Từ việc tìm hiểu ví dụ trên, Giáo viên dẫn dắt cho học sinh rút ra kết luận chung về các bước làm bài: - Theo em, để làm một bài nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ, ta phải thực hiện cá[r]
Trang 1Ngày soạn: 28 - 08 - 2015
Ngày giảng: Lớp 12A3 ; 12A4
Tiết 18
NGHỊ LUẬN VỀ MỘT BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
A Mục tiờu bài học: : HS đạt được
1 Kiến thức:
- Cảm nhận được vẻ đẹp hựng vĩ, mĩ lệ của thiờn nhiờn miền tõy và nột hào hoa, dũng cảm,
vẻ đẹp bi trỏng của hỡnh tượng người lớnh Tõy Tiến trong bài thơ
- Nắm được những nột đặc sắc về nghệ thuật của bài thơ: Bỳt phỏp lúng mạn, những sỏng tạo về hỡnh ảnh, ngụn ngữ và giọng điệu
2 Kĩ năng: Đọc hiểu tỏc phẩm văn học, Kĩ năng phõn tớch và cảm thụ tỏc phẩm thơ
3 Thỏi độ: Học tập nghiờm tỳc
Từ đó HS hình thành cỏc năng lực
- Tự học
- Thu thập thụng tin, xử lớ thụng tin
- Hợp tỏc
B Trọng tõm
1 Kiến thức:
- Cú kỹ năng vận dụng cỏc thao tỏc phõn tớch, bỡnh luận, chứng minh, so sỏnh…để làm bài nghị luận văn học
- Biết cỏch làm bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
2 Kĩ năng: Rèn luyện năng lực tổng hợp, khái quát, hệ thống hóa các kiến thức đã học
C Chuẩn bị bài học
1 Thầy: Dự kiến cỏc phương phỏp, kĩ thuật dạy học : kết hợp giữa cỏc phương
phỏp, dự ỏn, nờu vấn đề, gợi tỡm và trao đổi thảo luận nhúm, kết hợp với diễn giảng
2 Trũ: Soạn bài
D Tiến trình dạy và học
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Tạo tõm thế:
- Phương phỏp
- Kĩ thuật
- Th i gian ờ
Giới thiệu về tầm quan trọng của
kiểu bài nghị luận về một bài thơ,
đoạn thơ
Hoạt động 2: phõn tớch, cắt nghĩa
Trang 2Giáo viên Học sinh Kiến thức cần đạt Ghi chú
- Cho học sinh đọc
đề 1, 2 trong SGK
- Hướng dẫn học
sinh thảo luận các
câu hỏi:
- Bài thơ ra đời
trong hoàn cảnh
nào?
- Bức tranh thiên
nhiên được miêu tả
như thế nào?
- Nhân vật trữ tình
trong bài thơ có
khác gì hình ảnh
các ẩn sĩ trong thơ
cổ?
-Vì sao nói bài thơ
vừa có chất cổ điển
vừa có chất hiện
đại?
- Hướng dẫn học
sinh thảo luận theo
câu hỏi SGK:
- Hoàn cảnh sáng
tác bài thơ? Xuất xứ
đoạn thơ?
-Khí thế cuộc kháng
chiến được miêu tả
như thế nào?Chi
tiết nào thể hiện rõ
nhất?
-Chỉ ra những
thành công về mặt
nghệ thuật?
-Nhận định chung
về đoạn thơ?
-Giáo viên cho đại
diện nhóm lên bảng
trình bày, Giáo viên
cho lớp tiếp tục nhận
Thảo luận nhóm
-HS lên bảng trình bày, nhận xét
I- Tìm hi u ng li u ể ữ ệ
NL về bài thơ NL về đoạn thơ
1.Tìm hiểu đề bài:
a.Tìm hiểu đề:
- Hoàn cảnh ra đời
- Giá trị nội dung:
+Bức tranh thiên nhiên thơ mộng tuyệt đẹp
+Tâm trạng chủ thể trữ tình: một chiến sĩ cách mạng
nặng lòng lo nỗi
nước nhà.
- Giá trị nghệ thuật: bài thơ vừa đậm chất cổ điển vừa mang tính hiện đại
b.Lập dàn ý:
*.Mở bài: Hoàn
cảnh ra đời: Bài thơ
ra đời vào những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp
*.Thân bài:
- Bức tranh thiên nhiên:
- Hình ảnh chủ thể trữ tình:
- Chất cổ điển hoà quyện với chất hiện đại:
+Yếu tố cổ điển:
thể thơ Đường luật, thi liệu
+Yếu tố hiện đại:
Hình ảnh nhân vật
trữ tình :Lo nỗi
nước nhà, sự phá
cách trong hai câu cuối
- Nhận định về giá trị nội dung và
1.Tìm hiểu đề bài:
a.Tìm hiểu đề:
- Hoàn cảnh ra đời bài thơ
- Khí thế chiến đấu hào hùng, sôi động
-Cách sử dụng thể thơ lục bát điêu luyện
b.Lập dàn ý:
*.Mở bài:
-Giới thiệu hoàn cảnh sáng tác bài thơ, xuất xứ đoạn thơ
*.Thân bài;
- 8 câu đầu:
Quang cảnh chiến đấu sôi động ở Việt Bắc:
- 4 câu sau: Nhớ lại niềm vui khi tin chiến thắng của mọi miền đất nước tiếp nối báo về
- Nghệ thuật: tác giả điêu luyện trong việc sử dụng thể thơ lục bát:
-Nhận định chung:một đoạn thơ hay, nội dung và nghệ thuật đậm chất sử thi
Trang 3xét, bổ sung.
Từ việc tìm hiểu ví
dụ trên, Giáo viên
dẫn dắt cho học sinh
rút ra kết luận chung
về các bước làm bài:
- Theo em, để làm
một bài nghị luận về
một bài thơ, đoạn
thơ, ta phải thực hiện
các bước nào?
-Giáo viên định
hướng, bổ sung, chốt
lại các bước chính
GV hướng dẫn HS
chốt lại phần ghi nhớ
:
- Đối tượng của một
bài văn nghị luận về
thơ?
- Hãy cho biết nội
dung của một bài
nghị luận về thơ?
- Giáo viên nhận xét,
chốt lại và cho học
sinh lưu ý phần ghi
nhớ
nghệ thuật :
*.Kết bài:
-Bài thơ thể hiện sự hài hoà giữa tâm hồn nghệ sĩ và ý chí chiến sĩ
-Là một trong những thi phẩm xuất sắc của thơ ca thời chống Pháp
*.Kết bài: Đoạn thơ
thể hiện không khí cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta một cách cụ thể và sinh động
II Nhận xét
Các bước làm bài nghị lụân về một bài thơ, đoạn thơ:
- Bước 1: Đọc kĩ, cảm nhận chung về tác
phẩm: bài thơ nói về vấn đề gì? Tình cảm của tác giả như thế nào?
- Bước 2: Tìm hiểu sâu tác phẩm ở 2
phương diện: nội dung và nghệ thuật ( chú ý phân tích từ ngữ, hình ảnh, chi tiết nghệ thuật tiêu biểu)
- Bước 3: Lập dàn ý theo các luận điểm đã
tìm được
- Bước 4: Dựa vào dàn ý, viết thành bài
văn
- Các bước tiến hành tương tự như nghị lụân một bài thơ
- Lưu ý thêm : + Vị trí đoạn thơ
+ Ý nghĩa đoạn thơ ( chú ý đặt đoạn trong chỉnh thể cả tác phẩm )
+ Dạng đề thường gặp:
III Ghi nhớ
Hoạt động 3: Luy n t p, c ng c ệ ậ ủ ố
chú
- Giáo viên cho
học sinh độc lập
làm bài trên cơ sở
một số gợi ý sau:
+ Vị trí đoạn trích
+ Nội dung:
IV.LUYỆN TẬP:
1.Bài tập trang 86, SGK
2.Tìm hiểu đề và lập dàn ý đề bài:
Phân tích đoạn thơ sau:
Doanh trại bừng lên hội đuốc hoa
Trang 4Cảnh chiều đẹp
nhưng buồn
Tâm trạng nhớ
quê của tác giả
+ Nghệ thuật: hình
ảnh đối lập, gợi
cảm, âm điệu, tứ
thơ…
- Cho học sinh
trình bày miệng
trước lớp
- Giáo viên nhận
xét, bổ sung
………
Trôi dòng nước lũ hoa đong đưa
(Tây tiến- Quang Dũng
4 Củng cố - Dặn dò:
- Hãy trình bày các bước làm bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ?
- Hãy cho biết đối tượng và nội dung của một bài văn nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ?
- Học sinh về nhà xem lại bài giảng, làm bài luyện tập;
-Soạn bài: Tây tiến
5 Rút kinh nghiệm - bổ sung: