Tuan 9 Dac diem cua ngon ngu noi va ngon ngu viet

H¾n nghiÕn r¨ng nãi tiÕp: - Vâng, bẩm cụ không đợc thì con phải đâm chết dăm ba th»ng, råi cô b¾t con gi¶i huyÖn.. ChÝ PhÌo - Nam Cao..[r]

Giáo viên : TRƯƠNG HOÀNG LONG

I §Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt: HS kÎ b¶ng

1 Ng÷ liÖu:

§Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ nãi §Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ viÕt

Đặc điểm của ngôn ngữ nói

2 Nhận xét:

Giao tiếp: âm thanh

Hỗ trợ: ngữ điệu, cử chỉ, điệu

bộ, nét mặt, …

bộ, nét mặt, …

Tiếp xúc trực tiếp, nên:

 Điều chỉnh tức thì

 Ngôn ngữ ít hoặc không đ

ợc trau chuốt, gọt giũa

Tự nhiên, khẩu ngữ, giàu sắc thái biểu cảm

Tỉnh l ợc hoặc lặp

- Sử dụng ngữ điệu và các yếu

tố hỗ trợ ngoài ngôn ngữ

-> tăng c ờng tối đa sức biểu

đạt cho lời nói

- Ngôn ngữ tự nhiên, giàu sức biểu cảm

Đặc điểm của ngôn ngữ viết

Hoàn cảnh

sử dụng

Từ ngữ

Câu

Ưu thế

Ph ơng tiện GT

và các

yếu tố hỗ trợ

Các nhân vật tiếp xúc trực tiếp hay gián tiếp? Hình thức giao tiếp ấy có lợi thế gì, có ảnh h ởng nh thế nào

đến ngôn ngữ?

Họ sử dụng các ph ơng tiện gì để trao đổi thông

tin, bộc lộ tình cảm, …? Ngôn ngữ (từ ngữ, câu)

có đặc điểm gì?

???

Theo em ngôn ngữ nói

có những u thế gì

cần phát huy trong giao tiếp?

Chí Phèo: Cho nửa lít nữa

đây!

Chủ quán: Nhà cháu ít vốn lắm …

lắm …

Chí Phèo: Mẹ cha mày, mày khinh ông à! Mày sợ ông quịt hả? Ông còn ối tiền! Tiền

ông gửi đằng cụ Bá kia kìa!

Mẹ cha mày! Ông đốt cái quán này đi!

Ông giáo: Đừng làm thế, anh Chí!

Chủ quán: ối! ối giời! ối

bà con ơi!

Chí Phèo: Ông đốt tất!

Chủ quán: ối bà con!

Chí Phèo: Ông đốt tất!

Chủ quán:ối bà con! Thằng Chí Phèo đốt quán nhà tôi!

ối bà con làng xóm ơi!

I Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết:

1 Ngữ liệu:

2 Nhận xét:

* L u ý: phân biệt giữa nói và đọc

???

Ngôn ngữ trong đoạn phim trên

có phải là ngôn ngữ nói không? Tại sao?

§Æc ®iÓm

cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt

I §Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt:

1 Ng÷ liÖu: V¨n b¶n §Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt.

2 NhËn xÐt:

Đặc điểm của ngôn ngữ nói

2 Nhận xét:

Giao tiếp: âm thanh

Hỗ trợ: ngữ điệu, cử chỉ, điệu

bộ, nét mặt, …

bộ, nét mặt, …

Tiếp xúc trực tiếp, nên:

 Điều chỉnh tức thì

 Ngôn ngữ ít hoặc không đ

ợc trau chuốt, gọt giũa

Tự nhiên, khẩu ngữ, giàu sắc thái biểu cảm

Tỉnh l ợc hoặc lặp

- Sử dụng ngữ điệu và các yếu

tố hỗ trợ ngoài ngôn ngữ

-> tăng c ờng tối đa sức biểu

đạt cho lời nói

- Ngôn ngữ tự nhiên, giàu sức biểu cảm

Giao tiếp: chữ viết

Hỗ trợ: đề mục, dấu câu, cách ngắt dòng, hình vẽ, …

cách ngắt dòng, hình vẽ, …

Tiếp xúc gián tiếp, nên:

 Không thể điều chỉnh  Ngôn ngữ có điều kiện trau chuốt, gọt giũa

Chọn lọc chính xác, phù hợp với từng loại văn bản

Dài, ngắn, đủ thành phần

Đặc điểm của ngôn ngữ viết

- Có sự chuẩn bị

-> tính chính xác, mạch lạc, chặt chẽ (từ ngữ, diễn

đạt, bố cục, sử dụng kí hiệu, đề mục,…)

hiệu, đề mục,…)

Hoàn cảnh

sử dụng

Từ ngữ

Câu

Ưu thế

Ph ơng tiện GT

và các

yếu tố hỗ trợ

Đặc điểm

của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết

I Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết:

1 Ngữ liệu:

2 Nhận xét:

* L u ý: phân biệt giữa viết và ghi lại lời nói.

3 Ghi nhớ: SGK/88

Cho biết văn bản sau đây (phần in nghiêng) thuộc dạng nói hay dạng viết? Tại sao?

Cụ Bá quát, bắt đầu bao giờ cụ cũng quát để thử dây thần kinh con ng ời

- Anh này lại say kh ớt rồi !

Hắn xông lại gần, đảo ng ợc mắt, giơ cái tay lên nửa chừng:

- Bẩm không ạ, bẩm thật là không say Con đến xin cụ cho con đi ở

tù mà nếu không đ ợc thì … thì … th a cụ …

Hắn móc đủ mọi túi, để tìm một cái gì, hắn giơ ra: đó là một con dao nhỏ, nh

ng rất sắc Hắn nghiến răng nói tiếp:

- Vâng, bẩm cụ không đ ợc thì con phải đâm chết dăm ba thằng, rồi

cụ bắt con giải huyện (Chí Phèo - Nam Cao)

I Đặc điểm của ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết:

II Luyện tập:

* Bài tập 1: SGK/88

- Từ: nhiều thuật ngữ văn học; cân nhắc lựa chọn từ phù hợp.

- Câu văn: mạch lạc.

- Bố cục: khoa học, rõ ràng (3 ý tách thành 3 đoạn, các từ chỉ thứ

tự, các dấu câu)

* Bài tập 2: SGK/88

- Từ ngữ: khẩu ngữ, từ đ a đẩy, thán từ giàu sắc thái biểu cảm

(khối, mấy, nhà tôi ơi, đấy, đằng ấy, nhỉ, …).

- Câu văn: tỉnh l ợc thành phần.

- Phối hợp với các yếu tố ngoài ngôn ngữ nh cử chỉ, điệu bộ: c ời

nh nắc nẻ, cong cớn, c ời, ton ton, liếc mắt, c ời tít.

* Bµi tËp 1:

* Bµi tËp 2:

§Æc ®iÓm

cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt

I §Æc ®iÓm cña ng«n ng÷ nãi vµ ng«n ng÷ viÕt:

II LuyÖn tËp:

Tìm và phân tích vai trò của một yếu tố ngoài ngôn ngữ nào đó (cử chỉ, cách x ng hô, giọng điệu…

chỉ, cách x ng hô, giọng điệu…) mà anh (chị) cho là góp phần trong việc thể hiện rõ thái độ, cảm xúc,… của các nhân vật trong đoạn phim sau:

hiện rõ thái độ, cảm xúc,… của các nhân vật trong đoạn phim sau:

* Bài tập 4:

củng cố:

- Nắm đ ợc đặc điểm cơ bản và phân biệt đ ợc ngôn ngữ nói và ngôn ngữ viết.

- Nắm đ ợc u thế của mỗi loại; biết vận dụng, phát huy các u thế

đó trong giao tiếp

B Luyện tập:

viết? Tại sao?

Cụ Bá quát, bắt đầu bao giờ cụ cũng quát để thử dây thần kinh con ng ời.

- Anh này lại say kh ớt rồi !

Hắn xông lại gần, đảo ng ợc mắt, giơ cái tay lên nửa chừng:

- Bẩm không ạ, bẩm thật là không say Con đến xin cụ cho

Hắn móc đủ mọi túi, để tìm một cái gì, hắn giơ ra: đó là một con dao nhỏ, nh ng rất sắc Hắn nghiến răng nói tiếp:

- Vâng, bẩm cụ không đ ợc thì con phải đâm chết dăm ba

A Lý thuyết:

Lão Hạc: Con Vàng nhà tôi nó đi đời rồi!

Ông giáo: Âu cũng là ta hóa kiếp cho nó, để nó đ ợc làm kiếp khác.

tôi lấy bát cơm cho nó ăn Tôi dỗ dành nó: ông không bán cậu Vàng

đâu, ông để ông nuôi Nó t ởng thật, cúi xuống ăn Nào ngờ, tôi tròng

cổ lại, mấy thằng lôi tuột đi Thế ra, tôi ngần này tuổi đầu mà còn đi lừa một con chó! Khổ quá ông giáo ơi!