-Do rối loạn trong quá trình sao chép ADN dưới tác động của các yếu tố tự nhiên -Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học -Đa số đột biến có hại, một số có lợi...[r]
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
1.Đột biến gen là gì? Gồm những dạng nào.Cho ví dụ
Là những biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm các dạng :Mất, thêm, thay thế cặp nucleotit
Ví dụ:Lợn con có đầu và chân sau dị dạng
2.Nguyên nhân phát sinh và vai trò của đột biến gen
-Do rối loạn trong quá trình sao chép ADN dưới tác động của các yếu
tố tự nhiên
-Do con người gây đột biến nhân tạo bằng tác nhân vật lý, hóa học
-Đa số đột biến có hại, một số có lợi
Trang 6NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhóm: hoàn thành
Tên dạng biến đổi
a
b
c
Trang 7MỘT SỐ DẠNG ĐỘT BIẾN CẤU TRÚC NST
NST BAN ĐẦU
D C
MẤT ĐOẠNa
NST BỊ BIẾN ĐỔI CẤU TRÚC
Trang 8NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhóm: hoàn thành
Tên dạng biến đổi
a
b
c
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Trang 10NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhóm: hoàn thành
Tên dạng biến đổi
a
b
c
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các
đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Trang 12NST ban đầu NST bị biến đổi cấu trúc
Thảo luận nhóm: hoàn thành
Tên dạng biến đổi
a
b
c
Mất đoạn H
Mất đoạn
Gồm các
đoạn
ABCDEFGH
Lặp lại đoạn BC
Lặp đoạn
Gồm các
đoạn ABCDEFGH
Trình tự đoạn BCD
đổi lại thành đoạn
DCB
Đảo đoạn
Gồm các đoạn
ABCDEFGH
Trang 13Quan sát hình sau: a; b; c Cho biết tên các
Trang 14MÁY BAY MỸ RẢI CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM
Trang 16PHUN THUỐC TRỪ SÂU DÒNG SÔNG BỊ Ô NHIỄM
Trang 17? Nghiên cứu thông tin SGK, kết hợp những hình ảnh quan sát được,có những nguyên nhân chính nào gây biến đổi cấu trúc NST?
Trang 18Chúng ta cần phải làm gì để hạn chế phát sinh đột biến cấu trúc NST?
(Hạn chế được một số bệnh ung thư ở người)
-Sử dụng hợp lí thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ
-Có ý thức phòng chống sử dụng vũ khí hạt nhân, vũ khí hóa học
-Có ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường
Trang 19KHE HỞ MÔI HÀM BÀN TAY MẤT MỘT SỐ NGÓN
BÀN CHÂN MẤT NGÓN
VÀ DÍNH NGÓN
BÀN TAY NHIỀU NGÓN
Trang 20HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )
Trang 21Lúa mạch đột biến Cánh đồng lúa mạch
Sản xuất bia từ lúa mạch Lúa mạch thường
? Đột biến cấu trúc NST có lợi hay có hại?
Trang 22Ví dụ 1: Mất một đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người.( Có hại - Mất đọan)
Ví dụ 2: Enzim thuỷ phân tinh bột ở một giống lúa mạch có hoạt tính
cao hơn nhờ hiện tượng lặp đoạn NST mang gen quy định enzim này (Có lợi- Lặp đọan)
? Nghiên cứu VD 1, VD 2 SGK/66: Chỉ ra đâu là đột biến có lợi, đâu là đột biến có hại? Phân dạng đột biến trong 2 VD đó?
Trang 24- Đột biến cấu trúc NST là những ……… trong cấu trúc NST gồm các dạng: ……… ;
……… ………
-Tác nhân ………… và ……… của ngoại cảnh là nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST.
- Đột biến cấu trúc NST th ờng ………… , nh ng cũng có
tr ờng hợp có lợi.
Chọn các từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào chỗ (… ) trong các đoạn sau:
biến đổi mất đoạn
Ghi nhớ
đảo đoạn
lặp đoạn
hoá học vật lí
có hại
Trang 25BÀI TẬP CỦNG CỐ
* Chọn các câu đúng trong các câu sau:
a Đột biến cấu trúc NST là những biến đổi trong cấu trúc của tế bào.
b Các dạng đột biến cấu trúc NST gồm: mất đoạn, lặp đoạn,
Trang 26HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
Làm bài tập SGK,và học bài cũ.
Soạn bài mới- Bài 23 Đột biến số lượng NST
Trang 28Vì sao đột biến cấu trúc NST thường gây hại cho sinh vật ?
Vì: Trải qua quá trình tiến hóa lâu dài, các gen được sắp xếp hài hòa trên NST Biến đổi cấu trúc NST làm thay đổi số lương và cách sắp xếp gen trên đó nên thường gây hại cho sinh vật
Trang 29HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ:
Làm bài tập SGK,và học bài cũ.
Soạn bài mới- Bài 23 Đột biến số lượng NST
Trang 31Biến đổi trong cấu trúc vật chất DT
Phần lớn gây hại cho SV
Biến đổi trong cấu trúc của gen
Gồm:Mât,thêm thay thê cặp Nu…
Biến đổi trong
CT của NST
Gồm :Mất,lặp, đảo đoạn NST
Trang 32Nguyên nhân gây đột biến cấu trúc NST là gì?
A Do các tác nhân vật lý, hóa học từ môi trường tác
động làm phá vỡ cấu trúc NST
B.Do con người chủ động sử dụng các tác nhân vật
lý, hóa học tác động vào cơ thể sinh vật
C.Do quá trình giao phối ở các sinh vật sinh sản hữu
tính
D.Cả a và b
D
Trang 33Câu:1 Cơ chế phát sinh đột biến cấu trúc NST là do tác dụng của các tác nhân gây đột biến, dẫn đến:
a.Phá vỡ cấu trúc NST
b.Gây ra sự sắp xếp lại các đoạn trên NST
c.NST gia tăng số lượng trong tế bào
d.Cả a và b đều đúng
d
Trang 34Một vài ví dụ về vai trò đột biến cấu trúc NST
+Dạng đột biến lặp đoạn (H 22b-SGK)
+Dạng đột biến mất đoạn (H 22a-SGK)
Mất một đoạn NST 21 gây ung thư máu ở người
.Mất một phần cánh ngắn của NST số 5 ở người gây hội chứng tiếng mèo kêu
.VD:Lặp đoạn 16A ở ruồi giấm làm mắt hình cầu trở thành mắt dẹt Nếu lặp nhiều lần mất hẳn
+Dạng đột biến chuyển đoạn lớn gây chết, làm giảm hoặc mất khả năng sinh sản
.VD: Chuyển đoạn NST số 4 sang NST 14 ở lợn landrat làm giảm 56% khả năng sinh sản
Trang 35Hội chứng “mèo kêu”: (mất đoạn NST số 5)
Trang 36Mắt ruồi giấm có bộ NST bình thường
Mắt ruồi giấm có
một đoạn NST
nhân đôi
Mắt ruồi giấm có một đoạn NST nhân ba
Trang 37QUAN SÁT MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ BIẾN DỊ
Trang 39MỘT SỐ NGUYÊN NHÂN GÂY BIẾN DỊ
NHÀ MÁY ĐIỆN NGUYÊN TỬ SỮA BÒ NHIỄM CHẤT PHÓNG XẠ
PHUN THUỐC TRỪ SÂU DÒNG SÔNG BỊ Ô NHIỄM
Trang 40Chất độc do Mỹ thả xuống Việt Nam
Trang 41Công ty vedan gây ô nhiễm sông Thị Vải
Em có suy nghĩ
gì khi xem những hình ảnh
này?
Trang 42Biến đổi Protein tương ứng
Biến đổi Kiểu hình
Đột biến NST làm biến đổi cấu trúc Prôtêin mà
nó mã hoá gây nên biến đổi kiểu hình.
Nhắc lại mối qua hệ giữa gen và tính trạng?
Biến đổi gen
Trang 43Đột biến cấu trúc NST
? ?
Biến dị không di truyền:
(Thường biến)