Từ nội dung bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê của Hạ Tri Chương và Cảm nghĩ trong đêm thanh tĩnh của Lí Bạch , em hãy viết bài văn ngắn khoảng 01 trang giấy thi bày tỏ suy ng[r]
Trang 1A.QUY TRÌNH BIÊN SOẠN CÂU HỎI/BÀI TẬP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG
NĂNG LỰC CỦA MỘT CHỦ ĐỀ
Bước 1:
Xác định chủ đề:
KIỂM TRA THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
TIẾT 42 (NGỮ VĂN 7)
Bài 1: Sông núi nước Nam
Bài 2: Phò giá về kinh.
Bài 3: Bánh trôi nước.
Bài 4: Bạn đến chơi nhà.
Bài 5: Qua Đèo Ngang.
Bước 2:
Xác định chuẩn kiến thức, kỹ năng, thái độ:
1/ Kiến thức:
- Nắm vững giá trị nghệ thuật, ý nghĩa của các văn bản thơ trung trung đại Việt Nam
- Cảm nhận được những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của một số bài thơ trung đại Việt Nam
- Nhận biết mối quan hệ giữa tình và cảnh ; một vài đặc điểm thể loại của các bài thơ trữ tình trung đại
2/ Kỹ năng:
- Học sinh biết cách đọc-hiểu thơ trung đại
- Học sinh biết phát hiện, nhận biết các hình thức nghệ thuật đặc sắc và tác dụng, giá trị diễn đạt của các hình thức nghệ thuật ấy trong việc thể hiện tư tưởng, tình cảm của các tác giả
- Các em biết cách vận dụng kiến thức tổng hợp viết đoạn văn
3/ Thái độ:
- Bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương đất nước
-Trân trọng những tình cảm, giá trị cao đẹp, bền vững trong cuộc sống con người
- Giáo dục tinh thần, trách nhiệm của bản thân đối với việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ đất nước trong thời kì hiện nay
Bước 3:
Bảng mô tả các mức độ đánh giá theo định hướng
năng lực của chủ đề:
Trang 2Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
thấp
Vận dụng cao
- Tác giả,
hoàn cảnh
sáng tác
- Thể loại
văn bản
- Đề tài, chủ
đề, cảm xúc
chủ đạo…
- Ý nghĩa,
nội dung
- Giá trị
nghệ thuật
(chi tiết,
hình ảnh,
biện pháp tu
từ…)
- Nhớ được
chính về tác giả, tác phẩm (cuộc đời và sự nghiệp, hoàn cảnh sáng tác, thể loại…)
- Nhận biết được những hình ảnh/chi tiết tiêu biểu, nhớ được một
số bài thơ trung đại Việt Nam
đã học
- Nhận diện về các phép tu từ được sử dụng trong bài thơ
- Nhớ được một số đặc điểm của thơ trung đại Việt Nam
- Chỉ ra được
sự ảnh hưởng, chi phối nổi bật của hoàn cảnh sáng tác đến tác phẩm (nếu có)
- Chỉ ra được giá trị nội dung, nghệ thuật, tư tưởng của bài thơ
- Chỉ ra được giá trị, tác dụng của các phép tu từ đã được sử dụng trong bài thơ
- Chỉ ra được một số đặc điểm của thơ trung đại Việt Nam qua các văn bản
- Vận dụng hiểu biết về tác giả, tác phẩm, hoàn cảnh ra đời…
để cảm nhận
tưởng, tình cảm của tác giả trong mỗi bài thơ
- Khái quát
phong cách tác giả
- Cảm nhận được ý nghĩa của một số hình ảnh/chi tiết đặc sắc trong đoạn thơ, bài thơ
- Trình bày được cảm
tượng của cá nhân về giá trị nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Nhận xét, khái quát được một số đặc điểm và đóng góp của thơ trung đại Việt Nam
- Trình bày những kiến giải riêng, những phát hiện sáng tạo
về bài thơ
- Biết tự đọc
và khám phá các giá trị của một văn bản mới cùng thể loại (nếu có)
- Vận dụng tri thức đọc-hiểu văn bản để
những giá trị sống của cá nhân
- Sáng tác thơ,
vẽ tranh…
Bước 4:
Trang 3Hệ thống câu hỏi, bài tập minh hoạ:
Bài 1: Sông núi nước Nam.
? Bài thơ Sông
núi nước Nam
được viết theo
thể loại nào?
? Bài thơ ra đời
trong hoàn cảnh
nào?
?Âm hưởng
chung của bài
thơ là gì?
? Dòng nào trình
bày chính xác
nhất ý nghĩa của
bài thơ?
? Vì sao bài thơ được xem là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên?
? Vì sao trong bài thơ tác giả không nói “Nam nhân cư”
(Người nước Nam ở) mà lại nói “Nam
đế cư” (Vua Nam ở)?
? Phân tích cái hay trong ý nghĩa của câu thơ “Chúng mày nhất định sẽ tan vỡ”?
? Chân lí chủ quyền đất nước Việt Nam đã được ghi ở “sách trời” có
ý nghĩa gì?
? Cảm nhận về lòng yêu nước được thể hiện trong bài thơ?
? Phân tích lời khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc qua hai câu thơ đầu ?
?Từ nội dung của bài thơ, em có nhận xét gì về tình cảm, thái độ của tác giả được gửi gắm trong bài thơ?
? Từ tình cảm yêu nước trong bài thơ
“Sông núi nước Nam”, em có suy nghĩ gì về việc bảo
vệ chủ quyền lãnh thổ dân tộc ta ở học sinh trong thời
kì hiện nay?
Bài 2: Phò giá về kinh.
? Bài thơ Phò
giá về kinh được
viết theo thể loại
nào?
? Bài thơ ra đời
trong hoàn cảnh
nào?
? Tác giả bài thơ
ai?
? Nêu những
nhận xét về nghệ
thuật của bài
thơ?
? Ở hai câu thơ đầu, việc đặt hai động từ mạnh
“đoạt” và “cầm”
lên đầu câu có tác dụng gì?
? Hai câu thơ “Thái bình nên gắng sức/
Non nước ấy ngàn thu” thể hiện tư tưởng, tình cảm gì của tác giả?
? Cảm nhận về lòng yêu nước được thể hiện trong bài thơ?
? Phân tích lời khẳng định chủ quyền độc lập dân tộc qua hai câu thơ đầu ?
?Từ nội dung của bài thơ, em có nhận xét gì về tình cảm, thái độ
Cách biểu cảm và biểu ý của bài thơ Sông núi nước Nam và bài thơ Phò giá về kinh có
gì giống nhau
? Từ tình cảm yêu nước trong bài thơ
“Phò giá về kinh”,
em có suy nghĩ gì
về việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ dân tộc ta ở học sinh
Trang 4? Dòng nào trình
bày chính xác
nhất ý nghĩa của
bài thơ?
của tác giả được gửi gắm trong bài thơ?
trong thời kì hiện nay?
Bài 3: Bánh trôi nước.
? Bài thơ Bánh
trôi nước được
viết theo thể loại
nào?
? Tác giả bài thơ
ai?
? Xác định chủ
đề của bài thơ
“Bánh trôi
nước”?
? Dòng nào trình
bày chính xác
nhất ý nghĩa của
bài thơ?
? Qua bài thơ em
có nhận xét gì về tính cách của nhà thơ Hồ Xuân Hương?
? Em có nhận xét
gì về vẻ đẹp và số phận của người phụ
nữ xưa qua bài thơ
“Bánh trôi nước”?
? Trong câu thơ
“Mà em vẫn giữ tấm lòng son”, cụm
từ “tấm lòng son ” được hiểu như thế nào?
? Việc sử dụng thành công thành ngữ” Bầy nổi ba chìm” trong bài ca dao là gì?
? Phân tích các tầng nghĩa của bài thơ “Bánh trôi nước”?
?Suy nghĩ về vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ trong xã hội phong kiến qua bài thơ?
Theo em có đồng ý cảm xúc của tác giả đồng cảm xúc với những câu hát than thân trong ca dao không?
? Từ bài thơ “Bánh trôi nước” em có suy nghĩ gì về vị thế của người phụ
nữ xưa và nay?
Bài 4: Qua đèo Ngang.
? Đèo Ngang
nằm ở đâu?
? Bài thơ Qua
đèo Ngang được
viết theo thể loại
nào?
? Tác giả bài thơ
ai?
? Bài thơ ra đời
?Em hãy hình dung cảnh đèo Ngang ở hai câu thơ đầu?
?Đâu là nhận xét về việc sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ
“Qua đèo Ngang”?
? Qua bài thơ, em hiểu gì về Bà
?Phân tích giá trị của nghệ thuật đối ngữ và đảo ngữ trong hai câu thơ “Lom khom dưới núi tiều vài chú/ Lác đác bên sông chợ mấy nhà”?
?Đặt mình trong hoàn cảnh xa quê như Bà Huyện Thanh Quan, đứng trước một không gian rộng lớn mênh mông của đèo Ngang, em có tâm trạng gì?
Trang 5trong hoàn cảnh
nào?
? Bài thơ viết về
nội dung gì/
? Cảnh đèo
Ngang được
miêu tả ở thời
điểm nào?
? Dòng nào trình
bày chính xác
nhất ý nghĩa của
bài thơ?
Huyện Thanh Quan?
?Cảm nhận về tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bốn câu thơ cuối?
Bài 5: Bạn đến chơi nhà
? Bài thơ Bạn
đến chơi nhà
được viết theo
thể loại nào?
? Tác giả bài thơ
ai?
? Bài thơ ra đời
trong hoàn cảnh
nào?
? Dòng nào
trình bày chính
xác nhất ý nghĩa
của bài thơ?
? Xác định bố cục
của bài thơ Bạn đến chơi nhà?
? Nhà thơ Nguyễn Khuyến bày tỏ tình cảm với bạn trong tình huống nào?
? Qua câu thơ cuối của bài thơ “Bác đến chơi đây ta với ta”, em hiểu gì về tình cảm của tác giả với bạn của mình
? So sánh ý nghĩa của cụm từ “ta với ta” trong hai bài thơ “ Qua đèo Ngang” (Bà Huyện Thanh Quan) và
“Bạn đến chơi nhà” (Nguyễn Khuyến)?
? Từ quan niệm về tình bạn của nhà thơ Nguyễn Khuyến, em hãy bày tỏ suy nghĩ của
em về tình bạn của lứa tuổi học sinh hiện nay?
B GIỚI THIỆU QUY TRÌNH XÂY DỰNG ĐỀ
KIỂM TRA.
KIỂM TRA THƠ TRUNG ĐẠI VIỆT NAM
TIẾT 42 (NGỮ VĂN 7)
Bước 1:
Xây dựng kế hoạch ra đề:
Trang 6- Mục đích, yêu cầu chung của việc ra đề:
+ Nhằm kiểm tra, đánh giá năng lực đọc- hiểu của học sinh( về tác giả, nội dung chính, đặc sắc nghệ thuật…) qua các văn bản thơ trung đại Việt Nam
+ Rèn luyện kĩ năng cảm thụ tác phẩm, thái độ, tình cảm, kĩ năng sống của học sinh qua các văn bản đã được học
- Hình thức của đề: Kết hợp trắc nghiệm khách quan và tự luận
B Xây dựng ma trận đề kiểm tra:
Mức độ
Năng lực
Nhận biết (Trắc nghiệm)
Thông hiểu (Trắc nghiệm)
Vận dụng thấp (Tự luận)
Vận dụng cao (Tự luận)
Tổng số
1.Đọc-
hiểu
Văn
bản:
- Sông
núi
nước
Nam.
- Phò giá
về kinh.
- Bánh
trôi
nước.
- Qua
Đèo
-Nhớ tên tác giả
- Nhớ nội dung của bài thơ
-Chỉ ra được
âm hưởng, giọng điệu của bài thơ
- Giải thích, hiểu được ý nghĩa của chi tiết nghệ thuật đặc sắc trong bài thơ
- Hiểu được
ý nghĩa về tình bạn
Trang 7- Bạn
đến chơi
nhà.
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
4 2,0 20%
6 3,0 30%
10 5,0 50%
2 Tạo
lập văn
bản
-Viết được đoạn văn trình bày được ý nghĩa của việc sử dụng một cụm từ nghệ thuật giống nhau trong hai bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến và Qua đèo Ngang của
Bà Huyện
Thanh Quan
-Viết đoạn văn bày tỏ suy nghĩ của bản thân
về việc bảo vệ chủ quyền của đất nước trong thời
kì hiện nay thông qua ý nghĩa của một văn bản thơ cụ thể
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
1 3,0 30%
1 2,0 20%
2 5,0
Tổng số
Số câu
Số điểm
Tỉ lệ %
4 2,0 20%
6 3,0 30%
1 3,0 30%
1 2,0 20%
12 10,0 100%
C.XÂY DỰNG ĐỀ KIỂM TRA
I.Phần trắc nghiệm khách quan: 5,0đ
Khoanh tròn vào đáp án đúng trước các câu trả lời sau:
Câu 1: (0,5điểm) Bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan được viết theo thể loại nào?
Trang 8A Thất ngôn bát cú B Thất ngôn tứ tuyệt C.Ngũ ngôn D Song thất lục bát
Câu 2: (0,5điểm) Tác giả của bài thơ “Phò giá về kinh” là ai?
A Lí Thường Kiệt B Hồ Xuân Hương C Nguyễn Trãi D Trần Quang Khải
Câu 3: (0,5điểm) Chủ đề của bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân
Hương?
A Trân trọng vẻ đẹp của người phụ nữ và thương cảm sâu sắc cho thân phận thấp bé của họ
B Ca ngợi vẻ đẹp hình thức của người phụ nữ trong xã hội phong kiến
C Bày tỏ sự căm phẫn của nhà thơ đối với xã hội phong kiến
D.Bài thơ thể hiện vẻ đẹp vừa tự tin vừa có bản lĩnh, cá tính của nhà thơ
Câu 4: (0,5điểm) Dòng nào thể hiện không đúng giọng điệu của bài thơ
“Sông núi nước Nam”?
A.Hùng hồn, mạnh mẽ
B.Đanh thép, dõng dạc
C.Rắn rỏi, đanh thép
D.Trầm lắng, thiết tha
Câu 5: (0,5điểm) Trong câu thơ “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” (“Bánh trôi nước”-Hồ Xuân Hương), cụm từ “tấm lòng son ” được hiểu như thế nào?
A.Son sắt, thuỷ chung, tình nghĩa
B.Trong sáng, nhân hậu, mạnh mẽ
C Nhân hậu, đảm đang, tháo vát
D.Hiếu thảo, tình nghĩa, hiền dịu
Câu 6: (0,5điểm) Nhận xét nào thể hiện đúng việc sử dụng ngôn ngữ trong bài thơ “Qua đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan?
A.Giản dị, trong sáng, nhuần nhuyễn
B.Trang nhã, điêu luyện, đài các
C.Hàm súc, cô đọng, chính xác
Trang 9D.Mạnh mẽ, gân guốc, rắn rỏi.
Câu 7: (0,5điểm) Chân lí chủ quyền đất nước Việt Nam đã được ghi ở
“sách trời” trong bài thơ “Sông núi nước Nam”có ý nghĩa gì?
A.Kêu gọi nhân dân chống lại kẻ thù xâm lược
B Khẳng định kẻ thù sẽ bị thất bại
C.Chân lí hiển nhiên, tất yếu, không thể chối cãi
D Bộc lộ ý chí quyết tâm bảo vệ lãnh thổ đất nước
Câu 8: (0,5điểm) Hai câu thơ “Thái bình nên gắng sức/ Non nước ấy ngàn thu” trong bài thơ “Phò giá về kinh”- của Trần Quang Khải thể hiện tư tưởng, tình cảm gì của tác giả?.
A Ca ngợi sự hùng mạnh của dân tộc
B Ca ngợi hào khí chiến thắng của quân dân đời nhà Trần
C Khát vọng xây dựng nền thái bình muôn đời cho đất nước
D Thể hiện sự lo lắng về tương lai của đất nước của nhà thơ
Câu 9: (0,5điểm) Bài thơ “Bạn đến chơi nhà” của tác giả Nguyễn Khuyến thể hiện quan niệm nào về tình bạn?.
A Tình bạn trong sáng, chân thành, sâu sắc
B Tình bạn gắn bó phải có cùng cảnh ngộ
C.Tình bạn phải dựa trên cả vật chất và tinh thần
D.Tình bạn vượt qua cả không gian và thời gian
Câu 10: (0,5điểm) Hai câu thơ “Lom khom dưới núi tiều vài chú/ Lác đác bên sông chợ mấy nhà” trong bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
A.Tả cảnh ngụ tình B Đảo ngữ và đối ngữ C So sánh và nhân hoá D.Ẩn dụ và hoán dụ
Phần II: Tự luận:5,0đ
Trang 10Câu 1: ( 3,0 điểm) Viết đoạn văn ngắn ( từ 7-10 dòng) Trình bày nhận xét về cụm từ” Ta với ta” trong hai bài thơ Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến và bài thơ Qua đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan
Câu 2: ( 2 điểm) Từ tình cảm yêu nước trong bài thơ “Sông núi nước Nam”,
viết đoạn văn ngắn (khoảng 8 đến 10 dòng) trình bày suy nghĩ của em về việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ dân tộc ta trong thời kì hiện nay?
D.Hướng dẫn chấm:
I.Phần trắc nghiệm ( 5,0đ )
( Mỗi câu đúng đạt 0,5 điểm)
1 Đáp án A
Có câu trả lời khác hoặc không có câu trả
lời
2 Đáp án D
3 Đáp án A
4 Đáp án D
6 Đáp án B
7 Đáp án C
8 Đáp án C
9 Đáp án A
10 Đáp án B
II.Phần tự luận ( 5,0 đ)
Câu Nội dung kiến thức , kĩ năng cần
đạt
Mức độ đạt được
1 -Yêu cầu về hình thức :
+ HS viết một đoạn văn hoàn chỉnh, trình
bày mạch lạc , rõ ràng có sức thuyết phục
-Yêu cầu về nội dung:
- Đảm bảo một số ý sau đây :
+ Đều là cụm từ kết thúc của hai bài thơ
Bạn đến chơi nhà của Nguyễn Khuyến và
-Mức đầy đủ ( 3 đ ): Đề
cập đủ nội dung trên; làm nổi bật tình ý nghĩa của
cụm từ “ta với ta” trong
hai bài thơ, từ đó khẳng định tài năng của mỗi tác giả; diễn đạt mạch lạc
Trang 11Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh
Quan
+ Trong bài thơ của Nguyễn Khuyến, ta
với ta chỉ hai người bạn Đó là cách diễn
đạt chỉ sự gắn bó, thấu hiểu của hai người
bạn tri kỉ, đồng thời còn thể hiện quan
niệm đẹp về tình bạn
+ Trong bài thơ của Bà Huyện Thanh
Quan, ta với ta chỉ mình nhà thơ Giữa
trời, non, nước bao la, bà Huyện chỉ có
một mình trơ trọi Ta với ta diễn tả nỗi
buồn thầm lặng, sự cô đơn tuyệt đối của
nhân vật trữ tình trước cảnh Đèo Ngang
+ Cùng một cách dùng từ, song ở hai bài
thơ ý nghĩa của chúng hoàn toàn trái
ngược nhau Điều đó cho thấy cách sử
dụng ngôn từ bậc thầy của hai nhà thơ
logic; bố cục đoạn văn rõ; văn viết có hình ảnh có cảm xúc
- Mức chưa đầy đủ
(1-2điểm)
Thực hiện được 1đến 2/3 yêu cầu trên.
- Mức không đạt:
Không thực hiện được các yêu cầu trên
2 -Yêu cầu về hình thức :
+ HS viết một đoạn văn hoàn chỉnh, trình
bày mạch lạc , rõ ràng có sức thuyết phục
Mức tối đa:
( 0,25 điểm)
-Về nội dung :
+ Hiểu được tình yêu nước của nhà thơ:
khẳng định chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ
của đất nước và nâng cao ý chí quyết tâm
bảo vệ chủ quyền đó trước mọi kẻ thù
xâm lược
+ Bày tỏ được thái độ, tình cảm,trách
nhiệm của bản thân đối với việc bảo vệ
chủ quyền lãnh thổ dân tộc ta trong thời kì
hiện nay
- Mức đầy đủ :(1,25đ)
HS thực hiện đầy đủ 2 nội dung trên
- Mức chưa đầy đủ:
(0,75đ) HS thực hiện đầy
đủ 1/2 nội dung trên
- Mức không đạt
Không đáp ứng đầy đủ các yêu cầu trên
