Phong trào Cần vương Mục đích Chống công cuộc bình Giúp vua cứu nước định của Pháp bảo vệ cuộc sống của nông dân Lãnh đạo Nông dân, đứng đầu là - các văn thân, sĩ phu Hoàng Hoa Thám yêu [r]
Trang 1PHÒNG GD&ĐT
HẬU LỘC
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
ĐỀ GIAO LƯU HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Năm học: 2015-2016 Môn thi: Lịch sử Lớp: 8 THCS
Ngày thi: 23 tháng 3 năm 2016
Thời gian : 150 phút (không kể thời gian giao đề)
Đề này có 01 trang
I LỊCH SỬ VIỆT NAM (10.0 điểm)
Câu 1: (5.0 điểm):
Kể tên các bản hiệp ước mà triều đình nhà Nguyễn đã kí với Pháp từ
1858-1884 Nêu nội dung của Hiệp ước Hác- măng Qua nội dung của hiệp ước em có nhận xét gì ?
Câu 2 (5.0 điểm):
Trình bày những nét chính về diễn biến của cuộc khởi nghĩa Yên Thế (1884-1913) Cuộc khởi nghĩa Yên Thế có đặc điểm gì giống và khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời
II LỊCH SỬ THẾ GIỚI (8.0 điểm)
Câu 3 (4.0 điểm):
Trình bày nội dung và ý nghĩa của cuộc Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản năm
1868 Em có liên hệ gì với bối cảnh Việt Nam lúc bấy giờ ?
Câu 4 (4.0 điểm):
Cho biết những thành tựu của nền văn hoá Xô Viết nửa đầu thế kỷ XX
III LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2.0 điểm)
Câu 5 (2.0 điểm):
“Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng dữ, chém cá kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô, giành lại giang sơn, cởi ách nô lệ, chứ không chịu khom lưng làm tì thiếp cho người”.
Em hãy cho biết câu nói trên của ai ? Nêu hiểu biết của em về nhân vật này
………… Hết …………
* Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Số báo danh
… ……
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM LỊCH SỬ 8
Câu
1
(4.0
điểm
)
* Nội dung của cải cách Minh Trị ở Nhật Bản
- Tháng 01/1868 : Thiên Hoàng Minh Trị đã thực hiện một loạt cải
cách tiến bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng phong kiến
lạc hậu
- Về kinh tế : thống nhất tiền tệ, xoá bỏ sự độc quyền ruộng đất của
phong kiến, tăng cường phát triển kinh tế TBCN ở nông thôn, xây
dựng cơ sở hạ tầng…
- Về chính trị - xã hội : chế độ nông nô được bãi bỏ, đưa quý tộc tư
sản hoá và đại tư sản lên nắm chính quyền
- Giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội
dung KH-KT trong chương trình giảng dạy, cử những học sinh ưu
tú đi du học ở phương Tây
- Quân sự : quân đội được tổ chức và huấn luyện theo kiểu phương
Tây, chế độ nghĩa vụ thay chế độ trưng binh…
* Ý nghĩa : Nhật Bản thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa, phát
triển thành nước tư bản công nghiệp
* Liên hệ bối cảnh Việt Nam:
- Thời gian này thực dân Pháp mở rộng xâm lược Nam Kỳ chuẩn bị
đánh chiếm cả Việt Nam Triều đình Huế vẫn tiếp tục thi hành
chính sách đối nội, đối ngoại lỗi thời khiến kinh tế -xã hội Việt
Nam khủng hoảng nghiêm trọng
- Xuất phát từ lòng yêu nước thương dân, một số quan lại sĩ phu
yêu nước thức thời, mạnh dạn đưa ra các cải cách Nhà Nguyễn bảo
thủ, bất lực từ chối mọi đề nghị cải cách
0,5 0,5
0,5 0,5
0,5 0,5 0,5
0,5
Câu
2
(4.0
điểm
)
* Thành tựu của nền văn hoá Xô viết nửa đầu thế kỷ XX :
- Xoá bỏ tình trạng mù chữ và nạn thất học, sáng tạo chữ viết cho
các dân tộc trước đây chưa có chữ viết, phát triển hệ thống giáo dục
quốc dân, đấu tranh chống các tàn dư, tư tưởng của chế độ cũ
- Trong vòng chưa đầy 30 năm, đa số người dân có trình độ văn
hoá cao, có một đội ngũ trí thức đông đảo, phục vụ đắc lực cho
công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc…
- Đội ngũ các nhà khoa học Xô viết đã đạt được những thành tựu
rực rỡ và chiếm lĩnh nhiều đỉnh cao khoa học thế giới……
- Văn học nghệ thuật cũng có những cống hiến to lớn vào kho tàng
văn hoá nhân loại, có nhiều tên tuổi các nhà văn và nghệ sĩ nổi
tiếng khắp thế giới như: Gooc ki, Sô lô khốp, A Tônxtôi …
1.0
1.0
1.0 1.0
Câu
3
(5.0
điểm
)
* Các hiệp ước nhà Nguyễn kí với Pháp :
- Hiệp ước Nhâm Tuất (5/6/1862)
- Hiệp ước Giáp Tuất (15/3/1874)
- Hiệp ước Hác - măng (25/8/1883)
- Hiệp ước Pa tơ nốt (6/6/1884)
* Nội dung của hiệp ước Hác măng:
Mỗi
ý 0.25 điểm
Trang 3- Triều đình Huế chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc
Kỳ và Trung Kì, cắt tỉnh Bình Thuận ra khỏi Trung Kỳ để nhập vào
đất Nam Kỳ thuộc Pháp Ba tỉnh Thanh – Nghệ - Tĩnh được sáp
nhập và Bắc Kì
- Triều đình chỉ được cai quản vùng đất Trung Kỳ nhưng mọi việc
đều phải thông qua viên Khâm sứ Pháp ở Huế
- Công sứ Pháp ở các tỉnh Bắc Kỳ thường xuyên kiểm soát những
công việc của quan lại triều đình, nắm các quyền trị an và nội vụ
Mọi việc giao thiệp với nước ngoài (kể cả với Trung Quốc) đều do
Pháp nắm
- Triều đình Huế phải rút quân đội ở Bắc Kỳ về Trung Kỳ
* Nhận xét :
- Nhà Nguyễn làm mất đi sự độc lập của một chính quyền phong
kiến, phản bội lại lợi ích của dân tộc…
- Quyền đối nội và đối ngoại của triều đình phụ thuộc và Pháp và
do Pháp quyết định
* Lưu ý : (HS nhận xét các nội dung khác mà đúng thì vẫn cho
điểm)
1.0
0.5 1.0
0.5 1.0
Câu
4
(5.0
điểm
)
* Diễn biến của cuộc khởi nghĩa Yên Thế : chia làm 3 giai đoạn
- Giai đoạn 1 ( 1884-1892) : nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng
rẽ ở Yên Thế, chưa có sự chỉ huy thống nhất Thủ lĩnh có uy tín
nhất lúc đó là Đề Nắm
- Giai đoạn 2 (1893-1908): Nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây
dựng cơ sở dưới sự chỉ huy của Đề Thám
+ Nhận thấy tương quan lực lượng chênh lệch, Đề Thám phải tìm
cách giảng hoà với Pháp
+ Thời gian giảng hoà không kéo dài vì ngay từ đầu địch đã ráo riết
lập đồn bốt, mở cuộc tấn công trở lại
+ Để cứu vãn tình thế, Đề Thám xin giảng hoà với quân Pháp lần 2
(12/1897)
+ Từ 1897-1908, tranh thủ thời gian hoà hoãn, Đề Thám cho khai
khẩn đồn điền Phồn Xương, lo tích trữ lương thực, xây dựng quân
đội tinh nhuệ sẵn sàng chiến đấu
- Giai đoạn 3 (1909-1913): Thực dân Pháp tập trung lực lượng mở
cuộc tấn công quy mô lên Yên Thế Trải qua nhiều trận càn quét
liên tiếp của địch, lực lượng nghĩa quân hao mòn dần Ngày
10/12/1913 khi thu lĩnh Đề Thám bị sát hại, phong trào tan rã
* Điểm giống và khác với các cuộc khởi nghĩa cùng thời:
- Điểm giống : đều là phong trào yêu nước chống Pháp của nhân ta
và đều bị thất bại
0.5
0.5 0.25 0.25 0.25 0.25 0.5
0.5
Trang 4- Điểm khác :
vương
Mục đích Chống công cuộc bình
định của Pháp bảo vệ cuộc sống của nông dân
Giúp vua cứu nước
Lãnh đạo Nông dân, đứng đầu là
Hoàng Hoa Thám
- các văn thân, sĩ phu yêu nước
Thời gian Kéo dài 30 năm Diễn ra ngắn (từ 2 – 10
năm) Địa bàn Vùng rừng núi Yên Thế
(Bắc Giang)
Rộng khắp Bắc Kỳ và Trung Kỳ
Mỗi nội dung 0.5 điểm
Câu
5
(2.0
điểm
)
- Câu nói trên là của Bà Triệu
- Hiểu biết :
+ Bà Triệu tên thật là Triệu Thị Trinh…
+ Bà là người yêu nước, căm thù ách đô hộ của giặc Ngô…
+ Năm 248 bà phất cờ khởi nghĩa ở Phú Điền (Hậu Lộc) …
* Lưu ý : (HS có thể trả lời các nội dung khác đáp án mà đúng vẫn
cho điểm)
0.5 1.5