Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và vận dụng vào sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

Triết học đã có những đóng góp nhất định vào kết quả đổi mới tư duy lý luận. Có thể nói, triết học đã tạo cơ sở lý luận và phương pháp luận cho quá trình đổi mới tư duy lý luận, và tư duy triết học là cốt lõi lý luận hình thành tư duy mới xã hội chủ nghĩa, nhất là tư duy kinh tế và tư duy chính trị trên lĩnh vực chủ nghĩa xã hội. Trong quá trình hội nhập và chuyển đổi hiện nay, đất nước tôi đã có nhiều thay đổi tích cực, ngày càng hoàn thiện để sánh vai với các cường quốc trên thế giới. Nền kinh tế nông nghiệp sơ khai đang dần được thay thế bằng nền kinh tế thị trường. Do sản xuất chủ yếu dựa vào hái lượm và săn bắt nên trình độ khoa học kỹ thuật còn lạc hậu, ngày nay trình độ khoa học đã đạt đến đỉnh cao. Vấn đề lao động sản xuất đã trở thành một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của các quốc gia. Trong đó, tác động qua lại biện chứng giữa lực lượng sản xuất với quan hệ sản xuất được Mác và Ănghen khái quát thành qui luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất. Từ những lý luận trên đưa Mác Ănghen vươn lên đỉnh cao trí tuệ của nhân loại. Không chỉ trên phương diện triết học mà cả chính trị kinh tế học và chủ nghĩa cộng sản khoa học. Dưới những hình thức và mức độ khác nhau, dù con người có ý thức và mức độ khác nhau, dù con người có ý thức được hay không thì nhận thức của hai ông về quy luật vẫn xuyên suốt lịch sử phát triển. Đối với Việt Nam là một đất nước trải qua với hàng trăm cuộc chiến tranh tàn khốc bảo vệ đất nước chống giặc ngoại xâm. Và cũng là một đất nước mới vùng dậy khỏi những tàn dư khốc liệt được gần 30 năm. Kết quả là, nền kinh tế của đất nước chúng ta đã phải chịu những tổn thất to lớn trong trận chiến tàn khốc do chiến tranh gây ra. Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường, xuất phát điểm thấp, tốc độ tăng trưởng thấp, việc phát triển và đổi mới nền kinh tế đang gặp nhiều thách thức và khó khăn. Điều này đòi hỏi một đầu tàu kinh tế thực sự mạnh mẽ, đủ sức cạnh tranh với nước ngoài và tìm được chỗ đứng vững chắc. Để hình thái kinh tế xã hội được ổn định và tồn tại vững chắc phải có một phương thức sản xuất hợp lý, chính bởi lẽ đó mà lực lượng sản xuất phải phát triển tương ứng phù hợp với quan hệ sản xuất, vì xét đến cung thì quan hệ sản xuất chỉ là biểu hiện cảu lực lượng sản xuất. Vậy nên, lực lượng sản xuất phải phát triển tương ứng quan hệ sản xuất và ngược lại quan hệ sản xuất cũng phải phù hợp với lực lượng sản xuất. Nếu không sẽ gây ra sự bất ổn cho xã hội. Và sẽ trở thành lực cản phát triển của xã hội . Quan hệ sản xuất có ảnh hưởng tới lực lượng sản xuất vì thái độ lao động kích thích hoặc hạn chế cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, cũng như tổ chức hợp tác phân công lao động.... Nghiên cứu về sự thống nhất, biện chứng quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất tạo điều kiện cho chúng ta có một nhận thức về sản xuất xã hội. Đồng thời mở mang được nhiều lĩnh vực kinh tế. Vì những lý do trên và nhận thức được tầm quan trọng của các mối quan hệ trong phương thức sản xuất đối với nền kinh tế của nước ta, em quyết định chọn đề tài: “Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất và vận dụng vào sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay” để đi sâu nghiên cứu đề tài tiểu luận của mình. Em rất mong thầy giáo góp ý để bài tiểu luận này được hoàn thiện hơn. Em xin chân thành cảm ơn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

Tiểu luận Triết học Mac-Leenin

Đề tài:Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình

độ phát triển của lực lượng sản xuất và vận dụng vào

sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay

* Họ và tên: Hoàng Thu Trang

* Lớp: Anh 13 – KTKT - K59

* Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán

* Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Thị Tùng Lâm

Qu ng Ninh-Tháng 6-2021ảng Ninh-Tháng 6-2021

MỤC LỤC

LỜI NÓI ĐẦU 2

Chương I: QUY LUẬT QHSX PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LLSX 3

A Đôi nét về LLSX và QHXH 3

1) Khái niệm phương thức sản xuất 3

2) Lực lượng sản xuất là gì? 3

3) Quan hệ sản xuất là gì? 4

B Quy định sự phù hợp của QHSX với trình độ phát triển của LLSX 4

1) LLSX quy t đ nh s hình thành, phát tri n và bi n đ i c a QHSX ết định sự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX ịnh sự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX ự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX ển và biến đổi của QHSX ết định sự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX ổi của QHSX ủa QHSX 4 2) M i quan h bi n ch ng gi a LLSX và QHSX ối quan hệ biện chứng giữa LLSX và QHSX ệ biện chứng giữa LLSX và QHSX ệ biện chứng giữa LLSX và QHSX ứng giữa LLSX và QHSX ữa LLSX và QHSX 5

Chương II: THỰC TIỄN SỰ VẬN DỤNG QUY LUẬT QHSX PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LLSX Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 6

1) Thời kỳ trước dổi mới ( trước năm 1986 ) 6

2) S v n d ng quy lu t này Vi t Nam hi n nay ự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX ận dụng quy luật này ở Việt Nam hiện nay ụng quy luật này ở Việt Nam hiện nay ận dụng quy luật này ở Việt Nam hiện nay ở Việt Nam hiện nay ệ biện chứng giữa LLSX và QHSX ệ biện chứng giữa LLSX và QHSX 8

3) Vận dụng học thuyết hình thái kinh tế xh vào sự nghiệp xd và đổi mới đất nước ta 11

Chương III: MỘT SỐ PHƯƠNG HƯỚNG ĐỂ TIẾP TỤC VẬN DỤNG ĐÚNG ĐẮN QUY LUẬT NÀY Ở VIỆT NAM 11

KẾT LUẬN 13

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

L I NÓI Đ U ỜI NÓI ĐẦU ẦU

Triết học đã có những đóng góp nhất định vào kết quả đổi mới tư duy lý luận Có thể nói, triết học đã tạo cơ sở lý luận và phương pháp luận cho quá trình đổi mới tư duy lý luận, và tư duy triết học là cốt lõi lý luận hình thành tư duy mới xã hội chủ nghĩa, nhất là tư duy kinh tế và tư duy chính trị trên lĩnh vực chủ nghĩa xã hội Trong quá trình hội nhập và chuyển đổi hiện nay, đất nước tôi đã có nhiều thay đổi tích cực, ngày càng hoàn thiện để sánh vai với các cường quốc trên thế giới Nền kinh tế nông nghiệp sơ khai đang dần được thay thế bằng nền kinh tế thị trường Do sản xuất chủ yếu dựa vào hái lượm

và săn bắt nên trình độ khoa học kỹ thuật còn lạc hậu, ngày nay trình độ khoa học đã đạt đến đỉnh cao Vấn đề lao động sản xuất đã trở thành một yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển của các quốc gia

Trong đó, tác động qua lại biện chứng giữa lực lượng sản xuất với quan

hệ sản xuất được Mác và Ănghen khái quát thành qui luật về sự phù hợp giữa quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất Từ những lý luận trên đưa Mác -Ănghen vươn lên đỉnh cao trí tuệ của nhân loại Không chỉ trên phương diện triết học mà cả chính trị kinh tế học và chủ nghĩa cộng sản khoa học Dưới những hình thức và mức độ khác nhau, dù con người có ý thức và mức độ khác nhau, dù con người có ý thức được hay không thì nhận thức của hai ông

về quy luật vẫn xuyên suốt lịch sử phát triển

Đối với Việt Nam là một đất nước trải qua với hàng trăm cuộc chiến tranh tàn khốc bảo vệ đất nước chống giặc ngoại xâm Và cũng là một đất nước mới vùng dậy khỏi những tàn dư khốc liệt được gần 30 năm Kết quả

là, nền kinh tế của đất nước chúng ta đã phải chịu những tổn thất to lớn trong trận chiến tàn khốc do chiến tranh gây ra Hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường, xuất phát điểm thấp, tốc độ tăng trưởng thấp, việc phát triển và đổi mới nền kinh tế đang gặp nhiều thách thức và khó khăn Điều này đòi hỏi một đầu tàu kinh tế thực sự mạnh mẽ, đủ sức cạnh tranh với nước ngoài và tìm được chỗ đứng vững chắc

Để hình thái kinh tế xã hội được ổn định và tồn tại vững chắc phải có một phương thức sản xuất hợp lý, chính bởi lẽ đó mà lực lượng sản xuất phải

phát triển tương ứng phù hợp với quan hệ sản xuất, vì xét đến cung thì quan

hệ sản xuất chỉ là biểu hiện cảu lực lượng sản xuất Vậy nên, lực lượng sản xuất phải phát triển tương ứng quan hệ sản xuất và ngược lại quan hệ sản xuất cũng phải phù hợp với lực lượng sản xuất Nếu không sẽ gây ra sự bất ổn cho

xã hội Và sẽ trở thành lực cản phát triển của xã hội Quan hệ sản xuất có ảnh hưởng tới lực lượng sản xuất vì thái độ lao động kích thích hoặc hạn chế cải tiến kỹ thuật, áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, cũng như tổ chức hợp tác phân công lao động

Nghiên cứu về sự thống nhất, biện chứng quan hệ sản xuất với lực lượng sản xuất tạo điều kiện cho chúng ta có một nhận thức về sản xuất xã hội Đồng thời mở mang được nhiều lĩnh vực kinh tế Vì những lý do trên và nhận thức được tầm quan trọng của các mối quan hệ trong phương thức sản

xuất đối với nền kinh tế của nước ta, em quyết định chọn đề tài: “Quy luật quan hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

và vận dụng vào sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay” để đi sâu nghiên

cứu đề tài tiểu luận của mình

Em rất mong thầy giáo góp ý để bài tiểu luận này được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

CHƯƠNG I: QUY LUẬT QUAN HỆ SẢN XUẤT PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT

A/ ĐÔI NÉT VỀ LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT VÀ QUAN HỆ SẢN XUẤT

1.Khái niệm phương thức sản xuất :

- Sản xuất vật chất được tiến hành bằng phương thức sản xuất nhất định. Phương thức sản xuất là cách thức con người thực hiện quá trỡnh sản xuất vật chất ở những giai đoạn lịch sử nhất định của xó hội loài người

- Phương thức sản xuất chính là sự thống nhất giữa lực lượng sản xuất ở một trỡnh độ nhất định và quan hệ sản xuất tương ứng

2.Lực lượng sản xuất (LLSX) là gì?

- LLSX biểu thị mối quan hệ giữa con người với tự nhiên trong quá trỡnh sản xuất Trong quá trỡnh sản xuất, con người kết hợp sức lao động của mỡnh với tư liệu sản xuất, trước hết là công cụ lao động tạo thành sức mạnh khai thác giới tự nhiên, làm ra sản phẩm cần thiết cho cuộc sống của mình

- Vậy, LLSX là năng lực thực tiễn cải biến giới tự nhiên của con người nhằm đáp ứng nhu cầu đời sống của mình

- LLSX là sự kết hợp người lao động và tư liệu sản xuất, trong đó “lực lượng sản xuất của toàn thể nhân loại là công nhân, là người lao động”

- LLSX bao gồm lực lượng lao động, công cụ và thiết bịlao động, nhà xưởng, công nghệ, nguyên vật liệu và đất đai được sử dụng.Chính người lao động là chủ thể của quá trỡnh lao động sản xuất, với sức mạnh và kỹ năng của mỡnh, sử dụng tư liệu lao động, trước hết là công cụ lao động, tác động vào đối tượng lao động để sản xuất ra của cải vật chất

- Cùng với người lao động, công cụ lao động cũng là một yếu tố cơ bản của lực lượng sản xuất, đóng vai trũ quyết định trong tư liệu sản xuất Lịch sử loài người được đánh dấu bởi các mốc quan trọng trong sự phát triển của lực lượng sản xuất trước hết là công cụ lao động Công cụ lao động là do con người sáng tạo ra, là “sức mạnh của tri thức con người đó được vật thể hoá”,

nó nhân sức mạnh của con người trong quá trình lao động sản xuất

- Chính sự cải tiến và hoàn thiện không ngừng của công cụ lao động đó

đã làm thay đổi toàn bộ tư liệu sản xuất Xét đến cùng đó là toàn bộ nguồn gốc sâu xa của mọi biến đổi xã hội Trình độ phát triển của công cụ lao động

là thước đo tình độ chinh phục tự nhiên của con người, là tiêu chuẩn để phân biệt các thời đại kinh tế trong lịch sử

3.Quan hệ sản xuất (QHSX) là gì?

- Quan hệ kinh tế - xã hội giữa người với người hình thành một cách khách quan trong quá trình sản xuất và vận động của sản phẩm xã hội từ sản xuất đến tiêu dùng; về cơ bản nó thể hiện ở mặt quan hệ về sở hữu đối với tư liệu sản xuất

- Bản chất của QHSX do chế độ sở hữu về tư liệu sản xuất quyết định QHSX gồm những quan hệ giữa người với người trong việc chiếm hữu tư liệu sản xuất, trong sự trao đổi hoạt động lẫn nhau, trong hình thức phân phối sản phẩm và trong quá trình quản lý hoạt động kinh tế, từ sản xuất, phân phối, lưu thông (trao đổi), đến tiêu dùng

* Nhìn tổng thể QHSX gồm khía cạnh:

+ Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất: là quan hệ giữa con người đối với tư liệu sản xuất (hay nói cách khác là tư liệu sản xuất thuộc về ai) Mối quan hệ này là mối quan hệ ban đầu và cơ bản đặc trưng cho quan hệ sản xuất trong từng xã hội

+ Quan hệ tổ chức và quản lý sản xuất kinh, điều hành:là quan hệ giữa người với người trong sản xuất và trao đổi của cải vật chất như phân công chuyên môn hoá và hợp tác, quan hệ giữa người quản lý với người lao động Mối quan hệ này do quan hệ sở hữu quyết định và nó phải thích ứng với quan hệ sở hữu

+ Quan hệ phân phối sản phẩm sản xuất ra: là mối quan hệ chặt chẽ với nhau vì cùng một mục tiêu chung là sử dụng hợp lý và có hiệu quả tư liệu sản xuất, không ngừng được tăng trưởng, thúc đẩy tái sản xuất mở rộng Đóng góp cho nhà nước xã hội chủ nghĩa ngày càng tăng

- Tất cả các mối quan hệ đó được hình thành về cơ bản phụ thuộc vào chế

độ sở hữu Mỗi phương thức sản xuất nhất định trong lịch sử có một tổng thể các QHSX riêng của nó, trong đó có một loại hình QHSX chủ đạo,có vai trò quyết định

B/ QUY LUẬT SỰ PHÙ HỢP CỦA QUAN HỆ SẢN XUẤT (QHSX) VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LỰC LƯỢNG SẢN XUẤT (LLSX)

1.

LLSX quyết định sự hình thành, phát triển và biến đổi của QHSX :

- LLSX và QHSX là hai mặt của PTSX, chúng tồn tại không tách rời nhau, tác động qua lại lẫn nhau một cách biện chứng, tạo thành quy luật sự phù hợp của QHSX với trỡnh độ phát triển của LLSX – quy luật cơ bản nhất của sự vận động, phát triển xã hội

- Khái niệm "phù hợp" được hiểu với nghĩa chỉ phù hợp mới tốt, mới hợp qui luật, không phù hợp là không tốt, là trái qui luật Có nhiều vấn đề mà nhiều lĩnh vực đặt ra với từ "phù hợp" này Các mối quan hệ trong sản xuất bao gồm nhiều dạng thức khác nhau mà nhìn một cách tổng quát thì đó là những dạng QHSX và dạng những LLSX từ đó hình thành những mối liên hệ chủ yếu cơ bản là mối liên hệ giữa QHSX với tính chất và trình độ của LLSX

- Khuynh hướng chung của sản xuất vật chất là không ngừng phát triển

Sự phát triển đó xét đến cùng là sự biến đổi và phát triển của LLSX, trước hết

là công cụ lao động Trình độ LLSX trong từng giai đoạn lịch sử thể hiện trình độ chinh phục tự nhiên của con người trong giai đoạn lịch sử đó Trình

độ của LLSX biểu hiện ở trình độ của công cụ lao động, trình độ, kinh nghiệm và kĩ năng lao động của con người, trình độ tổ chức và phân công lao động xã hội, trình độ ứng dụng khoa học vào sản xuất

- Gắn liền với trình độ của LLSX là tính chất của LLSX Trong lịch sử

xã hội, LLSX đó phát triển từ chỗ có tính chất cá nhân lên tính chất xã hội hoá

- Khi sản xuất dựa trên công cụ thủ công, phân công lao động kém phát triển thì LLSX chủ yếu có tính chất cá nhân Khi sản xuất đạt tới trình độ cơ khí, hiện đại, phân công lao động phát triển thì LLSX có tính chất xã hội hoá

Sự vận động và phát triển của LLSX quyết định và làm thay đổi QHSX cho phù hợp với nó Khi một PTSX mới ra đời, khi đó QHSX phù hợp với trình

độ phát triển của LLSX

- Sự phù hợp của QHSX với trình độ phát triển của LLSX là một trạng thái mà trong đó QHSX là hình thức phát triển của LLSX Trong trạng thái

đó, tất cả các mặt của QHSX đều tạo địa bàn đầy đủ cho LLSX phát triển Điều đó có nghĩa là, nó tạo điều kiện sử dụng và kết hợp một cách tối ưu giữa người lao động với tư liệu sản xuất và do đó LLSX có cơ sở để phát triển hết khả năng của nó

- Sự phát triển của LLSX đến một trình độ nhất định làm cho QHSX từ chỗ phù hợp trở thành không phù hợp với sự phát triển của LLSX Khi đó, QHSX trở thành xiềng xích của LLSX, kìm hãm LLSX phát triển Yêu cầu khách quan của sự phát triển LLSX tất yếu dẫn đến sự thay thế QHSX cũ bằng QHSX mới phù hợp với trình độ phát triển mới của LLSX để thúc đẩy LLSX tiếp tục phát triển

- Thay thế QHSX cũ bằng QHSX mới cũng có nghĩa là phương thức sản xuất cũ mất đi, phương thức sản xuất mới ra đời thay thế C.Mác cũng đó từng viết: “Tới một giai đoạn phát triển nào đó của chúng, các LLSX vật chất của xó hội mâu thuẫn với những QHSX hiện có trong đó từ trước đến nay các LLSX vẫn phát triển

- Từ chỗ là những hình thức phát triển của LLSX, những quan hệ ấy trở thành “xiềng xích” của LLSX Khi đó bắt đầu thời đại một cuộc cách mạng

xã hội”

2 Mối quan hệ biện chứng giữa LLSX và QHSX:

- Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX là mối quan hệ thống nhất biện chứng, trong đó LLSX quyết định QHSX và QHSX tác động ngược trở lại LLSX

- Vai trò quyết định của LLSX đối với sự hình thành và biến đổi của QHSX:

+Tương ứng với một trình độ phát triển nhất định của LLSX tất yếu đòi hỏi phải có một QHSX phù hợp với nó trên cả ba mặt của QHSX đó + Xu hướng của sản xuất vật chất là không ngừng biến đổi và phát triển Sự biến đổi đó bao giờ cũng bắt đầu bằng sự biến đổi và phát triển của LLSX mà trước hết là công cụ lao động Từ sự biến đổi của LLSX này mà QHSX phải biến đổi cho phù hợp

+ LLSX thường biến đổi nhanh hơn ( yếu tố người lao động luôn thúc đẩy sự phát triển của nó), còn QHSX thường biến đổi chậm hơn (vì QHSX bị quy định bởi quan hệ về sở hữu TLSX bị níu giữ bởi yêu cầu phải bảo đảm lợi ích của giai cấp thống trị hiện đang nắm giữ quyền sở hữu TLSX

Do đó, sự phát triển của LLSX khi đạt đến một trình độ nhất định sẽ mâu thuẫn gay gắt với QHSX hiện có, đòi hỏi tất yếu phải phá bỏ QHSX lỗi thời và thay thế bằng QHSX mới phù hợp

- Tác động ngược lại của QHSX đối với LLSX:

+ QHSX quy định mục đích, cách thức sản xuất và cách thức phân phối những lợi ích từ quá trình sản xuất do đó nó trực tiếp tác động tới thái độ của người lao động, tới năng suất, chất lượng, hiệu quả của quá trình sản xuất và cải tiến công cụ lao động

+ Sự tác động của QHSX với LLSX diễn ra theo hai xu hướng:

 Một là, Nếu QHSX phù hợp với trình độ của LLSX thì sẽ thúc đẩy LLSX phát triển

 Hai là, Nếu QHSX không phù hợp với trình độ của LLSX thì sẽ kìm hãm sự phát triển của LLSX

Quy luật này là quy luật cơ bản , quan trọng tác động tới toàn bộ quá trình lịch sử nhân loại, ở đó LLSX không ngừng phát triển phá vỡ sự phù hợp

về mặt trình độ của QHSX đối với nó dẫn tới việc phá bỏ QHSX đã lỗi thời thay thế bằng QHSX tiến bộ hơn Quá trình đó lặp đi lặp lại làm cho xã hội loài người trải qua những phương thức sản xuất từ thấp đến cao của các hình thái kinh tế - xã hội

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN SỰ VẬN DỤNG QUY LUẬT QHSX PHÙ HỢP VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN CỦA LLSX Ở VIỆT NAM HIỆN

NAY

1 Thời kì trước đổi mới (trước năm 1986)

- Trước thời kì đổi mới nước ta nước ta có nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung quan liêu bao cấp và sự thể hiện quy luật QHSX phù hợp với trình độ phát triển của LLSX biểu hiện cụ thể:

+Nước ta đã thiết lập một chế độ công hữu về tư liệu sản xuất một cách ào ạt, trong khi đó đang tạo địa bàn cho sự phát triển LLSX (vi phạm tính lịch sử cụ thể)

+ Đồng thời, trong quá trình cải tạo nền sản xuất chỉ tập trung cải tạo QHSX, chủ trương xây dựng QHSX tiến bộ mở đường cho LLSX phát triển (đi ngược lại với quy luật QHSX phù hợp với phát triển của LLSX) Thực tế vận dụng quy luật này cho thấy chúng ta đã quá coi trọng vai trò của QHSX và cho rằng có thể đưa QHSX đi trước để mở đường, thúc đẩy LLSX cùng phát triển Việc áp dụng quan niệm ấy là hoàn toàn sai lầm, minh chứng cho điều đó là LLSX trong thời gian qua thấp kém, QHSX được duy trì ở trình độ quá cao Từ đó làm mâu thuẫn giữa yêu cầu phát triển LLSX với hình thức kinh tế - xã hội được áp đặt một cách chủ quan trên đất nước ta Mâu thuẫn đó đã để lại nhiều hậu quả nặng nề cho nền kinh tế nước nhà: kinh

tế chậm phát triển, sản xuất trì trệ, tăng trưởng chỉ đạt 0,4% (trong khi chỉ tiêu đặt ra là 13-14%), tình trạng thiếu lương thực diễn ra gay gắt, năm 1980 phải nhập khẩu 1,576 triệu tấn lương thực, ngân sách thiếu hụt, giá cả hàng năm tăng 20%, nhập khẩu chiếm 4-5 phần xuất khẩu Nhà nước thiếu vốn đầu

tư cho nền kinh tế, hàng tiêu dùng thiếu trầm trọng, Qua đó, ta có thể thấy một thực tế của việc làm trái quy luật đã gây ra hậu quả nặng nề cho nền kinh

tế đất nước là rơi vào tình trạng khủng hoảng trầm trọng Như vậy, QHSX không phù hợp với trình độ LLSX sẽ kìm hãm sự phát triển của LLSX

2.

Sự vận dụng quy luật này ở Việt Nam hiện nay

a) Trình độ phát triển của LLSX ở Việt Nam hiện nay: “người ta không được tự do lựa chọn lực lượng sản xuất cho mình vì mọi lực lượng sản xuất là lực lượng đã đạt được, tức là một sản phẩm của một hoạt động đã qua không phải do họ tạo ra, mà do thế hệ trước tạo ra Mỗi thế hệ sau đã có sẵn những lực lượng sản xuất

do những thế hệ trước xây dựng lên và được thế hệ mới dùng làm nguyên liệu cho sự sản xuất mới, . '' [1].

- Thứ nhất, là trình độ của người lao động: đã được nâng cao rõ rệt và không ngừng tăng cao, cụ thể: tỉ lệ người lao động đã qua đào tạo có xu hướng tăng nhanh từ 9.357.532 người năm 2003 ( chiếm 22,5% tổng số lao động của cả nước) lên 10.770.688 người năm 2005 ( chiếm 25% tổng số lao

động của cả nước) trong đó, số lao động có trình độ cao đẳng, đại học là 5.708.465 người ( chiếm 5,3 %) Người lao động năng động, sáng tạo, cần

cù, chịu khó,…kinh nghiệm và kĩ năng lao động của con người Việt Nam cũng khác nhau: có kinh nghiệm và kĩ năng của người lao động cơ khí, máy móc, có kinh nghiệm và kĩ năng của người lao động đối với máy móc hiện đại, tự động hóa,… Từ đó, trình độ tổ chức và phân công lao động, trình độ ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất ở Việt nam hiện nay đã có nhiều tiến bộ Qua đó, cho thấy trình độ chuyên môn tay nghề của lao động nước ta đang có những chuyển biến tích cực đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu cũng như đòi hỏi thực tế của nền kinh tế đất nước ta trong giai đoạn hiện nay

đổi mới cụ thể:

máy móc, công cụ hiện đại vào quá trình sản xuất sẽ giúp tăng năng suất lao động, giảm chi phí nhân công Thông thường, trước khi chuyển đổi, chúng ta cày xới đất bằng trâu, bò, máy móc đưa vào sản xuất còn hạn chế, thô sơ Nhưng đến giai đoạn này đã được thay thế bằng máy cày việc sản xuất được trang bị hệ thống cơ khí hiện đại nhập khẩu từ nước ngoài đã góp phần đưa nền kinh tế đất nước phát triển nhanh chóng Như Các – Mác nói: “Các cối xay

quay bằng tay đưa lại xã hội có lãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi nước đưa lại xã hội có nhà tư bản công nghiệp” [2] Và cái cối xay hiện nay không phải quay

bằng tay, không phải chạy bằng hơi nước mà là tự động hóa

với nền văn minh nông nghiệp thì đối tượng lao động chủ yếu là ruộng đất còn trong giai đoạn hiện nay, với nền văn minh cơ khí thì đối tượng lao động được mở rộng với các nguyên liệu như: than đá, chất đốt, dầu khí,…Tất cả những điều đó đã tạo điều kiện cho sự phát triển của lực lượng sản xuất ngày càng hiện đại

b) Những QHSX đang được xây dựng và hoàn thiện phù hợp với trình

độ phát triển của LLSX:

- QHSX do chúng ta thiết lập và xây dựng hiện nay là QHSX trong nền kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa Đây là QHSX xã hội chủ nghĩa tiến bộ vì nó việt hóa QHSX phong kiến và QHSX tư bản chủ nghĩa ( mang bản chất bóc lột, ngày càng lạc hậu, không phù hợp với lịch sử) Và QHSX xã hội chủ nghĩa từng bước xóa bỏ áp lực, bóc lột, đưa mọi thành viên trong bộ máy sản xuất và cả xã hội đến ấm no, hạnh phúc