0,25đ + Tố cáo những hành vi vi phạm hoặc xúi giục người khác vi phạm các quy định trên 0,25đ - Xác định lý tưởng sống đúng đắn và trách nhiệm của bản thân đối với sự nghiệp xây dựng và [r]
Trang 1PHềNG GD&ĐT THANH OAI ĐỀ THI CHỌN HSG LỚP 9 NĂM HỌC 2015 - 2016
Mụn: Giỏo dục cụng dõn.
Thời gian: 150 phỳt (khụng kể thời gian giao đề).
Đề thi gồm cú: 01 trang.
Cõu l: (4,0 điểm).
Cấu trỳc mụn GDCD gồm 2 chủ đề cơ bản Em hóy nờu sự hiểu biết của mỡnh về hai chủ đề cơ bản đú qua cỏc vấn đề sau:
a Đạo đức là gỡ? Nờu cỏc mối quan hệ cơ bản được thể hiện thụng qua đạo đức.
b Phỏp luật là gỡ? Đặc điểm của phỏp luật?
c So sỏnh sự giống nhau của đạo đức và phỏp luật (về chức năng) Sự khỏc nhau của đạo đức và phỏp luật (cơ sở hỡnh thành, hỡnh thức thể hiện, cỏc hỡnh thức đảm bảo thực hiện).
Cõu 2: (3,0 điểm)
Bằng những kiến thức đó học em hóy cho biết thế nào là tệ nạn xó hội? Để phũng
ngừa cỏc tệ nạn xó hội, phỏp luật ta nghiờm cấm những hành vi nào liờn quan đến trẻ
em Bản thõn em phải làm gỡ để phũng, chống tệ nạn xó hội.
Cõu 3 (4,0 điểm).
a, Thế nào là hợp tỏc cựng phỏt triển? Đảng ta đó cú chớnh sỏch nào trong việc hợp tỏc quốc tế?
b, Em hiểu thế nào về quan điểm ‘Hoà nhập chứ khụng hoà tan’ trong mối giao lưu hợp tỏc quốc tế.
Cõu 4 (4,0 điểm)
Nếu chủ đề cuộc thi viết thư quốc tế UPU năm học 2015- 2016 là: “Bảo vệ hũa bỡnh”, với tư cỏch một cụng dõn của dõn tộc yờu chuộng hũa bỡnh thỡ em sẽ gửi bức
thụng điệp nào để bày tỏ những khỏt vọng của mỡnh đến bạn bố thế giới?
Câu 5: (3,0 điểm)
Thụng tin:
- Theo cục cảnh sỏt Phũng chỏy chữa chỏy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ, năm 2014,
cả nước đó xảy ra 2.357 vụ chỏy, nổ làm 90 người chết, hơn 140 người bị thương Thiệt hại về tài sản ước tớnh hơn 1.300 tỷ đồng, trong đú cú 31 vụ chỏy lớn, gõy thiệt hại hơn
900 tỷ đồng Trong 6 thỏng đầu năm 2015, toàn quốc xảy ra 1.713 vụ chỏy, nổ làm 60 người chết, 129 người bị thương, gõy thiệt hại vật chất khoảng 319,3 tỷ đồng
- Theo tổ chức y tế thế giới, mỗi năm Việt Nam cú khoảng trờn 8 triệu người bị ngộ độc thực phẩm hoặc ngộ độc liờn quan đến thực phẩm
a Em cú suy nghĩ gỡ về những thụng tin trờn?
b Trỡnh bày hiểu biết của em về phũng ngừa vũ khớ chỏy nổ và cỏc chất độc hại?
Câu 6: (2,0 điểm).
“Lý tởng sống là cái đích của cuộc sống mà mỗi ngời khát khao muốn đạt tới”.
Em có suy nghĩ gì về lý tởng sống của thanh niên Việt Nam hiện nay? Là thanh niên, học sinh cần phải sống nh thế nào để “sống đẹp, sống có ích”? Những dự định của
em trong tơng lai?
-PHềNG GD&ĐT THANH OAI HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG LỚP 9
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2NĂM HỌC 2015 - 2016.
Môn: Giáo dục Công dân.
Câu 1 (4,0 đ).
a Đạo đức và các mối quan hệ cơ bản… (0,25đ)
Đạo đức là những qui định, những chuẩn mực ứng xử của con người với người khác, với công việc, với thiên nhiên và môi trường sống, được nhiều người ủng hộ và tự giác thực hiện
HS nêu được mối quan hệ cơ bản được thể hiện thông qua đạo đức với:
- Bản thân (0,25đ)
- Người khác (0,25đ)
- Công việc (0,25đ)
- Môi trường sống (Gia đình, cộng đồng, thiên nhiên…) (0,25đ)
- Lý tưởng sống của dân tộc (0,25đ)
b Pháp luật là gì ? Đặc điểm của pháp luật
- Pháp luật là các qui tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được Nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế (0,25đ)
- Đặc điểm của pháp luật:
+ Tính qui phạm phổ biến: Các qui định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi người trong xã hội, qui định khuôn mẫu, những qui tắc xử sự chung mang tính phổ biến (0,25đ)
+ Tính xác định chặt chẽ: Các điều luật được qui định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể
hiện trong các văn bản pháp luật (0,25đ)
+ Tính bắt buộc (tính cưỡng chế): Pháp luật do Nhà nước ban hành, mang tính quyền lực
Nhà nước bắt buộc mọi người phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theo qui định (0,25đ) Ghi chú: Nếu học sinh chỉ nêu được đặc điểm mà không giải thích thì được 1/2 số điểm cầu phần đặc điểm
C So sánh đạo đức với pháp luật
* Giống:
+ Đạo đức và pháp luật là các chuẩn mực của xã hội (0,25đ)
+ Đạo đức và pháp luật góp phần hình thành những nhân cách của con người, điều chỉnh hành vi của con người và các quan hệ xã hội (0,25đ)
+ Đạo đức và pháp luật góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn, văn minh hơn (0,25đ)
* Khác:
Cơ sở
hình
thành
Bắt nguồn từ cuộc sống, hình
thành trong quá trình lịch sử lâu
dài của dân tộc, được truyền từ
thế hệ này sang thế hệ khác
Xuất phát từ ý chí, nguyện vọng của nhân dân, do cơ quan quyền lực cao nhất đại biểu của nhân dân là quốc hội làm luật pháp và sửa đổi luật pháp Hình
thức
thể hiện
Tục ngữ, ca dao
Châm ngôn
Danh ngôn
Truyện cổ tích, truyện ngụ
ngôn…
Văn bản qui phạm pháp luật
Các hình
thức thể
hiện
Được điều chỉnh thông qua dư
luận xã hội: khen, chê, khuyên
răn
Được Nhà nước đảm bảo thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế
Câu 2: (3,0đ).
(0,25đ)
(0,25đ)
(0,25đ)
Trang 3- Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội bao gồm những hành vi sai lệch chuẩn mực xã hội, phạm vi đạo đức và pháp luật, gây hậu quả xấu về mọi mặt đối với đời sống xã hội Có nhiều
tệ nạn xã hội, nhưng nguy hiểm nhất là các tệ nạn cờ bạc, ma túy, mại dâm (1,0đ)
- Để phòng ngừa các tệ nạn xã hội, pháp luật nước ta nghiêm cấm những hành vi liên quan đến trẻ em (1,0đ)
+ Trẻ em không được đánh bạc, uống rượu, hút thuốc và dùng chất kích thích có hại cho sức khỏe
+ Nghiêm cấm lôi kéo trẻ em đánh bạc, cho trẻ em uống rượu dùng chất kích thích, nghiêm cấm dụ dỗ, dẫn dắt trẻ em mại dâm, bán và cho trẻ em sử dụng những văn hóa phẩm đồi trụy, đồ chơi hoặc chơi trò chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của trẻ
- Bản thân em phải làm gì để phòng chống tệ nạn xã hội (1,0đ)
+ Phải sống giản dị, lành mạnh, biết giữ gìn và giúp nhau để không sa vào tệ nạn xã hội + Cần tuân theo những qui định của pháp luật và tích cực tham gia vào các hoạt động phòng, chống tệ nạn xã hội trong nhà trường và ở địa phương…
Câu 3 (4,0đ).
a, Hợp tác cùng chung sức làm việc, giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau trong công việc, lĩnh vực nào
đó vì mục tiêu chung Hợp tác phải trên cơ sở bình đẳng, cùng có lợi, không làm tổn hại đến lợi ích của người khác (1đ)
Nguyên tắc hợp tác quốc tế của Đảng ta: (1,5đ, 6 ý, mỗi ý đúng 0,25đ)
Đảng ta luôn coi trọng việc tăng cường hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới theo nguyên tắc:
- Tôn trọng độc lập chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
- Không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau
- Không dùng vũ lực hoặc đe doạ dùng vũ lực
- Bình đẳng cùng có lợi
- Giải quyết các bất đồng và tranh chấp bằng thương lượng, đàm phán
- Phản đối mọi âm mưu và hành động gây sức ép, áp đặt và cường quyền
b, Câu: “Hòa nhập chứ không hòa tan” là quan điểm của chúng ta trong quá trình hội nhập quốc tế, được hiểu như sau:
+ Trong xu thế hội nhập, hợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng, chúng ta muốn phát triển phải có sự giao lưu với các dân tộc khác, với nền văn hóa khác (0,5đ)
+ Trong quá trình giao lưu đó, dân tộc ta sẽ tiếp thu tinh hoa văn hóa và những thành tựu khoa họcthuật tiên tiến của nhân loại đó là hòa nhập (0,5đ)
+ Tuy nhiên trong quá trình ấy chúng ta luôn biết kế thừa, giữ gìn, phát huy truyền thống dân tộc, tiếp thu có chọn lọc, không đánh mất bản sắc riêng của mình, không bị đồng hóa bởi các dân tộc khác đó là không hòa tan (0,5đ)
Câu 4 (4,0đ)
- Khái niệm hòa bình: Hòa bình là tình trạng không có chiến tranh (0,25đ)
- Tác dụng của hòa bình : Đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc ; tạo điều kiện cho cá nhân,
xã hội phát triển (0,25đ)
- Tác hại của chiến tranh : Gây đau thương, chết chóc ; thiệt hại vật chất (0,25đ)
- Trình bày được một số nét về bối cảnh quốc tế hiện nay: chiến tranh, xung đột, bạo loạn , lên án các cuộc chiến tranh phi nghĩa (1,0đ)
- Rút ra được, bảo vệ hòa bình là trách nhiệm của tất cả mọi người ở mọi nơi, mọi lúc (0,25đ)
+ Xây dựng mối quan hệ thân thiện, tôn trọng, bình đẳng giữa người với người
+ Thiết lập mối quan hệ hiểu biết, hữu nghị, hợp tác giữa các dân tộc, các quốc gia
+ Ủng hộ và tham gia các hoạt động bảo vệ hòa bình : mít tinh, biểu tình, tuần hành
- Liên hệ bản thân (0,5đ)
Trang 4Cõu 5: (3,0 đ).
a/ Khi được xem thụng tin trờn em thấy:
- Hậu quả do tai nạn vũ khớ chỏy nổ và cỏc chất độc hại gõy ra (về người và tài sản ) thật khủng khiếp, cú chiều hướng gia tăng (0,25đ)
- Từ hậu quả trờn đặt ra nhiệm vụ cấp bỏch là phải tăng cường cụng tỏc phũng ngừa vũ khớ chỏy nổ và chất độc hại (0,25đ)
b/ Hiểu biết của em về phũng, ngừa vũ khớ chỏy nổ và chất độc hại:
- Nờu được tớnh chất nguy hiểm, tỏc hại của cỏc tai nạn đú cho cỏ nhõn gia đỡnh và xó hội:
+ Gõy tổn thất về tớnh mạng (0,25đ)
+ Gõy tổn thất tài sản (0,25đ)
+ Gõy tổn thất tinh thần (0,25đ)
- Nguyờn nhõn: Do thiếu hiểu biết, thiếu ý thức chấp hành phỏp luật, bất chấp phỏp luật, vỡ lợi ớch cỏ nhõn hoặc do sơ suất, bất cẩn của con người (0,25đ)
- Để phũng ngừa vũ khớ chỏy nổ và chất độc hại phỏp luật nước ta quy định:
+ Cấm tàng trữ, vận chuyển, buụn bỏn sử dụng trỏi phộp cỏc loại vũ khớ, cỏc chất chỏy, chất nổ chất phúng xạ và chất độc hại (0,25đ)
+ Chỉ những cơ quan, tổ chức, cỏ nhõn được nhà nước giao nhiệm vụ và cho phộp mới được giữ, chuyờn chở và sử dụng vũ khớ, chất nổ, chất chỏy, chất phúng xạ và độc hại (0,25đ)
+ Cơ quan cỏ nhõn, tổ chức cú trỏch nhiệm bảo quản, chuyờn chở và sử dụng vũ khớ, chất nổ, chất chỏy, chất phúng xạ, chất độc hại phải được huấn luyện về chuyờn mụn, cú đủ phương tiện cần thiết và tuõn thủ quy định về an toàn (0,25đ)
- Trỏch nhiệm của cụng dõn, học sinh:
+Tự giỏc tỡm hiểu và thực hiện nghiờm chỉnh cỏc quy định về phũng ngừa tai nạn vũ khớ, chỏy, nổ và cỏc chất độc hại (0,25đ)
+ Tuyờn truyền vận động gia đỡnh bạn bố và mọi người xung quanh thực hiện tốt cỏc quy định về phũng ngừa (0,25đ)
+ Tố cỏo những hành vi vi phạm hoặc xỳi giục người khỏc vi phạm cỏc quy định trờn (0,25đ)
- Xỏc định lý tưởng sống đỳng đắn và trỏch nhiệm của bản thõn đối với sự nghiệp xõy dựng và bảo vệ tổ quốc, thực hiện cụng nghiệp hoỏ, hiện đại hoỏ đất nước : Nhiệm vụ cụ thể
trước mắt: tốt nghiệp THCS rồi vào PTTH hoặc học nghề, rốn đức luyện tài (chủ đề năm
học)
Câu 6: (2,0 điểm).
ý 1 : Lý tởng sống của thanh niên hiện nay ( 1,0 điểm)
- Là biết luôn suy nghĩ và hành động không mệt mỏi để thực hiện lý tởng của dân tộc, của nhân loại, vì sự tiến bộ của bản thân và xã hội
- Là phấn đấu thực hiện mục tiêu xây dựng nớc Việt Nam độc lập, dân giàu, nớc mạnh, XH công bằng dân chủ, văn minh
Liên hệ thực tế biểu hiện sống có lý tởng và thiếu lý tởng của thanh niên
- Sống có lý tởng: Vợt khó trong học tập, năng động sáng tạo trong công việc, đấu tranh chống các hiện tợng tiêu cực…
- Thiếu lý tởng: Sống ỷ lại, thực dụng, sa vào tệ nạn xã hội, thờ ơ với mọi ngời…
* Trách nhiệm của thanh niên:
- Ra sức học tập văn hoá, KHKT, tu dỡng đạo đức
- Tích cực tham gia chính trị xã hội
- Xây dựng nớc ta thành một nớc CNH – HĐH
- Biết tôn trọng học hỏi, biết giữ gìn, kế thừa truyền thống và những điều tốt đẹp
ý 2: ( 0,5 điểm)
- Sống đẹp: là sống có lý tởng, có hoài bão, có ớc mơ, có tấm lòng nhân ái
- Sống có ích:
+ Sống vì mọi ngời, h ià hũa giữa lợi ích chung v lợi ích riêng.à
+ Phải biết phân biệt đúng - sai, phải - trái…
+ Chấp hành nghiêm chỉnh đờng lối, chủ trơng chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nớc, các quy tắc và trật tự xã hội
ý 3: ( 0,5 điểm)
Trang 5- HS nêu rõ đợc dự định của mình trong tơng lai: có thể tiếp tục con đờng học vấn, hoặc chuyển sang học nghề
- Lý giải vì sao em lại có dự định đó