Đọc hiểu ngữ văn 6, sách kết nối tri thức với cuộc sống (học kì 1, gồm 105 đề, có đáp án chi tiết)

bộ đề đọc hiểu Ngữ văn 6 sách kết nối tri thức với cuộc sống Đọc hiểu ngữ văn 6, sách kết nối tri thức với cuộc sống (học kì 1, gồm 105 đề, có đáp án chi tiết)

Trang 1

BỘ ĐỀ ĐỌC HIỂU VĂN 6 HK1 SÁCH KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

(CÓ ĐÁP ÁN CHI TIẾT)

1 Bài học đường đời đầu tiên

2 Nếu cậu muốn có một người bạn

8 Gió lạnh đầu mùa

9 Con chào mào

10 Chùm ca dao về quê hương, đất nước

15 Cửu Long Giang ta ơi

BÀI 1: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN

Trang 2

ĐỀ 1: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:

…“Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch, giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất hùng dũng”

(Ngữ văn 6 - Tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam năm 2021)

Câu 1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2 Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt chủ yếu nào để viết đoạn văn

trên? Xác định ngôi kể của văn bản?

Câu 3 Tìm một phép so sánh có trong đoạn trên Cho biết đó là kiểu so sánh

nào?

Câu 4 Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn trích trên?

GỢI Ý:

1 - Đoạn văn trên trích từ văn bản: ”Bài học đường đời đầu tiên”

- Tác giả Tô Hoài

2 -Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt chủ yếu: Miêu tả

- Ngôi kể của văn bản: Văn bản được kể bằng ngôi thứ nhất

3 Một phép so sánh có trong đoạn văn: Hai cái răng đen nhánh lúc

nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc

- Kiểu so sánh: So sánh ngang bằng

4 - Nội dung của đoạn trích: Đoạn văn miêu tả vẻ đẹp cường tráng

của Dế Mèn (qua đó hé lộ một phần tính cách kiêu căng của nhânvật

ĐỀ 2: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

Trang 3

“ Chẳng bao lâu tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Ðôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Ðôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng.”

“ Cái chàng dế choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ” (Ngữ văn 6- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Văn bản ấy thuộc tác phẩm nào? Xácđịnh năm sáng tác của tác phẩm đó

Câu 2: Hai đoạn văn trên có cùng sử dụng một phương thức biểu đạt không ?

Đó là phương thức biểu đạt nào?

Câu 3: Hai nhân vật được đề cập trong hai đoạn văn là những ai?

Câu 4: Cả hai nhân vật cùng được chọn tả các chi tiết thân hình, cánh, càng,râu nhưng mỗi nhân vật lại gợi cho người đọc một ấn tượng riêng về sức vóc

và tính nết Theo em, ấn tượng ấy là gì ? Nhờ đâu nhà văn có thể gợi cho ta ấntượng đó về nhân vật

Câu 5: Tìm và viết lại các câu văn có sử dụng phép so sánh trong hai đoạn văntrên

Câu 6: Xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu sau và cho biết chủ ngữ và vị ngữđược cấu tạo như thế nào?

Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.

Trang 4

Câu 7: Hãy viết một đoạn văn nêu cảm nhận về nhân vật được đề cập trong

đoạn văn thứ nhất của phần I Đọc – hiểu

GỢI Ý:

Câu 1:

- Đoạn văn trên trích từ văn bản Bài học đường đời đầu tiên

- Tác phẩm: Dế Mèn phiêu lưu kí

- Thời gian ra đời: 1941

Câu 2: Hai đoạn văn trên sử sụng cùng một phương thức biểu đạt: Miêu tả Câu 3: - Hai nhân vật được đề cập:

+ Đoạn 1: Dế Mèn

+ Đoạn 2: Dế Choắt

Câu 4: - Theo em, ấn tượng đó là:

+ DM mang ấn tượng về một chàng dế khoẻ mạnh, cường tráng Dế Choắt mang ấn tượng về sự ốm yếu, gầy gò

- Ấn tượng ấy có được là do cách chọn chi tiết miêu tả của nhà văn tạo nên

Câu 5: Câu văn sử dụng phép so sánh:

+ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

+ Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.

+ Cái chàng dế choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện

+ Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê

Câu 6: - Chủ ngữ: Những cái vuốt ở chân, ở khoeo (cụm danh từ)

- Vị ngữ: cứ cứng dần và nhọn hoắt (cụm tính từ)

Câu 7: HS viết đoạn văn cảm nhận về nhân vật Dế Mèn

Trang 5

*Mở đoạn: Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, Dế Mèn là một nhân vật

chính để lại trong em ấn tượng sâu sắc

*Thân đoạn

Qua bài văn, chúng ta cảm nhận về nhân vật chính – Dế Mèn với những ấn tượng nổi bật với:

- Mặt chưa tốt:

+ Tính cách kiêu căng, hống hách, coi thường người khác

+ Làm việc thiếu suy nghĩ trước sau, bày trò trêu chị Cốc dẫn tới cái chết oan của Dế Choắt

ĐỀ 3: Đọc đoạn văn sau và thực hiện các yêu cầu:

“Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi câu này :

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt , tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ , có óc mà không biết nghĩ , sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc gì Cả tôi nữa, nếu không nhanh chân chạy vào hang thì tôi cũng chết toi rồi.

Tôi đem xác Dế Choắt chôn vào một bụi cỏ bùm tum Tôi đắp thành nấm

mộ to Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên”

Câu 1: Văn bản Bài học đường đời đầu tiên được trích từ tác phẩm nào?

Tác giả là ai? Nêu thể loại của tác phẩm đó?

Trang 6

Câu 2: Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?

Câu 3 Em hãy xác định chủ ngữ, vị ngữ trong câu văn sau đây:

“Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên”.

Cho biết câu văn trên có phải câu trần thuật đơn không? Vì sao?

Câu 4: Từ bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn được nói tới trong

đoạn trích trên, em hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 5 đến 7 câu) nêu suy nghĩcủa mình về cách cư xử với những người xung quanh?

đời đầu tiên.

- Câu văn trên là câu trần thuật đơn

- Vì:

+ Do 1 cụm chủ - vị tạo thành

+ Mục đích nói: kể

1 Đoạn văn phải đảm bảo cả về mặt hình thức và nội dung

a Yêu cầu về kĩ năng: đảm bảo đúng thể thức của đoạn văn, số lượng

câu yêu cầu, diễn đoạn lưu loát, lời văn trong sáng, không mắc lỗi

chính tả, ngữ pháp

b Yêu cầu về nội dung:

Trang 7

Hs có nhiều cách cảm nhận khác nhau Tuy nhiên, HS cần hiểu bàihọc trong văn bản và thể hiện được suy nghĩ về cách cư xử vớinhững người xung quanh trong cuộc sống :

- Không nên hành động ngông cuồng, kiêu ngạo, hống hách, thiếu suynghĩ sẽ khiến ta phải trả giá đắt, phải ân hận và có thể gây nguy hạicho người khác

- Đừng kiêu căng tự phụ khi chưa biết rõ thực lực của mình

- Phải biết yêu thương, giúp đỡ mọi người, đặc biệt là người yếu thếhơn mình

“Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ…”

(Ngữ văn 6- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên

Câu 3: Nhân vật chính trong văn bản em vừa tìm được là ai? Nhân vật này đã

đặt tên cho Dế Choắt, vì sao lại đặt tên như vậy?

Câu 4: Kết thúc văn bản, Dế Choắt chết, có ý kiến cho rằng: “Dế Choắt chết là

do lỗi của chị Cốc nhầm Tội phạm gây ra cái chết của Dế Choắt là chị Cốc”em

có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?

Câu 5 : Hãy viết một đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Dế

Choắt

Trang 8

Gợi ý

Câu 1:

- Đoạn văn trên trích từ văn bản Bài học đường đời đầu tiên

- Tác giả: Tô Hoài

Câu 2:

- PTBĐ chính: Miêu tả

Câu 3:

- Nhân vật chính: Dế Mèn

- Dế Mèn đặt tên cho Dế Choắt như vậy vì:

+ Dế Mèn thấy Dế Choắt lúc nào cũng ốm yếu

+ Dế Mèn coi thường Dế Choắt

Câu 4:

- Em không đồng ý hoàn toàn với ý kiến đó

- Vì: Nếu xét một cách trực tiếp, chị Cốc đã gây ra cái chết cho Dế Choắt,nhưng nguyên nhân gián tiếp đẩy Dế Choắt vào tình cảnh đó là do banđầu Dế Mèn đã không suy nghĩ mà trêu chị Cốc mới dẫn đến hiểu lầm

Câu 5:

*Mở đoạn: Trong văn bản Bài học đường đời đầu tiên, Dế Choắt là nhân vật

gợi lại trong em nhiều ấn tượng đặc biệt

*Thân đoạn; Ấn tượng về một chàng Dế có vẻ ngoài gầy gò: Như một gã

nghiện thuốc phiện, cánh ngắn ngủn, râu một mẩu, mặt mũi ngẩn ngơ, có lớn

mà không có khôn, hôi như cú mèo Nhưng đó lại là nhân vật giàu lòng baodung, nhân hậu, vị tha: Thể hiện qua việc Dế Choắt không hề than trách Dế Mèn

vì đã gây ra cái chết cho mình, ngược lại còn khuyên nhủ Dế Mèn bài học lẽsống đầy ý nghĩa

*Kết đoạn: Có thể thấy, Dế Choắt là một nhân vật quan trọng làm nổi bật chủ

đề văn bản, cũng là nhân vật chúng ta cần học tập bởi những đức tính đáng quý

Trang 9

ĐỀ 5: Đọc kĩ đoạn trích sau và trả lời câu hỏi từ 1 đến 5 bằng cách khoanh tròn vào chữ cái ở câu trả lời đúng.

“Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu, tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Đôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn.

(Trích Bài học đường đời đầu tiên, Ngữ văn 6, tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trên được viết theo phương thức biểu đạt nào?

A Tự sự kết hợp với nghị luận

B Tự sự kết hợp với miêu tả

C Tự sự kết hợp với biểu cảm

D Miêu tả kết hợp với biểu cảm

Câu 2: Tác giả của đoạn văn trên là ai?

A Tô Hoài

B Đoàn Giỏi

C Võ Quảng

D Nguyễn Tuân

Câu 3:Nhận xét nào phù hợp với đoạn trích?

A Tái hiện được ngoại hình của nhân vật Dế Mèn

B Tái hiện được ngoại hình và nội tâm của nhân vật Dế Mèn

C Tái hiện được ngoại hình và hành động của nhân vật Dế Mèn

D Tái hiện được hành động và nội tâm của nhân vật Dế Mèn

Trang 10

Câu 4: Phép tu từ nổi bật trong câu văn: Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao

vừa lia qua là gì?

A So sánh

B Nhân hóa

C Ẩn dụ

D Hoán dụ

Câu 5: Chủ ngữ của câu: Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt.

trả lời câu hỏi gì?

“Bởi tôi ăn uống điều độ và làm việc có chừng mực nên tôi chóng lớn lắm Chẳng bao lâu tôi đã trở thành một chàng dế thanh niên cường tráng Ðôi càng tôi mẫm bóng Những cái vuốt ở chân, ở khoeo cứ cứng dần và nhọn hoắt Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Ðôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng

Trang 11

dũng Tôi lấy làm hãnh diện với bà con vì cặp râu ấy lắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu”

(Ngữ văn 6- tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của văn bản em vừa tìm được? Câu 3: Văn bản được kể theo ngôi thứ mấy? Nêu tác dụng của ngôi kể ấy? Câu 4: Liệt kê các phép so sánh được sử dụng trong đoạn văn và nêu tác dụng Câu 5: Đoạn văn đề cập tới vẻ đẹp ngoại hình của Dế Mèn, có ý kiến cho rằng:

“Dế Mèn có vẻ đẹp của một thanh niên cường tráng” Em có đồng ý với ý kiến

đó không, hãy chứng minh

GỢI Ý:

Câu 1:

- Đoạn văn trên trích từ văn bản: Bài học đường đời đầu tiên

Câu 2: - PTBĐ chính: Miêu tả

Câu 3: - Văn bản kể theo ngôi thứ nhất

- Tác dụng: giúp nhân vật Dế Mèn có thể dễ dàng bộc lộ cảm xúc của mình mộtcách trực tiếp => Làm câu chuyện trở nên chân thực hơn,

Câu 4:

- Các phép so sánh được sử dụng trong đoạn văn:

+ Những ngọn cỏ gãy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

-Tác dụng: Phép so sánh được sử dụng gợi hình ảnh khỏe khoắn của Dế Mèn,đem đến ấn tượng về một chàng dế thanh niên hùng dũng, có sức mạnh, mang

sự cường tráng

Câu 5:

Trang 12

- Em đồng ý với ý kiến đó

- Chứng minh: Sự cường tráng thể hiện qua hình dáng và hành động

+ Hình dáng: Đôi càng nhẵn bóng; vuốt: cứng, nhọn hoắt; đôi cánh: dài; đầu tonổi từng tảng; hai răng đen nhánh; râu dài uốn cong

+ Hành động: Đạp phanh phách, vỗ cánh phành phạch, nhai ngoàm ngoạp, trịnhtrọng vuốt râu

=> Vẻ đẹp cường tráng, trẻ trung, đầy sức sống, tự tin, yêu đời của Dế Mèn

ĐỀ 7: Cho đoạn văn sau:

“ Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

- Thôi tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rỗi cũng mang vạ vào mình đấy.

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình Giá tôi không trêu chị Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc gì Cả tôi nữa, nếu không nhanh chân chạy vào hang thì tôi cũng chết toi rồi.”

a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào, của ai?

b Đoạn văn kể về sự việc gì? Ai là người kể chuyện?

c Bằng lời kể của em hãy kể lại nội dung của đoạn văn trên trong đó có sử dụngmột biện pháp tu từ đã học ( gạch chân dưới biện pháp tu từ đã dùng)?

d Hãy viết một đoạn văn trình bày nội dung và nghệ thuật của văn bản em vừa

tìm được ở phần Đọc- hiểu

GỢI Ý:

a.- Đoạn văn trích từ văn bản “Bài học đường đời đầu tiên”

b.- Đoạn văn kể về lời khuyên của Dế choắt với Dế Mèn trước khi Dế Choắt chết và những suy nghĩ của Dế Mèn

- Người kể: Dế Mèn

Trang 13

c.- Đoạn văn kể chính xác sự việc bằng ngôi kể thứ ba, lời văn lưu loát, không sai lỗi chính tả.

- Có sử dụng một biện pháp tu từ đã học, gạch chân dưới biện pháp tu từ

d HS viết đoạn văn theo nội dung sau:

*Mở đoạn: Văn bản Bài học đường đời đầu tiên mang giá trị nội dung, nghệ

thuật đặc sắc

*Thân đoạn.

- Về nội dung: Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻnhưng tính nết còn kiêu căng, xốc nổi Do bày trò trêu trọc Cốc nên đã gây racái chết thảm thương cho Dế Choắt, Dế Mèn hối hận và rút ra bài học đườngđời cho mình

- Về nghệ thuật:

+ Kể chuyện kết hợp với miêu tả

+ Nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động: Xây dựng hình tượng nhân vật Dế mèngần gũi với trẻ thơ

+ Kể chuyện ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn

+ Sử dụng hiệu quả các phép tu từ

+ Lựa chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc

*Kết đoạn: Với giá trị nội dung, nghệ thuật ấn tượng, văn bản đã thu hút

nhiều thế hệ bạn đọc

ĐỀ 8: Em đã học văn bản " Bài học đường đời đầu tiên" trích trong tác phẩm "

Dế Mèn phiêu lưu kí" của nhà văn Tô Hoài

a, Theo em " Bài học đường đời đầu tiên" mà Dế Mèn nhận được từ lời khuyên

của Dế Choắt là bài học gì?

b, Tưởng tượng mình là Dế Mèn, em sẽ làm những gì cho Dế Choắt trước khi tai họa xả ra để bản thân khỏi ân hận? (Trả lời bằn một đoạn văn ngắn khoảng 5-7 câu)

GỢI Ý:

Trang 14

a Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn nhận được từ lời khuyên

của Dế Choắt là: Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà

không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình

b * Về hình thức (0,25 điểm)

Học sinh trình bày bằng một đoạn văn khoảng 5- 7câu ( Nếu hộc

sinh viết thành 02 đoạn trở lên thì trừ 0,25 điểm)

* Về nội dung (0,75 điểm)

- Không coi thường Dế Choắt, bỏ thói kiêu ngạo, hung hăng, xốc

nổi

- Giúp Dế Choắt đào hang thông ngách sang nhà mình

- Không nghịch ranh trêu chị Cốc

- Nếu đã trót trêu chọ cốc thì dũng cảm nhận lỗi về mình, tánh tai

hoạ cho Dế Choắt

ĐÊ 9: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi

“Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phach phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi càng tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.”

( Ngữ văn 6- tập 1)

Câu 1 Đoạn trích trên được trích trong văn bản nào? Ai là tác giả? Đoạn trích

được kể theo ngôi thứ mấy? Vì sao em biết ?

Câu 2 Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh? Hãy cho biết phép tu từ

so sánh đó thuộc kiểu so sánh nào? Tác dụng của phép tu từ so sánh được sửdụng trong đoạn trích trên?

Trang 15

GỢI Ý:

Câu 1 - Đoạn trích được trích trong văn bản ”Bài học đường đời đầu

tiên”.

- Tác giả Tô Hoài.

- Đoạn trích được kể bằng ngôi thứ nhất

- Người kể xưng tôi kể chuyện

Câu 2 Các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh:

- Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

->So sánh ngang bằng.

- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như

hai lưỡi liềm máy làm việc.

- Tác dụng: Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

ĐỀ 10: Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

“Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hoảng hốt quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm Tôi hối hận lắm! Anh

mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi

khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình.” (Ngữ văn 6 - tập 1)

Câu 1: Đoạn văn trích trong văn bản nào? Xác định ngôi kể của văn bản đó Câu 2: Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên.

Trang 16

Câu 3: Nhân vật Dế Choắt trong đoạn văn lâm vào tình cảnh gì? Vì sao?

Câu 4: Tìm các từ láy và xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn văn

trên Trình bày tác dụng của biện pháp tu từ đó

Câu 5: Dế Choắt khuyên Dế Mèn điều gì? Qua đó, em thấy Dế Choắt là người

như thế nào?

Câu 6: Hãy viết một đoạn văn diến tả lại tâm trạng của của Dế Mèn khi đứng

trước mộ Dế Choắt (theo lời của nhân vật Dế Mèn)

- Nhân vật Dế Choắt bị chị Cốc dung mỏ mổ oan đến thoi thóp rồi phải bỏ mạng

- Nguyên nhân: Chỉ vì trò nghịch dại không suy nghĩ - trêu chị Cốc của Dế Mèn

Câu 4:

- Các từ láy trong đoạn văn: thoi thóp, hoảng hốt nông nỗi, dại dột, hung hăng,bậy bạ, ăn năn

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa

- Tác dụng: khiến các nhân vật trong đoạn văn:Dế Mèn và Dế Choắt vốn là các loài vật trở nên gần gũi với con người, hiện ra như những con người biết hành động, suy nghĩ, buồn vui Làm cho câu chuyện diễn ra chân thực, sinh động, hấpdẫn.)

Câu 5:

- Dế Choắt khuyên Dế Mèn:

+ Không được hung hăng kiêu ngạo

Trang 17

+ Trước khi làm việc gì đó phải suy nghĩ thật kĩ càng

 Qua đó, em thấy Dế Choắt là là một người nhân hậu Dế Mèn đã gây racái chết cho Dế Choắt nhưng Dế Choắt không hề trách cứ hay tỏ thái độcăm giận Ngược lại Dế Choắt còn chân thành khuyên nhủ Dế Mèn DếChoắt quả là một người có trái tim độ lượng

Câu 6: HS viết đoạn văn: Anh Dế Choắt đáng thương ơi, giờ đây, đứng trước

mộ anh, tôi ân hận lắm Có lẽ suốt đời tôi sẽ không bao giờ quên câu chuyệnđau lòng này Chính bởi cái thói ngông cuồng, dại dột của tôi mà anh phải lìatrần trong đau đớn Anh phải chết oan ức là tại tôi Tôi biết, lời nói hối hận bâygiờ đã quá muộn rồi Chỉ mong sao linh hồn anh được yên nghỉ Tôi tự tráchmình, giá như tôi biết suy nghĩ hơn, giá như tôi đừng tự tin thái quá, Tôikhông dám cầu xin sự tha thứ của anh, mà cho dù anh có tha thứ cho tôi thì tôicũng không bao giờ có thể tha thứ cho mình Tôi hứa sẽ từ bỏ thói hung hăng,ngỗ nghịch, kiêu ngạo, sẽ khiêm nhường, học hỏi các bậc đàn anh, bênh vựcgiúp đỡ những kẻ yếu Chỉ thế, tôi mới chuộc được lỗi lầm của mình Yên nghỉnhé người có trái tim nhân hậu, người đã cho tôi một bài học đường đời thấmthía!

Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng :

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này ! Tôi hối lắm Tôi hối hận lắm! Anh

mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu thế này :

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi

khuyên anh : ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

( Ngữ Văn 6- tập 1)

Câu 1: Cho biết phương thức biểu đạt chính của đoạn văn?

Trang 18

Câu 2: Phân tích ngữ pháp của câu sau và chỉ rõ thuộc câu tồn tại hay câu miêu

tả?

-Thấy thế tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên.

Câu 3:Tìm câu văn thể hiện bài học để mỗi người răn mình trong cuộc sống?

Câu 4: Nêu nội dung chính của đoạn văn?

4-Kể lại cái chết của Dế Choắt và nỗi ân hận của Dế Mèn

ĐỀ 12: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi ở dưới:

“Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ chẳng được miếng nào Khổ quá, những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà cũng không sống nổi Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước cửa hang mà suy nghĩ việc đời như thế."

(Trích “Bài học đường đời đầu tiên ” – Tô Hoài )

Câu 1 Đoạn văn trên, nhà văn Tô Hoài đã sử dụng giác quan nào để tả?

Câu 2.Từ ngữ nào trong đoạn văn trên thể hiện sự liên tưởng của tác giả.

GỢI Ý:

Trang 19

1 Tác giả sử dụng giác quan thị giác, thính giác để miêu tả

2 Từ ngữ thể hiện sự liên tưởng: cãi cọ om bốn góc đầm, anh

Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân

ĐỀ 13: Đọc kĩ đoạn trích dưới đây, sau đó trả lời các câu hỏi trắc nghiệm

bằng cách khoanh tròn vào chữ cái đầu tiên của mỗi câu trả lời đúng

[ ] Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hốt hoảng quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm! Tôi hối hận lắm! Anh

mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Tôi đem xác Dế Choắt đến chôn vào một vùng cỏ bùm tum Tôi đắp thành nấm mộ to Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.

Câu 1 Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên là của tác giả nào?

A Tô Hoài B Thạch Lam

C Nguyễn Tuân D Võ Quảng

Câu 2 Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên được trích từ tác phẩm nào?

A Đất rừng phương Nam B Dế Mèn phiêu lưu kí

C Thầy thuốc giỏi cốt nhất ở tấm lòng D Những năm tháng cuộc đời

Trang 20

Câu 3 Hai nhân vật chính trong đoạn trích trên là ai?

A Mẹ Dế Mèn và Dế Mèn B Dế Mèn và chị Cốc

C Dế Mèn và Dế Choắt D Chị Cốc và Dế Choắt

Câu 4 Câu nào dưới đây không nói về tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu kí?

A Đây là tác phẩm đặc sắc và nổi bật nhất của của Tô Hoài viết về loài vật

B Tác phẩm gồm có 10 chương, kể về những chuyến phiêu lưu đầy thú vị của

Dế Mèn qua thế giới những loài vật nhỏ bé

C Tác phẩm được in lần đầu tiên năm 1941

D Tác phẩm viết dành tặng cho các bậc cha mẹ

Câu 5 Đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên được kể lại theo lời của ai?

A Dế Mèn B Chị Cốc C Dế Choắt D Tác giả

Câu 6 Tác giả đã khắc họa vẻ ngoài của Dế Mèn như thế nào?

A Ốm yếu, gầy gò và xanh xao B Khỏe mạnh, cường tráng và đẹp đẽ

C Mập mạp, xấu xí và thô kệch D Thân hình bình thường như bao con dếkhác

Câu 7 Tính cách của Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên như

thế nào?

A Hiền lành, tốt bụng và thích giúp đỡ người khác

B Khiêm tốn, đối xử hòa nhã với tất cả các con vật chung quanh,

C Hung hăng, kiêu ngạo, xem thường các con vật khác

D Hiền lành và ngại va chạm với mọi người

Câu 8 Bài học đường đời đầu tiên mà Dế Mèn rút ra được qua cái chết của Dế

Choắt là gì?

A Không nên trêu ghẹo những con vật khác, nhất là họ hàng nhà Cốc

B Nếu có ai nhờ mình giúp đỡ thì phải nhiệt tâm thực hiện, nếu không có ngàymình cần thì sẽ không có ai giúp đỡ

Trang 21

C Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồicũng mang vạ vào thân.

D Cần đối xử với mọi người thân thiện, hòa nhã, tránh thái độ xem thườngngười khác

Câu 9 Trước khi chết, Dế Choắt đã khuyên Dế Mèn những gì?

A Ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồicũng mang vạ vào mình đấy

B Ở đời không nên xem thường người khác, cần tôn trọng người khác nhưchính bản thân mình

C Cần phải báo thù cho Choắt

D Không nên trên ghẹo người khác

Câu 10 Giá trị nghệ thuật của đoạn trích trên thể hiện ở điểm nào?

A Nghệ thuật miêu tả loài vật sinh động

B Cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn

C Ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình

D Cả ba câu A, B và C

GỢI Ý:

ĐỀ 14: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi.

“ Thỉnh thoảng, muốn thử sự lợi lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phanh phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp y như có nhát dao vừa lia qua Đôi cánh tôi, trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe thấy tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung lên một màu nâu bóng

mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng.

Trang 22

Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.”

(Ngữ văn 6, Tập 1)

1 Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai? Cho biết nội dungchính của đoạn

2 Đoạn văn được kể theo ngôi thứ mấy, ai là người kể?

3 Tìm và nêu tác dụng của phép tu từ so sánh có trong đoạn văn trên?

4.Từ bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn, em hãy viết một đoạn văn ngắn( 7-10 câu) nói về những bài học cuộc sống rút ra cho bản thân

GỢI Ý:

1 - Đoạn văn trên được trích trong văn bản: " Bài học đường đời đầu tiên"

- Tác giả: Tô Hoài

- Nội dung chính: Đoạn văn miêu tả ngoại hình và hoạt động của DếMèn, qua đó làm nổi bật lên hình ảnh chú dế cường tráng, đẹp đẽ, đầy sứcsống

2

- Đoạn văn được kể theo ngôi thứ nhất

- Dế Mèn là người kể

3

- Các hình ảnh so sánh có trong đoạn văn:

+ Những ngọn cỏ gẫy rạp y như có nhát dao vừa lia qua.

- Tác dụng: Các phép so sánh được sử dụng trong đoạn văn có tác dụnglàm nổi bật vẻ đẹp mạnh mẽ, khỏe khoắn của nhân vật Dế Mèn

4- Học sinh nêu được bài học cho bản thân, đảm bảo các ý cơ bản sau:

- Bài học về sự nhận thức giá trị của bản thân, phải biết mình là ai, khả

Trang 23

năng của mình đến đâu để có cách hành xử đúng mực.

- Bài học về thái độ sống đối với mọi người xung quanh: phải biết thấuhiểu, yêu thương, giúp đỡ mọi người; không nên kiêu căng, ngạo mạn,xem thường người khác

- Bài học về sự suy xét kỹ lưỡng trước khi hành động để tránh gây ranhững hậu quả cho mình và mọi người

- Bài học về sự hối lỗi: khi bản thân gây ra lỗi làm phải biết nhận lỗi vàsữa chữa

…“Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch, giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất hùng dũng”

(Ngữ văn 6 - Tập 2, trang 3, NXB Giáo dục Việt Nam năm 2010)

Câu 1

a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

b Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt chủ yếu nào để viết đoạn văn trên? Xácđịnh ngôi kể của văn bản?

Câu 2

a Tìm một phép so sánh có trong đoạn văn trên Cho biết đó là kiểu so sánh

nào?

b Phân tích cấu tạo của phép so sánh đó?

c.Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn trích trên?

GỢI Ý:

a - Đoạn văn trên trích từ văn bản: ”Bài học đường đời đầu tiên”

Trang 24

- Tác giả Tô Hoài

b -Tác giả sử dụng phương thức biểu đạt chủ yếu: Miêu tả

- Ngôi kể của văn bản: Văn bản được kể bằng ngôi thứ nhất

a.- Phép so sánh có trong đoạn văn: Hai cái răng đen nhánh lúc nào

cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc

như hai lưỡi liềm

máy làm việc

c- Nội dung của đoạn trích: Đoạn văn miêu tả vẻ đẹp cường tráng, khỏe

mạnh của Dế Mèn, qua đó hé lộ một phần tính cách kiêu căng của nhân

vật

ĐỀ 16: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi

a, Đoạn văn trên trích trong văn bản nào? Tác giả là ai?

b, Nhân vật “tôi” trong đoạn trích là ai?

c, Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn văn

d, Từ nhân vật “tôi” trong đoạn văn, em rút ra được bài học gì cho bản thân?

GỢI Ý:

a Đoạn văn trên được trích từ tác phẩm “Bài học đường đời đầu tiên” của Tô Hoài

Trang 25

b Nhân vật “tôi” trong đoạn văn là Dế Mèn

c Phương thức biểu đạt: Tự sự

d Bài học:

- Không nên kiêu căng coi thường người khác

- Phải biết giúp đỡ, chia sẻ người khác

- Cần dũng cảm nhận lỗi để sửa chữa

ĐỀ 17: Đọc kĩ đoạn sau:

“Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to ra và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng Tôi lấy làm hãnh diện với bà con về cặp râu ấy lắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu.”

1 Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

2 Đoạn văn miêu tả nhân vật nào? Qua đoạn văn em có nhận xét gì về nhân vật ấy?

GỢI Ý:

1 - Đoạn văn trên trích từ văn bản “Bài học đường đời đầu tiên”

2 - Đoạn văn miêu tả nhân vật Dế Mèn

- Nhận xét về nhân vật Dế Mèn:

+ Thân hình: Có vẻ đẹp khỏe mạnh, cường tráng,

+ Tính tình, hành động: Kiêu căng, xốc nổi; bày trò trêu chị Cốc

nên gây ra cái chết thảm thương cho Dế Choắt,

+ Suy nghĩ: Dế Mèn biết hối hận về việc làm sai trái của mình;

ĐỀ 18: Đọc đoạn văn dưới đây và trả lời câu hỏi:

( ) “Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

Trang 26

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng, bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Tôi đem xác Dế Choắt đến chôn vào một vùng cỏ bùm tum Tôi đắp thành nấm mộ to Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên ( )

1. Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai? Năm sáng tác vàđược in trong tập truyện tên là gì?

2.“Tôi đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.”

Theo em, Dế Mèn rút ra bài học gì cho mình?

3. Từ bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn, em có suy nghĩ gì về cách cư

xử với mọi người xung quanh?

GỢI Ý:

1. - Đoạn văn trích từ văn bản Bài học đường đời đầu tiên.

- Tác giả là Tô Hoài.

-Tác phẩm được viết năm 1941

-In trong tập Dế Mèn phiêu lưu kí

2 Trước cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đau đớn, ân hận vì hành vi dại

dột của mình, thấm thía bài học đường đời đầu tiên của mình: “ở đời

mà có thói hung hăng, bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn

rồi cũng mang vạ vào mình.”

3. - Những hành động ngông cuồng, thiếu suy nghĩ sẽ khiến ta trả giá

đắt

-Không nên kiêu căng, tự phụ khi chưa biết rõ thực lực của mình

-Không nên kiêu căng, tự mãn vì điều đó có thể gây hại cho

Trang 27

người khác.

-Ta phải biết yêu thương, giúp đỡ những người yếu thế hơn

ĐỀ 19: Đọc đoạn văn sau và trả lời các câu hỏi

“Thỉnh thoảng , muốn thử sự lợi hại của những chiếc vuốt, tôi co cẳng lên, đạp phach phách vào các ngọn cỏ Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua Đôi càng tôi trước kia ngắn hủn hoẳn, bây giờ thành cái áo dài kín xuống tận chấm đuôi Mỗi khi tôi vũ lên, đã nghe tiếng phành phạch giòn giã Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm máy làm việc.”

( Ngữ Văn 6- tập 1)

Câu 1 Đoạn trích trên được trích trong văn bản nào? Ai là tác giả?

Câu 2 Đoạn trích được kể theo ngôi thứ mấy? Vì sao em biết ?

Câu 3 Tìm các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh? Tác dụng của phép tu

từ so sánh được sử dụng trong đoạn trích trên?

Câu 4 Cho biết nội dung của đoạn trích trên ?

Câu 5 Từ bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn Em hãy rút ra bài học cho

bản thân ?

GỢI Ý:

Câu 1 Đoạn trích được trích trong văn bản ”Bài học đường đời đầu

tiên”

Tác giả Tô Hoài

Câu 2 Đoạn trích được kể bằng ngôi thứ nhất

Người kể xưng tôi kể chuyện

Câu 3 Các câu văn có sử dụng phép tu từ so sánh:

- Những ngọn cỏ gẫy rạp, y như có nhát dao vừa lia qua.

Trang 28

- Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như

hai lưỡi liềm máy làm việc.

Câu 4 Đoạn văn miêu tả vẻ đẹp cường tráng của Dế Mèn Qua đó bộc

lộ được tính cách của nhân vật

Câu 5 Không nên huênh hoang tự mãn, biết thông cảm và chia sẻ, biết

suy nghĩ và cân nhắc trước khi làm một việc gì

ĐỀ 20: Đọc ngữ liệu sau và trả lời các câu hỏi bên dưới:

….“Choắt không dậy được nữa, nằm thoi thóp Thấy thế, tôi hoảng hốt quỳ xuống, nâng đầu Choắt lên mà than rằng:

- Nào tôi đâu biết cơ sự lại ra nông nỗi này! Tôi hối lắm Tôi hối hận lắm! Anh mà chết là chỉ tại cái tội ngông cuồng dại dột của tôi Tôi biết làm thế nào bây giờ?

Tôi không ngờ Dế Choắt nói với tôi một câu như thế này:

- Thôi, tôi ốm yếu quá rồi, chết cũng được Nhưng trước khi nhắm mắt, tôi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc

mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy.

Thế rồi Dế Choắt tắt thở Tôi thương lắm Vừa thương vừa ăn năn tội mình…”

( Trích “ Bài học đường đời đầu tiên”- Dế Mèn phiêu lưu kí – Tô Hoài)

a) Tìm các từ láy và xác định biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn

văn trên Trình bày tác dụng của các từ láy và biện pháp tu từ đó

b Giả sử em là nhân vật Dế Mèn, đứng trước mộ của Dế Choắt, em sẽ

suy nghĩ gì?

c Căn cứ vào đâu mà Dế Choắt đưa ra lời khuyên với Dế Mèn: “…Ở đời

mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng

Trang 29

mang vạ vào mình đấy ”? Em có suy nghĩ gì về lời khuyên của Dế Choắt và rút

ra bài học cho bản thân ( hãy trình bày bằng đoạn văn ngắn)

GỢI Ý:

a + Chỉ ra các từ láy và biện pháp tu từ:

- Các từ láy trong đoạn văn: thoi thóp, hoảng hốt, nông nỗi, dại dột, hối hận, hung hăng, bậy bạ, ăn năn

- Biện pháp tu từ: Nhân hóa

+ Tác dụng của từ láy và biện pháp tu từ nhân hoá:

- Các từ láy đã miêu tả một cách sinh động, cụ thể hình dáng của Dế Choắt vàtâm trạng lo lắng, sợ hãi, ăn năn, hối hận của Dế Mèn sau khi trêu chị Cốc để

Dế Choắt bị tấn công

- Biện pháp tu từ nhân hoá khiến các Dế Mèn và Dế Choắt vốn là các loài vậttrở nên gần gũi với con người, hiện ra như những con người biết hành động, suynghĩ, có tình cảm, cảm xúc Làm cho câu chuyện diễn ra chân thực, sinh động,hấp dẫn

b HS có thể viết về suy nghĩ của mình là:

- Vô cùng ân hận vì thói ngông cuồng, dại dột của mình khiến dẫn đến cái chếtthương tâm của Dế Choắt

- Hứa với Dế Choắt, tự hứa cả với lòng mình sẽ bỏ “ thói hung hăng, bậy bạ, có

óc mà không biết nghĩ” của mình

- Cầu xin Dế Choắt tha thứ

c + Dế Choắt đã căn cứ vào đặc điểm tính cách của Dế Mèn ở đầu đoạn trích và

đặc biệt là hành động đứng trước của hang trêu chị Cốc của Dế Mèn dẫn đến hậu quả tai hại

+ Suy nghĩ về lời khuyên của Dế Choắt: Lời khuyên của Dế Choắt là hoàn toànđúng Không chỉ đúng với nhân vật Dế Mèn mà còn đúng với tất cả các bạn trẻ

có đặc điểm tính cách như Dế Mèn

+ Bài học:

- Không nên hung hăng, hống hách, bậy bạ, không nên kiêu căng, tự phụ, coi

Trang 30

thường người khác,…

- Cần đoàn kết, yêu thương giúp đỡ nhau trong học tập và trong mọi lĩnh vựccuộc sống

- Cần khiêm tốn, chống những biểu hiện tiêu cực, chống bạo lực học đường…

…" Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria gì mà cụt có mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ.

Đã vậy, tính nết lại ăn xổi ở thì ( thật chỉ vì ốm đau luôn, không làm đuợc), có một cái hang ở cũng chỉ bới nông sát mặt đất, không biết đào sâu rồi khoét ra nhiều ngách như hang tôi.”

( Trích “Bài học đường đời đầu tiên”- Tô Hoài, Ngữ văn 6 - tập 1)

Câu 1 Cảm nhận của em về nghệ thuật miêu tả loài vật rất đặc sắc của nhà văn

Tô Hoài trong đoạn văn trên?

Câu 2 Từ việc đọc - hiểu văn bản chứa đoạn văn trên, hãy viết đoạn văn ngắn

trình bày suy nghĩ của em về thói kiêu căng, tự phụ của con người?

* Nghệ thuật miêu tả đặc sắc:

- Phép so sánh:

+ So sánh “người gầy gò và dài lêu nghêu” với dáng "gã nghiện thuốc phiện”

làm nổi bật dáng hình xiêu vẹo, lờ đờ, ốm yếu của Dế Choắt

+ Hình ảnh “đôi cánh ngắn củn” được so sánh như “người cởi trần mặc áo lê”: Đã gầy gò, liêu xiêu, lại cởi trần mặc áo gi-lê (áo chỉ dùng khoác bên

gi-ngoài áo dài) đã tạo thành một bức tranh biếm họa rất khôi hài: Thân hình trơ xương, thảm hại

- Phép nhân hoá: “lêu nghêu, gầy gò” kết hợp các tính từ: “ ngắn ngủn, bè bè, nặng nề, ngẩn ngẩn ngơ ngơ” nhấn mạnh vẻ bề ngoài ốm yếu, tội nghiệp,

xấu xí của Dế Choắt qua cái nhìn của Dế Mèn

Trang 31

* Đoạn văn cho ta thấy:

- Thái độ xem thường, chê bai, chế giễu của Dế Mèn đối với Dế Choắt

- Sự thương cảm của tác giả về hình dáng gầy gò, ốm yếu của Dế Choắt, sự

am hiểu của tác giả về những loài vật bé nhỏ chốn đồng quê; đặc biệt qua

đoạn văn đã thể hiện tài năng quan sát, so sánh, nhận xét, liên tưởng vô cùng độc đáo, đặc sắc trong miêu tả loài vật của nhà văn Tô Hoài

b Xác định đúng vấn đề Có thể viết đoạn văn theo định hưóng sau

- Kiêu căng, tự phụ là tính xấu của con người

- Kiêu căng, tự phụ là thái độ đề cao quá mức bản thân, tự cao tự đại đến mứcxem thường người khác

- Những tính xấu này ảnh hưởng rất lớn đến bản thân làm cho mọi người xalánh, tẩy chay; chủ quan, bảo thủ không nghe ý kiến của người khác nên dẫnđến thất bại

- Làm chia rẽ mất đoàn kết gây ảnh hưỏng xấu đến học tập và công việc

- Vì vậy, chúng ta phải đánh giá đúng bản thân; khiêm tốn có như thế mới làcon người văn minh tiến bộ

ĐỀ 22: Đọc lại văn bản và trả lời câu hỏi:

Tôi đi đứng oai vệ Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, rung lên

rung xuống hai chiếc râu Cho ra kiểu cách con nhà võ Tôi tợn lắm.Dám cà khịa với tất cả bà con trong xóm Khi tôi to tiếng thì ai cũng nhịn, không đáp lại Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc mình cả Khong nói, có lẽ họ nể hơn

là sợ Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he Ấy vậy, tôi cho tôi là giỏi.Những gã nổi thường lầm cử chỉ ngông cuồng là tài ba Tôi đã quát mấy chị Cào Cào ngụ ngoài đầu bờ, khiến mỗi lần thấy tôi đi qua, các chị phải núp khuôn mặt trái xoan dưới nhánh cỏ, chỉ dám đưa mắt lên nhìn trộm Thỉnh

Trang 32

thoảng, tôi ngứa chân đá một cái, ghẹo anh Gọng Vó lấm láp vừa ngơ ngác dưới đầm lên Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứng đầu thiên hạ rồi.

Câu 1: Người kể chuyện trong đoạn trích là ai? Kể theo ngôi thứ mấy?

Câu 2: Liệt kê những hành động của nhân vật “tôi” trong đoạn trích Những hành động ấy thể hiện đặc điểm gì ở nhân vật “tôi”?

Câu 3: Nhân vật “tôi” có cảm thấy tự hào khi kể lại những hành động của mình không?

Câu 4: Nêu nhận xét, đánh giá của em về nhân vật tôi Em thich hoặc không thích điều gì ở nhân vật này? Vì sao?

Câu 5: Tìm từ láy trong các câu văn sau và đặt câu hỏi với mỗi từ láy đó:

a Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, rung lên rung xuống hai

chiếc râu.

b Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc mình cả

c Nhưng tôi lại tưởng thế là không ai dám ho he.

Câu 6: Em hãy kẻ vào bảng vào vở (theo mẫu) điền các từ in đậm trong đoạn văn sau vào cột phù hợp

GỢI Ý: 1 Người kể trong đoạn trích là Dế Mèn, theo ngôi kể thứ nhất.

2 Em cần nêu được những hành động của nhân vật “tôi” trong đoạn trích:

- Cà khịa, thậm chí to tiếng với tất cả bà con trong xóm

- Quát mấy chị Cào Cào

- Đá, trêu ghẹo anh Gọng Vó

Những hành động đó thể hiện sự ngạo mạn, ngông cuồng, hống hách, thích bắt nạt của nhân vật Dế Mèn

Trang 33

3 Để trả lời câu hỏi này, em cần chú ý các từ ngữ Dế Mèn dùng để miêu tả, kể lại những hành động của mình (làm điệu, dám cà khịa, to tiếng, quát, ngứa chân, ); đọc kĩ các câu văn thể hiện cách nhìn nhận, đánh giá của Dế Mèn về bản thân (Tôi tợn lắm; Ấy vậy, tôi cho là tôi giỏi Những gã xốc nổi thường lầm

cử chỉ ngông cuồng là tài ba; Tôi càng tưởng tôi là tay ghê gớm, có thể sắp đứngđầu thiên hạ rồi, )

4 Tham khảo gợi ý sau:

- Nhận xét về nhân vật “tôi”: có thái độ tự tin, ngạo mạn, vô lễ, hống hách với mọi bà con trong xóm và hay bắt nạt kẻ yếu thế,

- Dựa vào gợi ý nhận xét ở trên, em có thể nêu điều mình thích hoặc không thích ở nhân vật Dế Mèn; chú ý giải thích rõ lí do

5 Tìm từ láy trong các câu văn sau và đặt câu với mỗi từ láy đó:

a Mỗi bước đi, tôi làm điệu dún dẩy các khoeo chân, rung lên rung xuống hai

chiếc râu

b Bởi vì quanh quẩn, ai cũng quen thuộc mình cả.

c Nhưng tôi lại tưởng thế là không đi dám ho he.

6 Em hãy kẻ bảng vào vở (theo mẫu dưới đây) và điền các từ in đậm trong đoạnvăn sau vào cột phù hợp:

ĐỀ 23; Đọc lại văn bản Bài học đường đời đầu tiên (từ Tôi chui tọt ngay vào

hang đến mon men bò lên) trong SGK (tr 17-18)

Câu 1 Câu văn nào là lời độc thoại của nhân vật “tôi”?

Câu 2 Nhân vật “tôi” đã làm gì khi chị Cốc lao vào mổ Dế Choắt? Hành động

đó thể hiện đặc điểm nào của nhân vật?

Câu 3 Khi kể lại sự việc trong đoạn trích, nhân vật “tôi” đã có suy nghĩ và thái

độ đánh giá như thế nào về bản thân?

Trang 34

Câu 4 Theo em, nhân vật “tôi” đã học hỏi được điều gì từ trải nghiệm của bản thân? Bài học ấy có ý nghĩa với em không? Vì sao?

Câu 5 Tìm và giải thích nghĩa của những từ láy trong các câu sau:

a Đó là: không trông thấy tôi, nhưng chị Cốc đã trông thấy Dế Choắt đang loay hoay trong cửa hang

b Biết chị Cốc đi rồi, tôi mới mon men bò lên

Câu 6 Tìm một câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh trong đoạn trích và nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó

GỢI Ý:

1

2 Khi chị Cốc lao vào mổ Dế Choắt, Dế Mèn đã “nằm im thít”

=> Hành động đó cho thấy sự hèn nhát và vô trách nhiệm của Dế Mèn

3 Để trả lời câu hỏi này, hãy chú ý cách Dế Mèn gọi mình là “đứa ích kỉ? cách nhân vật "tôi" miêu tả những hành động, suy nghĩ của bản thân: “Núp tận đáy đất mà tôi cũng khiếp, nằm im thít Biết chị Cốc đi rồi, tôi mới mon men bò lên” Căn cứ vào những lời kể đó, có thể thấy Dế Mèn đã biết ân hận, xấu hổ về lỗi lầm của chính mình

4 Trò “nghịch ranh" của Dế Mèn xuất phát từ ý nghĩ “vui chơi” tưởng là vô hại nhưng đã gây nên hậu quả nghiêm trọng: Dế Choắt bị mổ chết Từ trải nghiệm này, nhân vật “tôi” đã rất hối hận, ăn năn và rút ra bài học: hung hăng, hống hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình; nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra việc dại dột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được Em căn cứ vào trải nghiệm cá nhân để chia sẻ về ý nghĩa của bài học

5 Từ láy và nghĩa của từ láy trong các câu:

a Loay hoay: thử đi thử lại bằng nhiều cách để cố làm cho được một việc gì đó

b Mon men: tiến đến, nhích lại từng quãng ngắn một cách dè dặt, thận trọng

6 Câu văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh:

"Mỏ Cốc như cái dùi sắt, chọc xuyên cả đất"

Trang 35

=> So sánh mỏ chị Cốc như cái dùi sắt có thể chọc xuyên cả đất có tác dụng tô đậm sự tức giận và sức mạnh ghê gớm của chị Cốc đã dẫn đến cái chết thảm thương của Dế Choắt.

ĐỀ 24: Đọc lại văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” trong SGK (tr 12 - 18) và trả lời các câu hỏi:

1 Nhân vật trong truyện là những loài vật nào?

2 Tìm một số chi tiết Dế Mèn miêu tả, nhận xét về bản thân và Dế Choắt Từ các chi tiết đó, em hãy khái quát về đặc điểm của nhân vật Dế Mèn

3 Tóm tắt “câu chuyện ân hận đầu tiên” mà Dế Mèn “ghi nhớ suốt đời“

4 Em hãy đóng vai Dế Mèn, viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) về bài học đường đời đầu tiên mà nhân vật này đã rút ra được cho mình

GỢI Ý:

1 Nhân vật trong truyện là các loài côn trùng, chim

=> Cụ thể là Dế Mèn, Dế Choắt, Cào Cào, Gọng Vó, chị Cốc, chim Cắt,

2 Một số chi tiết Dế Mèn miêu tả, nhận xét về bản thân và Dế Choắt:

- Dễ Mèn tự nhận xét, miêu tả về mình: chàng dế thanh niên cường tráng; đôi càng mẫm bóng, cái vuốt ở chân nhọn hoắt, hai cái răng đen nhánh nhai ngoàm ngoạp như lưỡi liềm máy, râu dài và cong, rất hùng dũng; đi đứng oai vệ, điệu dún dẩy, cho mình là tài giỏi; quát mấy chị Cào Cào, đá anh Gọng Vó,

- Dế Mèn miêu tả, nhận xét về Dế Choắt: bẩm sinh yếu đuối, người gầy gò và dài lêu nghêu, râu ria cụt một mẩu, mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ; cách đặt tên, cách xưng hô (Dế Choắt, chú mày) trịch thượng và chế giêu, không giúp đỡ mà mắng mỏ Dế Choắt

=> Qua đó có thể nhận xét về nhân vật Dế Mèn: Dế Mèn là một chàng dế thanh niên cường tráng, khoẻ khoắn, tự tin, đầy sức sống, nhưng cũng rất kiêu ngạo, hung hăng, hiếu thắng, hay bắt nạt kẻ yếu

3 "Câu chuyện ân hận đầu tiên” mà Dế Mèn “ghi nhớ suốt đời” được kể trong phần (3) của văn bản, có thể tóm tắt như sau:

Trang 36

- Một buổi chiều, Dế Mèn ra đứng ở cửa hang xem cảnh hoàng hôn Thấy chị Cốc từ dưới mặt nước bay lên, Dế Mèn rủ Dế Choắt trêu chị Cốc Dế Choát sợ hãi, khuyên Dế Mèn đừng trêu chị Cốc nhưng Dế Mèn không nghe Chị Cốc nghe thấy tiếng hát trêu mình Không thấy Dế Mèn mà chỉ thấy Dế Choắt đang loay hoay ở cửa hang, chị Cốc đã mổ chết Dế Choắt.

4 Em viết một đoạn văn:

- Dung lượng: 5 - 7 câu

- Nội dung: đóng vai nhân vật Dế Mèn, rút ra bài học đường đời đầu tiên của mình

Gợi ý:

Em có thể nêu bài học được khái quát trong lời kể của Dế Mèn ( hung hăng, hồng hách láo chỉ tổ đem thân mà trả nợ những cử chỉ ngu dại của mình thôi nếu đã trót không suy tính, lỡ xảy ra những việc dại đột, dù về sau có hối cũng không thể làm lại được) hoặc lời trắng trối của Dế Choát ( ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy)

Bài mẫu:

“Tôi cảm thấy hối hận và đau xót lắm Trò đùa ngỗ ngược của tôi đã khiến cho anh Choắt phải vả lây Tôi giận cái thói huênh hoang, hống hách của mình Càng nghĩ đến lời anh Choắt, tôi càng thấy thấm thía hơn Hôm nay cũng may làthoát nạn nhưng không cố mà sửa cái thói hung hăng bậy bạ đi thì khéo sớm muộn tôi sẽ cũng tự rước họa vào mình Sự việc hôm nay quả thực đã dạy cho tôi một bài học đường đời quá lớn Chắc sẽ đến mãi sau này tôi cũng không thể nào quên” đó là không được kiêu căng, tự phụ Không được cậy vào sức khỏe của mình mà hung hăng làm bậy Nếu không suy nghĩ cẩn thận trước khi làm sẽ mang họa vào thân

ĐỀ 25: Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:

Mấy hôm sau, về tới quê nhà.

Cái hang bỏ hoang của tôi, cỏ và rêu xanh đã kín lối vào, Nhưng đằng cuối bãi,

mẹ tôi vẫn mạnh khoẻ Hai mẹ con gặp nhau, mừng quá, cứ vừa khóc vừa cười.

Trang 37

Tôi kể lại từ đầu chí cuối những ngày qua trong may rủi và thử thách mà bấy lâu tôi trải Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm.

Nghe xong, mẹ tôi ôm tôi vào lòng, y như người ôm ẵm khi mới sinh tôi và bảo rằng:

- Con ơi, mẹ mừng cho con đã qua nhiều nỗi hiểm nguy mà trở về Nhưng mẹ mừng nhất là con đã rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai Bây giờ con muốn ở nhà mấy ngày với mẹ, rồi con đi du lịch xa mẹ cũng bằng lòng, mẹ không áy náy gì về con đâu Thế là con của mẹ đã lớn rồi Con đồ khôn lớn rồi

Mẹ chẳng phải lo gì nữa.

Mẹ tôi nói thế rồi chan hoà hàng nước mắt sung sướng và cảm động, Tôi nhìn

ra cửa hang, nơi mới ngày nào còn trứng nước ở đây và cũng cảm thấy nay mình khôn lớn.

Tôi ở lại với mẹ:

- Mẹ kính yêu của con! Không bao giờ con quên được lời mẹ Rồi mai đây con lên đường, con sẽ hết sức tu tỉnh được như mẹ mong ước cho con của mẹ.

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí NXB Văn học, Hà Nội, 2006, tr 41)

1 Đoạn trích được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy? Em căn cứ vào yếu tố nào để xác định ngôi kể?

2 Đoạn trích trên nằm ở vị trí trước hay sau đoạn trích Bởi học đường đời đầu tiên? Những chi tiết nào giúp em nhận biết được điều đó?

3 Lời nói của mẹ Dế Mèn thể hiện những cảm xúc gì sau khi nghe con kể lại những thử thách đã trải qua?

4 Điều gì khiến mẹ Dế Mèn thấy con đã lớn khôn và không còn phải lo lắng vềcon nữa?

5 Nêu cảm nhận về nhân vật Dế Mèn trong đoạn trích trên, Em hãy so sánh với

Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên và cho biết sự khác biệt lớn nhất ở Dế Mèn trong hai đoạn trích này là gì

6 Kẻ bảng vào vở (theo mẫu) và điền các từ in đậm trong đoạn trích sau vào ở phù hợp:

Trang 38

Nhưng đồng cuối bãi, mẹ tôi vẫn mạnh khoẻ Hai mẹ con gặp nhau, mừng quá,

cứ vừa khóc vừa cười Tôi kể lại từ đầu chí cuối những ngày qua trong may rủi và thử thách mà bấy lâu tôi trải Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm.

7 Giải thích nghĩa của các từ in đậm trong những câu sau:

a Tôi nhìn ra cửa hang, nơi mới ngày nào còn trứng nước ở đây và cũng cảm

thấy nay mình khôn lớn

b Rồi mai đây con lên đường, con sẽ hết sức tu tỉnh được như mẹ mong ước

cho con của mẹ

GỢI Ý:

1 Để thực hiện bài tập này, em căn cứ vào hình thức xuất hiện của người kể chuyện (xưng “tôi” và kể về những gì mình trực tiếp chứng kiến, tham gia hoặc

“giấu mình” không tham gia vào câu chuyện, )

2 Để xác định vị trí của đoạn trích, em có thể dựa vào các chi tiết như:

- Thời gian, không gian: mấy hôm sau, về tới quê nhà

- Hình ảnh cái hang bị bỏ hoang của Dế Mèn

- Sự việc đầu tiên mà Dế Mèn kể lại cho mẹ nghe: Bắt đầu từ chuyện anh Dế Choắt khốn khổ bên hàng xóm

3 Mẹ Dế Mèn vui mừng vì con đã trở về sau bao nguy hiểm; tự hào khi thấy con biết học hỏi từ những sai lầm để trưởng thành; yên tâm vì con đã vững vàngsau nhiều thử thách;

4 Em đọc kĩ lời nói của mẹ Dế Mèn; tìm câu văn có chứa điều khiến mẹ Dế Mèn “vui mừng nhất”

Trang 39

5 Em hãy tham khảo gợi ý sau để trình bày cảm nhận về nhân vật Dế Mèn ở đoạn trích trong bài tập 4 và tìm ra sự khác biệt lớn nhất ở Dế Mèn trong hai đoạn trích:

- Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên kiêu căng, ngạo mạn, bắt nạt, coi thường người khác, nghịch ranh gây ra hậu quả nặng nề,

- Dế Mèn trong đoạn trích ở bài tập 4 đã trải qua nhiều hiểm nguy, thử thách và

cả những sai lầm Đặc biệt, Dế Mèn đã biết nhận ra những lỗi lầm, biết học hỏi

để tự hoàn thiện bản thân, để trưởng thành: “rèn được tấm lòng chín chắn thật đáng làm trai”

b Tu tỉnh: nhận ra lỗi lầm của bản thân và tự sửa chữa

ĐỀ 26: Đọc lại văn bản “Bài học đường đời đầu tiên” trong SGK (tr 12 - 18) và trả lời các câu hỏi:

1 Em hãy vẽ sơ đồ các sự việc trong VB Bài học đường đời đầu tiên (SGK Ngữvăn 6, tập một)

2 Dựa vào sơ đồ đó, em hãy viết đoạn văn không quá 100 chữ để tóm tắt nội dung VB Bài học đường đời đầu tiên

3 Trong VB Bài học đường đời đầu tiên, việc tác giả lựa chọn thời điểm để nhân vật kể lại câu chuyện của mình giúp người đọc hình dung như thế nào về thái độ của nhân vật đối với câu chuyện được kể?

Trang 40

4 Trong VB Bài học đường đời đầu tiên, bài học mà Dế Mèn rút ra sau sự việc xảy ra với Dế Choắt là gì? Theo em, việc tác giả để cho Dế Mèn tự kể lại câu chuyện của mình bằng ngôi thứ nhất có tác dụng thế nào trong việc thể hiện bài học ấy?

5 Những dấu hiệu nào giúp em nhận biết VB Bài học đường đời đầu tiên là truyện đồng thoại?

GỢI Ý:

1 Sơ đồ các sự việc trong VB Bài học đường đời đầu tiên:

2 Tóm tắt nội dung VB Bài học đường đời đầu tiên:

Dế Mèn là một chàng dế thanh niên cường tráng, oai phong Vì luôn cậy mình to khoẻ nên Dế Mèn luôn cà khịa với tất cả những người hàng xóm của mình Dế Mèn có anh bạn hàng xom là Dế choắt Vì Dế choắt cốm yếu nên Dế Mèn luôn tỏ ra khinh miệt, coi thường, sẵn sàng từ chối lời đề nghị giúp đỡ của

Dế Choắt Một hôm, để chứng tỏ với Dế Choắt, Dế Mèn đã cất tiếng trêu ghẹo

Định dạng
Số trang	180
Dung lượng	1,11 MB