TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI CẨM NANG HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG THƯ VIỆN ĐẠI HỌC THỦY LỢI Hà Nội – 2021

Thư viện Đại học Thủy lợi với không gian được bố trí hợp lý, có nguồn tài liệu phong phú, công tác tra cứu, mượn/trả tài liệu thuận lợi, thời gian mở cửa hợp lý, trình độ và thái độ phục

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

-CẨM NANG HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG THƯ VIỆN ĐẠI HỌC THỦY LỢI

Hà Nội – 2021

Mục lục

1.7 Ứng dụng tin học trong nghiệp vụ và quản lý khai

thác thư viện

10

2 Nội quy của thư viện hướng dẫn sử dụng các dịch vụ

tại thư viện

14

5.4 Khu vực đọc tại chỗ 29

8 Hướng dẫn khai thác các nguồn tài nguyên điện tử

của thư viện

33

1 GIỚI THIỆU CHUNG

Thư viện – được coi là trái tim tri thức của một trường đại học, là giảng đường thứ hai của người học - nơi lưu trữ thông tin, tài liệu tham khảo, giáo trình, các tư liệu điện tử cập nhật nhất Thư viện còn được coi là nơi cung cấp nền tảng kiến thức cho công tác đào tạo, nghiên cứu và các hoạt động phát triển khoa học công nghệ Đến thăm một trường đại học, tìm hiểu về quy mô, chất lượng đào tạo không thể không đến tham quan thư viện Nhìn vào hệ thống thư viện

có thể có những đánh giá ban đầu về qui mô, chất lượng đào tạo thông qua các tiêu chí: tính đa ngành đa nghề, tính cập nhật kiến thức và thông tin KHCN, tính hiện đại, tính hiệu quả của công tác đào tạo nghiên cứu

Thư viện Đại học Thủy lợi được ra đời năm 1959 Trong

30 năm đầu hoạt động, Thư viện chỉ là một Tổ nằm trong Phòng Đào tạo Ngày 28/10/1989, Tổ Thư viện được tách

ra thành một đơn vị độc lập, trực thuộc Ban Giám hiệu với tên chính thức: Thư viện Đại học Thủy lợi

Tháng 6/2005, Thư viện được bố trí cơ sở mới ở tòa nhà A45, được đầu tư mới về cơ sở vật chất, về trang thiết bị và bước sang một trang mới trong lịch sử phát triển của mình Năm 2006, thưc hiện chiến lược phát triển Nhà trường, phương thức quản lý đào tạo theo học chế tín chỉ đã tạo sự thay đổi về phương pháp giảng dạy của các thầy giáo, cô

giáo trong trường, dần dần thay đổi ý thức, thái độ và cách học đúng, học hiệu quả của sinh viên Sinh viên đã tự học nhiều hơn, đã nghiên cứu sâu và rộng kiến thức hơn dưới

sự hướng dẫn của các thầy cô Thư viện Đại học Thủy lợi với không gian được bố trí hợp lý, có nguồn tài liệu phong phú, công tác tra cứu, mượn/trả tài liệu thuận lợi, thời gian

mở cửa hợp lý, trình độ và thái độ phục vụ của cán bộ thư viện tốt thực sự trở thành giảng đường thứ hai của sinh viên, là nơi sinh viên tìm đến để tự học, tra cứu, tìm kiếm tài liệu phục vụ học tập, nghiên cứu

Thư viện Đại học Thủy lợi đã và đang nhận được sự quan tâm đầu tư của Ban Giám hiệu Nhà trường, từ các dự

án của Đan Mạch, Hà Lan…Năm 2012, Thư viện được dự

án NICHE của chính phủ Hà Lan đầu tư phần mềm quản lý tích hợp thư viện ALEPH Đầu năm học 2013-2014, phần mềm ALEPH chính thức đưa vào sử dụng, thay thế dần cho phần mềm cũ là Libol Cuối năm 2017, Thư viện được trang bị hệ thống cổng giám sát an ninh và máy mượn/trả

tự động sử dụng công nghệ nhận dạng tần số sóng vô tuyến (RFID-Radio Frequency Identification) Hệ thống máy tự động này được tích hợp với phần mềm ALEPH thông qua chuẩn SIP2 nên đã phát huy tối đa hiệu quả sử dụng của cả thiết bị phần cứng lẫn phần mềm Đầu năm học 2018-2019, sinh viên Đại học Thủy Lợi bắt đầu sử dụng hệ thống mượn

Lợi tiếp cận với công nghệ thông minh, hiện đại mà các thư viện khác trên thế giới đang sử dụng Đến tháng 3/2020, Thư viện chính thức đưa phần mềm quản lý tài liệu số DSPACE vào hoạt động

Đi đôi với phát triển công nghệ, phương thức phục vụ, tổ chức kho cũng thay đổi theo để đảm bảo việc phục vụ cán

bộ, giáo viên và sinh viên đạt hiệu quả tốt nhất, nhanh nhất Cho đến nay, sau hơn 30 năm tách ra hoạt động độc lập, Thư viện được đánh giá là một Thư viện đại học hoạt động hiệu quả, có vị trí đáng kể trong hội liên hiệp các thư viện đại học Mọi hoạt động quản lý, phục vụ đã được tin học hóa, có trang thiết bị hiện đại và đồng bộ, đang từng bước hoàn thiện để trở thành thư viện điện tử/thư viện số Thư viện đã đóng vai trò quan trọng trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học (NCKH) và phục vụ sản xuất (PVSX) của Nhà trường

1.1 Chức năng của Thư viện

 Lưu trữ, khai thác, thu thập, bảo quản, quản lý sách báo, tạp chí, giáo trình, tài liệu điện tử;

 Cung cấp, phổ biến thông tin, tư liệu phục vụ cho công tác giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học

1.2 Cơ sở vật chất

Thư viện Đại học Thủy lợi hiện đang toạ lạc tại tòa nhà A45, trong khuôn viên Trường, có diện tích sử dụng 2.462 m² Thư viện có không gian khép kín, biệt lập và khá yên tĩnh Các phòng đọc, kho sách với bàn quầy, giá sách, bàn ghế mới; các trang thiết bị điện tử, an ninh thư viện khá hiện đại; hệ thống đèn, quạt hợp lý; có điều hòa không khí, máy hút ẩm, máy lọc không khí …

Thư viện gồm 4 tầng, được bố trí, sắp xếp như sau:

 Tầng 1: Bàn giải đáp thông tin; Kiốt bán sách-văn phòng phẩm; Khu vực mượn/trả sách tự động (RFID); Bàn ghi trả giáo trình bằng mã vạch; Phòng mượn giáo trình (P.106); Kho Giáo trình; Khu vực tự học

 Tầng 2: Phòng khai thác đa phương tiện (Multimedia room – P.204); Phòng tự học (206, 208); Phòng đọc sách ngoại văn Các phòng làm việc của cán bộ thư viện Phòng Giám đốc (P.207), phòng Phó Giám đốc - Phòng nghiệp vụ (P.205), Phòng kỹ thuật IT (P.203);

 Tầng 3: Phòng họp (P.301); Phòng tự học của sinh viên; Phòng đọc mở tài liệu tham khảo (TLTK) và Tạp chí (P.305);

 Tầng 4: Kho Lưu trữ

1.3 Cơ cấu quản lý và nhân lực

Thư viện hiện có 16 cán bộ có chuyên môn nghiệp vụ và

1.4 Đối tượng phục vụ

Đối tượng phục vụ (bạn đọc) của Thư viện bao gồm:

 Giảng viên, cán bộ, nhân viên và các nhà nghiên cứu trong Trường;

 Sinh viên Đại học chính qui, hệ vừa làm vừa học tại Trường;

 Học viên Cao học và NCS tại Trường;

Bên cạnh đó, Thư viện ĐHTL còn cung cấp giáo trình, tài liệu tham khảo cho Thư viện Cơ sở 2 tại TP HCM và Bình dương; Viện Đào tạo & KHUD miền Trung, Thư viện

Cơ sở Phố Hiến và các cơ sở đào tạo xa Trường

1.5 Thời gian phục vụ

Bộ phận Ngày làm việc

trong tuần (từ thứ Thứ bảy

Chủ nhật

Bộ phận

Nghiệp vụ

Bộ phận Phục vụ bạn đọc

Mượn/Trả

Giáo trình TLTK Ngoại văn

TLTK tiếng Việt & Báo Tạp chí

Giải đáp Thông tin

Nghỉ Nghỉ

Phòng

Nghiệp vụ

Sáng: 7h30-12h00 Chiều: 13h30- 17h00

Nghỉ Nghỉ

Vào giai đoạn sinh viên ôn thi Thư viện mở cửa Khu vực tự học như sau: Thứ 2 đến thứ 6 từ 7h30 – 21h; Thứ 7 và chủ nhật từ 7h30 – 17h

1.6 Nguồn tài nguyên

Theo số liệu thống kê tháng 4/2021, số lượng tài liệu trong các kho sách của Thư viện Đại học Thủy lợi đang quản lý như sau:

Tài nguyên in:

 Giáo trình: 1077 đầu – 310.959 cuốn

 Tài liệu tham khảo bằng tiếng Việt:

- Kho TLTK tiếng Việt: 10.902 đầu – 31 646 cuốn

- Kho Lưu trữ: 3.014 đầu – 5.412 cuốn

 Tài liệu tham khảo tiếng nước ngoài (chỉ tính riêng sách tiếng Anh): 3.923 đầu – 5.296 cuốn

 Báo, Tạp chí: 102 đầu – 7.119 bản

Tài nguyên số, tài nguyên điện tử:

 Tài liệu điện tử: 6.823 tài liệu

 Tài liệu số hóa: 445 tài liệu

 CSDL online: Tài liệu nội sinh VNU

Thư viện được lắp đặt các trang thiết bị điện tử, mạng LAN và các thiết bị an ninh thư viện khá hiện đại:

 Phần mềm quản lý tài liệu in Aleph của tập đoàn công nghệ ExLibris (Israel);

 Phần mềm quản lý tài liệu số DSPACE

 Một số phần mềm chuyên dụng phục vụ công tác nghiệp vụ;

 1 servers và 7 switchs CISCO;

 Hệ thống máy tính nối mạng: 40 PCs bao gồm máy tính trong phòng 204 phục vụ khai thác đa phương tiện và máy tính cho các cán bộ làm nghiệp vụ;

 12 đầu đọc mã vạch cố định (fixed barcode reader);

01 đầu đọc mã vạch di động (mobile barcode reader);

 08 máy in lazer; 01 máy photocopy;

 Hệ thống an ninh thư viện chung cho toàn bộ tòa nhà:

 Hệ thống cổng an ninh dùng công nghệ nhận dạng tần số sóng vô tuyến RFID;

 02 máy mượn/trả tự động công nghệ RFID;

 02 tủ trả tự động công nghệ RFID;

 02 máy lập trình cùng với chiptags sử dụng công nghệ RFID;

 Hệ thống camera giám sát, kiểm soát;

 Hệ thống an ninh thư viện cho phòng TLTK và tạp

 Cổng từ 3M;

 Các loại tem từ dùng cho sách, băng, đĩa ; Máy khử từ/nạp lại từ cho sách và các loại tài liệu; Máy khử từ/nạp lại từ cho băng đĩa;

1.8 Sản phẩm

1 Hệ thống giáo trình: Hầu hết các môn học đã có giáo trình được in ấn đẹp, nội dung có tính cập nhật, số lượng đủ cho sinh viên mượn về cả học kỳ theo thời khoá biểu hoặc theo nguyện vọng của từng cá nhân

2 Bên cạnh nguồn tài liệu tham khảo tiếng Việt khá phong phú, đa dạng về lĩnh vực nghiên cứu, từ khoa học xã hội, khoa học tự nhiên đến khoa học công nghệ…, Tài liệu tham khảo tiếng nước ngoài có các ngôn ngữ Anh, Pháp, Đức, Nhật, Trung Quốc… được mua bởi Nhà trường và sự tài trợ của Quỹ Châu Á, Dự án Đan Mạch, Dự án Hà Lan, WorldBank, các tổ chức và cá nhân…

3 Luận văn, luận án, các công trình nghiên cứu khoa học do giáo viên, cán bộ, học viên cao học trong trường thực hiện;

4 CSDL thư mục: có 21.631 biểu ghi thư mục giáo trình, tài liệu tham khảo, luận án luận văn, công trình nghiên cứu khoa học;

5 Bộ sưu tập số nội sinh bao gồm: 153 sách điện tử; 587 bài báo khoa học; 3.288 luận án; 695 bài giảng và 114 Tiêu chuẩn ngành

1.9 Dịch vụ

1 Đào tạo và hướng dẫn bạn đọc sử dụng Thư viện;

2 Phục vụ mượn/trả giáo trình, TLTK, báo-tạp chí;

3 Hỗ trợ kỹ thuật cho các lớp CTTT & khai thác Mutimedia

4 Photo tài liệu;

5 Cung cấp giấy thi;

6 Cung cấp giáo trình và tài liệu tham khảo đi các cơ sở

xa trường;

7 Số hóa tài liệu;

8 Sao lưu dữ liệu;

9 Các phòng seminar;

10 Hướng dẫn chuyên môn cho sinh viên ngành TTTV thực tập môn học, thực tập tốt nghiệp, kiến tập và tìm hiểu thực tế hoạt động của Thư viện ĐHTL

2 NỘI QUY CỦA THƯ VIỆN

Nội qui này nhằm bảo vệ quyền lợi của người sử dụng Thư viện và đảm bảo hoạt động hiệu quả của Thư viện

Bạn đọc của Thư viện Đại học Thủy lợi là sinh viên, học

viên Cao học, NCS được cấp thẻ, giảng viên, CBNV được cấp tài khoản

2.1 Quyền và trách nhiệm của bạn đọc

A/ Quyền của bạn đọc:

1 Có quyền được cung cấp thông tin, tư liệu và sử dụng các trang thiết bị của Thư viện phục vụ công tác, học tập, nghiên cứu khoa học;

2 Có quyền đóng góp ý kiến xây dựng Thư viện;

3 Có quyền phản ánh những hiện tượng vi phạm nội qui của từng bộ phận trong Thư viện hay của bạn đọc khác với người có trách nhiệm giải quyết

B/ Trách nhiệm của bạn đọc:

1 Sử dụng thẻ Thư viện hợp lệ, không cho người khác mượn thẻ vào Thư viện Nếu bị mất thẻ, hỏng thẻ phải thông báo cho cán bộ thư viện biết và làm thủ tục xin cấp lại thẻ tại Phòng Chính trị & Công tác sinh viên Nếu bạn đọc để người khác sử dụng thẻ của mình, làm hư hỏng, mất tài liệu phải hoàn toàn chịu trách nhiệm;

2 Xuất trình thẻ khi được yêu cầu hoặc khi vào các phòng chuyên dụng;

3 Có trách nhiệm bảo quản các trang thiết bị, tư liệu của Thư viện khi sử dụng Không được tự ý thay đổi vị trí các trang thiết bị của Thư viện Nếu làm hư hỏng, mất mát phải

có trách nhiệm bồi thường cũng như chịu các hình thức kỷ luật khác;

4 Không mang vũ khí, hung khí, các chất gây cháy nổ, các vật dụng cồng kềnh vào Thư viện Tư trang đồ dùng, cá nhân tự bảo quản và gửi đúng nơi quy định trước khi vào các phòng chuyên dụng;

5 Giữ gìn vệ sinh chung, thực hiện nếp sống văn minh nơi công cộng, không gây ồn làm ảnh hưởng đến việc học tập, nghiên cứu của người khác

2.2 Quyền và trách nhiệm của cán bộ thư viện

1 Thực hiện nghiêm túc các nội qui, qui định đối với CBNV;

2 Có trách nhiệm hướng dẫn và quyền yêu cầu bạn đọc bạn đọc thực hiện đúng nội qui, qui định của Thư viện;

3 Có trách nhiệm đáp ứng nhu cầu thông tin của bạn đọc trong khả năng quyền hạn cho phép;

4 Có thái độ phục vụ nhiệt tình, đúng mực

3 THẺ THƯ VIỆN

 Học viên Cao học, NCS, sinh viên thực hiện các dịch

vụ mượn/trả sách tại Thư viện Đại học Thủy lợi sẽ sử dụng THẺ SINH VIÊN do Phòng Chính trị và Công tác sinh viên cấp;

 Cán bộ, giáo viên sử dụng các dịch vụ thư viện có thể

sử dụng THẺ THƯ VIỆN do Phòng Chính trị và Công tác sinh viên cấp hoặc hoặc sử dụng trực tiếp tài khoản trong phần mềm quản lý Thư viện tích hợp do cán bộ Thư viện cấp

 Các đối tượng khác có nhu cầu sử dụng Thư viện (trong một khoảng thời gian nhất định) phải có giấy đề nghị được xác nhận bởi cơ quan công tác hoặc địa phương nơi cứ trú sẽ được Ban Giám đốc Thư viện xem xét cấp tài khoản tạm thời;

 Bạn đọc sẽ bị khóa thẻ (tạm thời hoặc vĩnh viễn) nếu vi phạm quy định tại Thư viện theo quyết định đã được Ban Giám hiệu Nhà trường phê duyệt;

 Trường hợp mất, hỏng thẻ… người được cấp thẻ phải thông báo ngay cho Phòng Chính trị và Công tác sinh viên để làm thủ tục xin cấp lại

 Trong thời gian chờ cấp thẻ mới, sinh viên sử dụng Giấy xác nhận xin cấp lại thẻ do Phòng Chính trị và

Công tác sinh viên cấp để ra vào Thư viện, sử dụng các dịch vụ trong Thư viện;

 Bạn đọc là sinh viên các hệ bậc, học viên và các đối tượng có tài khoản thư viện tạm thời, hết thời hạn sử dụng ghi trên thẻ/tài khoản, sẽ được khóa tự động bởi phần mềm quản lý thư viện Người giữ thẻ/tài khoản tạm thời chỉ được sử dụng một số dịch vụ rất hạn chế của Thư viện;

 Trường hợp cần gia hạn thời gian sử dụng dịch vụ thư viện, sửa chữa thông tin cá nhân trong phần mềm quản

lý thư viện… bạn đọc cần liên hệ trực tiếp cán bộ thư viện tại Phòng Kỹ thuật IT (P.203, tầng 2 tòa nhà Thư viện)

4 HƯỚNG DẪN MƯỢN/TRẢ GIÁO TRÌNH

4.1 Quy định chung

1 Bạn đọc chỉ được phục vụ khi có thẻ Thư viện hợp lệ (thẻ còn thời hạn sử dụng, không bị khóa, không còn nợ sách quá hạn…);

2 Nên xem trước bảng tương quan Môn học - Giáo trình trên Website thư viện để lựa chọn giáo trình nhanh và phù hợp;

3 Hiện tại chúng tôi đang phục vụ giáo trình với 2 hệ thống khác nhau:

- Hình thức mượn/trả bằng công nghệ mã vạch (sách không có dấu đỏ ở cạnh trước cuốn sách) làm thủ tục ghi mượn tại Bàn thủ thư trong Phòng và tự ghi trả qua đầu đọc mã vạch tại Bàn ghi trả bên phải cửa vào Thư viện;

- Hình thức mượn/trả tự động công nghệ RFID (sách có đóng dấu đỏ ở cạnh trước cuốn sách) bạn đọc tự nghi mượn trên cây mượn trước cửa và tự ghi trả trên 2 giá sách ngay cửa vào Thư viện

4 Phương thức phục vụ giáo trình của Thư viện ĐHTL

là phương thức “Mở” - Bạn đọc tự lựa chọn sách trên các giá sách (có chỉ dẫn theo Khoa, theo ngành học…);

5 Tại nơi làm thủ tục ghi mượn/ghi trả, bạn đọc xếp hàng chờ tới lượt được phục vụ, tránh hiện tượng chen lấn, gây mất trật tự;

6 Thời hạn cho một lần mượn giáo trình tối đa là 1 học

kỳ (180 ngày) Trong khoảng thời gian đó, bạn đọc có thể trả sách bất kỳ khi nào không cần dùng đến nữa;

7 Bạn đọc có trách nhiệm giữ gìn bảo quản giáo trình trong thời gian sử dụng Nếu làm mất phải bồi thường gấp 1,5 lần giá trị cuốn sách Nếu làm rách sách, mất trang, viết

vẽ làm bẩn sách… sẽ bị phạt theo quy định;

8 Hết thời hạn giữ sách bạn đọc sẽ nhận được thông báo của Thư viện thông qua hệ thống email cá nhân

9 Việc gia hạn mượn sách được thực hiện tại Thư viện thông qua cán bộ thư viện;

10 Nếu quá hạn trên 1 ngày bạn đọc coi như mượn thêm cuốn sách đó 01 học kỳ nữa;

11 Bạn đọc có thể tự mang sách đến trả hoặc nhờ người khác trả hộ;

12 Phần mềm hệ thống có giao diện bằng tiếng Anh, khi cần giúp đỡ bạn đọc có thể liên hệ với cán bộ thư viện để được phục vụ

Phòng mượn Giáo trình – P.106 Tầng 1

4.2 Mượn giáo trình có sự hỗ trợ của cán bộ thư viện

1 Bạn đọc mượn giáo trình trong Phòng mượn giáo

trình (P106) sẽ được ghi mượn bởi cán bộ thư viện thông

4 Không mang cặp, túi, ba lô… vào phòng mượn; Phải

để đúng nơi quy định (có camera giám sát);

5 Bạn đọc phải kiểm tra về số lượng, tình trạng sách, tem nhãn, mã vạch dán trên bìa sách trước khi ra khỏi phòng

4.3 Mượn giáo trình bằng máy ghi mượn tự động

1 Phần lớn giáo trình đã được gắn chip RFID và được

bố trí trên các giá sách nằm trong phòng 104-106 tầng 1 Thư viện;

2 Hai máy ghi mượn tự động được đặt trước cửa P.106

3 Bạn đọc tự thực hiện các thao tác mượn sách tại máy

ghi mượn tự động theo các bước sau đây (nếu không tự