Hoàn cảnh quốc tế ngày nay đã tạo ra nhiều cơ hội lớn cho việc tăng cường QP AN : như cuộc cách mạng KHKT CN hiện đại, sư xuất hiện của kinh tế tri thức, quá trình toàn cầu hoá kinh tế, xu hướng hợp tác và liên kết quốc tế trên nhiều lĩnh vực…Song chúng ta đang đứng trước những khó khăn thách thức không thể xem thường: cạnh tranh về kinh tế, chống khủng bố…Vấn đề hoạch định đúng đắn và tổ chức thắng lợi đường lối kinh tế và củng cố QPAN là vấn đề cấp thiết của sự nghiệp đổi mới. Trong bối cảnh đó Đại hội X của Đảng đã xác định đường lối đổi mới kinh tế , tăng cường QPAN…
Trang 1BÀI 9: ĐẠI HỘI X CỦA ĐẢNG VỀ TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG AN
NINH VÀ MỞ RỘNG QUAN HỆ ĐỐI NGOẠI Phần I: Nội DUNG
ĐVĐ: Hoàn cảnh quốc tế ngày nay đã tạo ra nhiều cơ hội lớn cho việc tăng cường QP- AN : như cuộc cách mạng KHKT- CN hiện đại, sư xuất hiện của kinh tế tri thức, quá trình toàn cầu hoá kinh tế, xu hướng hợp tác và liên kết quốc tế trên nhiều lĩnh vực…Song chúng ta đang đứng trước những khó khăn thách thức không thể xem thường: cạnh tranh về kinh tế, chống khủng bố… Vấn đề hoạch định đúng đắn và tổ chức thắng lợi đường lối kinh tế và củng cố QP-AN là vấn đề cấp thiết của sự nghiệp đổi mới Trong bối cảnh đó Đại hội
X của Đảng đã xác định đường lối đổi mới kinh tế , tăng cường QP-AN…
I Tăng cường QP – AN bảo vệ tổ quốc XHCN
A Tăng cường QP –AN bảo vệ Tổ quốc XHCN là đòi hỏi khách quan trong tình hình mới.
1 Những tác động của tình hình thế giới và trong nước đến QP- AN
a/ Tình hình thế giới và khu vực
Tình hình thế giới và khu vực hiện nay vẫn diễn biến nhanh chóng và phức tạp tác động mạnh mẽ đến QP- AN của nước ta Sự tác động đó thể hiện trên các đặc điểm sau:
* Thuận lợi:
- Xu thế hoà bình hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn
- Kinh tế thế giới tiếp tục phục hồi và phát triển Toàn cầu hoá về kinh tế vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực, vừa có hợp tác vừa có đấu tranh
* Về khó khăn
- Toàn cầu hoá kinh tế tạo ra cơ hội phát triển nhưng cũng chứa đựng những yếu
tố bất bình đẳng, gây khó khăn, thách thức lớn cho các quốc gia nhất là các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam
+ Các nước tư bản lợi dụng ưu thế về kinh tế, công nghệ gây sức ép với các nước kém phát triển
Trang 2+ Sự tranh chấp giành giật nguồn tài nguyên, năng lượng, thị trường giữa các nước ngày càng gay gắt
- Những cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột dân tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang hoạt động can thiệp, ly khai khủng bố diễn ra ơ nhiều nơi
- Nhiều vấn đề toàn cầu bức xúc đòi hỏi các quốc gia và các tổ chức quốc tế phối hợp giải quyết
- Khu vực Châu á TBD và ĐNA vẫn tiềm ẩn những nhân tố gây mất ổn định: Như tranh chấp về ảnh hưởng và quyền lực, biên giới, lãnh thổ biển đảo, tài nguyên giữa các nước lớn Một số nước có nguy cơ bất ổn về kinh tế chính trị, xã hội
Như vậy, từ những đặc điểm và xu hướng nêu trên đã tác động mạnh mẽ tới cách mạng nước ta, chi phối đến QP- AN Vì vậy tăng cường QP- AN bảo vệ Tổ quốc là vấn đề cần thiết tạo môi trường quốc tế thuận lợi cho công cuộc đẩy mạnh CNH, HĐH đất nước
b Tình hình trong nước
* Thuận lợi:
- Những thành tựu đạt được trong 20 năm đổi mới (86- 06) làm cho thế và lực nước ta lớn mạnh nhiều so với trước
Biểu hiện:
Chính trị xã hội ổn định
Kinh tế tăng trưởng khá nhanh
Đới sống được tăng lên rõ rệt
Vị thế của Nhà nước ta không ngừng được nâng cao
- Ta mở rộng các quan hệ hợp tác, chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc
tế, giữ vững môi trường hoà bình
* Khó khăn thách thức
Từ Hội nghị giữa nhiệm kỳ khoá VII (1/94) và các văn kiện của Đảng sau này, Đảng dùng cụm từ “4 nguy cơ” Đại hội X không dùng cụm từ “4 nguy cơ” mà diễn đạt trực tiếp nội hàm các nguy cơ lớn đan xen tác động tổng hợp đó là:
- Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế trong khu vực và trên thế giới
Trang 3- Chệc hướng xã hội chủ nghĩa
- Tình trạng suy thoái về chính trị, tư tưởng đạo đức lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ đảng viên gắn với quan liêu tham nhũng, lãng phí
- Các thế lực âm mưu “DBHB” gây “BLLĐ” , sử dụng các chiêu bài “dân chủ, nhân quyền” hòng làm thay đổi chế độ chính trị xã hội ở nước ta
Đứng trước tình hình phát triển của đất nước hoạt động QP-AN đặt ra nhiều vấn đề cấp thiết đặc biệt là trong tình hình hiện nay Đại hội X khảng định
“trong những năm tới, đất nước ta có cơ hội lớn để tiến lên, tuy khó khăn còn nhiều Đòi hỏi bức bách của toàn dân tộc lúc này phải tranh thủ cơ hội vượt qua thách thức tiếp tục đổi mới mạnh mẽ toàn diện và đồng bộ, phát triển nhanh và bền vững”
2 Thực trạng QP- AN ở nước ta.
(VK ĐH X Tr59- Tr63) xác định:
* Thành tựu
- Độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ, an ninh chính trị được giữ vững, trật tự
xã hội được bảo đảm
- Hoạt động đối ngoại của Đảng, nhà nước và nhân dân phát triển mạnh , góp phần giữ vững môi trường hoà bình phát triển kinh tế xã hội, nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế và khu vực
* Yếu kém, khuyết điểm.
- Sức mạnh tổng hợp và khả năng sẵn sàng chiến đấu của các LLVT chưa được phát huy đầy đủ ở một số địa bàn còn những yếu tố gây mất ổn định chính trị xã hội
- Công tác nghiên cứu, dự báo chiến lược về QP- AN chưa theo kịp diễn biến của tình hình
B Những quan điểm, nhiệm vụ cơ bản của Đảng về tăng cường QP- AN bảo
vệ Tổ quốc XHCN
1 Quan điểm, phương châm của Đảng về tăng cường QP- AN bảo vệ TQ XHCN
Trang 4a/ Quan điểm:
* Về quan điểm BVTQ (VK ĐH X Tr108-109) xác định: Xây dựng nền QP toàn
dân và AN ND vững mạnh toàn diện; bảo vệ vững chắc tổ quốc, độc lập, chủ quyền, thống nhất toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh TTVH và an ninh XH; duy trì trật tự, kỷ cương, an toàn xã hội; giữ vững ổn địng chính trị của đất nước, ngăn ngừa đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch, không để bị động bất ngờ
Như vậy, mục tiêu BVTQ theo quan điểm của ĐH X có sự mở rộng nội dung BVTQ XHCN trong điều kiện toàn cầu hoá kinh tế và hội nhập kinh tế quốc tế, khắc phục quan niệm một chiều, giản đơn về BVTQ, chỉ nhấn mạnh đến mặt tự nhiên- lịch sử, hoắc chỉ nhấn mạnh đến bảo vệ chính trị xã hội
Trên cơ sở quan điểm về mục tiêu BVTQ của Đại hội IX Đại hội X khảng định bổ sung và phát triển 6 vấn đề sau:
* Vấn đề1: Xây dựng nền QPTD và ANND vững mạnh toàn diện
- Vị trí: Đây là vấn đề quan trọng, là cơ sở tiền đề cho các mục tiêu khác
- Nội dung:
Xây dựng nền QPTD và ANND vững mạng: Trang bị cho mọi tầng lớp nhân dân về kiến thức QP, xây dựng kế hoạch huấn luyện chiến đấu và sẵn sàng chiến đấu Thường xuyên giáo dục nắm chắc âm mưu thủ đoạn của kẻ thù
* Vấn đề 2: Bảo vệ vững chắc tổ quốc, độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ
- Vị trí: Đây là vấn đề nhất quán, cốt lõi trong BVTQ XHCN là cơ sở tạo nên động lực tinh thần để bảo vệ TQ
- Nội dung:
+ Bảo vệ vững chắc Tổ quốc: là bảo vệ toàn diện các mặt: KT, CT, XHCN, VHTT
+ Bảo vệ độc lập chủ quyền Thống nhất toàn vẹn lãnh thổ là: bảo vệ vùng đất, vùng trời, vùng biển, thềm lục địa: Đây là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của
sự nghiệp BVTQ
Trang 5* Vấn đề 3: Bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN
- Vị trí: Đây là vấn đề cơ bản quan trọng
- Vì sao:
+ Tổ quốc XHCN gắn với Đảng Cộng sản và nhà nước XHCN
+ Chỉ có Đảng Cộng sản và nhà nước XHCN mới đem lại cho nhân dân
ấm no tự do hạnh phúc
+ Thực tế chứng minh: ở Đông âu khi ĐCS mất vai trò lãnh đạo Độc lập
và lãnh thổ vẫn còn xong TQ XHCN nhà nước XHCN chế độ XHCN mất
- Nội dung
+ Bảo vệ Đảng: Là bảo vệ nền tảng tư tưởng, quan điểm tư tưởng, nội bộ Đảng, hệ thống tổ chức đảng và đảng viên
+ Bảo vệ nhà nước: Bảo vệ hệ thống chính quyền, pháp luật, bảo vệ cán bộ + Bảo vệ nhân dân: Bảo vệ quyền lợi tính mạng, tài sản của nhân dân
+ Bảo vệ chế độ XHCN: Bảo vệ chế độ kinh tế, chính trị, mục tiêu lý tưởng XHCN
Âm của CNĐQ và các thế lực thù địch là muốn xoá bỏ ĐCS Việt Nam xoá bỏ chế độ XHCN, xoá bỏ Nhà nước XHCN Do vậy bảo vệ Đảng, nhà nước, nhân dân
là yêu cầu khách quan đối với cách mạng nước ta hiện nay
* Vấn đề 4(mới) : Bảo vệ an ninh chính trị, an ninh kinh tế, an ninh tư tưởng, văn
hoá và an ninh xã hội
- Vị trí: Đây là quan điểm cơ bản quan trọng, đáp ứng yêu cầu thực tiễn vận động và phát triển của đất nước hiện nay
- Nội dung
+ Bảo vệ an ninh chính trị: Bảo vệ quan điểm, đường lối chủ trưng chính sách của Đảng, thiết chế XHCN từ cơ sở đến TW, các cơ quan lãnh đạo của Đảng và Nhà nước ta…
+ Bảo vệ an ninh kinh tế: Bảo vệ chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế, bảo vệ nền tài chính, lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu, tránh những tác động xấu đến nền kinh tế nước ta
Trang 6+ Bảo vệ an ninh tư tưởng văn hoá và xã hội : Nắm chắc âm mưu thủ đoạn của kẻ thù, không để cho kẻ thù phá hoại, giữ vững và phát triển truyền thống bản sắc văn hoá dân tộc
Có thể khảng định rằng trong giai đoạn hiện nay các thế lực thù địch vẫn tiếp tục sử dụng chiến lược “DBHB” “BLLĐ” chống phá cách mạng nước ta trên tất cả các lĩnh vực Do vậy bảo vệ ANCT, ANKT, ANTTVH và ANXH
là nhiệm vụ thường xuyên của mỗi người và của cả hệ thống chính trị
* Vấn đề 5: Duy trì trật tự kỷ cương an toàn xã hội
- Vị trí: Đây là vấn đề quan trọng là cơ sở giữ vững thiết chế XHCN bảo vệ nhà nước pháp quyền
- Nội dung: Duy trì trật tự kỷ cương an toàn xã hội là: Trấn áp mọi hành động xâm hại đến đạo giá trị truyền thống quốc gia dân tộc
* Vấn đề 6: Giữ vững ổn định chính trị của đất nước, ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá, thù địch không để bị động bất ngờ
- Vị trí: đây là vấn đề mang tính nhất quán trong BVTQ XHCN
- Nội dung:
+ Giữ vững ổn định chính trị của đất nước: Giữ vững lập trường, đường lối quan điểm của Đảng và các hoạt động khác của đất nước
+ Ngăn ngừa, đẩy lùi và làm thất bại mọi âm mưu hoạt động chống phá, thù địch không để bị động bất ngờ
Như vậy, để khắc phục những quan điểm giản đơn một chiều về BVTQ, việc chỉ nhấn mạnh đến mặt tự nhiên, lịch sử hoặc chỉ nhấn mạnh bảo vệ chính trị xã hội Nội dung BVTQ của Đại hội X rất sát thực với sự vận động và phát triển của đất nước trong thời kỳ mới, bảo đảm cho chúng ta thực hiện thành công các mục tiêu mà Đảng ta đề ra
* Quan điểm chỉ đạo BVTQ
- Quan điểm 1: Kiên địng mục tiêu ĐLDT gắn với CNXH lấy việc giữ vững môi trường hoà bình, ổn định để phát triển kinh tế xã hội là lợi ích cao nhất của Tổ quốc
Trang 7- Quan điểm 2: Lấy sức mạnh bên trong là nhân tố quyết định để phát triển đất nước
- Quan điểm 3: Kết hợp chặt chẽ các nhiệm vụ KT, QP, AN và ĐN
- Quan điểm 4: Chủ động ngăn ngừa, sớm phát hiện và triệt tiêu những nhân tố bên trong có thể dẫn đến những đột biến bất lợi
* Quan điểm về phát huy sức mạnh BVTQ
SMBVTQ là sức mạnh của khối ĐĐKTD, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng, là sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữa QP với AN, kinh tế, đối ngoại và cá lĩnh vực khác”
Như vậy, sức mạnh BVTQ do Đại hội X xác định gồm có ba vấn đề cơ bản sau:
* Vấn đề1: SMBVTQ là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, của cả hệ
thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng
- Vị trí: Đây là vấn đề cơ bản quan trọng, có ý nghĩa to lớn trong quá trình BVTQ
- Vì sao:
+ Xây dựng và phát huy sức mạnh tổng hợp giành thắng lợi cho cách mạng
là vấn đề có tính quy luật của cách mạng nước ta , là kế thừa phát huy kinh nghiệm truyền thống của dân tộc
+ Thực tiễn chứng minh:
Trong kháng chiến …
Trong thời kỳ đổi mới
- Nội dung: Sức mạnh tổng hợp BVTQ của chúng ta do nhiều yếu tố tạo thành, song kết cấu được thể hiện ở ba yếu tố chủ yếu sau:
+ Sức mạnh của chính trị, kinh tế, quân sự, văn hoá, KHKTCN
+ Sức mạnh của con người và vũ khí
+ Sức mạnh trong nước và quốc tế
Trong ba yếu tố trên yếu tố quyết định là sức mạnh trong nước; sức mạnh của dân tộc, sức mạnh của con người, sức mạnh của chính trị, tinh thần được biểu
Trang 8hiện tập trung trước hết là sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo của Đảng
+ Với các quan điểm trên, Đại hội X xác định rõ trong thời kỳ mới phải: Luôn dương cao ngọn cờ ĐĐKTD coi đó là đường lối chiến lược cơ bản lâu dài, là nguồn sức mạnh và động lực to lớn để xây dựng và BVTQ, xây dựng khối ĐĐKTD là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị
Biểu hiên: KĐĐKTD trong MT TQVN luôn được củng cố và phát triển sâu rộng trên cơ sở liên minh vững chắc giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân
và đội ngũ tri thức
Nói về sức mạnh của khối ĐĐK Chủ tịch Hồ Chí Minh khảng định: “Đoàn kết, Đoàn kết, Đại đoàn kết- Thành công, Thành công, Đại thành công”
+ Thực hiện ĐĐK các dân tộc, tôn giáo, giai cấp, tầng lớp, thành phần, mọi người, mọi lứa tuổi, mọi vùng của đất nước, người trong Đảng, người ngoài Đảng, người đang công tác, người đã nghỉ hưu, mọi thành viên trong đại các gia đình dân tộc Việt Nam dù đang sống ở trong nước hay ở nước ngoài
* Vấn đề 2: Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.
+ Đây là vấn đề có tính quy luật của cách mạng vô sản
+ Là bài học kinh nghiệm giành thắng lợi của cách mạng Việt Nam
+ Đảng và nhân dân ta lấy sức mạnh nhân dân là nhân tố quyết định
* Vấn đề 3: Kết hợp giữa QP với AN, kinh tế, đối ngoại và các lĩnh vực khác
+ Trong thời kỳ đổi mới mối quan hệ biện chứng giữa các lĩnh vực QP- AN-KT- ĐN được nhìn nhận một cách toàn diện và sâu sắc hơn
+ Mục tiêu của việc kết hợp ấy là khai thác sử dụnh có hiệu quả nhất nguồn lực tổng hợp của quốc gia, thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ tổ quốc
+ Phương hướng kế hợp cũng có sự đổi mới, thể hiện ở từng cơ sở, chủ động gắn kết xây dựng với tự bảo vệ thường xuyên mọi lúc mọi nơi, kế hợp quy hoạch của từng địa phương với TW, kế hợp khu vực vùng lãnh thổ và ngành kinh tế trên toàn quốc
Trang 9Như vậy: Ba quan điểm trên ?
b Phương châm chỉ đạo về BVTQ
- Phương châm 1: Kiên định các nguyên tắc chiến lược, đi đôi với vận dụng linh
hoạt sách lược, tranh thủ sự ủng hộ rộng rãi của nhân dân trong nước và dư luận quốc tế
- Phương châm 2: Phân hoá cô lập các phần tử chống đối ngoan cố nhất, các thế
lực chống phá Việt Nam hung hăng nhất
- Phương châm 3: Lấy việc phát huy dân chủ, giáo dục thuyết phục, phòng ngừa
là chính, đi đôi với giữ vững kỷ cương, kỷ luật, sử lý ngiêm các sai phạm
- Phương châm 4: Giáo dục, lôi kéo những người lầm đường, không để hình
thành những tổ chức đối lập dưới bất cứ hình thức nào Xử lý mọi mầm mống gây mất an ninh, không để bị động bất ngờ
2 Nhiệm vụ tăng cường QP- AN trong giai đoạn mới
* Nhiệm vụ 1: Tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng công tác giáo dục, bồi
dưỡng kiến thức QP- AN cho cán bộ công chức và cho toàn dân
- Vị trí: Đây là nhiêm vụ mới, nhiệm vụ quan trọng trong việc xây dựng, nâng cao
ý thức quốc phòng cho toàn dân về bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới
- Nội dung yêu cầu:
+ Nội dung giáo dục: Nội dung giáo dục phải phù hợp với từng đối tượng và đưa vào chương trình chính khoá trong các nhà trường theo cấp học và bậc học + Chú trọng giáo dục thống nhất nhận thức về đối tượng và đối tác, nắm vững đường lối quan điểm, yêu cầu nhiệm vụ BVTQ trong tình hình mới
Về thống nhất đánh giá đối tượng và đối tác trong xây dựng nền QP NQTW8 K9 xác định: Những ai chủ trương tôn trọng độc lập, chủ quyền, thiết lập
và mở rộng quan hệ hữu nghị hợp tác, bình đẳng cùng có lợi với Việt Nam đều là đối tác của chúng ta Bất kể thế lực nào có âm mưu và hành động chống phá mục tiêu của nước ta trong sự nghiệp xây dựng và BVTQ đều là đối tượng đấu tranh
Trang 10+ Giữ vững an ninh nội địa, giải quyết kịp thời các mâu thuẫn tranh chấp trong nhân dân, làm thất bại moi âm mưu thủ đoạn “DBHB” “BLLĐ” nâng cao khả năng
tự bảo vệ của mỗi người, của từng tổ chức cơ quan, đơn vị
* Nhiệm vụ 2: Kết hợp phát triển kinh tế xã hội với tăng cường sức mạnh QP –
AN trên cơ sở phát huy mọi tiềm năng của đất nước
- Vị trí: Xuất phát từ vai trò của KT đối với QP- AN, QP- AN với KT có vai trò
to lớn trong xây dựng và bảo vệ tổ quốc
- Nội dung yêu cầu:
+ Xây dựng thế trận QPTD kết hợp chặt chẽ với thế trận ANND
+ Đẩy mạnh xây dựng các khu vực phòng thủ Tỉnh, TP
+ Tiếp tục phát triển các khu kinh tế QP, tập trung vào các khu vực trọng điểm
- Nhiệm vụ 3: Xây dựng QĐND và CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ,
từng bước hiện đại
- Vị trí:
+ Xuất phát từ vị trí vai trò của QĐ và CA : QĐ và CA là công cụ sắc bén bảo
vệ Đảng, nhà nước, là lực lượng nòng cốt trong BVTQ
+ Từ mục tiêu, yêu cầu, tính chất của nhiệm vụ BVTQ
+ Từ âm mưu thủ đoạn của kẻ thù
- Nội dung yêu cầu:
+ Nâng cao chất lượng tổng hợp , sức chiến đấu bảo đảm là lực lượng trong sạch vững mạnh
Chính trị: Thống nhất mục tiêu lý tưởng, lập trường vững vàng, kiên định nhậy bén
Tổ chức biên chế hợp lý, chỉ huy tham mưu linh hoạt, bảo đảm hậu cần thường xuyên kịp thời trong mọi tình huống
Không ngừng phát triển khoa học nghệ thuật quân sự, KHCN, KHXHNV, chế tạo tiếp thu công nghệ mới, đủ khả năng hiện đại hoá vũ khí, xây dựng nền QP độc lập tự chủ,