VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ đạo đức TRONG SỰ NGHIỆP đổi MỚI HIỆN NAY ở VIỆT NAM

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam; là sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin; là sự tiế

BỘ NỘI VỤ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI

TÊN ĐỀ TÀI:

VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG

SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI HIỆN NAY Ở VIỆT NAM

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Mã phách:

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4.Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu của bài tập lớn 2

NỘI DUNG 3

1.NGUỒN GỐC VÀ NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC 3

1.1 Nguồn gốc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh 3

1.2.Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới 4

1.3 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới 6

2 VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC TRONG SỰ NGHIỆP ĐỔI MỚI Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LIÊN HỆ BẢN THÂN 7

2.1 Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong sự nghiệp đổi mới ở Việt nam trong giai đoạn hiện nay 7

2 2 Liên hệ bản thân về việc vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh 16

KẾT LUẬN 18

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

Tư tưởng của Người “đã tỏa ra một nền văn hóa của tương lai” và trở thành

biểu tượng của chủ nghĩa nhân đạo cách mạng

Hồ Chí Minh là sự thống nhất giữa con người, cuộc đời và sự nghiệp Bảy mươi chín mùa xuân của Bác chúng ta tuy chưa thống kê hết được những công lao và cốt cách của Người, nhưng những cái gì Bác để lại là hết sức vĩ đại và cảm phục Chẳng hạn, Bác đọc thông, viết thạo 29 ngoại ngữ Đặc biệt, quảng thời gian cuối cùng, đang nằm trên giường bệnh, Bác học ngoại ngữ thứ 29 (tiếng Tây Ban Nha) Cố

Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã đánh giá: “Hồ Chí Minh cao mà không sang, mới

mà không lạ, to lớn mà không làm ra vĩ đại, chói sáng mà không làm ai choáng ngợp, mới gặp lần đầu mà cảm thấy như thân thiết từ lâu”

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam; là sự vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng đạo đức cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin; là sự tiếp thu có chọn lọc và phát triển những tinh hoa văn hóa, đạo đức của nhân loại, cả phương Đông và phương Tây Từ Hồ Chí Minh nền đạo đức Việt Nam mang bản chất mới, được Hồ Chí Minh gọi là đạo đức mới - đạo đức cách mạng Vấn đề đạo đức được Hồ Chí Minh đề cập một cách toàn diện với các tầng lớp, trong mọi phạm vi, trong cả ba mối quan hệ của con người: Với mình, với người, với việc Tư tưởng Hồ Chí Minh đặc biệt được mở rộng trong lĩnh vực đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là khi Đảng đã trở thành Đảng cầm quyền Tư tưởng đạo đức của Hồ Chí Minh luôn là bộ phận quan trọng của nền tảng tinh thần

bản lĩnh chính trị, trình độ trí tuệ của Đảng để "Đảng ta là đạo đức, là văn

minh" như Bác đã nói Nhất là trong giai đoạn đất nước ta công nghiệp hóa, hiện đại

hóa, hội nhập, toàn cầu hóa thì tư tưởng, đạo đức và phong cách của Hồ Chí Minh thực sự là điểm tựa không thể thiếu Chính vì vậy mà em đã chọn đề tài “ Vận dụng

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam

2 Mục đích nghiên cứu

Tìm hiểu nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về các phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới; từ đó vận dụng vào sự nghiệp đổi mới của Việt nam trong giai đoạn hiện nay

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

Làm rõ nguồn gốc hình thành, các phân tích liên quan, nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức; đánh giá thực trạng và vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào sự nghiệp đổi mới của đất nước

4.Phương pháp nghiên cứu

Bài tập lớn nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, kết hợp sử dụng phương pháp lịch sử, lô gích, hệ thống cấu trúc…

5 Kết cấu của bài tập lớn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo thì bài tập lớn còn 2 phần sau: Phần 1: Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức

Phần 2: Vận Dụng Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức trong sự nghiệp đổi mới hiện nay ở Việt Nam Liên hệ bản thân

3

NỘI DUNG

1.NGUỒN GỐC VÀ NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC

1.1 Nguồn gốc tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh bắt nguồn từ truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam, đã được hình thành trong trường kỳ lịch sử, đồng thời kế thừa tư tưởng đạo đức phương Đông, những tinh hoa đạo đức của nhân loại; đặc biệt quan trọng là những tư tưởng đạo đức của Mác, Ăngghen, Lênin, cũng như những tấm gương đạo đức trong sáng mà các ông đã để lại Điều này đã được thể hiện trong những dòng viết đầy xúc động của Người sau khi Lênin mất: Lênin là người "đã nêu cho chúng

ta một tấm gương sáng về sự giản dị vĩ đại và sự khiêm tốn cao độ" "Không phải chỉ thiên tài của Người, mà chính là tính coi khinh sự xa hoa, tinh thần yêu lao động, đời tư trong sáng, nếp sống giản dị, tóm lại là đạo đức vĩ đại và cao đẹp của người thầy, đã ảnh hưởng lớn lao tới các dân tộc châu Á và đã khiến cho trái tim của họ hướng về Người, không có gì ngăn nổi" l

Đây không phải chỉ là tình cảm của Hồ Chí Minh và dân tộc Việt Nam, mà còn là tình cảm của tất cả các dân tộc thuộc địa đối với Lênin vĩ đại

Trong lĩnh vực đạo đức, Hồ Chí Minh đã sử dụng nhiều khái niệm, phạm trù của các tư tưởng đạo đức đã có từ trước, nhất là đạo đức Nho giáo Nếu từ đó lại cho rằng bản chất của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhlà đạo đức Nho giáo thì hoàn toàn sai lầm Những khái niệm, phạm trù đánh dấu những bậc thang nhận thức của loài người Qua các thời đại lịch sử, những khái niệm, phạm trù đã trở thành tài sản chung của nhân loại, nhưng nội dung đã cớ nhiều thay đổi Những khái niệm

như trung, hiếu, nhân, nghĩa, cần, kiệm, liêm, chính đã có trong Nho giáo từ mấy

trăm năm trước Công nguyên; dân chủ, tự do công bằng, bác ái đã xuất hiện từ thời

cổ đại Hy Lạp - La Mã Nhưng trong hai thiên niên kỷ vừa qua, các giai cấp, các dân tộc đã hiểu những khái niệm đó rất khác nhau, thậm chí có những điểm trái

bổ sung những khái niệm, những phạm trù đạo đức của thời đại mới Chính vì vậy

mà những giá trị đạo đức mới đã hòa nhập với những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc, làm cho mỗi người Việt Nam đều cảm thấy gần gũi Hơn nữa, những giá trị đạo đức truyền thống lại được nâng lên tầm cao mới, làm cho Người thực hiện được việc kết hợp truyền thống với hiện đại Việc tiếp thu những tinh hoa đạo đức của nhân loại đã làm cho tư tưởng Hồ Chí Minh trở nên phong phú, đã được đông đảo những người nước ngoài chấp nhận, tìm thấy một Việt Nam trong nhân loại, cũng như nhân loại trong Việt Nam Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, giữa dân tộc và nhân loại cũng là một đặc trưng nổi bật của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Với tư duy độc lập và sáng tạo, Hồ Chí Minh đã xuất phát từ thực tiễn việt Nam thực hiện một công việc kế thừa có chọn lọc, thâu hóa những giá trị đạo đức của quá khứ, đề xuất những tư tưởng, đạo đức mới, phù hợp với yêu cầu của cách mạng Việt Nam trong thời đại mới

1.2.Những phẩm chất đạo đức cơ bản của con người Việt Nam trong thời đại mới

a, Trung với nước hiếu với dân

Theo Người, trung là trung với nước, là trung thành với lợi ích của quốc gia, dân tộc, với sự nghiệp đấu tranh cách mạng của Đảng, với sự nghiệp xây dựng và bảo

vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Nước ở đây với ý nghĩa "Dân là con nước, nước là mẹ chung", là nước của dân, của toàn dân tộc chứ không phải của riêng ai và chính mỗi người dân là những "chủ nhân ông" của đất nước Mối quan

hệ nước-dân, dân-nước mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hòa quyện với nhau trong một thể thống nhất về trách nhiệm, nghĩa vụ và quyền lợi công dân với cộng đồng, quốc gia, dân tộc Về chữ hiếu, theo Hồ Chí Minh, là hiếu với dân Hiếu với dân

5

không phải chỉ là hiếu với cha mẹ mình như người xưa vẫn nói, mà là hiếu với nhân dân, với toàn dân tộc, vì "nước lấy dân làm gốc", dân là "gốc" của nước Trung với nước, hiếu với dân theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh được thể hiện trong mọi công việc cách mạng của Đảng, trong từng suy nghĩ, việc làm cụ thể của mỗi cán

bộ, đảng viên và mỗi người dân

b, Cần, kiệm, Liêm Chính, chí công vô tư

Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư là nét đặc trưng của đạo đức theo quan niệm của Hồ Chí Minh “Cần” tức là siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai

“Kiệm” là tiết kiệm, không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi “Liêm” là trong sạch, không tham lam tiền của, địa vị, danh tiếng “Chính” là không tà, là thằng thắn, đứng đắn, điều gì không đứng đắn, thẳng thắn tức là tà Người chỉ rõ: “Cần, kiệm, liêm, chính” là nền tảng của đời sống mới, nền tảng của thi đua ái quốc Người coi “Cần, kiệm, liêm, chính” là bốn đức chủ yếu của một con người: “Cần, kiệm, liêm, chính”, mỗi đức tính đều có nội dung riêng, nhưng chúng lại liên quan mật thiết đến nhau và tạo thành một chỉnh thể, là thước đo văn minh tiến bộ của một dân tộc Chí công, vô tư là không nghĩ đến mình trước, chỉ biết vì Đảng, vì Tổ quốc,

vì đồng bào; là đặt lợi ích của cách mạng, của nhân dân lên trên hết, trước hết Chí công vô tư có nghĩa là hết sức lo cho việc chung không màng tư lợi Hết sức về sự công bằng, đặt lợi ích của tập thể, của Đảng, của cách mạng, của nhân dân, của Tổ quốc lên trên các lợi ích riêng tư Thực hiện chí công, vô tư cũng có nghĩa như thực hiện đạo đức theo tinh thần của chủ nghĩa tập thể, là phải kiên quyết quét sạch chủ nghĩa cá nhân, nâng cao đạo đức cách mạng Như vậy có thể nói, “Cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư” là cái cần để “làm việc, làm người, làm cán bộ… phụng sự Đoàn thể, giai cấp và nhân dân, Tổ quốc và nhân loại”

C, Thương yêu con người

Tư tưởng yêu thương con người được Hồ Chí Minh nêu lên và vận động mọi người cùng thực hiện suốt cả cuộc đời Người vẫn ân cần nhắc nhở toàn Đảng phải tiếp tục chăm lo cho con người Tình yêu thương con người của Hồ Chí Minh là rất

cụ thể, từ việc to như lo giải phóng cho con người đến việc chăm lo từng con người

6

cụ thể Theo Hồ Chí Minh, yêu thương con người là phải sống với nhau có tình, có nghĩa Yêu thương con người vận dụng vào trong Đảng, trong tổ chức là phải "có tình đồng chí thương yêu lẫn nhau" Tình yêu thương con người đã trở thành nét đẹp vĩnh hằng trong chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh

c, Tinh thần quốc tế trong sáng

Tinh thần quốc tế trong sáng là phẩm chất, là yêu cầu đạo đức của mỗi người Việt Nam trong mối quan hệ rộng lớn, vượt qua phạm vi quốc gia, dân tộc Nội dung chủ nghĩa quốc tế trong tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện ở các điểm sau: Thứ nhất, đó chính là tinh thần đoàn kết với các dân tộc bị áp bức, với nhân dân lao động các nước trong cuộc đấu tranh giải phóng con người khỏi ách áp bức, bóc lột mà Hồ Chí Minh đã dày công vun đắp bằng hoạt động cách mạng thực tiễn của bản thân mình và bằng sự nghiệp cách mạng của cả dân tộc Thứ hai, tinh thần quốc tế trong sáng còn là vì mục tiêu chung "Bốn phương vô sản đều là anh em" Thứ ba, theo Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế vô sản gắn liền với chủ nghĩa yêu nước

1.3 Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới

Những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới theo tư tưởng Hồ Chí Minh gồm có: Nói đi đôi với làm, phải nêu gương đạo đức; Xây đi đôi với chống; Rèn luyện bền

bỉ suốt đời thông qua hoạt động thực tiễn cách mạng

Thực trạng đạo đức của cán bộ, đảng viên và xã hội ta hiện nay

Trong sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong sự nghiệp xây dựng đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nói tới đạo đức là xét trên ba mối quan hệ chủ yếu: với mình, với người, với việc Biểu hiện cụ thể của ba mối quan

hệ đó là sự hy sinh phấn đấu để thực hiện lý tưởng, mục tiêu, chấp hành kỷ luật và đường lối chính sách của Đảng Thực hành đạo đức cách mạng là hoà mình với quần chúng thành một khối, tin tưởng quần chúng, hiểu quần chúng, thực hành đại đoàn kết toàn dân Đó chính là lòng nhân của người cách mạng Đạo đức cách mạng

là phải đánh thắng và tiêu diệt chủ nghĩa cá nhân, thực hành cần kiệm liêm chính Xét trên những lĩnh vực then chốt nhất của đạo đức, xã hội ta đã có những

chuyển biến quan trọng Trong sự nghiệp đổi mới, cán bộ, đảng viên nhân dân ta đã sáng suốt, kế thừa và phát huy trí tuệ của dân tộc và thời đại, tiêu biểu là chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh để vận dụng một cách phù hợp vào điều kiện của đất nước Đây là nhân tố hàng đầu bảo đảm cho đời sống tinh thần - đạo đức của xã hội phát triển đúng hướng

Ý thức phấn dấu cho độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, tinh thần trách nhiệm của cán bộ, đảng viên được nâng lên một bước

Nhiều nét mới trong giá trị văn hoá và chuẩn mực đạo đức từng bước được hình thành và ăn sâu vào tâm lý quốc dân

Tính năng động và tính tích cực công dân được phát huy, sở trường và năng lực

cá nhân được khuyến khích Không khí dân chủ trong xã hội tăng lên

8

Thế hệ trẻ tiếp thu nhanh những kiến thức mới, trung thành, dũng cảm, khiêm tốn, có ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đạo lý của dân tộc sống có tình có nghĩa, bầu ơi thương lấy bí cùng, lá lành đùm

lá rách được tiếp tục nhân rộng Những việc làm thiết thực hướng về cội nguồn,

về cách mạng và kháng chiến, tưởng nhớ các anh hùng dân tộc, quý trọng các danh nhân văn hoá, đền ơn đáp nghĩa những người có công, giúp đỡ đồng bào hoạn nạn trở thành phong trào quần chúng

Bên cạnh những thành tựu, nổi lên những mặt yếu kém về nhận thức, tư tưởng, chính trị dẫn tới phai nhạt lý tưởng và sa sút về lối sống, phẩm chất đạo đức Hai vấn đề này gắn bó với nhau

Các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII trong thời gian gần đây đã thẳng thắn chỉ ra sự suy thoái nghiêm trọng về đạo đức, lối sống ở một

bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên, trong đó có cả cán bộ có chức có quyền, cán

bộ trung, cao cấp Nạn tham nhũng, dùng tiền của Nhà nước, tiêu xài phung phí, ăn chơi sa đoạ chưa dược ngăn chặn có hiệu quả Hiện tượng quan liêu, cửa quyền, sách nhiễu nhân dân, kèn cựa địa vị, cục bộ địa phương, bè phái, mất đoàn kết khá phổ biến Riêng tham nhũng thì “chứng minh bao nhiêu cũng không đủ, càng nói càng thấy đau xót” Phải khẳng định rằng, bệnh đã nặng, cho nên phải chữa tận gốc, chữa một cách cơ bản

Về nguyên nhân, bên cạnh những nguyên nhân khách quan như sự phá hoại của

kẻ địch, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ, những tiêu cực của cơ chế thị trường, nước ta còn nghèo… thì phải nhấn mạnh tới những nguyên nhân chủ quan

Đảng ta chưa lường hết những tác động tiêu cực của cơ chế thị trường, thiếu những biện pháp hữu hiệu cả “xây” và “chống” trên lĩnh vực đạo đức

Việc xử lý những phần tử thoái hoá biến chất trong Đảng và bộ máy Nhà nước chưa nghiêm Tinh thần tự phê bình và phê bình sa sút ở nhiều cấp bộ Đảng

Trong lãnh đạo và quản lý có những biểu hiện buông lỏng, né tránh, hữu

khuynh

9

Học tập, rèn luyện theo tấm gương và tư tương đạo đức Hồ Chí Minh

Trước hết cán bộ, đảng viên, nhân dân phải nhận thức, quán triệt đầy đủ và rèn luyện đạo đức theo những nguyên tắc đã được Hồ Chí Minh nêu lên

Rèn luyện trong thực tiễn, nêu gương đạo đức, “người tốt việc tốt”, “xây” đi liền với “chống”, tự phê bình và phê bình tạo ra phong trào thi đua rèn luyện đạo đức mới là những biện pháp tốt để xây dựng đạo đức trong tình hình hiện nay

Không thể chỉ giản đơn đòi hỏi xây dựng đạo đức xã hội chủ nghĩa Nhưng rõ ràng chủ nghĩa xã hội muốn thành công cần có đạo đức Khi đất nước bước vào thời

kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, việc học tập và thực hành theo tấm gương và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trở nên cần thiết hơn bao giờ hết Văn kiện Đại hội IX của Đảng chỉ rõ: Mở rộng trong Đảng và trong nhân dân phong trào học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh Mỗi cấp ủy, mỗi chi bộ có kế hoạch định kỳ kiểm điểm việc thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nâng cao đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân

Quán triệt tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong sự nghiệp đổi mới, trước hết phải thấm nhuần tư tưởng của Người về vai trò và các phẩm chất đạo đức Điều quan trọng nhất là mỗi cán bộ, đảng viên phải gương mẫu trong sinh hoạt và công tác, không ngừng nâng cao bản lĩnh, trí tuệ, nói đi đôi với làm, chấp hành nghiêm chỉnh Cương lĩnh, Điều lệ, Nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước Kiên quyết khắc phục sự suy thoái đạo đức cũng như những tiêu cực trong xã hội theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, là một quá trình tạo ra những chuẩn giá trị đạo đức mới phù hợp với tiến trình phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa

Mỗi giai đoạn, mỗi thời kỳ cách mạng bao giờ cũng đặt ra những nhiệm vụ mới, với những khó khăn, thử thách mới Đội ngũ cách mạng một mặt càng được tôi luyện và trưởng thành để giành những thắng lợi ngày càng to lớn hơn, mặt khác cũng đào thải những kẻ hư là hỏng, thoái hóa, biến chất đã làm tổn hại đến uy tín và thanh danh của Đảng, đến lợi ích của đất nước, của dân Tiến trình cách mạng Việt Nam suốt mấy chục năm qua đã chứng minh điều đó