skkn lam quen voi chu cai 5 tuoi

KẾT QUẢ THỰC HIỆN Qua quá trình áp dụng các biện pháp trên vào thực tế giảng dạy đến nay lớp tôi đã đạt được một số kết quả như sau : *Đối với giáo viên: -Giáo viên đã tự học tập nâng ca[r]

PHÒNG GD-ĐT THANH OAI CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TRƯỜNG MN MỸ HƯNG Độc lập- Tự do- Hạnh phúc

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NĂM HỌC 2012- 2013

SƠ YẾU LÝ LỊCH

Họ và tên : NGUYỄN THỊ THÚY

Ngày tháng năm sinh : 27/12/1985

Năm vào nghành : 2006

Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị công tác : Trường MN Mỹ Hưng- Thanh oai

Trình độ chuyên môn : Đại Học

Hệ đào tạo : Từ Xa

Trình độ chính trị : Đảng viên đảng cộng sản Việt Nam

MỤC LỤC

Lời cảm ơn:………

Mục lục:……….

Sơ yếu lý lịch:……….

Phần mở đầu: Cơ sở lý luận:……….

Cơ sở thực tiễn:………

Phạm vi thực hiện đề tài:………

Quá trình thực hiện đề tài: Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài: Đặc điểm của lớp:………

Những thuận lợi và khó khăn:………

Biện pháp thực hiện:………

Bài học kinh nghiệm:……….

Khuyến nghị:………

LỜI CẢM ƠN

Để dạy tốt bộ môn làm quen với chữ cái ,tôi đã nhận được sự giúp đỡ rất tậntình của phòng giáo dục huyện Thanh Oai ,cùng với sự giúp đỡ của các đồngchí cán bộ ,giáo viên trường mầm non Mỹ Hưng và các cháu lớp 5 tuổi khuThạch Nham đã tận tình giúp đỡ tôi hoàn thành tốt đề tài sáng kiến kinhnghiệm bộ môn làm quen với chữ cái

Lời đầu tiên tôi xin gửi tới lời cảm ơn Phòng giáo dục Huyện Thanh Oai vàxin cảm ơn các đồng chí cán bộ ,giáo viên cùng các cháu mẫu giáo lớp 5 tuổikhu Thạch Nham trường mầm non Mỹ Hưng , luôn giúp đỡ tôi tạo điều kiệnthuận lợi nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài sángkiến kinh nghiệm này

Trong quá trình viết đề tài tôi còn rất nhiều hạn chế và thiếu sót,rất mongquý các cấp quan tâm giúp đỡ thêm để đề tài của tôi được hoàn thành vàcũng là kinh nghiệm của bản thân trong quá trình giảng dạy đạt hiệu quảcao

Tôi xin trân thành cảm ơn !

ĐỀ TÀI: “Phương pháp nâng cao chất lượng môn làm quen với chữ cái cho trẻ mẫu giáo lớn.”

A- Phần mở đầu

Cùng với các bộ môn trong trường mầm non thì bộ môn “Làm quen với chữcái ‘”Hết sức quan trọng và cần thiết , đối với trẻ mẫu giáo 5 tuổi nó giúp trẻbước đầu làm quen và tập phát âm 29 chữ cái của tiếng việt nó hộ trợ và tíchcực cho bộ môn “Tiếng Việt “ở trường phổ thông Việc dạy trẻ làm quen vớichữ cái giúp trẻ hoạt động trí tuệ được phát triển ,giúp trẻ hình thành những

cơ sở ban đầu nghe ,đọc, nói tiếng việt Nhiệm vụ chính của chúng ta là dạycho trẻ nhận biết và pháp âm đúng 29 chữ cái Muốn thực hiện được nhiện

vụ quan trọng và cần thiết đó Khi dạy trẻ học môn làm quen với chữ cái nàytôi đã sử dụng phương pháp “Học mà chơi ,chơi mà học “là chính

Cho trẻ tiếp xúc với các chữ cái trong các hoạt động sẽ giúp trẻ phát triển ócquan sát và khả năng tư duy sáng tạo cho trẻ

B.Phần nội dung

I Cơ sở lý luận

Ngôn ngữ có vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của con người , đặcbiệt là ngôn ngữ cũng rất cần thiết đối với trẻ bởi vì ngôn ngữ là phương tiện

để giao tiếp quan trọng nhất và là công cụ để tư duy pháp triển

Hiện nay ,ngành học mần non đang thực hiện chương trình GD mầm nonmới cho trẻ 5 -6 tuổi Phát triển ngôn ngữ là một trong năm mục tiêu quantrọng của chương trình Việc thực hiện phát triển ngôn ngữ đòi hỏi giáo viênphải biết tích hợp ,lồng ghép các hoạt động phát triển ngôn ngữ vào các nộidung môn học được thực hiện theo chủ điểm đặc biệt là hoạt động

LQCC Khi tổ chức hoạt động chung có mục đích học tập có thể phối hợpnội dung phát Triển ngôn ngữ cho trẻ dưới hình thức như: trò chuyện , chơiphân vai ….Trong quá trinh tổ chứchoạt động giáo viên luôn khuyến khíchbiết sử dụng những hiểu biết và kinh nghiệm đã có vào viẹc thực hiện nhiệm

vụ được giao Nhiệm vụ pháp triển ngôn ngữ mạch lạc là nhiêm vụ vô cùngquan trọng Trẻ em có thể giao tiếp bằng từ,bằng câu nhưng chỉ nhờ có ngônngữ mạch lạc trẻ em mới có thể giao tiếp một cách có kết quả ,có hiệu quảcao nhất Ngôn ngữ mạch lạc giúp trẻ thoả mãn nhu cầu giao tiếp với mọingười xung quanh ,phát triển tư duy , đặc biệt là tư duy lô gíc,tạo điêù kiệnthuận lợi cho trẻ tham gia vào các hoạt động vui chơi ,học tập và chuẩn bịcho trẻ vào trường phổ thông

II Cơ sở thực tiễn

Năm học 2012 -2013 ,tôi được phân công giảng dạy lớp 5 tuổi khu ThạchNham tôi luôn suy nghĩ ,trăn trở cần có phương pháp nào để giúp trẻ pháttriển ngôn ngữ một cách rõ ràng ,mạch lạc Như chúng ta đã biết nội dungcủa chương trình CSGD trẻ theo giáo dục mần non mới yêu cầu trẻ đượcphát triển qua 5 mặt:thể chất ,nhận thức ,ngôn ngữ ,thẩm mỹ ,tình cảm -xãhội Trong đó nội dung phát triển ngôn ngữ là một trong những nhiệm vụ vôcùng quan trọng của giáo viên mầm non Mà một trong các mục tiêu củaphát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi là hình thành và phát triển cho trẻ khảnăng nghe, đọc ,phát âm …và một số kỹ năng cần thiết cho việc họcđọc ,học viết : như cách lật mở sách ,cách cầm bút tô viết chữ ,khả năng phốihợp tay mắt và tri giác trọn vẹn từ trái sang phải ,biết diễn tả sự viẹc hoặc ýmuốn của mình băng câu đầy đủ một cách mạch lạc rõ ràng Là giáo viên 5tuổi tôi thấy việc dạy trẻ tốt bộ môn làm quen với chữ cái là rất cần thiết đểgiúp trẻ bước vào trường tiểu học một cách dễ dàng và có hiệu quả cao trongviệc phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 tuổi Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài

“Phương pháp nâng cao chất lượng môn làm quen với chữ cái cho trẻ

mẫu giáo lớn” để nghiên cứu

III Phạm vi thực hện đề tài

-Đề tài được thực hiện tại lớp mẫu giáo A3 khu Thạch Nham Trường MầmNon Mỹ Hưng năm học 2012-2013

C QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I/Tình hình thực tế khi chưa thực hiện đề tài

Có 18 cháu đã qua học lớp 4-5 tuổi

4 cháu không qua học lớp 4-5 tuổi

Để nhằm đáp ứng được những yêu cầu trên trong lớp học tập cũng nhưtrong vui chơi ở mọi lúc mọi nơi tôi đã gặp một số thận lợi và khó khăn nhưsau

2 Những thuận lợi và khó khăn

*Thuận lợi

Được sự quan tâm giúp đỡ của ban giám hiệu nhà trường đã bồi dưỡng mônlàm quen với chữ cái ,lên kế hoạch giảng dạy cũng như làm đồ dùng đồ chơitheo từng chủ điểm phù hợp với chữ cái học trong chủ điểm.Phòng học rộngrãi ,thoáng mát đầy đủ các đồ dùng để trẻ hoạt động Lớp học luôn tạo môitrường chữ viết phong phú,hấp dẫn để lôi cuốn trẻ Cô giáo đã có trình

độ ,nắm vững được phương pháp

BGH thường xuyên bỗi dưỡng về chuyên môn, tạo điều kiện cho giáo viên

đi dự các chuyên đề của phòng GD ,trường tổ chức để học hỏi

BGH thường xuyên đi kiểm tra góp ý dự giờ,đôn đốc mang tính chất toàndiện để thúc đẩy chất lượng CS- GD trẻ

Đa số các bậc phụ huynh quan tâm đến việc học của con cái

*Khó khăn.

Phương tiện ,đồ dùng để dạy trẻ còn sơ sài,chưa thu hút trẻ vào hoạt động Dân địa phương nói ngọng nhiều do vậy cũng ảnh hưởng rất nhiều đến trẻ.Các cháu tuy cùng độ tuổi nhưng trình độ nhận thức của trẻ không đồng đều.Có cháu phát âm chủân ,chóng nhớ mặt chữ ,biết cầm viết đúng kỹ năng ,có

tư thế ngồi viết đúng Có nhiều cháu còn nói ngọng không chuẩn ,câu nóichưa tròn ,nhiều cháu còn nhầm chữ in hoa ,viết thường với chữ in thường Nhiều cháu còn chưa học qua lớp 4-5 tuổi do vậy nhiều cháu còn chưa biếtcách cầm bút,nhận thức không đồng đều

Nhiều phụ huynh còn muốn cho con mình biết đọc ,biết viết và có một sốphụ huynh chưa quan tâm đúng mức đến việc học của con em mình Chưaphối hợp với giáo viên để dạy trẻ theo một phương pháp nhất định

Khi viết do phụ huynh dạy trước ở nhà nhưng sai nét chữ cho trẻ do vậy việctruyền thụ của cô và khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất câp giữa gia đình

và nhà trường

Cô giáo chưa thông thạo về mấy vi tính nên việc soạn bài và việc khai thác

về công nghệ thông tin còn chậm Khi thực hiện chương trình GD MN mớichỉ quan tâm đến việc dạy trẻ theo hướng phát triển tính tích cực hoạt độngcủa trẻ ,chưa quan tâm đến việc tạo môi trường chữ xung quanh trẻ

Năm học 2012 -2013 cũng là năm thứ 3 thực hiện chương trình giáo dụcmầm non mới,đại trà trong toàn huyện nhưng tôi vẫn còn bỡ ngỡ trong việc

áp dụng công nghệ thông tin vào việc dạy học

2/ Khảo sát thực tế

Từ những thuận lợi và khó khăn trên ,tôi đã nhận thấy muốn thu hút trẻ vàocác hoạt động đặc biệt là hoạt động LQCC tôi trước hết tôi cần phải khảo sátthực tế trên 22 trẻ của lớp tôi theo các nội dung sau:

Khả năng của trẻ

Kết quả Tốt Khá Trung bình yếu

6 cháu

=27,2%

4 cháu 18,2%

6 cháu

=27,2 %

Từ kết quả trên ,tôi suy nghĩ phải làm gì và làm như thế nào để giúp trẻ phát

triển ngôn ngữ , đặc biệt là giúp trẻ có kiến thức cơ bản về làm quen với chữ

viết , để trẻ tự tin khi bước vào trường phổ thông thật tốt để đi tìm lời giải

đó quả là rất khó Từ thực tế giảng dạy ,kết hợp với việc học tập và nghiên

cứu tài liệu va học tập chuyên đề do phòng tổ chức ,tôi đã rút ra được

“Phương pháp nâng cao chất lượng môn làm quen với chữ cái cho trẻ

mẫu giáo lớn” phương pháp thực hiện đạt kết qủa tốt trong việc giảng dạy

ôn tập củng cố khả năng nhận biết từ và chữ cái tiếng việt thông qua việc tạo

môi trường chữ xung quanh trẻ

II CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN

Biện pháp 1:Tạo môi trường LQCC trong lớp học và ngoài lớp

học

Với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ýcủa trẻ Vì thế việc tạo môi trường LQCC trong lớp học rất cần thiết để lầmnổi bật bộ môn và chuyên đề Hàng ngày vào những lúc vui chơi hay rảnhrỗi tôi và trẻ thường cắt dán chữ cái,các loại quả hay con vật để trang trí theochủ điểm

Tạo môi trường chữ viết trong lớp học dạng các băng từ câu đối ,thơ ,cácbảng chữ cái ,thẻ chữ cái ,góc chữ cái Ở các vị trí thuận lợi nhất ,qua đótrẻ làm quen dần với 29 chữ cái ,nên trong các hoạt động có chủ định để trẻkhông bị bỡ ngỡ

Hoặc cô giáo vẽ các hình ảnh về vườn hoa cúc mùa thu trong bài thơ “Hoacúc vàng” cô giáo viết chữ in thường hết cả bài thơ nhưng những chữ cáicho trẻ làm quen M,L,N thì cô tô với màu sắc khác nổi bật để trẻ dễ nhậnthấy

Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi phù hợp với chủ điểm Không những ở góc “Bé cùng làm quen chữ cái” mà xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và từ tương ứng,như hộp đựng hoa lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ dùng vào nhanxvaf dán vào Treo ở mảng chính như bảng thời tiết,nội quy lớp,một ngày của bé, lịch ngày,tháng…tất cả đều phải vừa tầm nhìn với trẻ Hoặc những bức vẽ được viết tên trẻ vào phía phải, làm như thế trẻ được sử dụng ngay trên hoạt động LQCC học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp nhóm chữ cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ phục vụ môn chữ cái đồ dùng của cô và trẻ như bút chì màu, vở tập tô…Ngoài ra còn

có đồ dùng phục vụ cho buổi chơi như mũ đội có gắn chữ ,hoa lá,hột hạt,chữ

cái rời,các chấm tròn để trẻ ghép chữ, lô tô…

VD :Khi cô phân tích chữ cái e có một nét ngang và một nét cong hởphải ,trẻ dễ dàng nhất biết và học thuộc chữ cái e Để củng cố chữ cái đẫhọc ở góc chữ cái tôi gắn hình ảnh và kèm theo chữ cái :Ví dụ Hình cái ca

có từ “cái ca” kèm theo ,hoặc mỗi bài thơ trong chủ điểm tôi cho trẻ tô mầuvào các chữ cái đã học

Để nâng cao yêu cầu chữ viết ,tôi gắn hình con cá trong chủ điểm độngvật ,bên cạnh là khoảng trống trẻ có thể viết từ con cá vào chỗ chấm Mỗichủ điểm tôi thay vào nhiều hình ảnh khác nhau để tránh sự nhàm trán vàkích thích sự khám phá tìm tòi của trẻ Bên cạnh đó tôi còn sưu tầm những

bộ tranh truyện ,thơ,tạp chí, hoạ báovới nhiều hình ảnh đẹp ,có chữ cái tokèm theo ,các hoạt động phù hợp theo từng chủ điểm ,về truyện tôi sưu tầmcâu truyện cổ tích ,truyện dân gian để trẻ kể chuyện theo tranh ,kể chuyệnsáng tạo ,ngoài ra còn có bộ chữ cáí, tranh lô tô chữ cái tranh kèm nội dung

theo chủ đề

Ở góc bé tập làm nội trợ ,tôi kèm theo hình ảnh người đầu bếp và các món

ăn các dụng cụ liên quan ,vừa đề làm nổi bật góc chơi ,vừa d tạo ấn tượng đểkhơi gợi tính quan sát của trẻ Dưới mỗi bức tranh các hình ảnh trong lớp tôiđều làm các thẻ chữ ,những từ ,những câu có liên quan đến nội dung để mởrộng tầm hiểu biết và làm quen với mặt chữ

Góc phân vai tôi cho trẻ chơi bán hàng ,bác sĩ ,nấu ăn ,tôi đều ghi tên các đồdùng VD:như đồ dùng nắu ăn , đồ dùng y bác sĩ , đồ dùng của các góc đểhướng cho trẻ cách đọc chữ từ bên trái sang bên phải ,nhiều lần như vậy trẻ

sẽ hình thành cho cách đọc ,viết

VD: Ở chủ điểm Các hiện tượng tự nhiên , tôi đã vẽ cắt một số hiện tượngnhư Mưa ,mây , ông mặt trời ,Mặt trăng ,mặt trời,…Phía dưới hình ảnh tôigắn từ tương ứng với hình ảnh , để trẻ được đọc và ôn luyện chữ cái chứatrong từ Như tìm chữ cái y trong từ lốc xoáy ,Hoặc tìm chữ cái g trong từmặt trăng Cứ như vậy tất cả các chủ điểm tôi đều viết tên các hình ảnh từ đógiúp trẻ nhận biết và phát âm chính xác hơn

Biện pháp 2 : Nghiên cứu ,tìm tòi các tư liệu, tài liệu có liên quan để nâng cao trình độ năng lực cho bản thân

Để nâng cao chất lượng hoạt động LQCC tôi đã không ngừng nghiên cứutìm tòi tư liệu có lien quan trên các phương tiện ,bởi có như vậy mới khaithác học hỏi được những kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, tích lũyđược những kho tang kiến thức phong phú và đa dạng Việc tìm tòi tíchlũy,nghiên cứu tư liệu ,tài liệu có lien quan trên các phương tiện sẽ rất có ích

để nâng cao trình độ của bản thân để vận dụng vào thực tế của lớp mình đểdạy trẻ tốt hơn trong mọi hoạt động đặc biệt là hoạt động LQCC

Bên cạnh đó để nâng cao trình độ cho bản thân thì tôi luôn tự bồi dưỡng vàrèn luyện mình bằng cách rèn phát âm chuẩn ,chữ viết phải đúng và đủnét ,rèn tính kiên nhẫn trong việc dạy trẻ để từ đó có cơ sở uốn nắn trẻ ,rèncho trẻ cách cầm bút ,cách phát âm chuẩn để làm tiền đề cho trẻ chuẩn bịvào lớp một

Tham gia đầy đủ các buổi họp và bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức

dự giờ chéo trong khối ,nghiên cưu và học tập các chương trình đổi mới dophòng tổ chức ,tham khảo thêm sách báo ,ti vi ,làm nhiều đồ dùng đồ chơitạo các góc chữ cái trong lớp để trẻ tiếp cận và học hỏi mọi lúc mọi nơi Như

ở lớp tôi với số trẻ là 22 cháu nhưng tư duy của trẻ phát triển không đồngđều một số cháu còn chậm về nhận thức ,phát âm còn ngọng , phát âm chưađúng như một số cháu :Linh,Đạt , Tùng, Hồng vì thế đòi hỏi người giáo viênphải phát âm chuẩn để sửa ngọng cho trẻ

Từ việc nghiên cứu trên đã giúp tôi tích luỹ kiến thức ,nắm vững đượcphương pháp giảng dạy và sáng tạo ,hấp dẫn từ đó áp dụng vào từng bài dạycho hợp với chủ đề ,giúp trẻ thích thú tham gia vào hoạt động học tập ,từ đórút ra kinh nghiệm cho dạy trẻ ngày càng tốt hơn

Biện pháp 3 :Gây hứng thú cho trẻ trên hoạt động LQCC

Hoạt động làm quen với chữ cái là hoạt động tương đối khô khan so với cáchoạt đông khác ,vì thế để giúp trẻ hứng thú tham gia cùng với cô tích cực đểkhắc sâu những kiến thức vừa học ,tôi đã lồng ghép phương pháp “học màchơi chơi mà học “vào bài dạy

Bước đầu trẻ được làm quen với từng chữ cỏi cú trong nhúm và trẻ được lầnlượt làm quen với cỏc chữ qua vật chất, tranh ảnh mà trong đú cú chứa mộtchữ cỏi mà chỳng ta định cho trẻ làm quen.

VD: Ở chủ điểm Thế giới động vật ,tiết làm quen với chữ cỏi I T C tụithay những tranh đơn gión cú chứa những từ Gà mỏi ,Vịt con ,Cỏ chộp

….Tụi tỡm những hỡnh ảnh động trong mỏy vi tớnh như gà mẹ đang dắt đàn

gà con đi ăn ,hoặc vịt đang bơi lội ,cỏ đang bơi ở ao Sau đú cho trẻ gọi trẻcỏc con vật mà trẻ trả lời chung đang làm gỡ ?Rồi mới gắn từ cú chữ cỏi

đú ,hỡnh ảnh đú trẻ được quan sỏt trẻ thớch thỳ hơn dẫn đến việc trẻ tập trunghơn ,tiếp theo cụ khộo lộo đặt cõu hỏi và dẫn trẻ vào bài một cỏch dễ dàng vànhẹ nhàng

thông)

Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, tôi cho cảlớp đọc thơ “Chiếc cầu mới” qua tranh Trong tranh có cầu, dòng người qualại, xe ô tô, tàu hoả tôi đã chọn hình thức vừa chỉ từng chữ dới bài thơ vừa

đọc Qua đó trẻ tri giác và hiểu rõ hơn về các phơng tiện giao thông và đặcbiệt là đợc đọc và làm quen từng chữ cái tiếp đến tôi đa bức tranh vẽ về nhà

ga hỏi bức tranh này vẽ về cái gì? (Nhà ga) trong nhà ga có những dòng ngờiqua lại dòng ngời qua lại có người soát vé và đặc biệt là có những đoàn tàudừng lại đón khách, trả khách qua bức tranh trẻ hiểu rõ hơn và tăng thêmtính tò mò hấp dẫn Sau đó cô giới thiệu dới bức tranh có từ “Nhà ga” bạnnào hãy lên chỉ những chữ cái đã đợc học và cô cho trẻ làm quen chữ “G”

Tiếp đến chữ Y cô hỏi trẻ ngoài tầu hoả ra thì còn có những phơng tiện giaothông gì nữa? Trả lời (máy bay ) cô và trẻ cùng đàm thoại về máy bay dùng đểlàm gì? Bay ở đâu? Cô đa máy bay nhựa ra cho trẻ quan sát đàm thoại và ai có thểlên rút cho cô hai chữ cái giống nhau trong từ “máy bay” và trẻ lên rút chữ “Y”

Hoặc là đề chuẩn bị cho trò chơi ở tiết 2 lúc ngoài trời tôi cùng trẻ tròchuyện về trò chơi “các phơng tiện giao thông vào bến ” tôi huy động trẻ su