PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆTKhoa Ngoại Thận – Tiết Niệu 2016 1.. Cắt tinh hoàn:  Tiến triển tại chỗ T3, T4 có triệu chứng: cải thiện thời gian sống còn không ung thư.. Cắt t

PHÁC ĐỒ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TUYẾN TIỀN LIỆT

Khoa Ngoại Thận – Tiết Niệu 2016

1 Phẫu thuật:

1.1 Chỉ định:

Ung thư còn khu trú T1 – T2, Nx – N0, M0

Thời gian kỳ vọng sống ≥ 10 năm

Không có bệnh đi kèm như tim mạch, tiểu đường

Điểm Gleason ≤ 8

PSA < 20 (Tại Việt Nam trị số PSA cao hơn vẫn có thể mổ được)

1.2.Nguyên tắc:

Cắt toàn bộ tuyến tiền liệt, túi tinh, bóng của ống dẫn tinh và nạo hạch

1.3.Phương pháp:

Mổ mở qua đường sau xương mu hoặc qua đường hội âm

Mổ nội soi

2 Điều trị nội tiết:

1.1.Chỉ định:

- Ung thư giai đoạn tiến triển tại chỗ T3, T4: có triệu chứng, PSA : 25ng/ml

- Ung thư di căn N+, M+

1.2.Phương pháp:

1.2.1 Cắt tinh hoàn:

 Tiến triển tại chỗ T3, T4 có triệu chứng: cải thiện thời gian sống còn không ung thư

 N+: kéo dài thời gian sống còn bệnh không tiến triển và sống còn toàn bộ

 M1 không triệu chứng: làm chậm tiến triển bệnh sang giai đoạn có triệu chứng và ngăn ngừa các biến chứng do bệnh nặng

 M1 có triệu chứng: thuyên giảm các triệu chứng và giảm nguy cơ biến chứng do diễn tiến bệnh nặng (gãy xương, chèn ép tủy )

A/ Cắt tinh hoàn ngoại khoa:

Cắt trọn 2 tinh hoàn hay cắt tinh hoàn dưới bao (cắt tinh hoàn dưới bao) vì lý do thẩm mỹ và tâm lý

B/ Cắt tinh hoàn nội khoa:

-Estrogen: thuốc làm tuyến thượng thận và các mô khác ngưng tiết Testosterone Diethylstilboestrol (DES): liều tấn công: 5mg mỗi ngày, liều duy trì: 1mg mỗi ngày

Đồng vận LHRH: thuốc làm tinh hoàn ngưng tiết Testosterone Goserelin acetate, Leuprorelin acetate, Triptorelin palmoate chích vào cơ hoặc dưới da mỗi 1,3,4,6,12 tháng

Đối vận RHLH: thuốc làm tinh hoàn ngưng tiết Testosterone Abarelix, Degarelix chích dưới da mỗi tháng

2.2.2 Kháng Androgen:

 Ức chế thụ thể trên tế bào ung thư tiếp nhận Testosterone

 Steroid: Cyproterone acetate 100mg 2 – 3 lần/ngày

 Không steroid:

+ Flutamide 250mg 3 lần/ngày + Bucalutamide: 50mg/ngày (liệu pháp kết hợp), 150 mg/ngày (đơn trị) + Nilutamide: 300 mg/ngày/ tháng đầu 300 mg/ngày các tháng tiếp theo

2.2.3.Ức chế tổng hợp Androgen: làm tuyến thượng thận và các mô khác ngưng tiết Testosteron, dùng trong giai đoạn kháng nội tiết

- Cắt thượng thận nội khoa: Aminoglutethimide 1000mg/ngày

- Ketoconazol là thuốc kháng nấm, 300mg 3 lần /ngày

- Corticosteroides

2.3.Các liệu trình điều trị nội tiết.

2.3.1 Đơn trị:

Điều trị nội tiết đơn trị thường là điều trị đầu tay

Cắt tinh hoàn (nội khoa hoặc ngoại khoa) hoặc kháng androgen

2.3.2 Điều trị phối hợp.

- Tái phát sinh học sau cắt tuyến tiền liệt tận căn: điều trị nội tiết sớm

- Phối hợp điều trị nội tiết và xạ trị cho kết quả khả quan trê tỉ lệ sống còn toàn bộ, sống còn không diễn tiến bệnh và tử vong do ung thư nhất là ở nhóm có nguy cơ cao

2.3.3 Ức chế androgen toàn phần/ tối đa (CAB/MAB)

Kết hợp cắt tinh hoàn (nội khoa hoặc ngoại khoa) và kháng androgen để ức chế cả nguồn androgen được sản xuất từ tuyến thượng thận

Finasteride hoặc dutasteride kết hợp với CAB gọi là Bộ ba ức chế androgen

2.3.4 Ức chế androgen ngắt quãng và ức chế androgen liên tục

Ức chế androgen ngắt quãng làm chậm tình trạng kháng nội tiết, giảm chi phí điều trị

và giảm tác dụng phụ của tình trạng suy giảm nội tiết tố nam

Thời gian điều trị: 6 tháng đến 9 tháng khi PSA giảm thấp nhất có thể được thì ngưng thuốc Khi PSA tăng trở lại thường là từ 5 đến 10 ng/ml thì có thể khởi sự lại đợt điều trị

3 Điều trị hóa chất

3.1 Chỉ định:

Giai đoạn kháng nội tiết PSA > 5ng/ml và PSA tăng qua 2 lần XN liên tiếp

3.2 Mục đích:

- Kéo dài thời gian sống còn

- Kháng nội tiết nhưng chưa di căn: trì hoãn diễn tiến bệnh

- Ung thư di căn: giảm triệu chứng, cải thiện chất lượng sống

3.3 Phát đồ:

- Doxetaxel 75mg/m² da ngày 1 + Prednisone 10mg/ ngày/ chu kỳ 21 ngày

- Mitoxantron 12mg/m² da ngày 1+Prednisone 10mg/ ngày/ chu kỳ 21 ngày

Đánh giá điều trị hóa chất có hiệu quả khi PSA giảm > 50%

Bảng 1: Các thuốc diều trị ung thư tuyến tiền liệt

Mitoxantrone hydrochloride Novantrone® Hóa trị

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hướng dẫn Chẩn đóan và điều trị Ung thư tiền liệt tuyến của Hội Tiết niệu Thận học Việt Nam năm 2013

2 NCCN Guidelines on Prostate cancer, Version 1.2015

3 N Mottet (Chair), J Bellmunt, E Briers (2015), EUA Guidelines on Prostate cancer

4 Carter HB (2013),American Urological Association (AUA) guideline on prostate cancer

detection: process and rationale BJU Int 112(5):543-7.