát chuyển sang một người nhút nhát, tránh

né người khác

Đặc biệt, ở lứa tuổi dậy thì, con người sẽ rất dễ để tâm quá mức vào body shaming Thậm chí đã có người tìm đến cái chết vì không chịu nổi áp lực từ việc bị chê bai ngoại hình Những lời bình phẩm ngoại hình của người khác tưởng như vô hại nhưng lại có tính sát thương rất lớn Lời nói cay độc có thể giết chết sự tự tin của một con người, đồng thời gây nên sự ám ảnh cùng cực trong tâm hồn họ, khiến họ trở nên căm ghét chính bản thân mình

3 Làm đẹp phản khoa học

Người bị mặc cảm ngoại hình dễ áp dụng các phương pháp kiểm soát cân nặng, phẫu thuật không lành mạnh Từ việc cảm thấy tự ti một chút thì sau đó họ có thể dần chuyển sang nhịn ăn, kiêng khem quá đà hoặc dùng các loại thuốc gây hại sức khỏe

Chế độ ăn kiêng kham khổ có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe, dặc biệt là với thanh thiếu niên – độ tuổi trong quá trình phát triển và thay đổi cơ thể Đối tượng này dễ rơi vào rối loạn ăn uống như biếng ăn hoặc háu ăn quá mức

Đã có hàng nghìn người chấp nhận đánh đổi mạng sống của mình bằng việc giảm cân cấp tốc như uống thuốc sổ, uống thuốc để ói ra những gì vừa ăn, nhịn ăn, luyện tập thể hình quá độ,… nhằm đổi lấy một thân hình mà theo người khác đánh giá là hoàn hảo

4 Suy sụp tinh thần

Ban đầu, nạn nhân của body shaming chỉ cảm thấy buồn Sau đó, nếu những lời chỉ trích ngoại hình tăng dần thì họ có thể bị ám ảnh, sợ hãi, tuyệt vọng, trầm cảm đến mức “chỉ muốn chết đi” Thực tế, những gì mà người khác nói về ngoại hình của một người cũng chính là những gì mà người đó có thể dễ dàng cảm nhận được như “béo quá” hay “gầy thế”

Có nhiều bằng chứng cho thấy, sự chế giễu, chỉ trích về cân nặng không làm cho đối tượng

có tiến triển về hình thể Ngược lại, nó gây ra sự mặc cảm, suy sụp, rối loạn ăn uống và thậm chí tăng cân

Sự thiếu tự tin vốn có cộng thêm những lời chỉ trích sẽ làm gia tăng cảm giác thất vọng về chính cơ thể của người bị body shaming Có nhiều người suy sụp tinh thần đến mức đã dùng đến cách tệ nhất là tự tử

Một câu chuyện đau lòng được đăng trên tờ The Guardian gần đây: Jessica Laney, một cô

bé đáng yêu, trở thành nạn nhân của nạn bắt nạt trên Internet khi tự kết liễu cuộc sống của mình ở tuổi 16 Không chỉ bị chế giễu về ngoại hình, bị gọi là "mập ú", "lẳng lơ", Jessica còn nhận được những câu nói khủng khiếp hơn như "Cô có thể chết đi được không?" hay

"Chẳng ai thèm quan tâm đến cô đâu"

Triết học Mác- Lênin

5 Giúp người bị chỉ trích có thêm nghị lực

Nhìn nhận vấn đề ở hướng khác thì body shaming cũng góp phần giúp cuộc sống của bạn trở nên tốt hơn Ưu điểm của body-shaming chính là nó giúp cho bản thân người bị miệt thị có thêm nghị lực, động lực để thay đổi chính bản thân mình từ những điều người khác cho rằng đó là khuyết điểm nhưng nó lại trở thành ưu điểm với chính bản thân người đó

VI Thực trạng về body shaming

Body shaming hiện tại không còn là một chủ đề quá xa lạ đối với tất cả mọi người Hầu hết mọi người đều đã ít nhất một lần bị body-shame, bị chỉ trích, miệt thị về ngoại hình của bản thân hay vô tình nhận xét tiêu cực về hình thể của người khác Có lẽ chính vì vậy mà body shaming dần trở nên quá phổ biến trong xã hội hiện nay và con người đã quen thuộc

và xem nhẹ tác hại cũng như sự ảnh hưởng tinh thần dai dẳng mà nạn nhân của body shaming phải trải qua

Người body shaming cho rằng họ không có ý miệt thị, mà chỉ giúp người khác có ý thức hơn về ngoại hình, và gọi đó là “góp ý chân thành” và thậm chí là “tự do ngôn luận” Họ còn cho rằng body shaming một phần nào đó tạo động lực để bạn thay đổi và không nên chối bỏ tác dụng chỉ vì nó khiến bạn tổn thương Những kẻ body shaming không hề nhận

ra tác hại và chịu trách nhiệm cho những lời nói của mình, họ chỉ đơn giản là nói ra và nghĩ

đó là một điều hiển nhiên

Nhiều nghiên cứu chỉ ra mạng xã hội là "nơi lý tưởng" cho body shaming khi người ta thoải mái viết những điều khủng khiếp về người khác đằng sau màn hình điện thoại, máy tính Theo đó, khác với sự miệt thị được nhìn nhận từ phía nạn nhân và những kẻ phán xét trực tiếp, các cá nhân giấu mình sau những lời bình phẩm trên mạng dễ dàng buông lời chê bai bất chấp hậu quả xảy đến với nạn nhân

VII Hướng giải quyết

Muốn dừng hẳn việc miệt thị ngoại hình người khác ngay lập tức là điều khó không