Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía bắc theo chuẩn nghề nghiệp TT

Xuất phát từ các lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp” để n

MỞ ĐẦU

1 Lý do lựa chọn đề tài luận án

Trong giáo dục hiện đại, vai trò của người giáo viên đang cónhững thay đổi lớn, đó là: có trách nhiệm nặng hơn trong việc lựa chọnnội dung, phương pháp dạy học và giáo dục, chuyển mạnh từ chỗ truyềnthụ kiến thức sang tổ chức việc học của học sinh, sử dụng đến mức tối

đa những nguồn tri thức trong xã hội, sử dụng rộng rãi hơn nhữngphương tiện dạy học hiện đại Vì vậy, UNESCO đã khuyến nghị đốivới các quốc gia về chính sách xây dựng đội ngũ giáo viên đủ năng lựcđáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục [115] Trong xu thế chung đó, để tổchức tốt hoạt động nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non, giáoviên mầm non phải được đào tạo, bồi dưỡng về năng lực sư phạm, phùhợp với chuẩn nghề nghiệp của họ

Theo quan điểm “giáo dục suốt đời”, để giáo viên mầm non(GVMN) phát triển liên tục từ kết quả đào tạo ban đầu, họ phải đượcthường xuyên bổ sung, cập nhật những kiến thức, kỹ năng, phươngpháp giáo dục mới Chỉ có như vậy GVMN mới có năng lực sư phạm(NLSP) đủ đáp ứng nhu cầu đổi mới và phát triển GDMN Trongnhững năm gần đây, ở các tỉnh miền núi phía Bắc, để đáp ứng yêucầu mở rộng quy mô mạng lưới GDMN, tăng tỷ lệ huy động trẻ tớitrường, các địa phương phải đẩy mạnh tuyển dụng giáo viên mới.Trong bối cảnh đó, để GVMN đạt chuẩn, tất yếu, ngành giáo dục cácđịa phương phải đẩy mạnh hoạt động bồi dương NLSP cho GVMN.Điều đó nói lên vai trò hết sức quan trọng của hoạt động bồi dưỡngGVMN đối với sự phát triển đội ngũ GVMN và chất lượng GDMN ởcác tỉnh miền núi phía Bắc

Hàng năm sở Giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) của các tỉnh miềnnúi phía Bắc đều bố trí thời gian dành cho hoạt động bồi dưỡng NLSPcho GVMN, nhưng chất lượng và hiệu quả bồi dưỡng chưa cao Thực

tế, khá nhiều GVMN cần được nâng cao trình độ NLSP nhưng khi được

cử tham gia các lớp bồi dưỡng do sở, phòng GD&ĐT tổ chức thường cóbiểu hiện miễn cưỡng, thiếu tích cực, nhiệt tình học tập Sau mỗi đợt tậphuấn, bồi dưỡng, nhìn chung GVMN ít có những chuyển biến rõ nét vềtrình độ kiến thức, kỹ năng sư phạm, cũng như khả năng vận dụngnhững kiến thức, kỹ năng đó vào thực tế công tác nuôi dưỡng, chămsóc, giáo dục trẻ mầm non Vì vậy, cần phải nghiên cứu để tìm ra biệnpháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động bồi dưỡng NLSP choGVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc

Mô hình quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở cáctỉnh miền núi phía Bắc chưa được định hình rõ nét Hoạt động bồidưỡng NLSP có thể được lồng ghép với bồi dưỡng về các vấn đề chínhtrị, xã hội, pháp luật, quy định của ngành Việc xác định mục tiêu,chương trình, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức bồi dưỡngNLSP cho GVMN thường thiên về dựa vào khả năng của sở, phòngGD&ĐT trong việc huy động các nguồn lực về con người, tài liệu, tàichính…, chưa tính đến đầy đủ nhu cầu của người được bồi dưỡng theochuẩn nghề nghiệp, chưa phát huy được vai trò của bồi dưỡng tại trường

và tự bồi dưỡng của giáo viên Điều đó nói lên những hạn chế, bất cậptrong quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miềnnúi phía Bắc Vì vậy, cần phải nghiên cứu những cơ sở lý luận và thựctiễn về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghềnghiệp để góp phần khắc phụ những hạn chế, bất cập nêu trên

Hiện nay, đã có khá nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến vấn

đề bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho giáo viên.Phần lớn những công trình đó đã chỉ ra rằng, xác lập mô hình bồi dưỡngNLSP cho giáo viên là một nhiệm vụ khó khăn; quản lý hoạt động bồidưỡng NLSP cho giáo viên phải phù hợp với đặc thù đội ngũ giáo viêntừng cấp, từng vùng miền Trong khi đó, những công trình nghiên cứu

về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núiphía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp thì còn thiếu vắng

Xuất phát từ các lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Quản

lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp” để nghiên cứu.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu

Luận giải cơ sở lý luận, thực tiễn để đề xuất biện pháp quản lýhoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắctheo chuẩn nghề nghiệp, góp phần nâng cao kết quả bồi dưỡng NLSP,đáp ứng yêu cầu chuẩn hóa đội ngũ GVMN trong quá trình đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục

Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận giải cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSPcho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

Điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồidưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩnnghề nghiệp

Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP choGVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp.

Tổ chức khảo nghiệm và thử nghiệm để khẳng định tính đúngđắn, khả thi, hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Khách thể nghiên cứu

Qúa trình quản lý hoạt động bồi dưỡng GVMN ở các tỉnh miềnnúi phía Bắc

Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miềnnúi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

Giới hạn phạm vi nghiên cứu

Phạm vi về nội dung: Nghiên cứu quản lý hoạt động bồi dưỡng

NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp tại các lớp bồi dưỡng tậptrung ở cấp huyện và bồi dưỡng, tự bồi dưỡng ở trường mầm non trênđịa bàn của các tỉnh miền núi phía Bắc

Phạm vi về không gian: Địa bàn nghiên cứu bao gồm các tỉnh

Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn và Yên Bái (tức là 4/10 tỉnh thuộc vùngmiền núi phía Bắc, theo quy hoạch phát triển kinh tế đã được Chính phủthông qua)

Phạm vi về thời gian: Các tư liệu, số liệu phục vụ nghiên cứu

luận án trong thời gian từ 2016 đến nay

4 Giả thuyết khoa học

Quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miềnnúi phía Bắc đã vượt qua không ít khó khăn, trở ngại để đạt được nhữngthành công, nhưng chất lượng, hiệu quả còn có những hạn chế nhấtđịnh Nếu bộ máy quản lý giáo dục (QLGD) ở các tỉnh miền núi phíaBắc căn cứ vào nhu cầu nâng cao trình độ nắm vững và vận dụng kiếnthức, kỹ năng, thái độ chuyên môn của GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

để xác định mục tiêu, kế hoạch, chương trình, nội dung, phương phápbồi dưỡng, thực hiện kết hợp các hình thức tổ chức bồi dưỡng theohướng coi trọng bồi dưỡng dựa vào trường mầm non thì sẽ quản lý mộtcách có hiệu quả hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnhmiền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của

Đảng Cộng sản Việt Nam về giáo dục và QLGD Từ đó, đề tài lựa chọncác quan điểm tiếp cận chủ yếu sau: Tiếp cận hệ thống - cấu trúc, tiếpcận hoạt động, tiếp cận năng lực, tiếp cận đảm bảo chất lượng giáo dục,tiếp cận thực tiễn.

Các phương pháp nghiên cứu

Sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu của khoa họcchuyên ngành, bao gồm các phương pháp nghiên cứu cụ thể như sau:

Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Phân tích, tổng hợp, khái quát hoá các văn bản QLGD và cáccông trình khoa học về bồi dưỡng, quản lý bồi dưỡng NLSP choGVMN theo chuẩn nghề nghiệp, các văn kiện, chỉ thị, nghị quyết, củaĐảng, Nhà nước, của Bộ GD&ĐT về các nội dung có liên quan đếnquản lý bồi dưỡng GVMN

Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp: Phương pháp điềutra bằng phiếu hỏi, với1428 khách thể (154 cán bộ quản lý (CBQL);

1274 GVMN), tọa đàm, trao đổi, nghiên cứu sản phẩm, quan sát sưphạm, phân tích nhận định độc lập, phương pháp chuyên gia, khảonghiệm, thử nghiệm

Nhóm các phương pháp nghiên cứu hỗ trợ

Trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận án sử dụng các phươngpháp thống kê toán học để xử lý số liệu làm minh chứng cho nhữngnhận định, đánh giá của đề tài và khảo nghiệm, thử nghiệm các biệnpháp được đề xuất

6 Những đóng góp mới của luận án

Một là, xây dựng được khung lý luận cho việc nghiên cứu vềquản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghềnghiệp, trong đó chỉ rõ khái niệm, nội dung quản lý và các yếu tố tácđộng đến quản lý hoạt động này

Hai là, phát hiện được đặc điểm, chỉ rõ ưu điểm, hạn chế vànguyên nhân trong quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ởcác tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

Ba là, đề xuất được 7 biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡngNLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp, có tính cần thiết, tính khảthi cao, phù hợp với bối cảnh GDMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc

7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

Luận án góp phần làm sáng tỏ vấn đề lý luận về hoạt động bồidưỡng và quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn

nghề nghiệp, từ đó cung cấp những luận cứ khoa học để thực hiện chuẩnhóa đội ngũ GVMN Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấpnhững cơ sở lý luận cho lãnh đạo sở, phòng GD&ĐT ở các tỉnh miềnnúi phía Bắc và hiệu trưởng các trường mầm non tại địa bàn này tiếnhành quản lý có kết quả hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theochuẩn nghề nghiệp, đồng thời có thể dùng làm tài liệu kham khảo trongđào tạo, bồi dưỡng GVMN trên cả nước.

8 Kết cấu của luận án

Luận án gồm: Phần mở đầu, 4 chương (14 tiết), kết luận vàkiến nghị, danh mục công trình đã công bố, danh mục tài liệu thamkhảo, phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Những công trình nghiên cứu của các tác giả nước ngoài

và Việt Nam có liên quan đến đề tài luận án

1.1.1 Hướng nghiên cứu về hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên

Ở nước ngoài, có khá nhiều nhà quản lý, nhà khoa học đề cập tới

sự cần thiết phải bồi dưỡng NLSP cho giáo viên và chỉ ra mục tiêu, nộidung, hình thức tiến hành hoạt động này, trong đó có thể kể đến: RajaRoy Sing (1991), Michael Fullan, Andy Hargreaves (1992), E.A.Pankô (1995), Paul Hersey và Ken Blanc Hard (1995), Pierre Besnard

và Bernard Lietard (1998), Belyaeva E.N (2014) và các báo cáo củaUNESCO (2004), (2007)

Ở Việt Nam, có nhiều tác giả và công trình khoa học đề cập đến

các khía cạnh khác nhau của bồi dưỡng giáo viên đáp ứng yêu cầu đổimới giáo dục Ở đây có thể kể đến các tác giả: Bùi Văn Quân (2005),Bùi Minh Hiền,Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006),Đặng HuỳnhMai (2006), Lê Khánh Tuấn (2006), Nguyễn Trí (2007), Mông Kí Slay(2007), Bùi Thị Ngọc Diệp (2008),Vũ Đình Chuẩn (2008), Vũ MinhHùng (2008), Phạm Minh Mục (2009), Trần Bá Hoành (2010), Lê VănChín (2012), Nguyễn Hoài Thu (2014), Trần Thị Yên (2016), Mai ThịYến Lan (2017), Trần Đăng Khởi (2019)

1.1.2 Hướng nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên

Ở nước ngoài, có nhiều tác giả quan tâm đến vấn đề quản lý bồi

dưỡng năng lực chuyên môn trong quá trình quản lý nhân sự, trong đó

có thể kể đến: William E Blank (1982), James Donnoelly, JamesGibson và John Ivancevich (1987), Derek Torrington, Laura Hall(1995), Michael Armstrong (1997), Vladimir Gasskov (2000), Jean -Marc Denommé và Madeleine Roy (2000), Kim Jang Ho (2005),

Ponomarev O.N (2012),

Ở Việt Nam, có khá nhiều tác giả đề cập tới quản lý bồi dưỡng

NLSP cho giáo viên, trong đó có thể kể đến: Nguyễn Phúc Châu (2005),Nguyễn Sĩ Thư (2006), Lục Thị Nga (2007), Trần Thanh Phúc (2008),Nguyễn Văn Tân (2011), Tôn Thị Tâm (2012), Trương Thị Thu Yến(2012), Nguyễn Thị Bình (2013), Nguyễn Thị Thu Thủy (2013),Nguyễn Tiến Phúc (2015), Lê Thị Thanh Thủy (2016), Nguyễn ThịTuyết (2017),…

Bên cạnh đó, còn có các tác giả bàn về quản lý hoạt động bồidưỡng NLSP cho GVMN như: Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn ThịTuất (1996), Trần Thị Ngọc Chúc (2006), Phạm Thị Loan (2009), TrầnThị Ngọc Trâm (2011), Nguyễn Thị Như Mai (2012), Nguyễn Thị XuânSơn (2012), Nguyễn Thị Bạch Mai và Ngô Quang Sơn (2014), TrầnCông Phong, Trịnh Thị Hoa, Trương Xuân Cảnh, Võ Thùy Linh(2019),

1.2 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố

và những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

1.2.1 Khái quát kết quả chủ yếu của các công trình đã công bố

(1) Các nhà quản lý, nhà khoa học luôn đánh giá cao vai trò củagiáo viên trong ĐBCL giáo dục Để làm tròn trách nhiệm xã hội củamình và thích ứng với sự phát triển giáo dục, giáo viên phải học tậpsuốt đời và không ngừng được bồi dưỡng về phẩm chất và năng lựcnghề nghiệp (2) Nhiều tác giả quan niệm: NLSP của giáo viên là tiêuchí cốt lõi để đánh giá chất lượng nhân lực giáo dục, là nội dung quantrọng trong chuẩn hóa đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp.(3) ỞViệt Nam đã xuất hiện xu hướng chuyển từ bồi dưỡng tập trung sangbồi dưỡng dựa vào nhà trường, với nội dung, phương pháp, cách thứcbồi dưỡng thiết thực, sát thực tế dạy học nhằm nâng cao trình độ NLSPcủa giáo viên, đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục hiện nay (4) Để quản

lý có kết quả hoạt động bồi dưỡng NLSP cho giáo viên, bộ máy quản

lý phải dựa trên phân tích hoạt động nghề nghiệp sư phạm, từ đó xácđịnh chuẩn nghề nghiệp và khung năng lực của giáo viên Căn cứ vào

đó, các chủ thể quản lý tìm hiểu nhu cầu bồi dưỡng, xây dựng hồ sơ

năng lực của giáo viên, xác định nội dung, phương pháp, hình thức bồidưỡng cho phù hợp (5) Một số công trình khoa học đã đề cập đến môhình bồi dưỡng NLSP cho giáo viên, đó là: bồi dưỡng theo khả năngcung cấp của cơ quan bồi dưỡng và bồi dưỡng định hướng nhu cầu củangười được bồi dưỡng.(6) Để bồi dưỡng NLSP cho GVMN một cách

có kết quả, biện pháp quản lý cần hướng vào: Nâng cao nhận thức củaCBQL và GVMN về công tác bồi dưỡng giáo viên; xác định kế hoạch,nội dung bồi dưỡng phù hợp với thực tế; chuẩn bị đội ngũ giảng viên,kết hợp linh hoạt, hiệu quả các phương pháp và hình thức bồi dưỡng;thúc đẩy tự bồi dưỡng của giáo viên, tăng cường kiểm tra đánh giáhoạt động bồi dưỡng GVMN

1.2.2 Những vấn đề đặt ra luận án cần tiếp tục giải quyết

Một là, làm rõ khái niệm, nội dung, yếu tố tác động đến quản lý

hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

Hai là, làm rõ thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho

GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

Ba là, cần đề xuất những biện pháp quản lý hoạt động bồi

dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩnnghề nghiệp

Kết luận chương 1

Xung quanh các vấn đề hoạt động bồi dưỡng và quản lý hoạtđộng bồi dưỡng giáo viên đã có nhiều công trình nghiên cứu của các tácgiả ở cả trong và ngoài nước Những công trình này có thể được kế thừa

và phát triển trong nghiên cứu về quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSPcho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.1.1 Năng lực sư phạm của giáo viên mầm non

Năng lực sư phạm của GVMN là khả năng huy động và vận dụng

tổ hợp các kiến thức, kỹ năng và thái độ của cá nhân vào hoạt độngchuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, đảm bảo cho hoạt động đó đạt tới

thành công, đồng thời thúc đẩy sự phát triển chuyên môn của bản thângiáo viên.

Để đánh giá NLSP của GVMN cần dựa vào khung năng lực – đó

là hệ thống tổ hợp kiến thức, kỹ năng, thái độ được cụ thể hóa vào cáchành vi cần thiết của cá nhân ở vị trí việc làm do GVMN đảm nhiệm

2.1.2 Chuẩn nghề nghiệp của giáo viên mầm non

Chuẩn nghề nghiệp GVMN là hệ thống tiêu chuẩn, tiêu chí, do cơquan quản lý có thẩm quyền ban hành, quy định về phẩm chất, năng lực

mà giáo viên cần đạt được để thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc,giáo dục trẻ em trong các cơ sở GDMN

2.1.3 Khái niệm, đặc điểm hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.1.3.1 Khái niệm

Hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

là tiến hành bổ sung, cập nhật, nâng cao tổ hợp kiến thức, kỹ năng, thái

độ sư phạm để phát triển trình độ chuyên môn theo khung năng lực vànâng cao được kết quả hoạt động nghề nghiệp của GVMN

2.1.3.2 Đặc điểm

Hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

có những đặc điểm sau: (1) thường có sự phân hóa về đối tượng bồidưỡng,(2) tồn tại trong mối quan hệ thống nhất giữa đào tạo, bồi dưỡng

và tự bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, (3) được tổ chức theo chu kỳ,(4) thường được thực hiện theo các mô hình: bồi dưỡng theo khả năngcung cấp của cơ quan bồi dưỡng; bồi dưỡng định hướng nhu cầu củaGVMN, (5) đang diễn ra xu hướng chuyển từ bồi dưỡng tập trung là chủyếu sang bồi dưỡng dựa vào nhà trường là chủ yếu

2.2 Những vấn đề lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.2.1 Khái niệm quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

Quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghềnghiệp là những tác động có mục đích, có tổ chức của các chủ thểQLGD đến hoạt động bổ sung, cập nhật, nâng cao tổ hợp kiến thức, kỹnăng, thái độ sư phạm để phát triển trình độ chuyên môn theo khungnăng lực và nâng cao được kết quả hoạt động nghề nghiệp của GVMN

2.2.2 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.2.2.1 Tổ chức xác lập mục tiêu, yêu cầu bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

(1) Tổ chức xây dựng bộ tiêu chí đánh giá NLSP của GVMN dựatrên chuẩn nghề nghiệp và khung năng lực hiện hành (2) Tổ chức thuthập, tổng hợp thông tin về nhu cầu bồi dưỡng NLSP cho GVMN (3)Xác lập mục tiêu, yêu cầu hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theotừng loại đối tượng bồi dưỡng.

2.2.2.2 Tổ chức xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

(1) Cụ thể hóa chương trình bồi dưỡng thường xuyên của BộGD&ĐT vào chương trình bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các địaphương.(2) Thực hiện phân cấp quản lý trong xây dựng kế hoạch hoạtđộng bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp.(3) Chỉ đạocác cơ sở GDMN tổ chức cho giáo viên đăng ký chỉ tiêu, kế hoạch tựbồi dưỡng về NLSP

2.2.2.3 Tổ chức nhân lực tham gia hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non

(1) Tổ chức lực lượng biên soạn tài liệu bồi dưỡng NLSP choGVMN theo chuẩn nghề nghiệp (2) Tổ chức, điều hành lực lượnggiảng viên, báo cáo viên tiến hành các hoạt động bồi dưỡng tập trungcho GVMN (3) Tổ chức lớp bồi dưỡng tập trung theo phân loại đốitượng bồi dưỡng

2.2.2.4 Chỉ đạo thực hiện nội dung, phương pháp, hình thức và phương tiện dạy học tại các lớp bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non

(1) Chỉ đạo đổi mới nội dung bồi dưỡng GVMN đáp ứng yêu cầuphát triển năng lực người được bồi dưỡng (2) Chỉ đạo vận dụng cácphương pháp dạy học tích cực, tăng cường các hình thức thảo luận, thựchành… trong bồi dưỡng NLSP cho GVMN (3) Đảm bảo trang bị,phương tiện kỹ thuật trong hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN

2.2.2.5 Tổ chức mở rộng hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non dựa vào nhà trường

(1) Chỉ đạo các cơ sở GDMN tích cực, chủ động, thống nhấttrong tổ chức cho giáo viên nghiên cứu, học tập, thảo luận các chuyên

đề chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm (2) Chỉ đạo nâng cao chất lượngsinh hoạt chuyên môn của các tổ, nhóm giáo viên ở trường mầm non.(3) Tổ chức cho giáo viên bồi dưỡng lẫn nhau về ứng dụng công nghệthông tin, tạo hình, âm nhạc, múa, văn học nghệ thuật, ngoại ngữ và

tiếng dân tộc (4) Đôn đốc và tạo điều kiện cho giáo viên tự học tập, tựrèn luyện, tự đúc rút kinh nghiệm hoạt động sư phạm.

2.2.2.6 Kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

(1) Thực hiện phân cấp trong tổ chức kiểm tra, đánh giá hoạtđộng bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp (2) Thựchiện kết hợp giữa kiểm tra hoạt động bồi dưỡng NLSP với đánh giá giáoviên theo năng lực làm việc và kết quả thực hiện nhiệm vụ (3) Chỉ đạoviệc thực hiện nền nếp đánh giá, phân loại GVMN theo chuẩn nghề nghiệp

2.3 Những yếu tố tác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.3.1 Tác động từ việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển giáo dục mầm non và xây dựng đội ngũ giáo viên mầm non

2.3.2 Tác động từ điều kiện kinh tế, văn hóa, xã hội của địa phương và đặc điểm về đời sống sinh hoạt, phong tục, tập quán nhân dân

2.3.3 Tác động từ tình hình nguồn nhân lực tham gia bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các địa phương 2.3.4 Tác động từ nhận thức, trách nhiệm và sự đồng thuận của cán bộ, giáo viên đối với nhiệm vụ chuẩn hóa giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

2.3.5 Tác động từ điều kiện cơ sở vật chất - kỹ thuật, tài liệu có thể huy động để tiến hành bồi dưỡng giáo viên mầm non

Kết luận chương 2

Để nâng cao chất lượng GDMN, các chủ thể QLGD phải hếtsức quan tâm đến quá trình hình thành và phát triển NLSP củaGVMN Trong điều kiện hiện nay, để thực hiện chuẩn hóa đội ngũGVMN theo chuẩn nghề nghiệp, bộ máy QLGD từ trung ương đếnđịa phương phải tăng cường hoạt động bồi dưỡng giáo viên với nhiềunội dung, hình thức, phương pháp khác nhau, trong đó trọng tâm làbồi dưỡng NLSP Theo đó, các cấp QLGD phải làm tốt những nộidung quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn

nghề nghiệp, qua đó góp phần tích cực vào nâng cao chất lượngnguồn nhân lực GDMN trong thời kỳ mới

Chương 3

CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG NĂNG LỰC SƯ PHẠM CHO GIÁO VIÊN MẦM NON Ở CÁC TỈNH MIỀN NÚI PHÍA BẮC THEO CHUẨN NGHỀ

NGHIỆP 3.1 Khái quát tình hình giáo dục mầm non và đặc điểm hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

3.1.1 Tình hình giáo dục mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

3.1.2 Đặc điểm hoạt động bồi dưỡng năng lực

sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

Hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phíaBắc theo chuẩn nghề nghiệp thể hiện các đặc điểm: (1) được tổ chức ởnhững địa phương có môi trường xã hội đa ngôn ngữ, đa văn hóa củađồng bào các dân tộc, nhưng còn khó khăn về đời sống kinh tế; (2) giáoviên người DTTS thường chiếm tỷ lệ cao trong đối tượng bồi dưỡng; (3)diễn ra trong điều kiện hầu hết GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc đãđạt trình độ đào tạo từ trung cấp trở lên; (4) loại hình bồi dưỡng tậptrung thường được tổ chức tại các huyện; (5) các dạng năng lực và trình

độ năng lực của từng giáo viên thường phát triển không đều

3.2 Tổ chức điều tra, khảo sát thực trạng

3.2.1 Mục đích điều tra, khảo sát

Làm rõ thực trạng bồi dưỡng và quản lý hoạt động bồidưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnh miền núi phía Bắc theochuẩn nghề nghiệp

3.2.2 Nội dung điều tra, khảo sát

Thu thập thông tin và phân tích thực trạng bồi dưỡng, quản lýhoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN và ảnh hưởng của các yếu tốtác động đến quản lý hoạt động bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở các tỉnhmiền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

3.2.3 Đối tượng, địa bàn, thời gian điều tra, khảo sát

Số lượng khách thể điều tra: 1428 người, trong đó có 154 CBQL;

1274 GVMN tại 4 tỉnh: Cao Bằng, Điện Biên, Lạng Sơn và Yên Bái.Thời gian điều tra, khảo sát: từ tháng 10 - 2018 đến tháng 3 - 2019

3.2.4 Phương pháp điều tra, khảo sát

Phương pháp tọa đàm, trao đổi, nghiên cứu sản phẩm, quan sát

sư phạm, phân tích nhận định độc lập và hồi cứu tư liệu, điều trabằng phiếu

3.3.1 Về thực hiện nội dung bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

3.3.2 Về áp dụng các phương pháp bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

3.3.3 Về các hình thức tổ chức bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc

3.4 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non ở các tỉnh miền núi phía Bắc theo chuẩn nghề nghiệp

3.4.1 Thực trạng tổ chức xác lập mục tiêu, yêu cầu bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

Xác lập mục tiêu, yêu cầu hoạt động bồi dưỡng NLSP choGVMN theo từng loại đối tượng bồi dưỡng được đánh giá ở mức tốt.Trong khi đó, tổ chức xây dựng bộ tiêu chí đánh giá NLSP của GVMNdựa trên chuẩn nghề nghiệp và khung năng lực hiện hành được đánh giámức trung bình

3.4.2 Thực trạng tổ chức xây dựng chương trình, kế hoạch hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non theo chuẩn nghề nghiệp

Thực hiện phân cấp quản lý trong xây dựng kế hoạch hoạt độngbồi dưỡng NLSP cho GVMN theo chuẩn nghề nghiệp được đánh giá ởmức tốt, nhưng việc cụ thể hóa chương trình bồi dưỡng thường xuyêncủa Bộ GD&ĐT vào chương trình bồi dưỡng NLSP cho GVMN ở cácđịa phương chỉ được đánh giá ở mức trung bình

3.4.3 Thực trạng tổ chức nhân lực tham gia hoạt động bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giáo viên mầm non

Tổ chức, điều hành lực lượng giảng viên, báo cáo viên tiến hànhcác hoạt động bồi dưỡng tập trung cho GVMN đánh giá ở mức tốt.Trong khi đó, tổ chức lực lượng biên soạn tài liệu bồi dưỡng NLSP choGVMN theo chuẩn nghề nghiệp được đánh giá thấp hơn