Hạch toán tiền lương và các khoán trích theo lương tại Công ty cơ khí XD và chuyển giao công nghệ mới (TMC)

Hạch toán tiền lương và các khoán trích theo lương tại Công ty cơ khí XD và chuyển giao công nghệ mới (TMC).

Lời mở đầu

Bác Hồ đã từng nói:

"Không có việc gì khó Chỉ sợ lòng không bền

Đào núi và lấp biển Quyết chí ắt làm nên"

Lời nhắc nhở động viên của Bác thật sâu sắc, thật đúng với thực tại của

có chuyên môn quản lý tốt để đa nền kinh tế ngày càng vững mạnh

Để thích nghi với cơ chế quản lý kinh tế mới thì hệ thống kế toán tài chính doanh nghiệp ra đời Hệ thống này chính là cánh tay đắc lực để giúp các nhà quản lý doanh nghiệp quản lý tốt công việc của mình

Doanh nghiệp tồn tại và phát triển đợc là do biết kết hợp giữa lợi ích của mình với lợi ích của cán bộ công nhân viên và ngợc lại Đây chính là mối quan

hệ qua lại

Vậy trong điều kiện tồn tại nền sản xuất hàng hoá, tiền lơng là bộ phận cấu thành giá trị sản phẩm, trong đó bao gồm cả một giá trị mới đợc tạo ra Vì

vậy việc tính toán phân bổ chính xác tiền lơng vào giá thành sản phẩm, phải tính đúng, đủ và kịp thời cho ngời lao động.

Gắn chặt với tiền lơng là các khoản trích theo lơng gồm: BHXH, BHYT, KPCĐ Đây là các quỹ xã hội thể hiện sự quan tâm của toàn thể xã hội đến từng thành viên

Công ty cơ khí-xây dựng và chuyển giao công nghệ mới với chức năng và nhiệm vụ chính là kinh doanh sản xuất sản phẩm cơ khí, sửa chữa cải tiến máy móc phục vụ dự án, ngoài ra cho thuê các loại máy phục vụ thi công dự án

Vì thế việc xây dựng một quy chế lơng phù hợp, có ý nghĩa to lớn về mặt kinh tế cũng nh chính trị, đồng thời tạo điều kiện cho tiền lơng phát huy hết sức mạnh đòn bẩy kinh tế

Để thực hiện vấn đề trên ngoài lời Mở đầu và Kết luận, Báo cáo gồm 3 chơng:

Chơng1: Cơ sở lý luận về hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo

l-ơng

Chơng 2: Tình hình hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng tại Công ty cơ khí -xây dựng và chuyển giao công nghệ mới

Chơng 3: Phơng hớng và biện pháp hoàn thiện công tác hạch toán tiền

l-ơng tại Công ty cơ khí - xây dựng và chuyển giao công nghệ mới

Hà Nội, ngày tháng năm

Học sinh

Nguyễn Thị Thanh Hơng

Ch ơng 1

Cơ sở lý luận về hạch toán tiền lơng

và các khoản trích theo lơng

I Đặc điểm tiền lơng và các khoản trích theo lơng

1 Khái niệm về lao động tiền lơng

Lao động là điều kiện đầu tiên cần thiết cho sự tồn tại và phát triển đối với cuộc sống con ngời và xã hội Trong đó, lao động với t cách là hoạt động chân tay và trí óc của con ngời, sử dụng các t liệu lao động nhằm tác động, biến

đổi các đối tợng lao động thành các vật phẩm có ích phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt của mình Để đảm bảo tiến hành liên tục quá trình tái sản xuất, trớc hết cần

đảm bảo tái sản xuất sức lao động, nghĩa là sức lao động con ngời bỏ ra phải

đ-ợc bồi hoàn dới dạng thù lao, lao động

Tiền lơng (tiền công) chính là phần thù lao, lao động đợc biểu hiện bằng tiền mà doanh nghiệp phải trả cho ngời lao động, căn cứ vào thời gian khối lợng

và bản chất công việc của họ

Tiền lơng là giá cả sức lao động, dựa trên cơ sở giá trị sức lao động Tiền lơng theo quy chế mới tuân thủ quy luật cung cầu của thị trờng sức lao động, chịu sự điều tiết của nhà nớc và đợc hình thành thông qua sự thoả thuận giữa ngời sử dụng lao động và ngời lao động dựa trên số lợng và chất lợng lao động

Tiền lơng đợc coi là khoản chi phí của sản xuất kinh doanh, nó cấu thành nên giá trị sản phẩm của hàng hoá, hoặc đợc xác định là một bộ phận của thu nhập Đó là kết quả cuối cùng của hoạt động sản xuất kinh doanh Chính vì vậy, trong giá thành sản phẩm tiền lơng đợc xem là một chỉ tiêu chất lợng giá thành

của sản phẩm, đồng thời tiền lơng cũng đợc xem là một chỉ tiêu chất lợng phản

ánh hiệu quả của sản xuất kinh doanh

Nh vậy, tiền lơng là biểu hiện bằng tiền của hao phí lao động sống cần thiết mà doanh nghiệp phải trả cho ngời lao động theo thời gian hay khối lợng công việc mà ngời lao động đã cống hiến cho doanh nghiệp hay ta có thể nói tiền lơng là một phạm trù kinh tế gắn liền giữa lao động, tiền tệ và sản xuất hàng hoá

2 Bản chất tiền lơng

Về bản chất tiền lơng chính là giá cả của hàng hoá đặc biệt là hàng hoá sức lao động, trong cơ chế chị trờng bản chất của tiền lơng chính là giá cả sức lao động đợc hình thành trên cơ sở giá trị sức lao động thông qua sự thoả thuận giữa ngời có sức lao động và ngời sử dụng lao động, đồng hệ thống chịu sự chi phối của các quy luật kinh tế đặc biệt là quy luật cung cầu

Tiền lơng là một vấn đề cần thiết đối với đời sống của cán bộ công nhân viên chức Nó khuyến khích mọi ngời ra sức sản xuất, làm việc nâng cao trình

độ tay nghề, cải tiến kỹ thuật, hợp lý hàng hoá sản xuất, tăng nhanh sức lao

động

3 Chức năng của tiền lơng

Chức năng tái sản xuất sức lao động là một trong ba yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất Sức lao động là một dạng công năng tồn tại trong cơ thể con ngời Trong quá trình tạo ra sản phẩm, con ngời phải hai phí sức lao động của mình và do vậy tiền lơng phải đảm bảo bù đắp khoản chi phí sức lao động của

họ để tái sản xuất ra sức lao động

Nhu cầu của con ngời tạo ra động cơ thúc đẩy họ tham gia lao động, song chính lợi ích của họ mới là động lực trực tiếp thúc đẩy họ làm việc với hiệu quả cao Do đó chính sách tiền lơng đúng đắn, sẽ là động lực to lớn phát huy sức mạnh nhân tố con ngời trong thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội Việc chi trả

lơng phải nhằm mục đích thúc đẩy và khuyến khích ngời lao động nâng cao hiệu suất, chất lợng và hiệu quả lao động.

4 Nguyên tắc trả lơng

Tiền công lao động là biểu hiện rõ ràng nhất lợi ích kinh tế của ngời lao

động và trở thành đòn bẩy kinh tế mạnh mẽ nhất để kích thích ngời lao động Tuy nhiên để phát huy đợc những chức năng cơ bản trên, thì việc trả công phải dựa vào các nguyên tắc cơ bản sau:

- Tiền lơng phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động vì tiền lơng là nguồn thu nhập chủ yếu của ngời lao động Ngoài việc đảm bảo tái sản xuất mở rộng

về số lợng và chất lợng còn phải đảm bảo nuôi sống gia đình họ

- Đảm bảo quyền lợi cho ngời lao động, tiền lơng còn phải dựa trên cơ sở thoả thuận giữa ngời có sức lao động và ngời sử dụng lao động

- Tiền lơng trả chọn lao động phải phụ thuộc vào hiệu quả lao động của từng ngời và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh Nguyên tắc này bắt nguồn từ mối quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng trong đó sản xuất đóng vai trò quan trọng

5 Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (HBYT), Kinh phí công đoàn (KPCĐ)

5.1 Bảo hiểm xã hội (BHXH)

Quỹ BHXH đợc hình thành do việc trích lập và tính vào chi phí sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, khoản chi phí BHXH theo quy định của nhà nớc Theo quy định hiện hành, hàng tháng doanh nghiệp phải trích lập quỹ BHXH theo tỉ lệ quy định trên tổng số tiền lơng thực tế phải trả cho CNV trong tháng

và phân bổ cho các đối tợng liên quan đến việc sử dụng lao động

Ngời sử dụng lao động phải trích một tỉ lệ nhất định trên tổng quỹ lơng 15% và tính vào phần chi phí kinh doanh, còn một phần tỉ lệ 5% do ngời lao

động trực tiếp đóng góp và đợc khấu trừ trực tiếp vào thu nhập của họ

Quỹ HXXH đợc thiết lập nhằm tạo ra nguồn vốn tài trợ cho CNV trong trờng hợp ốm đau, thai sản, tai nạ lao động, mất sức nghỉ hu

5.2 Quỹ Bảo hiểm y tế (BHYT) 3%

BHYT theo quy định của chế độ tài chính hiện hành gồm 3 phần:

Một phần do doanh nghiệp phải gánh chịu, đợc tính trích vào chi phí sản xuất kinh doanh hàng tháng theo tỉ lệ quy định trên tổng số tiền lơng thực tế phải trả CNV trong kỳ (2%) Một phần dọn lao động gánh chịu thờng đợc trừ trực tiếp vào thu nhập của họ (1%) BHYT (thờng dới hình thức mua BHYT) đ-

ợc nộp lên cơ quan chuyên môn, chuyên trách để phục vụ bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ CNV nh: khám chữa bệnh

BHYT chính là sự trợ giúp chọn lao động tham gia khám chữa bệnh đợc giảm một phần nào đó về viện phí, thuốc thang

Mục đích của BHYT là lập một mạng lới bảo vệ sức khoẻ cho toàn cộng

đồng bất kể địa vị xã hội, thu nhập cao hay thấp

ơng thực tế phải trả cho CNV trong kỳ

→ Tóm lại: Ngoài lơng và các khoản trích theo lơng, doanh nghiệp còn một số khoản chi phí khác chọn lao động Đây là những khoản phụ của ngời lao

động, hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng và năng suất lao động nh: thởng năng suất cao, làm thêm giờ, các khoản thu nhập khác này cũng là một đòn bẩy kinh tế kích thích sự lao động sáng tạo của ngời lao động, làm cho ngời lao

động hăng say lao động hơn, động viên khuyến khích kịp thời tinh thần và vật chất chọn lao động

6 Chế độ tiền lơng trong công tác hạch toán

Ngời lao động hởng lơng là một điều tất yếu nhng Nhà nớc vẫn tham gia bằng cách xác định các chính sách cụ thể về tiền lơng phù hợp với từng thành phần Qua đó đơn vị sản xuất đảm bảo cho ngời lao động có thu nhập tối thiểu

do nhà nớc quy định để có thể sinh hoạt ăn ở với mức cần thiết

Nhà nớc quản lý phần vĩ mô một cách gián tiếp trong công tác tiền lơng

để đảm bảo tính tích cực chủ động sáng tạo trong các hoạt động của doanh nghiệp với cơ chế thị trờng

Với vai trò đó việc xác định chính sách tiền lơng mới, vừa nhằm đáp ứng

đòi hỏi yêu cầu khách quan trong công tác đổi mới, vừa là công cụ cần thiết cấp bách phù hợp với vận động của nền kinh tế thị trờng có sự quản lý của Nhà nớc

* Một số quan điểm cơ bản của chế độ và chính sách tiền lơng

- Tiền lơng là giá cả sức lao động đợc hình thành qua thoả thuận ngời sử dụng lao động và ngời lao động phù hợp với mối quan hệ cung cầu sức lao động trong nền kinh tế thị trờng

- Thay đổi kết cấu tiền lơng từ việc phân phối trực tiếp tiền lơng, tách dần chế độ đãi ngộ ra khỏi tiền lơng

- Cải cách hành chính tiền lơng phải đồng bộ với các chính sách, phải có thời gian, phối hợp chặt chẽ làm tiến độ thúc đẩy cải cách nền hành chính quốc gia

- Thực hiện cải cách tiền lơng là một quá trình với những bớc đi thích hợp vừa xây dựng cơ chế, chính sách vừa kiểm soát và điều tiết những bất hợp

lý trong xã hội

- Hạch toán quỹ lao động tiền lơng và các khoản trích theo lơng là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết Đây là tiền đề để hạ thấp giá thành sản phẩm của doanh nghiệp và cũng là tiền đề để đa doanh nghiệp đạt hiệu quả sản xuất kinh doanh ở điểm lợi nhuận cao nhất

II Lý luận chung về hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng

Trong hoạt động sản xuất kinh doanh ngời sử dụng lao động đứng trớc hai sức ép đó là: chi phí sản xuất kinh doanh và kết quả sản xuất kinh doanh

Họ thờng tìm mọi cách để giảm thiểu chi phí, trong đó có chi phí tiền lơng trả cho ngời lao động Chế độ tiền lơng là những bảo đảm có tính pháp lý của nhà nớc về quyền lợi tối thiểu mà ngời lao động đợc hởng từ ngời sử dụng lao động dựa trên kết quả hoàn thành công việc

Nhà nớc dựa vào chức năng chế độ tiền lơng, kết hợp với tình hình kinh

tế xã hội cụ thể để xây dựng một cơ chế tiền lơng phù hợp, ban hành nó nh một văn bản pháp luật buộc ngời sử dụng lao động phải tuân theo Đối với ngời sử dụng lao động do phải trích một phần giá trị mới sáng tạo ra để trả lơng nên buộc phải tự giác tiết kiệm lao động cũng nh các ch phí khác Đây cũng chính

là vấn đề thời sự cấp bách hiện nay Để làm ăn có lãi thì buộc nhà quản lý phải tính toán tiết kiệm công nhân vì lực lợng lao động hiện nay quá dồi dào Để có

đủ công ăn việc làm cho lao động là cả một vấn đề nan giải, hiện tợng thất nghiệp xảy ra thờng xuyên lợng ngời có thu nhập không đạt mức lơng tối thiểu làm ảnh hởng đến đời sống ngời lao động từ đó gây ra các hành vi tiêu cực ảnh hởng đến trật tự xã hội

Xuất phát từ những lí do này buộc các doanh nghiệp phải lựa chọn cân nhắc các hình thức trả lơng sao cho phù hợp để hệ thống tiền lơng phải sự sự

cân bằng giữa lợi ích của ngời lao động và mục tiêu của doanh nghiệp và sự cân bằng giữa các ràng buộc khác nhau trong việc quản lý doanh nghiệp (ví dụ: trả lơng cao thì giữ đợc lao động giỏi, nhng giá thành cao có bán đợc sản phẩm không).

1 Mối quan hệ giữa quản lý tiền lơng và các khoản trích theo lơng

Mục đích của hạch toán tiền lơng trong doanh nghiệp là đa ra thông tin

cụ thể về thời gian lao động, kết quả lao động và tiền lơng cho từng cá nhân lao

động Đặc điểm của hạch toán chi tiết tiền lơng là phức tạp và mất nhiều thời gian, đồng thời nó đụng chạm đến quyền lợi thiết thực của mỗi cá nhân ngời lao

động nên cần phải hạch toán chính xác, trách sai sót nhầm lẫn

* Hạch toán chi tiết tiền lơng gồm

- Hạch toán số lao động

+ Số lợng lao động của doanh nghiệp đợc phản ánh trên sổ sách thông qua phòng quản lý lao động bao gồm: cả lao động chính, lao động thuê ngoài, lao động trực tiếp hay gián tiết

+ Sổ sách lao động không chỉ tệp trung cho toàn doanh nghiệp mà còn lập riêng cho từng bộ phận sản xuất trong doanh nghiệp nhằm thờng xuyên nắm chắc số lợng lao động của từng đơn vị

+ Hạch toán số lợng lao động là việc theo dõi kịp thời, chính xác tình hình tăng giảm số lợng lao động theo từng loại lao động, trên cơ sở đó làm căn

cứ cho việc tính lơng phải trả và các chế độ khác cho ngời lao động đợc kịp thời Chừng từ do phòng kế toán lập

- Hạch toán thời gian lao động:

Là việc ghi chép kịp thời, chính xác thời gian lao động thực tế của ngời lao động Bảng chấm công đợc sử dụng ở các phòng ban, phân xởng để theo dõi

thời gian thực tế làm việc của CNV, cuối tháng dựa vào số lợng bảng chấm công để tính lơng, thởng, phụ cấp khác cho ngời lao động.

- Hạch toán kết quả lao động

+ Hạch toán kết quả lao động và việc ghi chép kịp thời chính xác số lợng, chất lợng sản phẩm hoàn thành của từng cá nhân hay tập thể để từ đó tính lơng, thởng cho phù hợp

+ Để hạch toán kết quả lao động ngời ta sử dụng các chứng từ ban đầu khác nhau tuỳ thuộc vào loại hình doanh nghiệp mà mở sổ tổng hợp theo dõi cho phù hợp từ đó phòng kế toán có trách nhiệm tập hợp kết quả lao động của từng doanh nghiệp

Đơn giá tiền

l-ơng

* Hình thức trả lơng theo thời gian bao gồm

+ Trả lơng tháng: Dựa vào bảng chấm công của ngời lao động làm việc trong một tháng để tính lơng và chế độ phụ cấp (nếu có) theo thang bảng cấp bậc, chức vụ hoặc nghề nghiệp đã đợc nhà nớc quy định

Đối tợng trả lơng theo tháng dễ xác định hiệu quả lao động, sau một ngày làm đợc bao nhiêu phần trăm công việc hoàn thành

+ Trả lơng theo công nhật: trả lơng theo ngày tuỳ vào khối lợng công việc cụ thể, mức lơng này cha đợc Nhà nớc quy định chuẩn hoá

* Ưu điểm: Hình thức trả lơng theo thời gian có u điểm là dễ tính, dễ theo dõi, đơn giản

* Nhợc điểm: Cha gắn chặt tiền lơng với kết quả và vật chất lao động, kém tính kích thích ngời lao động.

Đơn giá tiềng lơng sản phẩmMỗi đơn vị phải xây dựng đơn giá tiền lơng tính cho từng loại sản phẩm

và từng loại công việc một cách hợp lý, căn cứ vào chất lợng, quy cách và tính năng tác dụng của từng sản phẩm, mức độ phức tạp và kỹ thuật của từng cấp bậc công việc để tính đơn giá cho phù hợp chính xác Đơn giá tiền lơng càng chính xác thì việc trả càng hợp lý và càng kích thích đợc ngời lao động trong sản xuất

* Ưu điểm: Đảm bảo đợc nguyên tắc phân phối theo lu trú, tiền lơng gắn chặt với số lao động mà họ đã bỏ ra, do đó kích thích ngời lao động quan tâm

đến kết quả và chất lợng của bản thân, thúc đẩy tăng năng suất lao động, tăng sản phẩm xã hội Vì vậy hình thức tiền lơng này đợc áp dụng rộng rãi

* Nhợc điểm: Nếu doanh nghiệp tính lơng không sát với từng cấp bậc công việc và tay nghề của từng bậc thợ thì sẽ dẫn tới 2 trờng hợp không có lợi cho doanh nghiệp:

- Tính đơn giá sản phẩm cao của doanh nghiệp thu đợc lợi nhuận thấp gây khó khăn cho doanh nghiệp

- Tính đơn giá sản phẩm thấp không khuyến khích đợc ngời lao động, phân phối không hợp lý ngời lao động không hăng say nhiệt tình trong lao

động

3 Một số chế độ khác khi tính lơng

Theo Điều 63 Bộ luật Lao động

Các chế độ phụ cấp tiền lơng, nâng bậc lơng và các chế độ khuyến khích khác, có thể đợc thoả thuận trong trờng hợp lao động, thoả ớc tập thể hoặc quy

định trong quy chế của doanh nghiệp

4 Quỹ tiền lơng trong doanh nghiệp

- Quỹ tiền lơng trong doanh nghiệp là toàn bộ số tiền lơng tính theo số CNV của doanh nghiệp, do doanh nghiệp quản lý và chi trả bao gồm các khoản:

+ Tiền lơng tính theo thời gian

+ Tiền lơng trả cho ngời lao động trong thời gian điều động đi công tác, ngừng sản xuất do nguyên nhân khách quan

+ Các khoản phụ cấp (nếu có), thêm giờ

+ Các khoản tiền thởng có tính chất thờng xuyên

Ngoài ra các quỹ tiền lơng kế hoạch còn đợc tính cả khoản tiền chi trợ cấp BHXH cho thời gian ốm đau, tai nạn lao động, thai sản

5 Hạch toán tổng hợp tiền lơng, BHXH, BHYT và KPCĐ

Các nghiệp vụ kinh tế tiền lơng, BHXH, BHYT và KPCĐ đợc phản ánh vào sổ kế toán theo từng trờng hợp sau:

(1) Hàng tháng, trên cơ sở tính toán tiền lơng phải trả cho CNV kế toán ghi sổ theo định khoản:

Nợ TK 622 "chi phí nhân công trực tiếp", tiền lơng trả cho nhân viên trực tiếp

Nợ TK 641 "Chi phí xây dựng cơ bản dở dang", tiền lơng công nhân xây dựng cơ bản

Nợ TK 6217 "Chi phí nhân viên phân xởng"

Nợ TK 6421 "Chi phí nhân viên quản lý"

Nợ TK 6411 "Chi phí nhân viên bán hàng"

Có TK 334: "Phải trả công nhân viên"

(2) Tiền thởng phải trả công nhân viên ghi sổ theo định khoản

Nợ TK 4311: "Quỹ khen thởng phúc lợi"

Có TK 333 (3338) "Thuế và các khoản phải nộp nhà nớc"

(7) Thanh toán tiền lơng (tiền công) và các khoản phải trả công nhân viên

kế toán ghi sổ:

Nợ TK 334 "Phải trả công nhân viên"

Có TK 111, TK 112 "Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng"

(8) Khi thanh toán BHXH, BHYT, KPCĐ tính vào chi phí sản xuất kinh doanh kế toán ghi sổ:

Có TK 111, 112 "Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng"

(10) Khi doanh nghiệp chuyển tiền BHXH, BHYT và KPCĐ cho cơ quan chuyên môn quản lý, kế toán ghi:

Nợ TK 338

Có TK 111, 112(11) BHXH, KPCĐ chi vợt đợc cấp trên bù, kế toán ghi:

Nợ TK 111, 112

Có TK 338 (3383, 3382)

5.1 Sơ đồ kế toán tổng hợp tiền lơng và các khoản trích theo lơng

TK138

TK138(5)

(1)

Ch ơng III

Tình hình hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo lơng tại Công ty cơ khí - xây dựng

và chuyển giao công nghệ mới (TMC)

I Quá trình hình thành và phát triển

Công ty cơ khí - xây dựng và chuyển giao công nghệ mới có tên viết tắt

là TMC là một doanh nghiệp t nhân, hoạt động theo phơng thức hạch toán độc lập, đợc thành lập chính thức vào năm 1992

Công ty TMC đóng tại địa bàn: Phờng Trung Hoà, quận Cầu Giấy - Hà Nội

Công ty hoạt động kinh doanh chủ yếu trong lĩnh vực sản xuất sản phẩm cơ khí và cải tiến nâng cấp trạm trộn bê tông ás phalt, bê tông ximăng, cấp phối tham gia các dự án Quốc tế đợc t vấn dự án chấp nhận, sửa chữa, phục hồi nâng cấp các máy móc công trình, xelu, máy rải, máy xúc, máy ủi phục vụ thi công

dự án

Ngoài ra cho thuê các máy móc thiết bị công trình thi công đờng xá, cầu cống, phục vụ giao thông

Công ty TMC thuộc loại doanh nghiệp vừa và nhỏ với số vốn kinh doanh

tự có với đội ngũ kỹ s đầu ngành về chế tạo máy, máy xây dựng, điện tử, tự

động hoá Gồm 10 kỹ s chuyên ngành và 40 công nhân lành nghề có trình độ tay nghề cao Ngoài ra hàng năm tuỳ thuộc vào thời kỳ và yêu cầu của công việc, Công ty phải thuê lao động ngoài có lúc tổng số lên đến trên 100 công nhân Con số này tuỳ thuộc không phải là nhiều nhng trong thời buổi hiện nay tạo đợc công ăn việc làm cho từng ấy ngời cũng không phải là việc dễ dàng Bên cạnh đó Công ty đã góp phần nhỏ cho ngân sách Nhà nớc qua phần nộp

thuế thu nhập GTGT Đây là một mặt tốt mà không phải doanh nghiệp nào cũng làm đợc.

Công ty là một doanh nghiệp hạch toán độc lập có con dấy riêng và có tài khoản riêng gửi ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn 1 (NHNN&PTNT1) Hà Nội

Kể từ khi thành lập đến nay, Công ty đã gặp không ít khó khăn, đặc biệt

là mặt bằng sản xuất quá hẹp, cha đáp ứng đợc nhu cầu phát triển của Công ty hiện nay Nhng dới sự lãnh đạo của giám đốc Công ty và sự nỗ lực của toàn thể công nhân viên trong Công ty, cũng nh nhờ vào chính sách mới của Đảng và Nhà nớc, Công ty đã tạo đợc uy tín lớn trong lĩnh vực xây dựng cơ bản nên đã

ký đợc nhiều hợp đồng và tham gia thi công nhiều công trình lớn và quan trọng

Các công trình và đang thi công đều đạt đợc tiến độ và chất lợng tốt, đợc chuyên gia và khách hàng chấp nhận Điều đó có ý nghĩa quan trong cho sự tồn tại và phát triển của Công ty Để có đợc vị trí nh hiện nay cũng không phải điều

dễ dàng, đó là kết quả của sự nỗ lực không mệt mỏi của trí tuệ, tinh thần sáng tạo, biết học hỏi kết hợp với kinh nghiệm và nhiệt huyết của cán bộ công nhân viên trong công ty TMC

Chặng đờng hình thành và phát triển của Công ty đợc đánh dấu bởi 2 giai

đoạn từ 2001 về trớc Công ty mang tên: Xí nghiệp cơ khí thuộc Công ty xây dựng - dịch vụ chuyển giao công nghệ mới Từ năm 2001 trở đi Công ty chuyển đổi tên là Công ty cơ khí - xây dựng và chuyển giao công nghệ mới (TMC) Mỗi mốc độ thời gian đó đều đánh dấu một bớc trởng thành của Công

ty và cũng là sự khởi đầu cho bớc phát triển tiếp theo trên những kết quả đã tạo dựng đợc:

Sản lợng sản xuất đã đạt đợc tính đến năm

Năm 1999 đạt : 1.000.000.000 đNăm 2000 đạt : 1.115.279.542 đ

Năm 2001 đạt: 1.350.379.540Năm 2002 đạt: 1.589.624.975đ

Ngoài ra Công ty còn đào tạo công nhân trong lĩnh vực tự động hoá, tin học điện tử, áp dụng kỹ thuật mới PC - CNC - PLC, điều khiển tự động bằng máy vi tính kỹ thuật số để điều khiển các trạm hiện đại Nhằm mục đích duy trì

và mở rộng phát triển để đạt hiệu quả kinh tế cao trong mọi hình thức kinh doanh, sẵn sàng hợp tác những dự án lớn có tầm cỡ nhằm nâng cao chất lợng sản xuất và khẳng định thế đứng của Công ty trong thị trờng sản xuất, kinh doanh nh hiện nay

II Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý Công ty cơ khí - xây dựng và chuyển giao công nghệ mới (TMC)

1 Đặc điểm tổ chức bộ máy Công ty

1.1 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý Công ty

Nhìn vào sơ đồ ta thấy cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của Công ty là một

bộ máy trực tuyến khép kín, chức năng đứng đầu là giám đốc Bộ máy quản lý của Công ty là tổng hợp các bộ phận có liên quan mật thiết với nhau trong hoạt

động sản xuất kinh doanh Vì vậy mỗi bộ phận phải thực hiện đúng chức năng

Xưởng thực nghiệm

Phòng kế toán tài chính

và nhiệm vụ của mình nhằm đảm bảo cho Công ty sản xuất và phát triển đợc tốt, tiết kiệm đợc chi phí quản lý nâng cao đời sống cho tập thể ngời lao động.

Bộ máy quản lý phải phù hợp với cơ cấu tổ chức quản lý và điều hiện trang thiết bị cơ sở vật chất kỹ thuật Bộ máy quản lý phải xác định rõ chức năng quản lý tránh bỏ sót hoặc chống chéo, giảm tối thiểu cấp trung gian nhằm

đáp ứng yêu cầu trên bộ máy quản lý của Công ty, giảm tối thiểu toàn bộ các phòng ban, phân xởng chịu sự lãnh đạo của giám đốc Công ty

1.2 Chức năng, nhiệm vụ của các vị trí trong Công ty

a Giám đốc Công ty: là đại diện pháp nhân của Công ty, chịu trách nhiệm hoàn toàn với Nhà nớc, với cấp trên và trớc pháp luật về quản lý điều hành Công ty, về hoạt động và kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, về đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ công nhân viên trong Công ty Giám đốc là ngời có quyền điều hành cao nhất trong Công ty

- Cùng với giám đốc còn có phó giám đốc, kế toán trởng giúp việc và các phòng ban có liên quan là những cán bộ cộng sự đắc lực cho giám đốc và chịu trách nhiệm trớc giám đốc, trớc pháp luật về phần việc đợc phân công

b Phó giám đốc Công ty: là ngời giúp giám đốc Công ty điều hành một hoặc một số lĩnh vực hoạt động của Công ty theo sự phân công hoặc uỷ quyền của Giám đốc và chịu trách nhiệm trớc giám đốc, trớc pháp luật về nhiệm vụ đ-

ợc giao

c Kế toán trởng: giúp giám đốc Công ty chỉ đạo tổ chức công tác thực hiện kế toán, thống kê của Công ty và có nhiệm vụ quyền hạn theo quy định pháp luật: Đề xuất, tổ chức hớng dẫn thực hiện những quy định mới về công tác

kế toán, hớng dẫn, đôn đốc việc thực hiện kế hoạch kế toán trong doanh nghiệp phục vụ cho nhu cầu quản lý, nghiên cứ tham mu cho giám đốc, hoạch định chiến lợc kinh doanh, dự báo, thông tin kinh tế xã hội nhằm định hớng điều chỉnh hoạt động kinh doanh theo mục tiêu đã định

d Các phòng ban nghiệp vụ

* Vật t, thiết bị: Do trởng phòng phụ trách làm công tác quản lý xây dựng

kế hoạch mua sắm và thực hiện cung ứng vật t đầy đủ cho sản xuất kinh doanh, sửa chữa thiết bị, điều chỉnh sử dụng thiết bị hợp lý

* Phòng tổ chức hành chính: Có chức năng quản lý hành chính tức là quản lý về mặt dân sự theo chỉ đạo trực tiếp từ ban giám đốc, bao gồm việc tổ chức tuyển dụng, đào tạo , sắp xếp, điều chuyển nhân sự hợp với tính chất, yêu cầu công việc và khả năng của mỗi ngời, theo dõi việc nâng lơng đóng bảo hiểm ngời lao động (BHYT, BHXH)

* Phòng tài vụ: quản lý hành chính

* Phòng tài kế toán tài chính: Do kế toán trởng trực tiếp chỉ đạo theo sự phân cấp thông tin kịp thời, đầy đủ và chính xác phục vụ quản trị nội bộ và cho những ngời quan tâm khác, theo dõi tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty, hiệu quả hoạt động và tình hình thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nớc, kiểm tra và ngăn chặn những hành vi vi phạm các quy định về tài chính kế toán dang có hiệu lực

* Xởng thực nghiệm: Là nơi cho các phân xởng: gò, hàn, rèn, lắp ráp thực hiện công việc

* Phân xởng: Cơ khí, rèn, gò, lắp ráp: quản lý công tác vận hành, sửa chữa, nâng cáp, tan trang lại các máy móc thiết bị theo kế hoạch của Công ty

* Ngoài ra còn tổ chức bảo vệ và tổ chức y tế có nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ, môi trờng làm việc và bảo vệ toàn bộ tài sản của công nhân viên trong Công ty Cùng với hoạt động quản lý của các phòng ban chức năng ở các phân xởng có tổ trởng, đội trởng của các tổ, đội trực thuộc, quản lý từng chịu trách nhiệm trong mọi hoạt động sản xuất kinh doanh nội bộ của bộ phận mình quản

lý Bố trí ở từng bộ phận, phân xởng sản xuất sao cho phù hợp với khả năng và trình độ chuyên môn của từng ngời thờng xuyên giám sát hớng dẫn kỹ thuật cho công nhân và báo cáo với giám đốc tình hình thực hiện kế hoạch của đơn vị mình

lý của các thông tái chính đợc công khai Kế toán trởng còn làm cho Công ty bảo toàn và phát triển vốn kinh doanh thông qua việc phân tích tình hình tài chính thể hiện trong các phòng thông tin kế toán thu đợc làm cơ sở đa ra quyết

định tài chính đúng đắn

2.2 Mô hình kế toán

* Nhiệm vụ của các bộ phận nh sau:

- Kế toán tiền lơng, kiểm kê thanh toán có nhiệm vụ tính lơng, tính các khoản BHXH, BHYT, KPCĐ Ngoài ra kế toán tiền lơng còn có nhiệm vụ theo dõi các khoản thanh toán, công nợ đối với các Công ty, đơn vị khác

- Kế toán vật t: Có nhiệm vụ theo dõi chi tiết và tổng hợp tình hình vật t của Công ty

Kế toán trưởng

Kế toán

tài chính Kế toán vật tư

Kế toán tiền lương kế toán thanh

Kế toán tổng hợp

- Thủ quỹ: Có nhiệm vụ thu và chi, bảo quản tiền mặt tại đơn vị

- Kế toán tổng hợp: Có nhiệm vụ ghi sổ kế toán tổng hợp, tập hợp chi phí sản xuất phát sinh và tính giá thành sản phẩm, theo dõi tình hình tiêu thụ sản phẩm tình hình tăng, giảm TSCĐ và khấu hao TSCĐ, đồng thời hàng quý lập báo cáo tài chính lên cấp trên

2.3 Hệ thống sử dụng tài khoản tính lơng tại Công ty

TK 642: Chi phí quản lý doanh nghiệp

TK 627: Chi phí sản xuất chung

2.4 Sơ đồ hạch toán tại Công ty TMC theo hình thức chứng từ ghi sổ

- Tất cả các nghiệp vụ kinh tế phát sinh đợc kế toán phản ánh theo hình thức chứng từ ghi sổ, trình tự hạch toán tiền lơng và BHXH cũng thế

- Sau khi kế toán tiền lơng tính chi tiết toàn bộ bảng thanh toán lơng và các khoản khác, giám đốc duyệt kèm theo phiếu chi, thu tiền thanh toán vào sổ quỹ theo dõi hàng ngày, kế toán lập báo cáo quỹ từ số liệu này kế toán lấy số tổng, cộng ghi vào sổ hạch toán chi tiết theo dõi hàng ngày, háng quý, đồng thời kế toán giá thành dựa vào ghi sổ với các tài khoản liên quan

- Qua phân tích tại Công ty đã căn cứ vào khả năng thu của quỹ để chi trả

đảm bảo 3 nguyên tắc: chi đúng đối tợng, chi đúng giới hạn thu và đảm bảo công bằng cho ngời lao động

Bảng cân

đối số phát sinh Báo cáo tài chính

2.5 Phơng pháp tính thuế: có 2 phơng pháp tính thuế nhng Công ty em thực tập tính theo hình thức khấu trừ.

Công thức:

* Số thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra - Thuế GTGT đầu vào

Số thuế GTGT đầu ra =

Giá tính thuế của hàng hoá dịch vụ bán ra ì Thuế suất

* Số thuế GTGT đầu vào: Chính là thuế GTGT ghi trên hoá đơn mua hàng hoá, dịch vụ hoặc chứng từ nộp thuế GTGT của hàng nhập khẩu

III Tình hình hạch toán tiền lơng và các khoản trích theo

l-ơng tại Công ty cơ khi xây dựng và chuyển giao công nghệ mới TMC

Tuy là một Công ty có quy mô vừa và nhỏ nhng lực lợng lao động chính thức và không chính thức lại tơng đối dồi dào Nên công tác quản lý lao động và tiền lơng cũng rất cần thiết, làm thế nào để tiền lơng đảm bảo các yếu tố cấu thành là nguồn thu nhập, nguồn sống chủ yếu của bản thân và gia đình ngời lao

động và là điều kiện để ngời công nhân có thể hoà nhập vào thị trờng, hoà nhập vào xã hội

Trong việc trả lơng cho ngời lao động, có những phân xởng đã vận dụng nguyên tắc, hởng theo lao động với phơng châm làm nhiều hởng nhiều, làm ít h-ởng ít, không làm không hởng

Tiền lơng của Công ty trả cho ngời lao động dựa trên số lợng, chất lợng lao động của mỗi ngời để bù đắp lại hao phí lao động mà họ bỏ ra trong quá trình sản xuất kinh doanh

1 Phơng pháp hạch toán tiền lơng tại TMC

1.1 Phân loại lao động

- Công ty TMC là một Công ty t nhân với số vốn tự có Chuyên sản xuất sản phẩm cơ khí, cải tiến nâng cấp, sửa chữa phục hồi các loại máy móc thiết bị phục vụ thi công và còn cho thuê máy móc

Vì vậy việc sử dụng lao động hợp lý và hiệu quả là một việc làm rất quan trọng cần thiết.

Bảng 1

Bảng cơ cấu lao động

Bảng số 01

Đơn vị tính: NgờiSTT Bộ phận sử dụng lao động Số lao động Tỷ lệ %

Với đội ngũ cán bộ công nhân viên đợc phân bổ nh trên trình độ nghiệp

vụ chuyên môn của cán bộ phải khá đồng đều và khá giỏi ở các tổ phân xởng sản xuất

ở mỗi ngành, phân xởng số lao động nhiều hay ít tuỳ thuộc vào đặc điểm công việc, trình độ trang thiết bị kỹ thuật và trình độ tổ chức sản xuất, Công ty TMC đã xác định nhu cầu về lao động của mình với quy mô và cơ cấu lao động

nh trên là phù hợp với yêu cầu sản xuất đặt ra Khi số lợng ngời lao động tại các phòng ban thiếu hụt so với nhu cầu thực tế của sản xuất, thì ban giám đốc Công

ty sẽ quyết định tuyển dụng thêm lao động theo yêu cầu công việc trực tiếp tuyển chọn, việc tuyển chọn lao động mới phải làm sao tạo ra năng suất, chất l-ợng cao đảm bảo cho doanh nghiệp thực hiện kinh doanh có lãi

Chính vì thế Công ty cơ khí - xây dựng và chuyển giao công nghệ mới chỉ ký quyết định tuyển dụng thêm lao động khi có nhu cầu thực tế

Để đánh giá về chất lợng lao động Công ty TMC đã đánh giá về trình độ

kỹ thuật, bằng cấp, tay nghề của công nhân và những kỹ năng kinh nghiệm để hàn thành công tác đợc giao thuộc nghiệp vụ chuyên môn của mình

Bảng 2

Bảng phân loại trình độ cán bộ công nhân viên

Tại Công ty TMC việc hạch toán số lợng lao động đợc thực hiện ở phòng

kế toán thông qua sổ sách lao động của Công ty Việc hạch toán số lợng lao

động ở các doanh nghiệp nói chung và tại Công ty TMC nói riêng là vấn đề rất cần thiết vì nhân tố con ngời không thể thiếu đợc ở mỗi doanh nghiệp sản xuất Vì vậy tổ chức hạch toán lao động giúp có tài liệu đúng đắn, chính xác để kiêm tra chất lợng cũng nh số lợng cho phù hợp

Để hạch toán lao động Công ty TMC cần những chứng từ sau:

+ Quyết định tuyển dụng hay thôi việc

+ Bảng chấm công lao động

+ Bảng thanh toán tiền lơng BHXH

Căn cứ vào chứng ừ trên, căn cứ vào kế hoạch hàng năm thì công ty có thể nhận thêm hoặc giảm bớt lao động và chất lợng cũng thay đổi Bộ phận kế toán lao động và hạch toán tiền lơng có nhiệm vụ theo dõi tình hình biến động

đó và phản ánh vào sổ tăng giảm lao động của Công ty mỗi khi có quyết định tuyển dụng và thôi việc

b Hạch toán thời gian lao động

Việc sử dụng thời gian của ngời lao động trong Công ty TMC có ý nghĩa rất quan trọng nó có tác dụng nâng cao ý thức tổ chức kỷ luật của ngời lao

động, là cơ sở để tính lơng, tính thởng, để xác định năng suất lao động Do đó

hạch toán lao động phải đảm bảo phản ánh đợc một số giờ làm việc thực tế của mỗi ngời lao động trong tháng và trong quý Chứng từ đúng để hạch toán thời gian lao động là bảng chấm công có nghĩa là (do Công ty hoạt động kinh doanh theo cơ chế thị trờng nên khi nhận đợc hợp đồng nhiều hay ít) xét theo hợp

đồng lao động, theo từng thời gian nhất định

Tháng 12/2003 Ban hành theo quyết định số:

186 - TC/CĐKT Ngày 14 -3-1995 của BTC STT

+ Quỹ tiền lơng dự phòng từ năm trớc chuyển sang

- Để đảm bảo quỹ tiền lơng không vợt chi so với quỹ tiền lơng đợc hởng dồn hi quỹ biến tiền lơng vào các tháng cuối năm hoặc dự phòng quỹ lơng cho các quỹ sau:

+ Quỹ tiền lơng trả trực tiếp cho ngời lao động theo lơng khoán, lơng sản phẩm, lơng thời gian (ít nhất = 76% tổng số tiền lơng)

+ Quỹ khen thởng từ quỹ lơng đối với ngời lao động có năng suất, chất ợng cao, có thành tích trong công tác (tối đa không quá 10% tổng lơng tay nghề giỏi (tối đa không vợt quá 2% tổng quỹ lơng)

l-+ Quỹ dự phòng năm sau (tối đa không vợt quá 12% tổng quỹ lơng)

- Quỹ lơng đợc hình thành tại Công ty TMC

+ Quỹ tiền lơng tự làm

+ Các khoản thu khác (nếu có)

2.2 Các hình thức trả lơng và trích theo lơng tiến hành

+ Thanh toán lơng và bảo hiểm cho toàn bộ Công ty

a Đối với khối phân xởng

- Việc thanh toán tiền lơng cho công nhân ở phân xởng là một việc làm rất quan trọng có thống kê ghi chép số liệu, nhất là bộ phận trực tiếp làm ra sản phẩm Công ty áp dụng phơng pháp chấm điểm ngày công làm việc Thông qua tỏng điểm của cả tháng Công ty tiến hành trả lơng cho công nhân theo tiêu chuẩn sau:

+ Ngày công = 8 điểm

+ Làm thêm giờ 1 giờ = 1 điểm

+ Làm việc với năng suất cao đợc công 1 đến 2 điểm

Ưu điểm của hình thức trả lơng này là công nhân rất no đến công việc chung của tập thể, tiết kiệm nguyên liệu, tăng năng suất và đảm bảo chất lợng

- Phòng kế toán - kế toán tiền lơng trực tiếp trả lơng cho công nhân sản xuất nhng việc chấm công diễn ra dới các phân xởng do viện quản lý phân x-ởng chịu trách nhiệm về thời gian làm việc cũng nh mỗi sản phẩm khi hoàn thành của ngời lao động.

- Tiền lơng của bộ phận gián tiếp (tiền lơng nhân viên quản lý phân xởng)

Nh đã nói ở trên tiền lơng của bộ phận gián tiếp ở các phân xởng cũng

đ-ợc tính bằng phơng pháp thời gian do bộ phận kế toán tiền lơng căn cứ vào số ngày đi làm và kế hoạch sản xuất

- Căn cứ vào mức lơng, cấp bậc, hệ số quy địch của Nhà nớc, kế toán tính theo công thức

Lơng thời gian = 290.000đ ì H

26 ì N ì phụ cấp ì K ì TTrong đó:

Cụ thể ta có: Lơng gián tiếp của phân xởng cơ khí tháng 12/2003 nh sau:

Ví dụ 1: Cách tính lơng cho đồng chí Nguyễn Văn Hùng

Lơng cơ bản = 290.000 đ ì H

26 ì27 (hệ số lơng = 2,7)

= 290.000 đ ì 2,7

26 ì27 = 813.200 đ/thángLơng ngày = 290.000 đ ì H

26 ì27 (hệ số lơng = 2,7)

Ví dụ 2: Lơng của công nhân trực tiếp sản xuất ở phân xởng gò 12/2003

- Lơng của đồng chí Nguyễn Mạnh Tiến

Lơng ngày = lơng tháng/26 = 290.000 đ ì H

26

= 290.000 đ ì 2,7

* Làm thêm giờ = 1 giờ = 1 điểm (8điểm = 1 công)

thêm giờ (tháng) = 32 giờ = 32 điểm = 4 công

= 4 ì 30.000đ = 120.000 đ

* Phụ cấp thu nhập = 0,07 ì 783.000 đ = 54.810đ

*Tiền ăn ca = 200.000 đ

* Tiền thởng = 30.000 đ

⇔ Tổng tiền = 783.000đ + 120.000đ + 54.810đ + 20.000đ + 30.000đ = 1.187.810đ

b Đối với khối phục vụ quản lý Công ty

- Những ngày làm việc thực tế đợc hởng lơng sản phẩm trực tiếp

- Những ngày nghỉ phép, lễ, hội họp đi công tác thì đợc tính lơng thời gian theo chức vụ hiện giữ

- Để tiện cho việc tính lơng của bộ phận gián tiếp, kế toán lơng phải có bảng chấm công, để xác định số ngày tham gia lao động cho từng nhân viên trong ban Để đảm bảo việc chấm công chính xác hợp lý và thuận tiện cho việc tính lơng Cuối tháng ngời chấm công phải theo dõi sát sao Căn cứ vào bảng chấm công trong tháng kế toán tiến hành tính lơng cho từng ngời theo số công nhân tham gia lao động và bậc lơng tháng (bảng thang bậc lơng do Nhà nớc quy

định)

- Chế độ phụ cấp mà cán bộ công nhân viên đợc hởng trong Công ty là:+ Phụ cấp trởng, phó phòng

*Trởng phòng: 0,3 so với mức lơng tối thiểu trên tháng

* Phó phòng: 0,2 so với mức lơng tối thiểu/tháng

+ Phụ cấp làm thêm:

* Làm thêm 1/2 chủ nhật: Hởng thêm 15.000đ hoặc cộng thêm 5 điểm

* Phụ cấp độc hại: 2.000đ/ngày hoặc 1500/công

Cụ thể ta có: tính lơng cho đồng chí Nguyễn Văn Nam

+ Loại B = 1,0 N: ngày công thực tế đi làm

+ Loại C = 0,8 26: ngày công thực tế trong tháng

* BHXH phải nộp 5% = (lơng cơ bản + lơng phép) ì 5%

= (692.654 + 105.000 đ) ì 5% = 39.883đ

* Lơng phép = lơng sản phẩm = khối lợng sản phẩm công việc hoàn thành ì đơn giá tiền lơng sản phẩm

- Ta có phiếu chi tạm ứng cho đồng chí Nguyễn Thu Trang tháng 12/2003

Có 111

Họ tên ngời nhận tiền: Nguyễn Thu Trang

Địa chỉ: Thanh Xuân - Hà Nội

Ngời lập phiếu (Ký, họ tên)

Thủ quỹ (Ký, họ tên)

Ngời nhận tiền

Từ bảng chấm công kế toán tiền lơng căn cứ vào để tính lơng cho

công nhân trong Công ty, sau đó lập bảng thanh toán lơng