TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG BÁO CÁO THỐNG KÊ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Tên đề tài/dự án: Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và khả năng sản xuất giống nhân tạo ốc đĩa Nerita balteate Reeve, 1855 tại Quảng Ninh... Tổ chức phối hợp thực hiện đề tài, dự án:

i

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NHA TRANG

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Quảng Ninh, ngày tháng 12 năm 2013

BÁO CÁO THỐNG KÊ KẾT QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

I THÔNG TIN CHUNG

1 Tên đề tài/dự án: Nghiên cứu một số đặc điểm sinh học và khả năng sản xuất giống nhân tạo ốc đĩa (Nerita balteate Reeve, 1855) tại Quảng Ninh

Mã số đề tài, dự án:

Thuộc:

- Chương trình (tên, mã số chương trình):

- Dự án khoa học và công nghệ (tên dự án):

- Độc lập (tên lĩnh vực KHCN): Nông, lân, ngư nghiệp

2 Chủ nhiệm đề tài/dự án:

Họ và tên: Ngô Anh Tuấn

Ngày, tháng, năm sinh: 06 tháng 4 năm 1954 Nam/ Nữ: Nam

Học hàm, học vị: Tiến sỹ

Chức danh khoa học: Giảng viên chính

Chức vụ: Phó Viện trưởng

Điện thoại:

Tổ chức: 058.3831149 Nhà riêng: 058.3835311 Mobile: 0989.691454

Fax: 058.3831147 E-mail: ngoanhtuandhtsnt@yahoo.com.vn

Tên tổ chức đang công tác: Viện Nuôi trồng thủy sản-Trường Đại học Nha Trang

Địa chỉ tổ chức: Số 02 Nguyễn Đình Chiểu-Nha Trang-Khánh Hòa

Địa chỉ nhà riêng: 39/45 Đoàn Trần Nghiệp Phường Vĩnh Phước, TP Nha

Trang, Tỉnh Khánh Hòa

ii

3 Tổ chức chủ trì đề tài/dự án:

Tên tổ chức chủ trì đề tài: Trường Đại học Nha Trang

Điện thoại: 058.3831149 Fax: 058.3831147

E-mail: khcndhts@dng.vnn.vn

Website: http://www.ntu.edu.vn

Địa chỉ: Số 02 Nguyễn Đình Chiểu-Nha Trang-Khánh Hòa

Họ và tên thủ trưởng tổ chức: TS Vũ Văn Xứng

Số tài khoản: 4707211000021

Ngân hàng: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn-Chi nhánh Vĩnh Thọ-Nha Trang-Khánh Hòa

Tên cơ quan chủ quản đề tài: Sở Khoa học và Công nghệ Quảng Ninh

II TÌNH HÌNH THỰC HIỆN

1 Thời gian thực hiện đề tài/dự án:

- Theo Hợp đồng đã ký kết: từ tháng 01 năm 2012 đến tháng 01 năm 2014

- Thực tế thực hiện: từ tháng 01 năm 2012 đến tháng 01 năm 2014

- Được gia hạn (nếu có): Không

2 Kinh phí và sử dụng kinh phí:

a) Tổng số kinh phí thực hiện: 1.055,260 triệu đồng, trong đó:

+ Kính phí hỗ trợ từ SNKH: 994,510 triệu đồng

+ Kinh phí từ các nguồn khác: (Nguồn tự có của cơ quan) 60,750 triệu đồng + Tỷ lệ và kinh phí thu hồi đối với dự án (nếu có): Không

b) Tình hình cấp và sử dụng kinh phí từ nguồn SNKH:

Số

TT

(Số đề nghị quyết toán)

Thời gian

(Tháng,

năm)

Kinh phí (Tr.đ)

Thời gian (Tháng, năm)

Kinh phí (Tr.đ)

iii

c) Kết quả sử dụng kinh phí theo các khoản chi:

Đối với đề tài:

Đơn vị tính: Triệu đồng

Số

TT

Nội dung

các khoản chi

Tổng SNKH Nguồn

khác

1

Trả công lao

động (khoa

học, phổ

thông)

599,612 599,612 599,612 599,612

2

Nguyên, vật

liệu, năng

lượng

267,896 216,646 51,250 267,896 216,646 51,250

3 Thiết bị, máy

4 Xây dựng, sửa

chữa nhỏ 120,000 120,000 120,000 120,000

Tổng cộng 1.055,26 994,510 60,750 1.055,26 994,510 60,750

- Lý do thay đổi (nếu có): không

3 Các văn bản hành chính trong quá trình thực hiện đề tài/dự án:

(Liệt kê các quyết định, văn bản của cơ quan quản lý từ công đoạn xác định nhiệm vụ, xét chọn, phê duyệt kinh phí, hợp đồng, điều chỉnh (thời gian, nội dung, kinh phí thực hiện nếu có); văn bản của tổ chức chủ trì đề tài, dự án (đơn, kiến nghị điều chỉnh nếu có)

iv

Số

TT

Số, thời gian ban

1

2

4 Tổ chức phối hợp thực hiện đề tài, dự án:

Số

TT

Tên tổ chức

đăng ký theo

Thuyết minh

Tên tổ chức đã tham gia thực hiện

Nội dung tham gia chủ yếu

Sản phẩm chủ yếu đạt được

Ghi chú*

1 Công ty sản

xuất và kinh

doanh tôm

giống Tuần

Châu

Công ty cổ phần ngọc trai

Hạ Long

Thuê trại sản xuất giống

để triển khai các nội dung nghiên cứu của đề tài

- Đã hoàn thành các thí nghiệm

- Đã sản xuất thành công con giống ốc đĩa

- Lý do thay đổi (nếu có): Do điều kiện môi trường ở khu vực trại tôm giống Tuần Châu không đảm bảo, mặc khác nguồn ốc bố mẹ ít Trong khi đó ở diều kiện môi trường ở Vân Đồn thuận lợi, nguồn ốc bố mẹ nhiều Việc thay đổi địa điểm đã được Ủy ban nhân dan tỉnh Quảng Ninh đồng ý

5 Cá nhân tham gia thực hiện đề tài, dự án:

(Người tham gia thực hiện đề tài thuộc tổ chức chủ trì và cơ quan phối hợp, không quá 10 người kể cả chủ nhiệm)

v

Số

TT

Tên cá nhân

đăng ký theo

Thuyết minh

Tên cá nhân

đã tham gia thực hiện

Nội dung tham gia chính

Sản phẩm chủ yếu đạt được

Ghi chú

*

1 TS Ngô Anh

Tuấn

TS Ngô Anh Tuấn

- Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh sản của ốc đĩa

- Nghiên cứu khả năng sản xuất giống ốc đĩa

Sinh học:

- Hình thái cấu tạo ngoài, cấu tạo trong

- Mối quan hệ về kích thước và khối lượng

Sinh sản:

- Hình cơ quan sinh dục đực, cái -Tiêu bản các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục

- Sức sinh sản, kích thước sinh sản lần đầu, mùa

vụ sinh sản

- Quá trình phát triển phôi và ấu trùng (hình ảnh)

2 ThS

Vũ Trọng Đại

ThS

Vũ Trọng Đại

- Điều tra phỏng vấn và điều tra thực địa xác định

Khả năng sinh sản của ốc đĩa:

- Kỹ thuật nuôi thành thục ốc bố

vi

tình hình phân bố của

ốc đĩa

- Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh sản của ốc đĩa

- Nghiên cứu khả năng sản xuất giống ốc đĩa

mẹ

- Kích thích sinh sản: sốc nhiệt, đèn cực tím, ô

xy già ốc đẻ tốt

- Kết quả các thí nghiệm ảnh hưởng của mật

độ, độ mặn đến

tỷ lệ nở của ấu trùng

- Kết quả các thí nghiệm ảnh hưởng của mật

độ, độ mặn, thức

ăn dến ấu trùng Veliger, Spat, ốc giống

- Các biện pháp

kỹ thuật ương nuôi ấu trùng -Đã sản xuất giống thành công thu được trên 2.000 ốc giống đã bàn giao cho hộ nuôi

Tình hình phân

vii

bố của ốc đĩa

- Đã xác định được đặc điểm phân bố, vùng phân bố , môi trường sống

- Tình hình khai thác ốc đĩa

- Vùng phân bố nhiều của ốc đĩa

là Vân Đồn

3 Th.S Nguyễn

Đình Huy

Th.S Nguyễn Đình Huy

- Điều tra phỏng vấn và điều tra thực địa xác định tình hình phân bố của

ốc đĩa

- Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh sản của ốc đĩa

4 K.S Nguyễn

Thanh Tâm

KS Hà Văn Ninh

- Điều tra phỏng vấn và điều tra thực địa xác định tình hình phân bố của

viii

ốc đĩa

- Nghiên cứu khả năng sản xuất giống ốc đĩa

5 ThS Phùng

Thế Trung

ThS Phùng Thế Trung

- Điều tra phỏng vấn và điều tra thực địa xác định tình hình phân bố của

ốc đĩa

- Nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh sản của ốc đĩa

- Nghiên cứu khả năng sản xuất giống ốc đĩa

- Lý do thay đổi ( nếu có): Trong thời thực hiện đề tài KS Trần Thanh Tâm

đi học nước ngoài, nên KS Hà Văn Ninh thay thế

6 Tình hình hợp tác quốc tế: không

7 Tình hình tổ chức hội thảo, hội nghị: không

8 Tóm tắt các nội dung, công việc chủ yếu:

(Nêu tại mục 15 của thuyết minh, không bao gồm: Hội thảo khoa học, điều tra khảo sát trong nước và nước ngoài)

ix

Số

TT

Các nội dung, công việc

chủ yếu (Các mốc đánh giá chủ yếu)

Thời gian

(Bắt đầu, kết thúc

- tháng … năm)

Người,

cơ quan thực hiện

Theo kế hoạch

Thực tế đạt được

1 Điều tra tình hình phân bố

của ốc đĩa

Tháng 1-2/2012

Tháng 7-8/2012

- Đại học Nha Trang

Ngô Anh Tuấn

Vũ Trọng Đại Nguyễn Đình Huy

Trung

- Chi cục Nuôi Quảng Ninh Đặng Khánh Hùng

Đào Duy Hạnh -Hội Nông dân huyện Vân Đồn

Hà Văn Ninh

2 Nghiên cứu một số đặc điểm

sinh học sinh sản

Từ 1/2012 đến

12/2012

Từ 1/2012 đến

12/2012

3 Thu gom và nuôi ốc bố mẹ

thành thục Gây nuôi tảo bám

Từ 3/2013 đến 8/2013

Từ 3/2013 đến 8/2013

4 Kích thích sinh sản Từ 4/2013 Từ 6/2013

5 Theo dõi quá trình phát triển

phôi và ấu trùng ốc đĩa

5/2013 Từ 7/2013

đến 8/2013

6 Khả năng sản xuất giống

nhân tạo

Nghiên cưu ảnh hưởng của

độ măn, mật độ, thức ăn đến

phát triển của ấu trùng

Veliger, Spat và ốc giống

Từ tháng 7/2013 đến 12/2013

Từ tháng 7/2013 đến 12/2013

Lý do thay đổi (nếu có):

- Điều tra tình hình phân bố của ốc đĩa chậm hơn do đến tháng 6 đề tài mới được phê duyệt Mặc khác tháng 1 và 2 thời tiét rất lạnh không điều tra hiện trường đựợc

- Đến tháng 6/2013 mới tiến hành kích thích sinh sản do đặc điểm sinh học

của loài đến tháng 6 mới bắt đầu mùa sinh sản

x

III SẢN PHẨM KH&CN CỦA ĐỀ TÀI, DỰ ÁN

1 Sản phẩm KH&CN đã tạo ra:

a) Sản phẩm Dạng I:

Số

TT

Tên sản phẩm và

chỉ tiêu chất lượng

chủ yếu

Đơn

Theo kế hoạch

Thực tế đạt được

1 Ốc đĩa giống cấp 2 Con Kích thước

5mm, ốc khỏe mạnh

10.000 2.000 con

ốc giống cấp 1

và nhiều ốc nhỏ mới sống đáy

- Lý do thay đổi (nếu có): Do đặc điểm sinh học của ốc đĩa, thời gian phát triển phôi và ấu trùng rất dài, kích thước của ấu trùng rất bé Mặc khác do ảnh hưởng trực tiếp của bão số 14 đã làm cho một số ốc bị chết ảnh hưởng đến kết quả nghiên cứu của đề tài

b) Sản phẩm Dạng II:

Số

Yêu cầu khoa học cần đạt

Ghi chú

Theo kế hoạch

Thực tế đạt được

1 Báo cáo điều tra “Tình

hình phân bố của ốc đĩa

tại một số địa phương ở

Quảng Ninh”

Hình ảnh, dữ liệu về tình hình phân bố

ốc đĩa tại một

số địa phương

ở Quảng Ninh

- Đã xác định được đặc điểm phân bố, vùng phân bố, môi trường sống

- Tình hình khai thác ốc đĩa

xi

- Vùng phân bố nhiều của ốc đĩa

là Vân Đồn

2 Báo cáo chuyên đề số 1

“Nghiên cứu một số đặc

điểm sinh học của ốc

đĩa”

Hình ảnh và các dữ liệu về hình thái cấu tạo ngoài và trong của ốc đĩa

- Hình ảnh và các dữ liệu về hình thái cấu tạo ngoài và trong của ốc đĩa

- Mối quan hệ giữa kích thước

và khối lượng

3 Báo cáo chuyên đề số 2:

“Nghiên cứu một số đặc

điểm sinh sản của ốc

đĩa”

Hình ảnh các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục và các dữ liệu về đặc điểm sinh sản của ốc đĩa

-Hình cơ quan sinh dục đực, cái -Tiêu bản các giai đoạn phát triển tuyến sinh dục

- Sức sinh sản, kích thước sinh sản lần đầu, mùa

vụ sinh sản

- Quá trình phát triển phôi và ấu trùng (hình ảnh, thời gian, kích

thước)

Báo cáo chuyên đề số 3:

Dữ liệu khoa học về 3 phương pháp

xii

phương pháp kích thích

sinh sản ốc đĩa”

phương pháp kích thích ốc đĩa sinh sản

kích thích sinh sản: sốc nhiệt, đèn cực tím, ôxy già ốc đẻ tốt

4 Báo cáo chuyên đề số 4

“Nghiên cứu ương nuôi

ấu trùng ốc đĩa”

Hình ảnh các giai đoạn phát triển phôi và

ấu trùng và dữ liệu khoa học

về các chỉ tiêu

kỹ thuật trong ương nuôi ấu trùng ốc đĩa

Hình ảnh các giai đoạn phát triển phôi và ấu trùng và dữ liệu khoa học về các chỉ tiêu kỹ thuật trong ương nuôi

ấu trùng ốc đĩa (Ảnh hưởng của

độ mặn, mật độ, thức ăn đến sinh trưởng và tỷ lệ sống ấu trùng ốc

đĩa)

5 Báo cáo chuyên đề số 5

“Nghiên cứu ương nuôi

ốc đĩa giống cấp 1”

Hình ảnh các giai đoạn phát triển của ốc giống và dữ liệu khoa học

về các chỉ tiêu

kỹ thuật trong ương nuôi ốc đĩa giống

Hình ảnh các giai đoạn phát triển của ốc giống và dữ liệu khoa học về các chỉ tiêu kỹ thuật trong ương nuôi

ốc đĩa giống (Ảnh hưởng của

xiii

độ mặn, mật độ, thức ăn đến sinh trưởng và tỷ lệ sống ốc đĩa

giống)

6 Báo cáo chuyên đề số 6

“Khả năng sản xuất

giống ốc đĩa”

Dữ liệu khoa học về khả năng sản xuất giống ốc đĩa tại Quảng Ninh

Dữ liệu khoa học

về khả năng sản xuất giống ốc đĩa tại Quảng Ninh

- Đã sản xuất 2.000 con giống

Và nhiều ốc nhỏ

mới sống đáy

- Lý do thay đổi (nếu có):

c) Sản phẩm Dạng III:

Số

Yêu cầu khoa học cần đạt

Số lượng, nơi công bố

(Tạp chí, nhà

xuất bản)

Theo

kế hoạch

Thực tế đạt được

1 01 bài báo: Một số đặc

điểm sinh học sinh sản

của ốc đĩa tại Quảng

Ninh

01 Bài báo khoa học, phân tích sâu sắc, số liệu trung thực, hàm lượng khoa học cao

01 Bài báo khoa học, phân tích sâu sắc, số liệu trung thực, hàm lượng khoa học cao

Tạp chí Khoa học Công nghệ Thủy sản - Trường Đại học Nha

Trang

- Lý do thay đổi (nếu có):

xiv

d) Kết quả đào tạo:

Số

TT

Cấp đào tạo, Chuyên

ngành đào tạo

(Thời gian kết thúc)

Theo kế hoạch

Thực tế đạt được

Một người

đã nhận bằng tốt nghiệp

2

Kỹ sư Sinh viên nghiên cứu

khoa học

0

0

03

- Lý do thay đổi (nếu có):

đ) Tình hình đăng ký bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng:

e) Thống kê danh mục sản phẩm KHCN đã được ứng dụng vào thực tế

2 Đánh giá về hiệu quả do đề tài, dự án mang lại:

a) Hiệu quả về khoa học và công nghệ:

(Nêu rõ danh mục công nghệ và mức độ nắm vững, làm chủ, so sánh với trình

độ công nghệ so với khu vực và thế giới…)

Thành công của đề tài sẽ bổ sung thêm nguồn tài liệu tham khảo hữu ích trong nghiên cứu đặc điểm sinh học của các loài động vật trong lớp chân bụng (Gastropoda) Bổ sung thêm những kiến thức khoa học về một đối tượng mới

có giá trị kinh tế, làm cơ sở để đưa ốc đĩa – một loài chỉ mới được khai thác ngoài tự nhiên vào sản xuất giống nhân tạo và nuôi thương phẩm ốc đĩa, tiến tới đa dạng hóa đối tượng nuôi, phục vụ tiêu dùng nội địa Góp phần trong việc bồi dưỡng, đào tạo sinh viên, học viên và cán bộ nghiên cứu khoa học b) Hiệu quả về kinh tế xã hội:

(Nêu rõ hiệu quả làm lợi tính bằng tiền dự kiến do đề tài, dự án tạo ra so với các sản phẩm cùng loại trên thị trường…)

xv

Thành công của đề tài sẽ là cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu công nghệ sản xuất giống ốc đĩa, tiến tới chủ động cung cấp con giống ốc đĩa chất lượng cao một cách chủ động, giảm áp lực lên việc khai thác ốc đĩa từ tự nhiên, góp phần bảo vệ nguồn lợi, giảm giá thành ốc đĩa thương phẩm

Phát triển nghề nuôi mới dẫn tới tăng diện tích mặt nước được sử dụng cho nuôi trồng thủy sản, tăng sản lượng nuôi trồng thủy sản và kim ngạch xuất khẩu

Mặt khác, sản xuất giống nhân tạo và nuôi thương phẩm ốc đĩa sẽ góp phần tạo thêm công ăn việc làm, tăng thêm thu nhập cho người lao động vùng ven biển

Ốc đĩa là loài ăn thực vật và mùn bã hữu cơ nên không những không làm ảnh hưởng môi trường mà còn có tác động tích cực đến môi trường nuôi, góp phần phát triển nghề nuôi biển theo hướng bền vững

3 Tình hình thực hiện chế độ báo cáo, kiểm tra của đề tài, dự án:

Số

thực hiện

Ghi chú

(Tóm tắt kết quả, kết luận chính, người chủ trì…)

I Báo cáo định kỳ

Các kết quả nghiên cứu đã

đạt được so với nội dung và

tiến độ của đề tài

Định kỳ 2tháng/lần

Đảm bảo số lượng, chất lượng và tiến độ

II Kiểm tra định kỳ

Lần 1

Lần2: Kiểm tra tiến độ

thực hiện lần 2, năm 2012

Do bà Thân Trọng Ngọc

Lan, phó phòng quản lý

khoa học

Sở Khoa học và Công nghệ

Quảng Ninh

16/12/2012 I Về nội dung chuyên môn:

Trường ĐH Nha Trang đã hoàn thành các nội dung:

1 Điều tra đặc điểm phân

bố của ốc đĩa 2.Nghiên cứu đặc điểm hình thái cấu tạo