Trong các loại nước đó, tín đồ Hồi giáo không được dùng nước bị lẫn Najis Najis là chất bẩn như: máu, mủ, rượu, nước tiểu, phân Thứ hai, về nguồn lương thực : Theo Hồi giáo, các loại
Trang 1BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP TP.HCM
MÔN : KỸ THUẬT THỰC PHẨM
- -BÀI TIỂU LUẬN
TÌM HIỂU VỀ TÍNH TÔN GIÁO
TRONG LUẬT THỰC PHẨM
Nhóm thực hiện : 1 GVHD : Nguyễn Thị Thanh Bình
Trang 3MỤC LỤC
1 Sơ lược về tình trạng tôn giáo trên thế giới và Việt Nam 1
2 Chứng nhận thực phẩm Halal 5
2.1 Haram và Halal là gì ? 5
2.2 Các quy định trong tiêu chuẩn Halal 5
2.3 Lợi ích từ chứng nhận Halal 8
3 Kosher và thực phẩm Kosher 8
3.1 Kosher là gì ? 8
3.2 Thực phẩm Kosher 9
3.3 Ảnh hưởng của thực phẩm Kosher 15
4 Tôn giáo và thực phẩm tại Việt Nam 16
Trang 4TÌM HIỂU VỀ TÍNH TÔN GIÁO TRONG LUẬT THỰC
PHẨM
1 Sơ lược về tình trạng tôn giáo trên thế giới và Việt Nam
Các tôn giáo trên thế giới cũng như Việt Nam rất đa dạng và phong phú nhưng có thểchia thành các nhóm chính như sau :
a) Thiên chúa giáo: bao gồm rất nhiều nhóm khác nhau , chủ yếu chia thành 3 nhóm
nhỏ sau :
Công giáo La Mã ( Kitô giáo ): tôn thờ hình tượng Jesus, nhưng cũng tôn thờ khámạnh đức Mẹ Maria là một hội đoàn mạnh, lãnh tụ là Giáo Hoàng Ở Việt Namđạo này được coi là 1 tôn giáo lớn đứng thứ 2 sau Phật Giáo
Tin Lành ( Cơ đốc giáo ) : hội thánh này chủ yếu hoạt động ở tây âu , Mỹ, Hànquốc họ chỉ tôn thờ hình Tượng Jesus mà không tôn thờ đức Mẹ Maria
Chính thống giáo: Chính thống giáo Đông phương là nhánh Kitô giáo lớn thứ nhìtrên thế giới, sau Giáo hội Công giáo Rôma Đây là nhóm các giáo hội Kitô giáođại diện cho truyền thống Kitô giáo Đông phương Chính thống giáo truy nguyênnguồn gốc của họ về Kitô giáo sơ khai và tuyên bố họ mới là sự tiếp nối duy nhất
và chính thống của giáo hội do Chúa Kitô thiết lập và không nghe theo Vatican
Giáo dân Thiên Chúa Giáo thường ăn chay và kiêng thịt vào mùa chay :
Luật ăn chay và kiêng thịt:
Trẻ em từ 14 đến 17 tuổi: kiêng thịt
Không ăn thịt (được ăn trứng, cá, các thứ chế biến từ sữa)
Từ 18 trở lên: ăn chay
Không ăn thịt (được ăn trứng, cá, các thứ chế biến từ sữa)
Chỉ ăn một bữa no
Trang 5 Một bữ đói (có thể chia làm hai bữa nhưng cả hai bữa ít hơn một bữa no)
Không ăn vặt
Có thể uống giải khát bất cứ lúc nào (không uống rượu bia)
Ai vì lý do sức khoẻ không thể giữ được phải làm một hy sinh ( việc công đức ) khác
để bù lại
Biểu tượng hình chữ thập của Thiên Chúa giáo
b) Do Thái giáo : là một tôn giáo đặt nền tảng trên Kinh Torah , gắn liền với lịch sử dân
tộc Do Thái Do Thái giáo xem mình là mối quan hệ giao ước giữa người Israel (vàsau này, người Do Thái) với Thiên Chúa Và như thế, nhiều người xem đây là tôngiáo độc thần đầu tiên họ tôn thờ: JEhovah Thực phẩm họ ăn phải tuân theo luậtKosher
Biểu tượng hình ngôi sao 6 cánh ( Ngôi sao David ) của Do Thái giáo
Trang 6c) Hồi giáo ( đạo Islam ) : là đạo thờ thiên chúa xuất hiện muộn nhất tôn giáo này
truyền bá rộng rãi trong khối Ả Rập, Trung Á, Bắc Phi, Đông Nam á Khác với ThiênChúa giáo , Jesus đối với người Hồi giáo là một sứ giả rất được kính mến, nhưng họkhông tin Jesus là con của Thiên Chúa (Allah), đối với họ Jesus chỉ là một con người,một sứ giả như mọi sứ giả khác vì theo quan điểm của Hồi giáo thì Thiên Chúa không
có con
Biểu tượng trăng khuyết với ngôi sao của đạo Hồi Giáo
d) Ấn độ giáo( hay còn gọi là Hindu giáo): đây là một trong những tôn giáo cổ đại nhất
thế giới còn tồn tại đến ngày nay đạo này chủ yếu tín đồ là Người Ấn Độ họ tôn thờ:Brahma (phạm thiên), Shiva(thần Hủy diệt- và tái tạo), thần Vishnu(vị thần cân bằng
vũ trụ), Shakti( nữ thần vợ shiva)
Đạo Hinđu cấm ăn thịt bò và các chế phẩm từ chúng (theo họ bò là con vật linhthiêng), ngay cả sữa, người Hinđu cũng không dùng sữa bò mà dùng sữa trâu Đạo khôngcấm ăn thịt các loại động vật khác nhưng đa số người Hinđu không ăn thịt và tự họ thích
ăn chay
Trang 7Biểu tượng của đạo Hinđu
e) Phật giáo : đây cũng là một trong số những tôn giáo cổ đại xuất hiên trước côngnguyên người phật giáo tôn thờ sự giải thoát linh hồn khỏi đau khổ, khỏi luân hồi.đối với phật giáo đại thừa họ còn tôn thờ 3 vị phật là phật quá khứ( Nhiêm đăng cổphật) , Phật hiện tại( Như Lai Phật tổ), phật tương lai( Di lặc Phật) và đặc biệt là thờphương một vị Bồ tát Nữ được gọi là Quán thế Âm bồ tát
Phật giáo Mật Tông: tôn thờ các vị đạt lai lạt ma
Phật giáo cấm sát sanh, cấm rượu chè, cấm dâm dục, cấm trộm cắp, cấm nóidối ,cấm ăn thịt
Phật giáo có biểu tượng là hình chữ vạn , ngoài ra còn có Hoa Sen, hoa Mạn đà la,Cây đề
Biểu tượng hoa sen là biểu tượng của phật giáo Việt Nam
Trang 82 Chứng nhận thực phẩm Halal
2.1 Haram và Halal là gì ?
Halal theo ngôn ngữ Ả Rập có nghĩa là “hợp pháp” hoặc “được phép dùng”, đối lập vớiHalal là Haram, nghĩa là “trái luật” hoặc “bị cấm” Halal và Haram là những thuật ngữ phổbiến áp dụng cho tất cả các khía cạnh đời sống, kinh tế xã hội của người Hồi giáo Tuynhiên, trong đề tài thảo luận này chúng em xin được phép chỉ đề cập đến lĩnh vực liên quanđến các sản phẩm về thực phẩm
Vậy thực phẩm Halal là thực phẩm được xác nhận không có các thành phần haram (bịcấm) và đảm bảo sự “ tinh khiết ” trong suốt quá trình sản xuất
Các sản phẩm hợp pháp theo Halal bao gồm :
Sữa (từ bò, cừu, lạc đà và dê)
Mật ong
Cá
Đồ tự nhiên tươi ,rau đông lạnh hoặc hoa quả khô
Rau đậu và các loại hạt như đậu phộng, hạt điều, hạt phỉ
Các loại ngũ cốc như lúa mì, gạo, lúa mạch đen, yến mạch, lúa mạch
Động vật như bò, cừu, dê, hươu, nai, gà, chim, vịt cũng Halal, nhưng chúng phảiđược giết mổ theo nghi thức Hồi giáo để phù hợp cho tiêu thụ
2.2 Các quy đ nh trong tiêu chu n Halal ị ẩ
Một vài quy định về thực phẩm Halal :
Trước hết về nước uống Tín đồ Hồi giáo cho rằng nước uống là do Allah ban cho loài người, có 7 loại nước: nước mưa, nước biển, nước sông, nước giếng, nước suối, nước sương tuyết, nước đá Trong các loại nước đó, tín đồ Hồi giáo không được dùng nước bị lẫn Najis (Najis là chất bẩn như: máu, mủ, rượu, nước tiểu, phân )
Thứ hai, về nguồn lương thực : Theo Hồi giáo, các loại ngũ cốc và củ, quả,… đều hợp pháp , miễn là không bị nhiễm bẩn bởi chất cồn
Trang 9 Về nguồn thực phẩm, tín đồ Hồi giáo bị cấm uống huyết (máu), ăn thịt lợn, thịt chó, hoặc bất kỳ con vật nào bị bệnh mà chết, hay bị một con vật khác giết, bị người giết
để tế thần, thánh Riêng việc cấm ăn thịt lợn, có nhiều cách giải thích khác nhau, tuy nhiên tín đồ Hồi giáo thường giải thích quy định này một cách khá đơn giản và dễ hiểu: do lợn là động vật ăn tạp, ăn tất cả những gì người ta đổ vào máng, vì vậy lợn không thể có dòng máu trong sạch như những động vật ăn cỏ; ăn thịt lợn con người sẽ
bị nhiễm bẩn
Theo luật Hồi giáo, nguyên liệu thực phẩm sản xuất từ động vật sau không được phép
sử dụng: các loại lợn và gấu hoang dã; các loại chó, rắn và khỉ; các loại động vật ăn thịt vó móng vuốt và răng trước như: sư tử, hổ, gấu và các loại khác tương tự; chim săn mồi như: đại bàng, kền kền và các loài chim khác tương tự; các loại động vật gây hại như: chuột, động vật nhiều chân, bọ cạp và các loại khác tương tự;
Các loại chất kích thích gây hại và gây say nào cũng là thực phẩm bị cấm : rượu , matuý , cần sa , … Vì tác hại của chất này đối với tâm trí, sức khỏe và công việc của conngười Nó gây tai hại cho bản thân và gia đình do khi dùng nó bị say mê, không còn tha thiết đến các nhu cầu khác, các nghĩa vụ đối với gia đình, con cái, không làm chủ bản thân, làm mất phẩm cách và nhân tính; có thể gây bệnh tâm thần, bệnh gan cùng các tác hại tồi tệ khác
Danh sách các loại thực phẩm cấm không được sử dụng để chế biến theo HLAL
2 Động vật có móng vuốt và răng nanh
3 Loài chim săn mồi có móng vuốt
4 Vật gây hại như chuột, rết, bọ cạp ,
5 Động vật cấm bị giết trong đạo Hồi: kiến, ong, chim gõ kiến
6 Động vật được coi là bẩn như ruồi, giòi,
Trang 108 Con la và con lừa trong nước.
9 Tất cả các chất độc hại và loài thuỷ sản nguy hiểm
10 Bất kỳ loài động vật khác không giết mổ theo luật Hồi giáo
11 Động vật chết vì nghẹt thở, bị đập vào đầu, bị rơi, bị tấn công bởi động vật khác
13 Một phần bộ phận của cơ thể con người hoặc nhau thai
14 Bất kỳ chất lỏng hay rắn xuất ra từ người hoặc động vật như nước tiểu, phân, chất
nôn và mủ
15 Chất gây nghiện, thực vật nguy hại
16 Đồ uống có cồn (bia, rượu và rượu mạnh.)
17 Bất kỳ hóa chất độc hại, nguy hiểm hoặc khoáng chất thiên nhiên
Tóm lại tất cả thực phẩm được làm từ thực vật có thể được cho là Halal miễn là nókhông có nguyên tố độc hại và tồn tại thành phẩm Haram trong thực phẩm
Tuy nhiên, một thực phẩm thực vật chế biến dựa trên nguyên liệu là tự nhiên Halalnhưng nếu các quá trình sản xuất bị nhiễm bẩn bởi các yếu tốt ô uế (bẩn thỉu hoặc Najis) nhưtheo quy định của luật Shari’ah thì nó là không Halal, ví dụ chất béo và dầu sử dụng trongquá trình chế biến để tăng cường hương vị của thức ăn thực vật Một số chất hỗ trợ có thểbắt nguồn từ động vật không Hala ,hay một số chất béo thực vật được xử lý bởi cùng mộtmáy móc thiết bị đã được sử dụng để xử lý các chất béo động vật không Halal hay một sốbao bì có thể chứa mỡ động vật như mỡ heo Nếu những vật liệu đóng gói này có tiếp xúcvới chất Haram, nó sẽ làm cho những sản phẩm Haram, không thích hợp cho tín đồ Hồi giáotiêu thụ
Lưu ý :
Trang 11Một số hiểu lầm của người tiêu dùng về thực phẩm Halal
Thực phẩm chay 100 % không có nghĩa là Halal;
Không thịt heo, không mỡ heo không có nghĩa là Halal;
Sản phẩm sản xuất tại các quốc gia Hồi giáo không có nghĩa là Halal;
Nguyên liệu viết bằng tiếng Arab không có nghĩa là Halal;
Sản phẩm mua từ cửa hàng của người Muslim (người theo đạo hồi )không có nghĩa là Halal
2.3 L i ích t ch ng nh n Halal ợ ừ ứ ậ
Là chìa khoá mở cửa vào thị trường các quốc gia Hồi giáo và các nước có người Hồigiáo , giúp người tiêu dùng quyết định mua hàng nhanh vì nhận biết sản phẩm đượcchứng nhận Halal , qua đó làm tăng khả năng tiêu thụ sản phẩm Người tiêu dùng cóthể mua các sản phẩm có logo Halal như là một bằng chứng về đức tin mà Thượng đếcho phép dùng với việc đảm bảo nó không chứa bất cứ thứ gì là haram
Nó thể hiện mức độ cao về vệ sinh, sạch sẽ, an toàn, đảm bảo dinh dưỡng và quá trìnhđánh giá, xác minh một cách nghiêm ngặt trong sản xuất đúng theo chế độ ăn uống
mà luật Hồi giáo đề ra
Hầu hết các nhà sản xuất thực phẩm, đặc biệt là những người từ các nước không phảiHồi giáo, có các sản phẩm rau an toàn cho tín đồ Hồi giáo tiêu thụ Như vậycó thểthấy chứng nhận Halal là đặc biệt cần thiết Chứng nhận Halal không chỉ liên quanđến các nguyên liệu được sử dụng Nó còn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vàtoàn bộ quá trình sản xuất, bao gồm chế biến, đóng gói, ghi nhãn, bảo quản và vậnchuyển
Chứng nhận HALAL là chương trình đánh giá theo chuẩn mực quốc tế cho sảnphẩm/dịch vụ có trách nhiệm Đây là quá trình xem xét đánh giá độc lập, khách quan
để xác nhận rằng những sản phẩm/dịch vụ cụ thể được đánh giá không sử dụng cácthành phần Haram và điều kiện sản xuất/cung cấp dịch vụ đáp ứng yêu cầu của luậtShari’ah và tiêu chuẩn Halal
Trang 12Chứng nhận Halal được cấp tại Việt Nam
Chứng nhận Halal tại một vài nước khác
3 Kosher và thực phẩm Kosher
3.1 Kosher là gì ?
Kể từ năm 70 sau công nguyên (sau khi Jesus sinh ra đời) quân Do thái đánh thua quân
La mã, tất cả tiêu tan, người dân Do thái phải tứ tán khắp nơi, sống cuộc đời du mục bất đắc
dĩ vì họ không còn đất nước, không có trung tâm để hành đạo Theo sách kinh, 600 000người Do thái được phép rời khỏi cuộc đời nô lệ trên đất Ai cập và đi lang thang trong samạc 40 năm đi tìm miền đất hứa
Để phòng ngừa bệnh hoạn và sau đó đã trở thành một quy luật cột trụ để tồn tại vàsống còn, họ đã đặt ra quy luật ăn uống kosher này và đó đã thành một nghi thức ăn uốngcho tất cả những người đạo Do thái chính thống trên toàn thế giới cho dù họ sống bất kỳ nơiđâu, bất kỳ họ nói những ngôn ngữ khác nhau nhưng truyền thống ăn uống theo kosher từbao nhiêu thế kỷ thì vẫn là như vậy
Trang 13Trong tiếng Do Thái, "Kashrus," từ kosher gốc (hoặc "kasher"), có nghĩa là phù hợp và/ hoặc "thuần khiết Nguồn gốc đầu tiên xuất hiện trong Kinh Thánh, nhưng được viết chitiết hơn trong sách Talmud (một loại sách giảng dạy của đạo Do thái) và các đạo luật củangười Do Thái khác
Sách Talmud của đạo Do Thái
Là một đạo luật chuẩn về việc ăn uống của người Đạo Do thái, các điều lệ đc gọi làkashrus Nó đã được áp dụng qua nhiều thế kỉ, và không ngừng thay đổi để cho phù hợp vớithời gian và điều chỉnh cho vừa giữ được nét cổ xưa mà vừa không lỗi thời
Thịt chuẩn Kosher phải các động vật nhai lại hay là các động vật bộ móng chẻ Cácloại gia cầm kosher được chấp nhận rộng rãi, có tính truyền thống bao gồm các loại
Trang 14o Con bò, con dê, cừu có móng chẻ và nhai lại.
o Cá thì phải loại có vảy và vây cá
o Loài có cánh: gà, vịt, ngỗng, gà lôi, bồ câu
Con heo tuy có móng chẻ những không nhai lại.
Động vật và giam cầm phải được giết mổ một cách sạch sẽ và được kiểm tra kĩ càngbởi một thợ mổ lành nghề, thợ mổ sẽ được đào tào để hiểu biết về Kosher
Chỉ được ăn các phẩn cho phép của con vật, và phải vệ sinh kĩ càng trước khi chếbiến Vd : con bò không ăn: thăn trên (short loin); thịt bụng (flank); thăn ngoài(sirloin); mông (round)
Các phần thịt trên thân bò
Khi ăn thịt phải ăn loại thịt thọc huyết để máu chảy ra hết (càng ít máu trong thịt càngtốt), trước khi nấu phải ngâm nước 30 phút, sau đó chà muối và rửa để giảm máu
Trang 15trong thịt tới mức tối thiểu Họ cho là trong máu chứa đựng linh hồn của con thú, nếu
ăn uống vào sẽ làm cho người đó hiếu chiến, nóng nảy và dữ dằn lên
Tất cả các đồ dùng sử dụng trong giết mổ , làm sạch , chuẩn bị và bao bì phải tuântheo Kosher Không ăn thịt thú vật sống trên cạn và cá chung trên cùng một phần ăn.Sau khi ăn thịt xong phải rửa dĩa, muỗng, nĩa và phải súc miệng kỹ rồi mới được ăn
cá (và ngược lại cũng vậy)
b) Thực phẩm hằng ngày : Các sản phẩm làm từ sữa, hoặc các chế phẩm từ sữa sẽ được xếp vào thực phẩm hàng ngày, bao gồm sữa, bơ, sữa chua, tất cả các loại phô mát
Các sản phẩm này phải đạt yếu tố sau đây để xếp vào thực phẩm Kosher:
Phải có nguồn gốc từ các con vật của chuẩn Kosher (bò, dê, cừu)
Tất cả các thành phẩn của thực phẩm hàng ngày phải đạt chuẩn kosher, vàkhông có dính các sản phẩm từ thịt
Chúng phải được sản xuất, chế biến, đóng gói bằng các thiệt bị đạt chuẩnkosher
Sau khi ăn thịt phải một thời gian lâu sau (thông thường là 6 tiếng) mới được phép dùng thực phẩm sữa, nhưng ngược lại dùng thức ăn có sữa thì thời gian ngắn hơn (khoảng 30 phút) có thể dùng thịt vì sữa tiêu hóa nhanh hơn thịt
c) Thực phẩm pareve : thực phẩm này không bao gồm thành phần có nguồn gốc tử thịt hay bơ sữa, đồng thời trong quá trình chế biến cũng không được trộn lẫn với thịt hay bơ sữa Trứng, cá, rau quả, ngũ cốc và trái cây ở trạng thái tự nhiên, không qua chế biến được gọi chung là sản phẩm không chứa thịt và bơ sữa Ví dụ như trứng, cá có vảy, trái cây, các loại hạt, pasta, cà phê, trà,…
Tuy nhiên có một số điểm cần phải lưu ý như sau:
Sản phẩm pareve sẽ không còn là sản phẩm không chứa thịt hay bơ sữa nữa nếu
nó được chế biến bằng dụng cụ làm sản phẩm bơ sữa hoặc cho thêm vào các chấtphụ gia Trên nhãn mác có thể không ghi chú quá trình này Sôcôla, bánh cookie
Trang 16 Hoa quả, rau, ngũ cốc phải được kiểm tra kĩ càng để không xuất hiện các loại côntrùng.
Trứng phải được kiểm tra kĩ càng không có đốm máu
Trái của cây chưa qua 3 tuổi không được ăn, cũng không được ép nước uống hoặclàm thực phẩm để ăn
Một vài loại thực phẩm Pareve
d) Một vài quy tắc cần lưu ý trong Kosher
Mật ong: tuy ong là loài côn trùng không kosher, nhưng mật ong lại là thựcphẩm được phép ăn
Rượu: Tonneaux Gelatin, casein, và máu bò là không thể chấp nhận được trong quá trình làm rượu kosher Chỉ có vi khuẩn hoặc các enzyme kosher từ bắ có thểđược sử dụng cho quá trình lên men Tất cả các thiết bị và đồ dùng sử dụng cho thu hoạch hoặc việc xử lý các nho phải được làm sạch dưới sự giám sát Không được sử dụng chai để chiết rót nhiều lần Ngoài ra, tất cả các bước xử lý phải được thực hiện phù hợp với các yêu cầu của "Halacha" (Luật tôn giáo của người
Do Thái) Ví dụ, trong vườn nho không có loại cây trồng khác có thể lai với nho(vì việc cấm lai)
Lễ Quá Hải: Tục lệ chính của lễ Quá Hải là người Do thái không được phép ănbất cứ thứ gì làm từ 5 loại ngũ cốc:bột mì, lúa mạch, yến mạch, lúa mì spenta,