CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG I.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÀ PHÊ VIỆT NAM I.1.1 Thị trường cà phê Tình hình thị trường cà phê Việt Nam Sản lượng và xuất khẩu cà phê Việt Nam luôn t
Trang 1BỘ TÀI CHÍNH TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÀI CHÍNH – MARKETING
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG
ĐỀ TÀI: CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ NESTLE
GV: Trần Phi Hoàng
Nhóm thực hiện: Nhóm 11
Nguyễn Thị Thiên Ân Hoàng Thị Mai
Võ Thị Thùy Dương
Võ Thị Thảo Vy
Võ Thị Cẩm Duyên Phạm An Hưởng Phan Thị Mỹ Kiều Đoàn Thị Diễm
Tp.HCM, ngày 19, tháng 10, năm 2016
Trang 2CHƯƠNG I:GIỚI THIỆU CHUNG 4
1.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÀ PHÊ VIỆT NAM 4
1.1.1 Thị trường cà phê 4
1.1.2 Khách hàng 5
1.1.3 Quá trình cung ứng cà phê 7
CHƯƠNG II: HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ
CỦA NESTLE 8
2.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY NESTLE 8
2.1.1 Các hoạt động tại Việt Nam 8
2.1.2 Một số sản phẩm nổi bật 9
2.2 QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ CỦA NESTLE 11
2.2.1 Chuỗi cung ứng cà phê của Nestle 11
2.2.2 Các thành phần trong chuỗi cung ứng của các công ty cà phê Nestle 11
CHƯƠNG III:CHIẾN LƯỢC CỦA NESTLE TRONG VIỆC QUẢN TRỊ
CHUỖI CUNG ỨNG 12
3.1 CHIẾN LƯỢC QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG 12
3.1.1 Dự án Nescafé Plan 12
3.1.2 Mục tiêu của thực hiện chiến lược 14
3.1.3 Tác động của chiến lược đến chuỗi cung ứng Việt Nam 14
CHƯƠNG IV:GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CHUỖI CUNG ỨNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP CÀ PHÊ VIỆT NAM 15
4.1 TIỀM NĂNG 15
4.2 THÁCH THỨC 16
4.2.1 Cà phê vẫn chủ yếu sản xuất thô 16
4.2.2 Năng suất cao nhất trên thế giới nhưng chất lượng kém xa quốc tế 16
4.2.3 Trên thị trường hiện tại diễn ra tình trạng tranh mua, tranh bán cà phê 16
4.3 GIẢI PHÁP 17
4.3.1 Xây dựng mô hình tổ hợp sản xuất, ổn định diện tích cà phê 17
Trang 34.3.3 Dự báo thị trường, chỉ dẫn địa lý cho cà phê Việt Nam 18 4.3.4 Cải tiến kỹ thuật công nghệ, đào tạo nhân lực cho ngành cà phê 18
Trang 4CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG
I.1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VỀ NGÀNH CÀ PHÊ VIỆT NAM
I.1.1 Thị trường cà phê
Tình hình thị trường cà phê Việt Nam
Sản lượng và xuất khẩu cà phê Việt Nam luôn tăng trưởng trong nhiều năm qua và đang đứng thứ hai thế giới, nhưng giá trị sản phẩm chưa cao Không tăng diện tích
trồng, tập trung phát triển chế biến, xây dựng thương hiệu và nâng giá trị là hướng phát triển sắp tới của cà phê Việt
Ngành cà phê Việt Nam tăng trưởng đều và ở mức cao trong vòng 3 năm qua Năm
2014, diện tích trồng cà phê là 653 ngàn ha, tăng 2,7% so với năm 2013 Sản lượng mùa
vụ 2013/14 gần 30.000 ngàn bao (mỗi bao 60 kg), tương đương 1,7 triệu tấn (BĐ 1), tăng nhẹ so với mùa vụ trước, chủ yếu là cà phê robusta
Việt Nam tự hào là nước xuất khẩu cà phê thứ hai trên thế giới chỉ sau Brazil với sản lượng khoảng 25 triệu bao vào năm ngoái Nhưng sản phẩm cà phê của Việt Nam vẫn chủ yếu là cà phê rang xay, có chất lượng thấp giúp tạo việc làm nuôi sống hơn 2,5 triệu nông dân chủ yếu là người dân tộc Năm 1997, Việt Nam vượt qua Indonesia để trở thành quốc gia xuất khẩu cà phê đứng thứ ba thế giới Vào năm 2000, với 734.000 tấn cà phê xuất khẩu, Việt Nam tiếp tục vượt qua Colombia để chắc chân ở vị trí thứ hai thế giới Vị trí này được duy trì kể từ đó đến nay
Việt Nam hiện có 5 vùng sản xuất cà phê chính là Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Nam Trung Bộ, Bắc Trung Bộ và Trung du miền núi phía Bắc Tổng diện tích trồng cà phê của
cả nước đến cuối năm 2014 khoảng 641.000 ha Nhưng riêng Tây Nguyên có hơn 450.000 ha cà phê, chiếm gần 90% diện tích và sản lượng cà phê cả nước Như vậy về cơ
bản có thể nói cà phê Việt Nam chủ yếu xuất xứ từ Tây Nguyên Thống kê cho biết
Trang 5ngành cà phê đã tạo việc làm cho khoảng nửa triệu hộ với 2,6 triệu nông dân, chủ yếu là người dân tộc ở Tây Nguyên
Cà phê Việt Nam đa phần được xuất khẩu Cà phê Robusta là cây cà phê quan trọng thứ hai trong các giống cà phê, nó chi phối gần như toàn bộ trong số 3 tỉ cây trồng và sản lượng xuất khẩu toàn cầu Khoảng 39% các sản phẩm cà phê được sản xuất từ giống
cà phê Robusta Và quốc gia xuất khẩu cà phê Robusta lớn nhất thế giới đó chính là Việt Nam Trong 7 tháng đầu mùa vụ 2013/2014 đã xuất khẩu 1,1 triệu tấn cà phê các loại
(cà phê nhân, cà phê rang, cà phê xay và cà phê hòa tan) và kim ngạch khoảng 2,2 tỷ USD, tăng tương ứng 12% và 4% so với cùng kỳ năm trước (Bảng 2), đạt mức kỷ lục mới về xuất khẩu cà phê
Cà phê được xuất khẩu sang 70 quốc gia trên thế giới, trong đó 14 thị trường đứng đầu đã chiếm đến 80% tổng kim ngạch xuất khẩu cà phê của cả nước Trong mùa vụ
2013/2014, Đức đã vượt lên trên Mỹ để trở thành nước nhập khẩu cà phê lớn nhất của Việt Nam Với lượng nhập khẩu tăng mạnh, Bỉ trở thành thị trường cà phê lớn thứ ba của Việt Nam (Bảng 3) Xuất khẩu cà phê chế biến, cà phê rang, cà phê xay và cà phê hòa tan ngày càng tăng trong vài năm trở lại đây, dự báo xuất khẩu các mặt hàng này mùa vụ 2013/14 khoảng 55 ngàn tấn, tăng 21% so với mùa vụ trước, với các thị trường chính là Trung Quốc, Nga, Hồng Kông, Hàn Quốc, Nhật Bản và Mỹ
I.1.2 Khách hàng
Tiêu thụ cà phê của 10 thị trường dẫn đầu chiếm 81% tổng lượng cà phê được tiêu thụ trên thế giới trong mùa vụ 2014/15 Không kể Liên minh châu Âu thì Mỹ là thị trường tiêu thụ nhiều cà phê nhất.
Trang 6Thị trường bán lẻ cà phê Việt Nam đã đạt 127,33 triệu USD trong năm 2008 và tăng lên khoảng 287,34 triệu USD năm 2012 Mintel dự đoán sẽ tăng đến 573,75 triệu USD vào năm 2016.
Thị trường cà phê Việt Nam được chia thành 2 phân khúc rõ ràng Cà phê rang xay (cà phê phin) chiếm khoảng 2/3 lượng cà phê được tiêu thụ; còn lại là cà phê hòa tan.
Theo nghiên cứu của Học viện Marketing Ứng dụng I.A.M về thói quen sử dụng cà phê, 65% người tiêu dùng có sử dụng cà phê Việt Nam uống cà phê 7 lần/tuần, nghiêng về nam giới (59%) Riêng cà phê hòa tan có 21% người tiêu dùng sử dụng cà phê hòa tan từ
3 đến 4 lần trong tuần, nghiêng về nhóm người tiêu dùng là nữ (52%)
Sức tiêu thụ cà phê Việt Nam còn khá thấp Việt Nam sử dụng chừng 5% cà phê thô để chế biến, trong khi đó tỷ lệ này của Brazil là 50% Việt Nam có 5 nhãn hiệu cà phê hòa
Trang 7tan, Brazil có 20 nhãn hiệu Về cà phê rang xay, thì Việt Nam có 20 nhãn hiệu, trong khi
đó số lượng của Brazil là 3.000 nhãn hiệu
I.1.3 Quá trình cung ứng cà phê
Đối với cà phê, chuỗi cung ứng thường phức tạp và khác nhau ở các nước khác nhau, nhưng thường bao gồm:
- Người trồng cà phê – thường trồng cà phê trên thửa đất nhỏ chỉ từ 1 hoặc 2 hécta Nhiều người thực hiện luôn cả khâu sơ chế (phơi khô và tách vỏ)
- Người trung gian – những người trung gian có thể tham gia vào nhiều mảng của chuỗi cung ứng Họ có thể mua cà phê ở bất kỳ giai đoạn nào giữa trái cà phê chín và cà phê non (xanh), sau đó tiến hành sơ chế, hoặc thu gom đủ lượng cà phê từ nhiều hộ nông dân, rồi vận chuyển bán cho người chế biến, cho trung gian khác hoặc cho thương lái
- Người chế biến – là những hộ nông dân có thiết bị chế biến cà phê, hoặc nông dân trồng cà phê và người chế biến hợp tác để mua thiết bị chế biến cà phê
- Đại lý chính phủ - ở một số nước, việc mua bán cà phê do chính phủ kiểm soát, có lẽ bằng cách mua cà phê từ những nhà chế biến với mức giá cố định và bán đấu giá cho nhà xuất khẩu
- Nhà xuất khẩu – mua cà phê từ các đối tác hoặc đấu thầu và sau đó bán cho các thương lái Kiến thức chuyên môn về khu vực địa phương và nhà sản xuất cho phép họ đảm bảo chất lượng của chuyến hàng
- Thương lái – cung cấp trái cà phê cho những người rang cà phê với đúng số lượng, đúng lúc và mức giá có thể chấp nhận cho người mua và người bán
- Nhà sản xuất – ví dụ như Nestlé có chuyên gia chế biến hạt cà phê tươi thành thức uống được khách hàng ưa chuộng Công ty cũng có thể tăng thêm giá trị cho sản phẩm thông qua các hoạt động marketing, làm thương hiệu và đóng gói
Trang 8- Người bán lẻ - là những người bán cà phê trong siêu thị lớn, cho đến khách sạn và các cửa hàng ăn uống, tạp hóa
- Khách hàng: người mua cà phê ở các siêu thị hay cửa hàng
CHƯƠNG II: HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ CỦA NESTLE
II.1 GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ CÔNG TY NESTLE
Nestle – tập đoàn sản xuất hàng đầu thế giới về dinh dưỡng, sức khỏe và sống khỏe.
Công ty có nhiều dòng sản phẩm khác nhau, đa dạng hóa sản phẩm nhằm đáp ứng một cách tốt nhất nhu cầu của khác hàng
Công ty Nestle được sáng lập vào năm 1866 bởi Ông Henri Nestle, một dược sĩ người Thụy Sĩ gốc Đức Ông đã phát minh ra một loại sữa bột dành cho những trẻ sơ sinh không thể bú mẹ,nhằm giảm tỉ lệ trẻ sinh tử vong vì suy dinh dưỡng Thành công đầu
tiên của Ông Henri Nestle với sản phẩm này là đã cứu sống một trẻ sinh non không thể
bú sữa mẹ nào khác Nhờ vậy, sản pẩm này nhanh chóng được phổ biến tại Châu Âu Với
trụ sở chính tại thành phố Vevey, Thụy Sĩ, ngày nay
Nestle có 500 nhà máy, tại 86 nước trên toàn thế giới trên toàn thế giới Là công ty dinh dưỡng hàng đầu thế giới, với hơn 150 năm kinh nghiệm Nestle không ngừng nghiên
cứu và cho ra đời những sản phẩm không chỉ có hương vị thơm ngon mà còn đưa ra những giải pháp dinh dưỡng co sức khỏe dành cho mọi lứa tuổi, mọi lứa tuổi, mọi đối tượng
Trang 9II.1.1 Các hoạt động tại Việt Nam
+ Năm 1912: Văn phòng kinh doanh đầu tiên của Nestlé tại Sài Gòn được thành lập.
+ 1992: Công ty La Vie, một liên doanh giữa Perrier Vittel thuộc Nestlé và một công ty thương mại Long An được thành lập
+1993: Nestlé chính thức trở lại Việt Nam và mở văn phòng đại diện tại TP.HCM
+1995: Nestlé Việt Nam ra đời Chính thức khởi công xây dựng nhà máy Đồng Nai,
chuyên sản xuất cà phê hòa tan Nescafe, trà hòa tan Nestea và đóng gói thức uống Milo, bột ngũ cốc dinh dưỡng Nestle, bột nêm và nước chấm Maggi, bột kem coffee- mate.
+2002: Đưa vào hoạt động nhà máy thứ hai của La Vie tại Hưng Yên
+2011: Tháng 8 xây dựng nhà máy Trị An, tháng 11 mua lại nhà máy Bình An (Gannon) tại Đồng Nai
Hiện nay, tập đoàn Nestlé đang có 3 nhà máy chế biến thực phẩm hoạt động tại Đồng
Nai ( 2 nhà máy tại Khu Công Nghiệp Amata và 1 nhà máy tại khu công nghiệp Biên
Hòa II tỉnh Đồng Nai) và có 2 nhà máy đóng chai La Vie
Tháng 3 năm 2016, Nestlé Việt Nam cũng đã khởi công xây dựng nhà máy mới tại tỉnh Hưng Yên Cho tới nay, tổng vốn đầu tư của Nestlé tại Việt Nam là 520 triệu USD Nestlé Trị An đặt tại Khu công nghiệp Amata (Đồng Nai) là nhà máy chuyên sản xuất
cà phê hoà tan phục vụ cả thị trường nội địa lẫn xuất khẩu Đặc biệt, nhà máy chế biến hạt cà phê khử caffeine đặt tại đây mới đi vào hoạt động hồi tháng 3/2015 là một trong 3 nhà máy sở hữu công nghệ hiện đại nhất thế giới của Nestle
Trang 10II.1.2 Một số sản phẩm nổi bật
+ NƯỚC KHOÁNG LAVIE
+ THỨC UỐNG DINH DƯỠNG MILO
+ NESCAFE
nghiêm túc cẩn thận trong phòng thí nghiệm ở Thụy Sỹ của Nestle, thì thương hiệu Nescafe chính thức có mặt trên thị trường vào năm 1938, chính Nescafe đã cải tiến lại cách pha chế café hòa tan
NESCAFÉ được chính thức sản xuất tại Việt Nam khi tập đoàn Nestlé chính thức đưa nhà máy Đồng Nai vào hoạt động vào năm 1998 Kể từ đó, nhãn hàng NESCAFÉ ngày
càng trở nên thân thiết với nhiều gia đình Việt Nam, và NESCAFÉ luôn nỗ lực để mang đến cho người Việt Nam tách cà phê thơm ngon để thưởng thức hàng ngày
Những nỗ lực của Nestle không chỉ vì chất lượng của tách cà phê, mà còn vì những người nông dân trồng cà phê ở Việt Nam và sự phát triển của cộng đồng địa phương bao gồm những hoạt động thu mua và sản xuất một cách có trách nhiệm Truyền đạt cho người nông dân những phương pháp cải tiến trong canh tác cà phê và tiết kiệm nguồn nước tưới chỉ là vài ví dụ minh chứng cho ý nghĩa vượt trội của chất lượng trong tách NESCAFÉ, để tiếp tục nhận được sự tin tưởng tuyệt đối của khách hàng
Hiện nay, để phục vụ tốt nhất nhu cầu của người tiêu dùng Việt Nam, NESCAFÉ đang
có những sản phẩm như sau:
Trang 11- Cà phê hòa tan nguyên chất 100% NESCAFÉ RED CUP
- Các sản phẩm Cà phê hòa tan pha sẵn:
NESCAFÉ 3 in 1: có 3 hương vị khác nhau
NESCAFÉ Café Việt: với 2 sản phẩm cà phê đen đá và cà phê sữa đá.
Ngoài ra các sản phẩm của NESCAFÉ đều có dưới dạng hộp và dạng gói lẻ theo dây, đảm bảo cung cấp những ly cà phê chất lượng và hợp túi tiền cho mỗi gia đình Việt Nam.
II.2 QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG CÀ PHÊ CỦA NESTLE
II.2.1 Chuỗi cung ứng cà phê của Nestle
II.2.2 Các thành phần trong chuỗi cung ứng của các công ty cà phê Nestle
Nhà cung cấp, nhà cung ứng
Nhà cung cấp là mắt xích đầu tiên quan trọng trong chuỗi cung ứng của mỗi doanh nghiệp, họ cung cấp nguyên vật liệu đầu vào cho quá trình sản xuất, hoạt động có ảnh hưởng đến chất lượng, giá cả sản phẩm đầu ra
Với các công ty cà phê, cà phê hạt là nguyên liệu chính tiên quyết, công ty có 2 hình
thức mua, là thu mua qua các doanh nghiệp tư nhân, thương lái và thu mua trực tiếp từ nông dân Các công ty cũng có các nhà cung cấp bao bì và các công ty cung cấp máy móc thiết bị.
Trang 12 Nhà sản suất
Gồm các nhà máy cà phê rang xay, nhà máy chế biến cà phê
Nhà phân phối : Có 2 hình thức phân phối
Hình thức phân phối truyền thống : Với hình thức phân phối truyền thống, sản phẩm
sau khi hoàn thiện sản phẩm được phân phối đến nhà phân phối, các siêu thị bán lẻ, nhà bán lẻ, rồi đến tay người tiêu dùng
Hình thức phân phối hiện đại : Trung gian phân phối , hoặc mở ra hệ thống siêu thị để
phân phối sản phẩm của chính mình
Khách hàng trong chuỗi cung ứng
Khách hàng các công ty cà phê là các khách hàng cá nhân, những người mua hàng tại những điểm bán lẻ hoặc là thưởng thức cà phê trong chuỗi cửa hàng của công ty
CHƯƠNG III: CHIẾN LƯỢC CỦA NESTLE TRONG VIỆC QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG
III.1 CHIẾN LƯỢC QUẢN TRỊ CHUỖI CUNG ỨNG
III.1.1Dự án Nescafé Plan
NESCAFÉ Plan bao gồm những mục tiêu giúp Nestlé tối ưu hóa hơn nữa chuỗi cung ứng cà phê của Tập đoàn, bao gồm tăng cường thu mua trực tiếp, phân phối giống cây cà phê mới cũng như những chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho người nông dân trồng cà phê Theo đó, tại Việt Nam, Nestlé sẽ tăng đáng kể lượng cà phê thu mua trực tiếp từ nông dân
và hội nông dân trong vòng 5 năm tới, với khoản thu mua lên tới 30.000 tấn cà phê từ khoảng 16.000 nông dân mỗi năm
Tháng 8/2011, Nestlé tối ưu hóa các khâu trong chuỗi cung ứng cà phê của tập đoàn bằng cách xây dựng nhà máy cà phê mới tại Việt Nam ( nằm trong kế hoạch
“Nescafé Plan”) Nestlé công bố đầu tư 270 triệu USD xây dựng nhà máy cà phê mới tại
Việt Nam Nhà máy mới đặt tại tỉnh Đồng Nai sản xuất NESCAFÉ cho thị trường trong nước và xuất khẩu, sẽ đi vào hoạt động năm 2013 Khoản đầu tư này khẳng định một lần
Trang 13nữa cam kết của Nestlé với Việt Nam và với thương hiệu NESCAFÉ, một trong những
thương hiệu chính của tập đoàn trên toàn thế thế giới.=> Nhà máy mới sẽ tạo ra 200 việc
làm mới và nhiều việc làm gián tiếp Nhà máy mới sẽ có công nghệ chế biến cà phê hiện đại và giảm thiểu việc sử dụng năng lượng và nguồn nước Cụ thể, trong sản xuất, bã cà phê sẽ được sử dụng để đốt nóng nồi hơi, góp phần giảm thiểu 70% lượng khí thải CO2 Tái sử dụng hơn 1/2 lượng nước thải, góp phần giảm thiểu lượng nước sử dụng xấp xỉ 100.000 m3/năm.
Tháng 9/2012, Nestle tìm cách rút ngắn chuỗi cung ứng để đến gần nông dân hơn, sẽ giúp tăng thu nhập của họ, cũng như biết rõ nguồn gốc cà phê Tập đoàn thực
phẩm Thụy Sỹ này đã cử 8 chuyên gia tới khu vực cao nguyên miền Trung của Việt Nam
để giúp những nông dân trồng cà phê ở đây nâng cao chất lượng hạt cà phê và sản
lượng thu hoạch Với sự trợ giúp của hơn 300 nông dân địa phương, Nestlé đã chuyển
giao kỹ thuật gieo trồng cà phê cho khoảng 21.000 nông dân vào năm 2014.=> Chương
trình cũng góp phần làm cho thu nhập của người nông dân tăng lên 14% /ha, tương đương 16 triệu đồng/ha/năm
Đi cùng với hoạt động hỗ trợ cây giống, trong khuôn khổ dự án NESCAFÉ Plan
các dịch vụ hỗ trợ miễn phí cho nông dân cũng được triển khai, bao gồm tập huấn kỹ
thuật và cung cấp kiến thức chuyên môn canh tác cà phê bền vững, tập huấn về thu hoạch và sau thu hoạch, tưới tiết kiệm, làm phân vi sinh từ vỏ cà phê Các chuyên gia
của WASI, Nestlé, Sở Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, Trung Tâm Khuyến Nông
tỉnh và nhiều đối tác đã tham gia hướng dẫn các buổi tập huấn này Tiêu biểu như việc
giới thiệu phương pháp tưới tiết kiệm nước, giúp nông dân tiết kiệm nước tưới từ 700 lít/cây xuống còn 400 lít/cây Dự án Nescafé Plan hỗ trợ tập huấn và các biện pháp khoa học kỹ thuật với nền tảng là bộ quy tắc 4C sản xuất cà phê bền vững của Tổ chức 4C cho hơn 100.000 lượt nông dân => Áp dụng những kỹ thuật canh tác của NESCAFÉ Plan, người nông dân không chỉ đạt được hiệu quả kinh tế cao từ cây cà phê mà còn góp phần bảo vệ môi trường, tiết kiệm nguồn nước
Công ty cũng đóng vai trò là cầu nối giữa người nông dân và chính quyền Tháng
4 vừa qua, đại diện của Nestlé, đại diện các đơn vị cung cấp phân bón, Bộ Nông Nghiệp