ĐẠO đức bài 2 TRÁCH NHIỆM xã hội và đạo đức KINH DOANH

Xây dựng đạo đức kinh doanhMột số vấn đề chung về đạo đức kinh doanh Xây dựng và truyền đạt, phổ biến hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức Thiết lập hệ thống điều hành nội bộ Các quy tắc đạo

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI VÀ ĐẠO

MÔ TẢ MÔN HỌC

1. Học phần này cung cấp kiến thức về đạo đức kinh doanh (các chuẩn mực đạo đức kinh doanh, xây dựng đạo đức kinh doanh) Văn hóa doanh nghiệp (Biểu hiện và các dạng văn hoá doanh nghiệp, nhân tố tạo lập văn hoá doanh nghiệp, xây dựng văn hoá doanh nghiệp và văn hoá trong các hoạt động kinh doanh)

2. Điều kiện tiên quyết: kinh tế vi mô, kinh

tế vĩ mô, kinh tế ngành

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Đạo đức trong hoạt động kinh

doanh – PGS.TS Nguyễn Mạnh Quân Nhà xuất bản ĐH Quốc Dân

2 Giáo trình Văn hóa Kinh doanh PGS.TS

Dương Thị Liễu - Nhà xuất bản ĐH Quốc Dân

3 Giáo trình Văn hóa doanh nghiệp TS Đỗ

Thị Hòa - Nhà xuất bản TÀI CHÍNH

4 Đạo đức kinh doanh và văn hóa doanh

nghiệp Nhà xuất bản Lao động –xã

hội,-2004 TS.Nguyễn Mạnh Quân.

5 Đạo đức kinh doanh – Nhà xuất bản thống

kê-2002 LG Phạm Quốc Toản

TÀI LIỆU

THAM KHẢO

1 Brian hock and Lynn Roden (Hock International):CMA USA Part 2 Vol 2 Hock Sep 2014

2 Online talkshow-Chia sẻ về đạo đức kinh doanh

3 Đạo đức đối với đối tác và đối thủ

4 Harvard Business School Press

- Blue Ocean Strategy (2005).pdf

5 Rủi ro đạo đức

6 Kinh tế học hành vi

7 Thông tin phi đối xứng

2.Mức độ quan tâm đến TNXH hiện nay của các DN

3.Mô hình phát triển bền vững

5

MỤC TIÊU BÀI HỌC

 Kỹ năng: giao tiếp và ứng xử, xây dựng văn hóa doanh nghiiệp và đạo đức trong kinh doanh.

 Thái độ, chuyên cần: Chủ động, tích cực trong việc học tập, nghiên cứu môn học; Có đạo đức lương tâm nghề nghiệp, có ý thức tổ chức kỷ luật, sức khỏe giúp cho người học sau khi tốt nghiệp có khả năng tìm kiếm việc làm tại các doanh nghiệp

CÁC KIẾN

THỨC CẦN CÓ

 Để học được môn học này, sinh viên phải học xong các môn học:

 Quản trị học, Nghệ thuật lãnh đạo, Nghệ thuật bán hang…

HƯỚNG DẪN HỌC

1 Đọc tài liệu tham khảo.

2 Thảo luận với giáo viên và các sinh

viên khác về những vấn đề chưa hiểu rõ.

3 Trả lời các câu hỏi của bài học.

4 Đọc và tìm hiểu thêm các vấn đề giới

thiệu chung về Đạo đức trong hoạt động kinh doanh

Xây dựng đạo đức kinh doanhMột số vấn đề chung về đạo đức kinh doanh

Xây dựng và truyền đạt, phổ biến hiệu quả các tiêu chuẩn đạo đức

Thiết lập hệ thống điều hành nội bộ

Các quy tắc đạo đức kinh doanh trên toàn cầu

TS BÙI QUANG XUÂN

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI & ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

BÀI 2:

MỤC TIÊU

 Hiểu được tầm quan trọng của đạo đức kinh doanh đối với hoạt động của doanh nghiệp,

 Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của đạo đức trong doanh nghiệp, biết cách xây dựng Đạo đức doanh nghiệp.

 Nhận thức rõ mối quan hệ giữa đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội.

MỤC TIÊU

cần thiết để tự phân tích đánh giá, xây dựng đạo đức trong doanh nghiệp.

về đạo đức kinh doanh trong quá trình doanh nghiệp hoạt động.

1.1 ĐẠO ĐỨC

Đạo đức là những quy tắc, chuẩn mực hành vi ứng

xử trong công việc , trong đời sống được nhiều người trong XH thừa nhận và tuân thủ

Đạo đức xã hội

Đạo đức nghề nghiệp

Đạo đức kinh doanh

được ghi chép thành văn

* dạng lưu truyền từ đời này sang đời khác

Nền tảng đạo đức xã hội thể hiện thông qua cách quan niệm về đúng-sai, thiện – ác, sự công bằng, chuẩn mực

và quy tắc ứng xử

Nó chi phối mạnh đến hành vi của con người trong xã hội

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

(Ngạn ngữ Ấn Độ)

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

 Các Mác: “Lợi ích hiểu một cách đúng đắn là cơ sở của tòan bộ đạo đức”

phải tôn trọng lợi ích của người khác

kể cả đối thủ cạnh tranh”

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

những nguyên tắc và chuẩn mực có tác dụng hướng dẫn hành vi trong mối quan hệ kinh doanh, chúng được những người quan tâm đến

sử dụng để phán xét hành động cụ thể là đúng hay sai hợp đạo đức hay phi đạo đức.

XÂY DỰNG BỘ QUY TẮC ĐẠO

ĐỨC KINH DOANH

 Tiến trình xây dựng bộ qui tắc đạo đức kinh doanh trong DN như thế nào?

 Nên tập trung vào những vấn đề gì?

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

Đạo đức kinh doanh là tất cả những quy tắc, tiêu chuẩn, chuẩn mực đạo đức hoặc luật lệ để cung cấp chỉ dẫn về hành vi ứng xử chuẩn mực và sự trung thực (của một tổ chức) trong những trường hợp nhất định”

 (Phillip V Lewis(Phillip V Lewis)

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

“ Đạo đức kinh doanh bao gồm những nguyên tắc cơ bản và tiêu chuẩn điều chỉnh hành vi trong thế giới kinh doanh Tuy nhiên, việc đánh giá một hành vi cụ thể là đúng hay sai, phù hợp với đạo đức hay không sẽ được quyết định bởi nhà đầu

tư, nhân viên, khách hàng, các nhóm có quyền lợi liên quan, hệ thống pháp lý cũng như cộng đồng”.

(

(Ferrels và John Fraedrich)Ferrels và John Fraedrich)

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

 Là những nguyên tắc và chuẩn mực

có tác dụng hướng dẫn hành vi trong mối quan hệ kinh doanh

 Chúng được những người hữu quan (như người đầu tư, khách hàng, người quản lý, người lao động, đại diện cơ quan pháp lý, cộng đồng dân

cư, đối tác, đối thủ…) sử dụng để phán xét một hành động cụ thể là đúng hay sai, hợp đạo đức hay phi đạo đức.

ĐẠO ĐỨC KINH DOANH

2 Xâm phạm bí mật kinh doanh

3 Thông tin nhiễu về đối thủ để trục lợi…”

1.2.2 Vai trò của ĐĐKD

- Đạo đức kinh doanh góp phần tạo sự tin

-tưởng , tận tâm và gắn kết của nhân viên.

Đạo đức kinh doanh góp phần làm hài lòng (tin tưởng, thỏa mãn) khách hàng, đối tác.

Đạo đức kinh doanh góp

phần tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp.

- Đạo đức kinh doanh góp phần vào sự

vững mạnh của nền kinh tế quốc gia

5

1.3- VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG

KINH DOANH

 Vấn đề đạo đức (được tiếp cận từ góc độ đạo

đức) là một hoàn cảnh, trường hợp, tình huống

một cá nhân, tổ chức gặp phải những khó khăn hay ở tình thế khó xử khi phải lựa chọn một trong nhiều cách hành động khác nhau dựa trên tiêu chí về sự đúng-sai theo cách quan niệm phổ biến, chính thức của xã hội đối với hành vi trong các trường hợp tương tự - các

chuẩn mực đạo lý xã hội.

 Vấn đề “an toàn thực phẩm”, vấn đề “an toàn” trong lao động, vấn đề “ô nhiễm môi trường”…

Vấn đề đạo đức có thể xảy ra vì rất nhiều

nguyên nhân, từ nhiều khía cạnh khác nhau:

QUẢN LÝ

Vấn đề đạo đức có thể nảy sinh từ những mâu thuẫn về lợi ích do liên quan đến quyền lực:

 Mâu thuẫn có thể xuất hiện giữa lợi ích của người quản lý và của chủ sở hữu

 Mâu thuẫn có thể nảy sinh do bất đồng lợi ích giữa người quản lý và người lao động.

 Mâu thuẫn có thể nảy sinh giữa người quản lý và khách hàng.

 Quảng cáo sai sự thật, thiếu văn hoá

 Bán phá giá

 Những chương trình khuyến mãi, bốc thăm trúng thưởngthiếu trung thực

NHÂN LỰC

 Phân biệt đối xử trong tuyển dụng,

bố trí, đánh giá, đãi ngộ nhân viên

 Vi phạm các chính sách trong luật lao động

 Xem nhẹ những vấn đề liên quan đến người lao động dẫn đến việc gây áp lực hoặc tâm lý tiêu cực, bất lợi cho người lao động

KẾ TOÁN, TÀI CHÍNH

 Cung cấp những thông tin, số liệu về tình trạng tài chính cuả DN không trung thực cho cơ quan quản lý và cổ đông bên ngoaì

 Lợi dụng những khe hở trong hệ thống luật pháp để luồn lách, trốn thuế

 Lợi dụng và lạm dụng các nguồn tài sản của DN vì mục đích riêng

 Cung cấp số liệu báo cáo sai trong nội bộ DN

Cách xử lý vấn đề đạo đức của doanh nghiệp thể hiện quan điểm đạo đức của DN và nó ảnh hưởng quyết định đến uy tín của DN trên thương trường

VẤN ĐỀ ĐẠO ĐỨC TRONG KINH DOANH

1.4 XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIAO ƯỚC ĐẠO ĐỨC



1.4 XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIAO



1.4 XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIAO ƯỚC

Các chuẩn mực đạo đức được cụ thể hóa thành hệ thống các giao ước đạo đức để tạo thuận lợi cho thành viên tổ chức trong quá trình triển khai

Để các chương trình giao ước đạo đức có hiệu lực trong thực tế, chúng cần lưu ý

 Thiết lập hệ thống giám sát, thanh tra và báo cáo về những hành vi sai lầm

 Nhất quán và kiên trì trong việc thi hành các chuẩn mực, tiêu chuẩn và biện pháp xử lý

 Thường xuyên đổi mới và hoàn thiện các chương trình giao ước đạo đức

“ * Làm khách hàng hài lòng: Tận tuỵ với khách hàng và luôn phấn đấu để đáp ứng tốt nhất những nhu cầu, vượt trên mong đợi của họ.

* Đề cao đạo đức kinh doanh: Mỗi nhân viên là một đại diện của Công ty, có nghĩa vụ tuân thủ đạo đức kinh doanh cao nhất, luôn hợp tác, cởi mở và thân thiện với đồng nghiệp, đóng góp cho cộng đồng và xã hội…”

Tầm nhìn FPT (Điều lệ FPT 1988)

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA

DOANH NGHIỆP THỰC CHẤT LÀ GÌ?

QUAN ĐIỂM HỆ

THỐNG

 - Doanh nghiệp là 1 hệ thống

 Hệ thống này là 1 hệ thống mở.

 Các hệ thống có sự tương tác qua lại

 Các hệ thống này hoạt động, tồn tại và phát triển trong một khu vực, môi trường (xã hội)

KHÁI NIỆM

 được hiểu là sự cam kết của

DN đóng góp cho việc phát triển kinh tế một cách bền vững, thông qua những việc làm nâng cao chất lượng đời sống của người lao động và các thành viên gia đình họ, cho cộng đồng và cho toàn xã hội theo cách có lợi cho cả

DN cũng như phát triển chung của xã hội.

CSR- Corporate Social Responsibility)

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP THỰC CHẤT LÀ GÌ?

Kinh doanh tốt

Công dân toàn cầu

Doanh nhân

Đạo đức kinh doanh

Quản trị mang tính trách nhiệm

Làm việc tốt bằng cách làm tốt

…

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP

THỰC CHẤT LÀ GÌ?

 Một doanh nghiệp có trách nhiệm là doanh nghiệp biết lắng nghe các bên tham gia và đáp ứng một cách trung thực các quan ngại của họ.

2 TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH

NGHIỆP



phải thực hiện đối với xã hội nhằm đạt được nhiều nhất

những tác động tích cực và giảm tối thiểu các tác động tiêu cực đối với xã hội.

TNXH của DN : là lựa chọn các hành động nhằm bảo vệ

và cải thiện các lợi ích của xã hội trong quá trình tìm kiếm lợi ích cho mình.”

Toàn bộ trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp có thể

được tóm tắt trong câu “Kiếm lợi nhuận và tuân thủ luật pháp”.

TNXH là cam kết của DN đối với xã hội

ĐĐKD là quy tắc ứng xử của DN trong KD

NHỮNG ĐIỀU KIỆN

ĐỂ DN PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

1 Tuân thủ qui định, pháp luật, chế độ, chính sách nhà nước.

2 Tuân thủ những chuẩn mực về bảo vệ môi trường.

3 Bình đẳng về nam, nữ Công bằng trong lao động, đạo đức trong kinh doanh

4 Quyền lợi và trách nhiệm lao động phải tương xứng với nhau.

5 Luôn hướng đến sự phát triển nhân viên, phát triển DN trong lợi ích phát triển cộng đồng

CÁC CẤP BẬC TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI

TNXH tự do

Các trách nhiệm theo qui định

Các trách nhiệm theo luật pháp

Các trách nhiệm về kinh tế

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP THỰC CHẤT LÀ GÌ?

 CSR cho rằng các doanh nghiệp không những có trách nhiệm là tối đa hóa lợi nhuận mà còn ghi nhận các yêu cầu của các bên tham gia như nhân viên, khách hàng, nhóm nhân khẩu học và ngay cả những vùng, miền mà doanh nghiệp kinh doanh.

 Pricewaterhouse Coopers, 2004

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI CỦA DOANH NGHIỆP THỰC CHẤT LÀ GÌ?

 CSR là sự cam kết của doanh nghiệp về việc đóng góp vào sự phát triển nền kinh tế một cách bền vững, làm việc với nhân viên, với gia đình của họ, và với cộng đồng địa phương và cho toàn xã hội để cải thiện chất lượng cuộc sống theo hướng tốt cho kinh doanh và cho phát triển quốc tế

CSR liên quan với tất cả các hoạt

động

 Quản trị doanh nghiệp và đạo đức doanh nghiệp

 Tuân thủ các nguyên tắc thương mại công bằng hoặc cạnh tranh công bằng

 Các biện pháp chống hối lộ và chống tham nhũng

• Nguồn nhân lực

 Sức khỏe và an toàn, nhân quyền, duy trì nguồn nhân lực

 Tạo công việc và phát triển các kỹ năng

 Quản lý môi trường

 Sử dụng nguồn nước /đất/ô nhiễm/ thay đổi khí hậu

 Doanh nghiệp làm từ thiện và tình nguyện viên

 Quản lý chuỗi cung ứng

 Các nhà đầu tư

CÁC BÊN THAM GIA

57

QUAN ĐIỂM TRUYỀN THỐNG VỀ CÁC BÊN

CÁC BÊN THAM GIA – HỌ LÀ AI?

61

Giáo dục

kinhdoanh

Các cổ đông

Hội đồng quản trị

Hiệp hội thương mai

Cơ quan lập quy

XÂY DỰNG THƯƠNG HIỆU BỀN VỮNG VÀ TIẾP

THỊ CHO SỰ THÂN THIỆN MÔI TRƯỜNG

64

TIẾP THỊ CHO BỀN VỮNG

65

TIẾP THỊ CHO SỰ THÂN THIỆN VỚI MÔI TRƯỜNG

QUẢN LÝ ĐỂ BỀN VỮNG VAI TRÒ CỦA ĐỔI MỚI DOANH NGHIỆP

hệ thống chiến lược, lãnh đạo, đổi mới và công nghệ

3Ps: Con người – Trái đất – Lợi nhuận

3Es: Công bằng – Môi trường –Kinh tế

MỐI QUAN HỆ GIỮA ĐẠO ĐỨC KD – VĂN HÓA DN –

Trách nhiệm xã hội Văn hóa DN

HỘI NGHỊ LIÊN HỢP QUỐC VỀ MÔI TRƯỜNG CON

NGƯỜI

“Khủng hoảng môi trường mà cả thế giới đang đương đầu,

rõ ràng ắt phải thay đổi sâu sắc vận mệnh tương lai của hành tinh chúng ta Không một ai trong chúng ta, dù ở địa

vị, sức mạnh, hay hoàn cảnh nào, có thể giữ nguyên không

THỰC TRẠNG TNXH CỦA DN VIỆT NAM

THỰC TRẠNG TNXH CỦA DN VIỆT NAM

chế.

thuật để thực hiện

thực hiện TNXH với những điều khoản trong bộ Luật Lao Động.

hạn chế việc thực hiện TNXH.

QUAN ĐIỂM THỰC HIỆN TNXH CỦA DN VIET NAM

hoạt động kinh doanh cho thật tốt, thu lại lợi nhuận, đảm bảo đời sống công nhân, mang lại nhiều sản phẩm, phúc lợi cho xã hội.

nghĩa vụ đối với nhà nước

Quan điểm 1 :

QUAN ĐIỂM THỰC HIỆN TNXH CỦA DN VIET NAM

-DN phải thể hiện sự chủ động trong hoạt động kinh doanh cho thật tốt, mang lại nhiều sản phẩm, phúc lợi cho xã hội.

-Tôn trọng pháp luật và thực hiện tốt nghĩa

vụ đối với nhà nước

-Xã hội, cộng đồng đã tạo điều kiện cho DN hoạt động kinh doanh tốt thì DN phải có trách nhiệm đóng góp lại cho cộng đồng, cho xã hội Thông qua đó, DN sẽ có nhiều điều kiện để tái sản xuất, tối đa hóa thị phần và lợi nhuận.

Như vậy DN đã thực hiện tốt TNXH.

Quan điểm 2 :

NHỮNG LỢI ÍCH, KHÓ KHĂN KHI DN THỰC HIỆN TNXH

LỢI ÍCH

trong khu vực thị trường, trong cộng đồng

bất trắc trong môi trường kinh doanh.

KHÓ KHĂN

trách nhiệm XH

MỘT SỐ TRÁCH NHIỆM XH

3.Trách nhiệm về các nghĩa vụ

4 Các trách nhiệm khác…

TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI

THẢO LUẬN

THẢO LUẬN

động thực hiện trách nhiệm xã hội tại cơ quan của bạn Phân tích khi

DN thực hiện những trách nhiệm

xã hội đó sẽ mang lại lợi ích kinh

tế thiết thực nào cho hoạt động kinh doanh?

THẢO LUẬN

2 Hãy đề xuất các biện pháp để khắc phục các khó khăn khi DN thực hiện TNXH

3 Theo bạn hoạt động PR (Public Relation) có phải là một trong những hoạt động của việc thực hiện TNXH của DN hay không?

THỰC HÀNH

CHÚNG TA CÙNG TRAO ĐỔI

Trên cơ sở lý luận về đạo đức kinh doanh, anh, chị hãy xây dựng :

1/ Những chuẩn mực, nguyên tắc thể hiện đạo đức nghề nghiệp của bản thân.

2/ Bộ qui tắc về đạo đức kinh doanh cho tổ chức mình (Doanh nghiệp, bệnh viện, trường học)

TÀI LIỆU TÀI LIỆU

DOANH NGHIỆP VÀ ĐẠO ĐỨC Jérôme Ballet – Francoise De Bry

NXB Thế giới – 2005

NGHIÊN CỨU

1/ Từ nền kinh tế theo luân lý đến đạo đức trong kinh doanh được hiểu như thế nào?

2/ Trường phái của Mỹ và những trường phái khác của đạo đức kinh doanh Đánh giá DN như thế nào?

3/ Đạo đức và việc quản lý con người trong doanh nghiệp.