– Sự giống nhau và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các phương diện thể loại, phương thức biểu đạt, nội dung, nghệ thuật.. – Những nét độc dáo về nội dung và nghệ thuật của t[r]
Trang 1Tuần 10
Tiết 37
VĂN HỌC:
Ôn tập truyện
kí Việt Nam
I
M Ứ C ĐỘ CẦN ĐẠT :
1 Kiến thức:
– Sự giống nhau và khác nhau cơ bản của các truyện kí đã học về các phương diện thể loại, phương thức biểu
đạt, nội dung, nghệ thuật
– Những nét độc dáo về nội dung và nghệ thuật của từng văn bản
– Đặc điểm của nhân vật trong các tác phẩm truyện
2 Kĩ năng:
– Khái quát hệ thống hóa và nhân xét về tác phẩm văn học trên một số phương diện cụ thể
– Cảm thụ nét riêng, độc đáo của tác phẩm đã học
3 Thái độ: Yêu thích môn học, tích cực xây dựng bài.
II
PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :
1 Giáo viên: Giáo án, SGK.
2 Học sinh: Bài mới, bài cũ, SGK.
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP :
1.
Ổn định lớp :
2 Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra việc chuẩn bị của HS.
3 Bài mới: Chúng ta đã làm quen với một số truyện kí VN, để khắc sâu kiến thức cơ bản về các văn bản
truyện kí VN hiện đại tiêu biểu đã học Tiết học này chúng ta sẽ cùng nhau ôn t p l i nh ng ki n th c đãập lại những kiến thức đã ại những kiến thức đã ững kiến thức đã ến thức đã ức đã
h c.ọc
Hđ1: Hệ thống kiến thức
– GV yêu cầu HS trình bày phần
soạn bài
– GV nhận xét, sửa lại, ghi lên
bảng
Hđ1: Hệ thống kiến thức
– HS trình bày phần chuẩn
bị của mình HS khác phát biểu nhận xét
– HS xem xét chỗ sai và sửa bài
I Hệ thống kiến thức:
– Tôi đi học – Thanh Tịnh (1911-1988) – Trong lòng mẹ (Trích Những ngày thơ ấu) –Nguyên Hồng (1918-1982)
– Tức nước vỡ bờ (Trích tiểu thuyết Tắt Đèn) – Ngô Tất Tố (1893-1954)
– Lão Hạc (Trích truyện ngắn Lão Hạc) – Nam Cao (1915-1951)
Bảng thống kê các văn bản truyện kí Việt Nam Tên văn bản,
Tôi đi học –
(1911-1988)
Truyện
BC
Ngày đầu tiên đi học sẽ mãi không bao giờ quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh
– Miêu tả chân thực diễn biến tâm trạng ngày đầu tiên đi học
– Ngôn ngữ giàu yếu tố biểu cảm, so sánh độc đáo
Trong lòng mẹ
(Trích Những
ngày thơ ấu) –
Nguyên Hồng
(1918-1982)
Hồi kí -tiểu thuyết
Tự sự (xen trữ tình)
Tình mẫu tử là mạch nguồn của tình cảm không bao giờ bỡ trong tâm hồn con người
– Tạo dựng mạch truyện, mạch cảm xúc
tự nhiên, chân thực
– Kết hợp kể, tả, biểu cảm
– Khắc họa hình tượng nhân vật
Tức nước vỡ bờ
(Trích tiểu thuyết
Tắt Đèn) – Ngô
Tất Tố
(1893-Tiểu thuyết
sức phản kháng mãnh liệt, chống lại áp bức của người nông dân hiền
– Tạo tình huống có kịch tính “Tức nước
vỡ bờ”
– Kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh động
Trang 21954) lành, chất phác.
Lão Hạc (Trích
truyện ngắn Lão
Hạc) – Nam Cao
(1915-1951)
Truyện
trữ tình)
VB thể hiện phẩm giá của người nông dân không thể bị hoen ố
– Ngôi kể thứ nhất, người kể cảm thông với lão Hạc
– PTBĐ: tự sự, trữ tình, lập luận thể hiện được diễn biến tâm trạng nhân vật
– Ngôn ngữ được sử dụng hiệu quả, xây dựng được hình tượng nhân vật
Hđ2: Khái quát về giá trị
nội dung và nghệ thuật
chung của các VB.
– Hỏi:Thời gian ra đời? Đề
tài, chủ đề?
– Hỏi: Giá trị tư tưởng?
( Tình cảm của tác giả đối
với người nông dân)
– Hỏi: Giá trị nghệ thuật?
Hđ2: Khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật chung của các VB.
HS trả lời
HS trả lời
HS trả lời
II Khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật chung của các VB.
1 Nội dung.
– Phản ánh hiện thực xã hội VN trước năm 1945 (bộ mặt xấu xa của tầng lớp thống trị, đời sống cực khổ của người nông dân không còn lối thoát) – Sự đồng cảm, yêu thương, sự trân trọng, ca ngợi phẩm chất tốt đẹp của người nghèo khổ bất hạnh
2 Nghệ thuật.
– Kết hợp kể, tả, biểu cảm Lựa chọn ngôi kể, nhân vật điển hình, ngôn ngữ giản dị
– Bút pháp hiện thực, gần gũi với đời sống
Hđ3: Luyện tập.
1 Các chi tiết tiêu biểu của
thể loại truyện kí trong
trong một tác phẩm đã
học.
2 Phát hiện các chi tiết
góp phần khắc họa vẻ đẹp
của bé Hồng, lão Hạc, chị
Dậu?
3 Phân tích lối viết chân
thực sinh động( bút pháp
hiện thực) qua một tác
phẩm đã học?
4 Phân tích lời văn giàu
cảm xúc trong một văn
bản đã học?
Hđ3: Luyện tập.
HS trả lời
HS trả lời – Tự sự kết hợp với miêu tảvà biểu cảm
– Ngôn ngữ, cử chỉ ,hành động
HS trả lời – Phản ánh xh phong kiến tàn ác bất nhân đối với người dân nghèo khổ
– Người nông dân có những phẩm chất tốt đẹp
HS trả lời – Hoản cảnh đáng thương của chú bé Hồng
– Câu chuyện về bà mẹ trẻ đáng thương
– Nỗi xót xa tủi nhục, câm giận sâu sắc, quyết liệt, tình yêu thương mẹ tha thiết
III Luyện tập.
1 Các chi tiết tiêu biểu của thể loại truyện kí
trong Trong lòng mẹ.
– Tự sự kết hợp với miêu tả , biểu cảm
– Ngôi kể ngôi thứ nhất
– Bút pháp hiện thực
– Ngôn ngữ giản dị
2 Các chi tiết góp phần khắc họa vẻ đẹp của nhân vật bé Hồng, lão Hạc, chị Dậu.
– Kể, tả, biểu cảm
– Ngôn ngữ, cử chỉ , hành động đối lập
3 Phân tích lối viết chân thực, sinh động( bút pháp hiện thực) qua một tác phẩm đã học –
Tức nước vỡ bờ của Ngô Tất Tố
– Cai lệ, người nhà lí trưởng đại diện cho xhpk nữa thực dân tàn ác bất nhân
– Chị Dậu đại diện cho người nông dân bi áp bức – Thuế thân đánh vào người nông dân
4 Phân tích lời văn giàu cảm xúc của một văn
bản đã học– Trong lòng mẹ của Nguyên Hồng
– Hoản cảnh đáng thương của bé Hồng
– Câu chuyện về bả mẹ trẻ đáng thương
– Nỗi xót xa tuổi nhục, câm giận sâu sắc, quyết liệt, tỉnh yêu mẹ tha thiết
+ Kết hợp kể, tả, biểu cảm
+ Hình ảnh so sánh gây ấn tượng mạnh, nhiều khi mê say, viết trong dòng cảm xúc mơn man dạt dào
IV CỦNG CỐ – DẶN DÒ:
1
Củng cố : Phát biểu cảm nghĩ về một nhân vật trong một tác phẩm truyện kí đã học.
2 Dặn dò: Chuẩn bị bài tiếp “Thông tin về ngày trái đất năm 2000”.