Bánh có màu trắng của bột, bánh được nặn thành những viên tròn, bánh rắn haynát đúng là phụ thuộc và tay người nặn (cho nước nhiều hay ít). Bánhluộc bằng cách đun sôi nước. Khi chín, bán[r]
Trang 1I- Dàn ý Bài thơ Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương
1 Bài thơ này được làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt Đường luật, vì bài thơ tuân thủ đúng những quy định về luật thơ của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt (luật Đường):
- Bài thơ gồm bốn câu
- Mỗi câu có 7 chữ
- Mỗi câu ngắt nhịp 4/3
- Vần được gieo ở cuối các câu 1, 2, 4
2 a) Với nghĩa thứ nhất, Hồ Xuân Hương đã miêu tả lại hình dáng của chiếc bánh cũng như các công đoạn làm ra chúng Bánh có màu trắng của bột, bánh được nặn
thành những viên tròn, bánh rắn haynát đúng là phụ thuộc và tay người nặn (cho
nước nhiều hay ít) Bánhluộc bằng cách đun sôi nước Khi chín, bánh sẽ nổi lên
b) Với nghĩa thứ hai, hình ảnh bánh trôi nước trở thành biểu tượng, biểu trưng cho
người phụ nữ xưa, với những khía cạnh như:
- Hình thức: xinh đẹp
- Phẩm chất: trong trắng, dù gặp cảnh ngộ vẫn giữ được sự son sắt, thủy chung, tình nghĩa
- Thân phận: nổi trôi, bấp bênh giữa cuộc đời
c) Trong hai nghĩa này, nghĩa thứ hai là nghĩa chính Nghĩa trước là phương tiện để nhà thơ chuyển tải nghĩa thứ hai Nhờ có nghĩa thứ hai mà bài thơ mới có giá trị tư tưởng
II- Gợi ý phân tích
Chúng ta đang được sống trong một thế giới tràn đầy hạnh phúc,một thế giới có sự bình đẳng về chủng tộc về mọi tầng lớp dân tộc Mà trong ta có ai biết được trong xã hội xa xưa người phụ nữ phải chịu đựng một quan niệm cổ hữu sai trái ”trọng nam khinh nữ” Bánh trôi nước là bài thơ trữ tình đặc sắc Tác giả mượn chiếc bánh trôi để thế hiện vẻ đẹp hình thể và tâm hồn của người con gái có thân phận nhỏ nhoi, chìm nổi, phụ thuộc mà vẫn giữ trọn phẩm giá của mình Sống trong hoàn cảnh đó ,cũng mang trong mình số phận người phụ nữ Hồ Xuân Hương đã viết nên tác phẩm “Bánh trôi nước”
Toàn bộ bài thơ là hình ảnh nhân hoá tượng trưng Với khả năng quan sát và liên tưởng kỳ lạ, chất liệu dân gian là chiếc bánh trôi nước - loại bánh dân gian xưa cho là tinh khiết thường dùng vào việc cúng tế, nhà thơ đã phát hiện ra những nét tương đồng giữa chiếc bánh trôi bình thường với hình ảnh người phụ nữ Cả hai đều có vẻ
bề ngoài rất đẹp (trắng, tròn), có phẩm giá cao quý (tấm lòng son) tương đồng cuộc sống (chìm, nổi), số phận phụ thuộc (rắn nát tuỳ thuộc tay kẻ nặn) Với những từ ngữ
đa nghĩa bài thơ tạo nên một trường liên tưởng cho người đọc Do vậy nhà thơ tả thực
mà lại mang ý nghĩa tượng trưng Nói cái bánh trôi mà thành chuyện con người -người phụ nữ Người con gái hình thể đẹp, da trắng nõn nà, thân hình căng tràn nhựa sống, tâm hồn nhân hậu hiền hoà
Trang 2Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Với vẻ đẹp hình thể như vậy đáng lẽ phải có cuộc sống sung sướng hạnh phúc nhưng cuộc đời con người, đặc biệt là người phụ nữ thì phải chịu bao đắng cay, vất vả
Bẩy nổi ba chìm với nước non
Được cha mẹ sinh ra để làm người, nhưng người phụ nữ không làm chủ được mình, cuộc đời họ do người khác định đoạt Như vậy, cuộc đời của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến luôn bị xã hội nhào nặn xô đẩy:
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Dù cuộc đời có phũ phàng, bất hạnh họ vẫn giữ vẹn phẩm giá, tâm hồn cao đẹp của mình
Mà em vẫn giữ tấm lòng son
Sự sáng tạo của nữ sĩ khá độc đáo Bà lựa chọn chi tiết không nhiều nhưng lại nói được nhiều Hai từ thân em được đặt trước chiếc bánh, chiếc bánh được nhân hoá, đó chính là lời tự sự của người phụ nữ Nét nghệ thuật này gợi cho trí tưởng tượng của người đọc được chắp cánh và hình ảnh người phụ nữ hiện lên rõ nét hơn Từ thoáng chút hài lòng giọng thơ chuyển hẳn sang than oán về số phận hẩm hiu Hồ Xuân Hương đã đảo lại thành ngữ quen thuộc ba chìm bảy nổi thành bảy nổi ba chìm đối lập với vừa trắng lại vừa tròn tạo sự bất ngờ và tô đậm sự bất hạnh của người phụ nữ Đến đây ta không còn thấy giọng thơ than vãn cam chịu: Rắn nát mặc dầu tay kè nặn Cuộc đời họ, họ không làm chủ được bản thân mà phụ thuộc hoàn toàn vào tay kẻ khác Thế nhưng: Mà em vẫn giữ tấm lòng son Không những sự đối lập giữa thái độ người phụ nữ trong câu ba và bốn là đối lập giữa thái độ cam chịu và thái độ bảo vệ phẩm chất trong sáng trong tâm hồn con người Từ vẫn thể hiện sự khằng định, quả quyết vượt trên số phận để giữ tấm lòng son Người phụ nữ đã ý thức rất rõ về cuộc sống và phẩm giá của mình Dẫu cho cuộc đời cay đắng, nhào nặn, xô đẩy thì giá trị đáng kính của họ luôn luôn là điều sống còn đối với họ Trong xã hội với ý thức hệ nho giáo hà khắc như vậy, quan niệm tam tòng tứ đức, nam tôn nữ ti đã ăn sâu vào ý thức con người Nói được như Hồ Xuân Hương thật đáng khâm phục, trân trọng Bài thơ chỉ có bốn câu, đề tài bình dị nhưng dưới ngòi bút thần diệu, Hồ Xuân Hương
đã tạo cho viên bánh trôi nước mang vẻ đẹp sáng ngời của viên ngọc lấp lánh nhiều màu Bài thơ chứa đựng một luồng ánh sáng, ý thức về xã hội bất công vùi dập người phụ nữ và giá trị nhân phẩm của mình Quả thật bài thơ của Hồ Xuân Hương có giá trị hiện thực và xã hội sâu sắc Đây là tiếng nói chung của người phụ nữ đối với sự bất công của xă hội xưa và khẳng định phẩm giá của bản thân Nhà thơ đã đại diện cho những số phận bất hạnh cất lên tiếng nói của chính họ và của thời đại Bài thơ thể hiện khẩu khí của bà chúa thơ nôm viết với tất cả lòng yêu mến, tự hào bản sắc nền văn hóa Việt