Quan điểm về lợi nhuận và chi phí trong sản xuất; Phương pháp tư duy tránh lãng phí trong sản xuất theo tinh thần cải tiến của Toyota, ứng dụng Kaizen trong sản xuất và phương thức Monozukuri; hệ thống cải tiến ở Toyota
Trang 1Trình bày: ThS Nguyễn Đạt Minh
GIẢM LÃNG PHÍ VÀ CẢI TIẾN THEO TINH THẦN CỦA TOYOTA
NỘI DUNG BÀI HỌC
(1) Tổng quan về chi phí và lãng phí trong sản xuất
• Quan điểm về lợi nhuận và chi phí của Toyota
• Các loại lãng phí theo quan điểm của Toyota
(2) Cải tiến liên tục – Kaizen
• Cải tiến liên tục – triết lý của Toyota
• Các bước và lưu ý khi thực hiện cải tiến
(3) Các hệ thống cải tiến ở Toyota
• Hệ thống đề xuất ý tưởng KSS, QCC, Yokoten
• Cải tiến công việc tiêu chuẩn
• Các loại cải tiến khác
2
Trang 2QUAN ĐIỂM VỀ LỢI NHUẬN CỦA TOYOTA
LÀM THẾ NÀO ĐỂ ĐẢM BẢO LỢI NHUẬN NHƯ MONG MUỐN ?
Trang 3Sự thay đổi chi phí bởi cách sản xuất
Loại khác Chi phí
bảo dưỡng
Chi phí khấu hao
Chi phí Năng lư ợ ng
Chi phí Nhân công
Chi phí
Nguyên liêu
Giảm chi phí nhờ Kaizen
Lãng phí là tất cả những hoạt động làm gia tăng giá thành
mà không làm gia tăng giá trị cho sản phẩm.
Trang 4I Tổng quan về chi phí và lãng phí
Lãng phí Sửa chữa
Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
Trang 5 Loại lãng phí này có liên quan đến gia công và mức độ khuyết
tật của sản phẩm Nó bao gồm tất cả từ nguyên vật liệu đầu
vào, thời gian, và các nguồn lực tham gia trong quá trình chế
tạo và sửa chữa các sản phẩm lỗi.
Đây chính là nguyên nhân dẫn đến chi phí chất lượng cao và
đương nhiên điều này là không mong muốn và khách hàng sẽ
không sẵn sàng để trả cho những chi phí đó.
Có 2 lỗi trong 3 sản phẩm
Nguyên liệu, năng lượng, chi phí thiết bị, nhân công cho việc hoàn thiện 2 sản phẩm có lỗi
1
Trang 6I Tổng quan về chi phí và lãng phí
LÃNG PHÍ SỬA CHỮA
Trang 7Lãng phí Sửa chữa
Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
14
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
LÃNG PHÍ SẢN XUẤT THỪA
Là lãng phí do sản xuất nhiều hơn hay quá sớm
hơn những gì được yêu cầu một cách không cần
thiết
Trong một thời kỳ kinh tế chậm phát triển, sản xuất thừa là một tội ác.
Taiichi Ohno
Trang 8LÃNG PHÍ SẢN XUẤT THỪA
Taiichi Ohno đã nhìn nhận sản xuất thừa như là gốc rễ của mọi sự yếu
kém trong sản xuất Sản xuất thừa nghĩa là sản xuất ra những thứ mà
không bán được Một vài vấn đề liên quan đến chi phí như:
• Xây dựng và bảo trì các nhà kho rộng lớn
• Nhiều công nhân và máy móc
• Dùng nhiều hơn năng lượng, dầu máy, và điện năng
• Nhiều xe nâng, xe tải, pallet và băng tải
• Nhiều lãi vay phải trả mà không cần thiết cho số vốn đó
• Sản xuất thừa làm ẩn đi các vấn đề và giảm động lực thúc đẩy cải
Trang 10HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
3 Tiêu hao năng lượng dầu điện
20
HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
4 Tăng các dụng cụ chứa hàng như giá để hàng
Trang 11HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
5 Tăng số phương tiện vận chuyển như
xe nâng, người vận chuyển
Trang 12HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
7 Tăng lượng lưu kho và nhân công cho việc quản lý
Vay
Tiền vay cho việc sản xuất tháng tới
Gánh nặng về tiền lãi ngân hàng
lại tăng lên
Xảy ra lãng phí sản xuất thừa
HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
Trang 13HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
9 Ý tưởng cải tiến bị triệt tiêu
Thiết bị trục trặc tăng lên
26
HẬU QUẢ CỦA SẢN XUẤT THỪA
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
9 Ý tưởng cải tiến bị triệt tiêu
Chúng ta phải sửa chữa chúng
nhanh lên, lượng lưu kho quá
nhiều.
Chúng ta sẽ làm sau
Trang 14Lãng phí Sửa chữa
Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
28
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
hơn những gì mà khách hàng yêu cầu về hình
thức hay chất lượng, công dụng của sản phẩm
LÃNG PHÍ DO GIA CÔNG
Trang 15Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
Trang 16LÃNG PHÍ DO VẬN CHUYỂN
đoạn dài, công nhân di chuyển lấy hàng…
được đưa đến nguyên công tiếp theo
Tốn kém diện tích mặt bằng sản xuất
Trang 17LÃNG PHÍ DO VẬN CHUYỂN
Kanban chất đống, chậm thông tin xảy ra
Lưu kho tạm thời
34
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
Không cần lưu kho tạm thời
Chỉ cần vận chuyển 1 lần thay vì 2 lần
LÃNG PHÍ DO VẬN CHUYỂN
Trang 18Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
Trang 19LÃNG PHÍ DO LƯU KHO
liệu, bán thành phẩm trong quá trình sản xuất
Tồn kho nhiều dẫn đến các chi phí về tài chính, chi
38
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
LÃNG PHÍ DO LƯU KHO
Quá nhiều lưu kho hàng 1
Trang 20Chắc chắn không tiến triển bởi vì lượng lưu kho không làm
thúc đẩy cải tiến thậm chí cả khi dây chuyền có sự cố.
han rỉ
Trang 21Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
Trang 22LÃNG PHÍ DO THAO TÁC
Bất kỳ hoạt động chân tay hay việc đi lại không
cần thiết của công nhân không gắn liền với quá
trình gia công sản phẩm đều coi là lãng phí do
Trang 24Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Vận chuyển
Lãng phí Lưu kho
Lãng phí Thao tác
Lãng phí Chờ đợi
Trang 25LÃNG PHÍ DO CHỜ ĐỢI
việc khác
Thời gian trì hoãn giữa các công đoạn do hiện
tượng nút cổ chai, năng lực các công đoạn không
Trang 26Phải chờ đợi khi máy móc vận hành: phối hợp công việc của người và máy móc chưa hợp lý
LÃNG PHÍ DO CHỜ ĐỢI
52
I Tổng quan về chi phí và lãng phí
Lãng phí
7 LOẠI LÃNG PHÍ
Việc chỉ ra lãng phí rõ ràng cho mọi người là rất quan trọng
Tiêu chuẩn hóa
Lãng phí Sửa chữa
Lãng phí Sản xuất thừa
Lãng phí Gia công Lãng phí
Trang 27BÀI TẬP NHÓM – NHẬN DẠNG LÃNG PHÍ
54
NỘI DUNG BÀI HỌC
(1) Tổng quan về chi phí và lãng phí trong sản xuất
• Quan điểm về lợi nhuận và chi phí của Toyota
• Các loại lãng phí theo quan điểm của Toyota
(2) Cải tiến liên tục – Kaizen
• Cải tiến liên tục – triết lý của Toyota
• Các bước và lưu ý khi thực hiện cải tiến
• Hệ thống đề xuất ý tưởng KSS, QCC, Yokoten
• Cải tiến công việc tiêu chuẩn
• Các loại cải tiến khác
Trang 28“Nguồn lực con người là những thứ
có thể tăng lên vô hạn khi chúng ta bắt đầu suy nghĩ.”
“Luôn có một vài thứ có thể cải
tiến được trong hệ thống sản xuất.”
56
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Trong tiếng Nhật KAIZEN là từ ghép của KAI (改)
nghĩa là thay đổi và ZEN (善) nghĩa là làm tốt
hơn
KAIZEN LÀ GÌ?
Trang 29Kaizen nghĩa là cải tiến liên tục Bắt đầu từ những vấn đề
nhỏ, không tốn kém chi phí và nhân lực sử dụng các công
cụ và phương pháp đơn giản, thông dụng
Hiệu quả của Kaizen là vô cùng lớn và không bao giờ kết
thúc
Kaizen là những hoạt động loại bỏ sự bất hợp lý, mấy cân
đối, và lãng phí (Muri, Mura, Muda) nhằm đạt hiệu quả tốt
hơn.
Trang 30Event Type Problems
Setting Type Problems Kaizen
Target Kaizen
CẢI TIẾN LIÊN TỤC
KAIZEN KHI NÀO?
Trang 31 Kaizen hướng vào việc hoàn thiện QUY TRÌNH
Kaizen tập trung vào nỗ lực của NGƯỜI LAO ĐỘNG
Các công ty không thành công khi thực hành Kaizen vì
họ không quan tâm đến QUY TRÌNH/TIÊU CHUẨN
CÔNG VIỆC VÀ NGƯỜI LAO ĐỘNG
CAM KẾT CỦA NHÀ QUẢN LÝ CẤP CAO trong tổ chức
đóng vai trò quyết định đến sự thành công của Kaizen
ĐỐI TƯỢNG THỰC HIỆN KAIZEN
62
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
TẠI SAO PHẢI THỰC HIỆN KAIZEN?
• Tăng tính an toàn, nâng cao chất lượng, vận chuyển
đúng thời điểm thông qua loại bỏ lãng phí
• Cải tiến giúp tìm ra phương pháp tốt hơn nhằm giảm
thời gian, chi phí, không gian, con người
• Kaizen hướng đến những người trực tiếp thao tác trong
phân xưởng nên giúp họ thay đổi nhanh nhất và hiệu
quả nhất
• Nâng cao năng suất lao động và giá trị sản phẩm
• Giảm thời gian thao tác trên dây chuyền và Lead time
• Giảm lỗi tối đa với chi phí thấp nhất
• Sử dụng máy móc thiết bị hiệ quả và đa năng hơn.
Trang 32TẠI SAO PHẢI THỰC HIỆN KAIZEN?
64
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
MỤC TIÊU CỦA KAIZEN
• Loại bỏ mọi dạng tồn tại của lãng phí
• Sử dụng các công cụ của TPS và giải quyết vấn đề
• Xác định các bước quan trọng để thực hiện thành công
Trang 33TƯ TƯỞNG CỦA TOYOTA VỀ KAIZEN
“Chúng tôi xem các lỗi lầm là cơ hội để học hỏi Thay vì
khiển trách cá nhân, công ty chỉ tiến hành các hoạt động
chỉnh sửa rồi phổ biến các kinh nghiệm mới cho toàn bộ
tổ chức Học tập và đổi mới là một quá trình liên tục trên
toàn bộ công ty, bởi vì cấp trên luôn khuyến khích và đào
tạo cấp dưới; vì những người đi trước cũng đối xử như
thế với người đi sau; vì các thành viên của nhóm ở mọi
cấp bậc luôn chia sẻ kiến thức cho nhau”
-Trích Tài liệu của tập đoàn Toyota
-66
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Bước Các bước tiến hành
cải tiến
Cách suy nghĩ khoa học
5 Thực hiện cải tiến Thực hiện Thực hiện
6 Đánh giá cách thức mới Kiểm tra Đánh giá kết quả
CÁC BƯỚC CẢI TIẾN CÔNG VIỆC TIÊU CHUẨN
Trang 34Bước 1: Xác định điểm cải tiến
i Ý thức về các vấn đề
- Luôn phải suy nghĩ “liệu có phương pháp nào tốt hơn không?
- Liệu có thể làm rẻ hơn nữa không?
ii Phân loại điểm cải tiến
- Các điểm cải tiến tồn tại thời gian dài
- Được đưa ra từ cấp trên
- Điểm cải tiến bị ẩn (Phòng tránh nguy cơ)
iii Cách thức phát hiện điểm cải tiến
- 3M
- Lead time sản xuất
- Sơ đồ dòng chảy hàng hoá thông tin
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Trang 35Bước 2: Phân tích phương pháp hiện tại
- Phân tích quy trình: Quá trình làm đối tượng SX biến đổi
- Phân tích công việc: Quá trình tác động lên đối tường SX
định xem “có cần thiết hay không”, “có thể đơn giản nữa
không”?
70
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
i Tư tưởng sáng tạo
ii Đưa ta ý tưởng dựa trên các nguyên tắc tiết
kiệm thao tác
iii Hỏi 5 lần câu hỏi tại sao?
Bước 3: Đưa ra ý tưởng
Trang 36Hướng dẫn các nguyên tắc tiết kiệm thao tác
của Kaizen
Di chuyển đồng thời 2 tay
Di chuyển 2 tay trong 1 không gian nhỏ nhất
Với công việc nhẹ nên thao tác cánh tay hơn là dùng
vai
Tránh các thao tác thay đổi hướng đột ngột
Sử dụng các thao tác tự do và không quá tập trung
Tránh những thao tác và tư thế không tự nhiên mà ảnh
hưởng đến lên và xuống của trọng tâm cơ thể
72
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
2) Di chuyển 2 tay trong 1 không gian nhỏ
nhất có thể
Big motion motion Small
Trang 373) Với công việc nhẹ, tốt hơn nên sử dụng tay và
cánh tay hơn là khửu tay và bả vai
Operator is using his upper arms
and shoulders Job can be performed by up/down movement of hands
and forearms only
74
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
4) Tránh các thao tác thay đổi hướng đột
ngột
Trang 385) Sử dụng thao tác tự do và không phải quá
tập trung
76
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
6) Tránh các thao tác và tư thế không tự nhiên mà ảnh
hưởng đến lên và xuống của trọng tâm cơ thể
Trang 397) Không sử dụng tay thực hiện những thao tác mà có
thể dùng chân hoặc các bộ phận khác của cơ thể.
78
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Nguyên tắc tiết kiệm thao tác
Nguyên tắc liên quan đến mặt bằng và thiết bị
viên
Trang 401) Đặt dụng cụ và vật liệu đúng nơi quy định
2) Đặt dụng cụ phía trước người thao tác
80
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
3) Tránh di chuyển theo chiều dọc, cố gắng di chuyển
theo chiều ngang
Trang 414) Tận dụng trọng lực để di chuyển đồ
vật
82
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
5) Vật liệu và dụng cụ cần đặt ở nơi thuận tiện nhất
Trang 426) Bàn làm việc phải có chiều cao phù hợp nhất với công
việc và chiều cao của người làm việc
Proper height allows one fist between bench top and forearm
Trang 431) Tránh những thao tác phải dùng tay để cầm giữ vật
C QUY TẮC THIẾT KẾ DỤNG CỤ LÀM VIỆC
85
86
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
2) Không dùng dụng cụ có tính năng chung chung
Dùng dụng cụ thích hợp cho công việc
General purpose tool Specific tool
(C) Nguyên tắc thiết kế dụng cụ và thiết bị
Trang 44(C) Nguyên tắc thiết kế dụng cụ và thiết bị
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Trang 45Bước 4: Lập phương án cải tiến
1 Lập phương án cải tiến tốt hơn
- Xem xét cách thức phù hợp để giải quyết vấn đề
- Cải tiến thao tác trước khi cải tiến thiết bị
- Nâng cao hiệu quả tổng thể hơn là hiệu quả đơn lẻ
- Xem xét các ảnh hưởng đến chất lượng, an toàn và năng
suất
2 Thúc đẩy, động viên Member
- Những câu hỏi khuyến khích member đề xuất cải tiến
- Những câu hỏi làm member chán nản, không có động
lực cải tiến
90
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Bước 5: Thực hiện cải tiến
vị liên quan
Trang 46Trình tự cải tiến – Thực hiện cải tiến
Một số điểm cần lưu ý khi thực hiện phương án cải tiến
Thành viên cần thực hiện công việc như là họ đã được giải thích
Đối với thành viên, khi bị bắt làm việc chưa quen, sẽ rất khó chịu
Khi cải tiến công việc, cần có giai đoạn luyện tập
Sử dụng nghững từ mà thành viên có thể dễ hiểu
Dùng ”mô phỏng” là cách hiệu quả để nhớ công việc mới
Khi mới thay đổi, tốc độ và chất lượng có thể bị giảm
Cần phải có thời gian tập luyện và nhận được sự cam
kết của lãnh đạo
92
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
Bước 6: Đánh giá cách thức mới
So sánh kết quả mong muốn và thực tế
Phát hiện vấn đề mới nếu tồn tại
Tiêu chuẩn hóa trình tự công việc
Cải tiến điều kiện làm việc
Trang 47CÁC YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH SỰ THÀNH CÔNG
• Cam kết của lãnh đạo cao nhất
• Vai trò của cán bộ quản lý và lãnh đạo nhóm
• Nỗ lực tham gia của mọi người
• Văn hóa thay đổi
94
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
CƠ SỞ TRIỂN KHAI KAIZEN
• Kỹ năng điều hành, làm việc theo nhóm
• Sự tham gia và ý thức kỷ luật của từng thành
Trang 48CÁC GHI NHỚ CẦN THIẾT KHI TRIỂN KHAI KAIZEN
• Làm rõ các bước cải tiến
• Cải tiến thao tác trước khi cải tiến máy móc thiết bị
• Tôn trọng, đề cao các ý tưởng cải tiến và sự tham gia
cải tiến của các thành viên trong công đoạn
• Kiểm tra kết quả cải tiến và theo dõi.
96
II Cải tiến liên tục – Triết lý của Toyota
ĐIỀU KIỆN ĐỂ MỘT DỰ ÁN KAIZEN THÀNH CÔNG
• Kỳ vọng hợp lý và thực tế
• Nhân viên có thái độ hợp tác, được uỷ quyền và
tham gia tích cực vào quá trình cải tiến
• Có định hướng chiến lược, được chia sẻ
• Có đủ nguồn nhân lực thực hiện dự án như là ưu tiên
số một
• Có đủ kinh phí, ngân sách cần thiết
• Tính đến các yếu tố con người, xã hội