Tóm tắt nội dung môn học Môn học Nguyên lý quản trị Kinh doanh cung cấp cho sinh viên một cách tiếpcận căn bản về cung cách tổ chức, điều hành để nâng cao hiệu quả hoạt động kinhdoanh củ
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH
ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: NGUYÊN LÝ QUẢN TRỊ KINH DOANH
1 Thông tin chung về giảng viên
1.1 Họ và tên: Nguyễn Thị Anh Đào
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ, giảng viên chính
- Phòng làm việc: P307, nhà E4, Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế,ĐHQGHN
- Điện thoại: 8237683
- Hướng nghiên cứu chính: Các vấn đề cơ bản về quản trị kinh doanh và đi sâu về
quản trị nguồn nhân lực
1.2 Họ và tên: Trần Đức Vui
- Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ, giảng viên chính
- Phòng làm việc: P307, nhà E4, Khoa Quản trị Kinh doanh, Trường Đại học Kinh tế,ĐHQGHN
- Điện thoại: 04 7547506 ext 308
- Hướng nghiên cứu chính: Các vấn đề cơ bản về quản trị kinh doanh và chuyên sâu vềquản trị tài chính doanh nghiệp
2 Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Nguyên lý quản trị kinh doanh
- Mã môn học: BSA2003
- Số tín chỉ: 03
- Các môn học tiên quyết: Không
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động: 45
Nghe giảng lý thuyết: 30
Thảo luận và làm bài tập trên lớp: 14
Trang 2- Nắm được các vấn đề căn bản mà các nhà quản trị doanh nghiệp phải thấu hiểu
và phải làm khi tiến hành các hoạt động kinh doanh
4 Tóm tắt nội dung môn học
Môn học Nguyên lý quản trị Kinh doanh cung cấp cho sinh viên một cách tiếpcận căn bản về cung cách tổ chức, điều hành để nâng cao hiệu quả hoạt động kinhdoanh của một doanh nghiệp trong điều kiện nền kinh tế thị trường hiện đại cũng nhưcác vấn đề mà một nhà quản trị phải thấu hiểu khi tiến hành các hoạt động kinh doanh,bao gồm:
- Môi trường vật chất, kinh tế, pháp lý, chính trị và các nguồn lực bên trong củadoanh nghiệp…
- Kỹ năng hoạch định, tổ chức, chỉ huy và kiểm soát trong các lĩnh vực quản trịnhân sự, quản trị tài chính, quản trị sản xuất, quản trị marketing, kế toán và quản trịrủi ro…
- Môi trường kinh doanh quốc tế trong khu vực và cơ hội kinh doanh quốc tếdành cho các nhà doanh nghiệp …
Những nội dung này được tiếp cận trên phương diện đa chiều và liên ngành nhằmtập trung phân tích và làm sáng tỏ những vấn đề cốt yếu của kinh doanh từ nhiều khíacạnh Từ đó đưa ra những quyết định cho những tình huống giả định sát với thực tế Đồng thời môn học cũng đề cập đến một số kỹ năng quản trị thiết thực trong quản trịdoanh nghiệp như truyền thông trong tổ chức, tâm lý học kinh doanh, thống kê kinh tế…
Trang 35 Nội dung chi tiết của môn học
Chương 1: Bản chất hoạt động kinh doanh
1.1 Vai trò của kinh doanh
1.1.1 Kinh doanh và cuộc sống hàng ngày của chúng ta 1.1.2 Thoả mãn các nhu cầu cần thiết của con ngươì
1.2 Bản chất của hệ thống kinh doanh
1.2.1 Nhập lượng và xuất lượng
1.3 Sự cần thiết của kinh doanh
1.3.1 Thỏa mãn các nhu cầu của con người
1.3.2 Sự thay đổi địa vị của kinh doanh
1.4 Các hình thức hoạt động kinh doanh
1.4.1 Sản xuất
1.4.2 Phân phối sản phẩm
1.5 Các loại tổ chức kinh doanh
1.5.1 Khu vực sản xuất sơ chế
Chương 2: Các hình thức tổ chức doanh nghiệp
2.1 Sự hoạt động và quyền sở hữu trong các khu vực kinh doanh2.2 Các hình thức tổ chức doanh nghiệp theo quy định của luật pháp
2.2.1 Doanh nghiệp tư nhân
2.2.2 Công ty trách nhiệm hữư hạn
2.2.3 Công ty cổ phần
2.2.4 Các tổ chức kinh tế khu vực nhà nước
2.2.5 Các loại hình tổ chức kinh doanh khác
Tóm tắt nội dung
Trang 4Chương 3: Môi trường kinh doanh
3.1 Môi trường kinh doanh
3.1.1 Khái niệm về môi trường kinh doanh
3.1.2 Cấu trúc của môi trường kinh doanh
3.2 Môi trường vật chất
3.2.1 Cơ sở hạ tầng công nghiệp
3.2.2 Điện và nước
3.2.3 Hệ thống vận tải
3.2.4 Mạng lưới truyền thông
3.2.5 Môi trường vật chất và doanh nghiệp
3.3 Môi trường kinh tế
3.4 Môi trường công nghệ
3.4.1 Ảnh hưởng của công nghệ đối với kinh doanh
3.5 Môi trường chính trị
3.5.1 Các cơ quan của chính phủ
3.5.2 Các đoàn thể quần chúng
3.5.3 Sự hợp tác bên trong Hiệp hội các nước Đông Nam Á
3.5.4 Sự ổn định chính trị đối với kinh doanh
3.6 Môi trường pháp luật
3.6.1 Vai trò của pháp luật trong xã hội
3.6.2 Nguồn gốc luật pháp
3.6.3 Luật bất thành văn
3.6.4 Luật thành văn
3.7 Hệ thống pháp luật
3.7.1 Bồi thường trong trường hợp vi phạm hợp đồng
3.7.2 Nhãn hiệu thương mại,bằng phát minh, bản quyền tác giả và nhượngquyền kinh doanh, khai thác
Trang 53.8 Môi trường xã hội
3.8.1 Đặc điểm về dân số, thu nhập
3.8.2 Ảnh hưởng của mức tăng dân số đối với kinh doanh 3.8.3 Giáo dục và đào tạo
3.8.4 Trách nhiệm xã hội của doanh nghiệp
3.8.5 Đạo đức kinh doanh và bảo vệ lợi ích của người tiêu dùng 3.8.6 Bộ luật đạo đức của công ty
4.3.1 Ảnh hưởng của nhu cầu
4.3.2 Ảnh hưởng của ước muốn và động cơ
4.3.3 Những ảnh hưởng bên trong khác
4.3.4 Các yếu tố bên ngoài
4.4 Môi trường marketing
4.4.1 Môi trường cạnh tranh
4.4.2 Môi trường kinh tế
4.4.3 Tiềm năng về các nguồn tài nguyên
4.4.4 Môi trường bên trong của Công ty
4.4.5 Các chính sách kinh tế của chính phủ
4.4.6 Các chính sách không thuộc lĩnh vực kinh tế của chính phủ 4.4.7 Môi trường công nghệ
4.4.8 Môi trường văn hóa
4.4.9 Môi trường chính trị và luật pháp
4.4.10 Môi trường xã hội và đạo đức
4.5 Marketing mix
4.5.1 Yếu tố sản phẩm
4.5.2 Yếu tố giá cả
4.5.3 Yếu tố xúc tiến kinh doanh
4.5.4 Yếu tố phân phối
Trang 65.2.4 Huấn luyện và phát triển
5.2.5 Đánh giá công việc
5.2.6 Sự đãi ngộ về tài chính
5.3 Sức khoẻ và an toàn lao động
5.3.1 Vai trò của giám đốc nhân sự
5.4 Những mối liên hệ trong ngành công nghiệp
5.5 Các mối quan hệ quản trị - lao động
5.5.1 Định nghĩa về các mối quan hệ Lao động - Quản trị 5.5.2 Công đoàn
5.5.3 Vai trò của tổ chức công đoàn
5.5.4 Nguyên nhân tham gia công đoàn của công nhân
5.5.5 Thương lượng tập thể
5.5.6 Giải quyết tranh chấp lao động
5.5.7 Sự tham gia của công nhân vào những hoạt động tập thểTóm tắt nội dung
Chương 6: Bản chất của sản xuất
Trang 76.5.5 Hoạch định và kiểm tra sản xuất
6.6 Xuất lượng của sản xuất
6.6.1 Kiểm soát chất lượng
6.6.2 Kiểm soát chi phí
6.6.3 Phân tích giá trị
6.6.4 Tồn kho – sản lượng đặt hàng hiệu quả nhất6.7 Sản xuất qui mô lớn
6.8 Năng suất
6.8.1 Khái niệm về năng suất
6.8.2 Phân biệt năng suất với hiệu quả
6.8.3 Năng suất tổng thể
6.9 Nghiên cứu công việc
6.9.1 Nghiên cứu phương pháp
6.9.2 Đo lường công việc
Tóm tắt nội dung
Chương 7: Quản trị chi phí sản xuất
7.1 Ý nghĩa của chi phí
7.2 Các loại sản xuất
7.2.1 Sản xuất từng sản phẩm
7.2.2 Sản xuất theo lô sản phẩm
7.2.3 Sản xuất theo dây chuyền
7.3 Các phương pháp tính giá thành
7.3.1 Tính giá thành theo công việc
7.3.2 Tính giá thành theo lô hàng
7.3.3 Tính giá thành theo dây chuyền
Trang 87.4 Phân loại chi phí
7.7.1 Phương pháp định giá tính gộp chi phí
7.7.2 Phương pháp định giá biên tế ( trực tiếp )
7.7.3 Phương pháp xác định giá thành theo định mức
Tóm tắt nội dung
Chương 8 : Quản trị tài chính
8.1 Vai trò của giám đốc tài chính
8.1.1 Đảm bảo đủ nguồn tài chính cho doanh nghiệp
8.1.2 Huy động ngân quỹ với chi phí thấp nhất
8.1.3 Sử dụng hiệu quả các nguồn ngân quỹ
8.1.4 Tiến hành phân tích tài chính
8.2 Các mục tiêu tài chính
8.2.1 Tối đa hoá lợi nhuận
8.2.2 Tối đa hoá thị phần
8.2.3 Tối đa hoá lợi tức của cổ đông
8.3 Nhu cầu ngân quỹ
8.3.1 Nguồn ngân quỹ ngắn hạn
8.3.2 Nguồn ngân quỹ dài hạn
8.4 Tăng vốn cổ phần và vay nợ
8.4.1 Tăng vốn cổ phần
8.4.2 Tăng vay mượn
8.5 Chiến lược huy động và tài trợ vốn cho hoạt động của doanh nghiệp
8.5.1 Khái niệm tài sản “tạm thời” và tài sản “thường xuyên”
Trang 98.5.2 Lựa chọn chiến lược tài trợ
8.6 Các nguồn tài chính của doanh nghiệp
8.6.1 Các nguồn tài trợ từ bên trong doanh
8.6.2 Các nguồn tài trợ từ bên ngoài doanh nghiệp
Tóm tắt nội dung
Chương 9: Quản trị rủi ro và bảo hiểm
9.1 Rủi ro và quản trị rủi ro
9.1.1 Khái niệm rủi ro
9.1.2 Quản trị rủi ro
9.1.2.1 Tránh khỏi rủi ro9.1.2.2 Phòng ngừa thiệt hại và hạn chế thiệt hại9.1.2.3 Tự bảo hiểm
9.1.2.4 Phong toả rủi ro9.1.2.5 Chuyển giao rủi ro9.2 Các loại bảo hiểm
9.2.1 Bảo hiểm tổng hợp
9.2.1.1 Bảo hiểm hoả hoạn9.2.1.2 Bảo hiểm ô tô9.2.1.3 Bảo hiểm hà ng hải9.2.1.4 Bảo hiểm hàng không9.2.1.5 Bảo hiểm bồi thường thiệt hại của công nhân9.2.1.6 Bảo hiểm tín dụng xuất khẩu
9.2.1.7 Bảo hiểm hỗn hợp 9.2.1.8 Tái bảo hiểm9.2.2 Bảo hiểm nhân thọ
9.2.2.1 Bảo hiểm toàn bộ cuộc đời9.2.2.2 Bảo hiểm nhân thọ ấn định trước thời hạn chi trả9.2.2.3 Bảo hiểm có thời hạn
Tóm tắt nội dung
Chương 10: Thông tin kế toán
10.1 Khái niệm và vai trò của kế toán
10.1.1 Khái niệm
Trang 1010.1.2 Vai trò
10.2 Các ngành kế toán chủ yếu
10.2.1 Kế toán tài chính
10.2.2 Kế toán quản trị
10.3 Các báo cáo tài chính
10.3.1 Báo cáo lời - lỗ
10.3.2 Bảng cân đối tài sản
10.4 Những người sử dụng thông tin kế toán
10.4.1 Nhóm người sử dụng bên ngoài công ty
10.4.2 Nhóm người sử dụng bên trong công ty
10.5 Những nguyên tắc và khái niệm kế toán chủ yếu
10.5.1 Khái niệm thực thể kinh doanh
10.5.2 Khái niệm công việc kinh doanh vẫn tiếp diễn
10.5.3 Giả thiết giá trị tiền tệ ổn định
10.5.4 Nguyên tắc tôn trọng tính khách quan
10.5.5 Khái niệm về sự tương hợp
10.6.3 Báo cáo luân chuyển ngân quỹ
10.6.4 Ngân sách và hoạch định ngân sách
Tóm tắt nội dung
6 Học liệu
6.1 Học liệu bắt buộc
1 Nguyễn Hải Sản, Quản trị doanh nghiệp, Nhà xuất bản thống kê, 2006.
2 Robert F Bruner, Mark R Eaker, R Edward Freeman, Robert E Spekman, Elizabeth
Olmsted Teisberg, S Venkataraman, MBA trong tầm tay – Tổng quan, Trường quản trị
kinh doanh Darden Đại học Virgnia, Nhà xuất bản thống kê
Trang 113 Nguyễn Thành Độ, Nguyễn Ngọc Huyền, Quản trị kinh doanh, Trường đại học kinh
tế quốc dân – Bộ môn quản trị kinh doanh tổng hợp, Nhà xuất bản đại học kinh tế quốcdân
6.2 Học liệu tham khảo
4 Ngô Thị Cúc, Giáo trình Quản lý doanh nghiệp trong cơ chế thị trường, Nhà xuất
bản chính trị Quốc gia, trung tâm pháp việt đào tạo về quản lý
5 Dương hữu Hạnh, Quản trị doanh nghiệp, Nhà xuất bản thống kê.
6 Đổng Thị thanh Phương, Giáo trình quản trị doanh nghiệp, Nhà xuất bản thống kê.
Trang 12Ghi chú Lên lớp
Ôn tập cho kiểm tra giữa kì
8 Chương 6 2 1 0 3 Kiểm tra giữa kì ( 0.5 giờ tín chỉ thay giờ thảo luận )
Trang 139 Chương 7 2 1 0 3
Tuần 1: Chương 1, Bản chất hoạt động kinh doanh
Hình thức tổ chức Thời gian, địa Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn Ghi chú
Trang 14dạy học điểm bị
Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Giới thiệu đề cương môn học
- Giới thiệu tổng quan môn học
- Chia nhóm học tập
- Giới thiệu phương pháp học
- Giới thiệu nội dung chương 1:
+ Vai trò của kinh doanh + Bản chất của hệ thống kinh doanh + Sự cần thiết của kinh doanh + Các hình thức hoạt động kinh doanh + Các loại tổ chức kinh doanh
+ Những đặc điểm của một hệ thống kinh doanh
- Đọc đề cương môn học
- Chuẩn bị làm kế hoạch học tập môn học
Đọc chương 1 (trang 6
-14 HL1; trang 13-26 HL2)
- Chuẩn bị câu hỏi cuối chương 1 (trang 21 HL1)
Thảo luận/ Bài Tập
1 giờ tín chỉ
- Thảo luận theo nội dung chương 1
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 2 : Chương 2, Các hình thức tổ chức doanh nghiệp
Trang 15Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương 2:
+ Sự hoạt động và quyền sở hữu trong các khu vực kinh doanh
+ Các hình thức tổ chức doanh nghiệp theo qui định của pháp luật
+ Các tổ chức kinh tế khu vực nhà nước + Các loại hình tổ chức kinh doanh khác
- Đọc chương 2 (trang
22 - 37 HL1)
- Chuẩn bị các câu hỏi của chương 2 (trang 43HL1)
- Ghi chép nhiệm vụ tuần sau
- Hai nhóm chuẩn bị vàtrả lời câu hỏi của chương 2 (trang 43 HL1)
- Hai nhóm chuẩn bị vàphân công người báo cáo chương 2
Thảo luận/
Bài Tập
1 giờ tín chỉ
- Thảo luận nội dung của chương 2 theo câu hỏi đã chuẩn bị
- Giáo viên nhận xét đánh giá và rút kinh nghiệm sau buổi thảo luận
- Sinh viên ghi chép những ưu điểm và hạn chế trong buổi thảo luận để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luận
Trang 16Tuần 3 : Chương 3, Môi trường kinh doanh
Trang 17Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương 3:
+ Môi trường kinh doanh + Môi trường vật chất + Môi trường kinh tế + Môi trường công nghệ + Môi trường chính trị + Môi trường pháp luật + Môi trường xã hội
- Giáo viên giao bài tập cá nhân số 1
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Bài tập cá nhân số 1
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 4 : Chương 4, Marketing
Trang 18Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương 4:
+ Marketing là gì ? + Những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định mua hàng củangười tiêu dùng
+ Môi trường marketing
- Hai nhóm chuẩn bị và phân công người báo cáo chương 5
- Sinh viên nộp bài tập
cá nhân số 1Thảo luận/
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Nộp bài tập cá nhân số 1
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 5 : Chương 4, Marketing ( tiếp )
Trang 19Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương 4 ( tiếp ):
+ Yếu tố sản phẩm + Yếu tố giá cả + Yếu tố phân phối + Yếu tố xúc tiến kinh doanh
- Giáo viên giao bài tập cá nhân số 2
- Hai nhóm chuẩn bị và phân công người báo cáo chương 4
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Bài tập cá nhân số 5
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 6 : Chương 5, Quản trị nhân sự
Trang 20Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương chương 5:
+ Quản trị nhân sự là gì + Hoạt động quản trị nhân sự + Sức khoẻ và an toàn lao động + Những mối liên hệ trong ngành công nghiệp
- Sinh viên nộp bài tập
cá nhân số 2Thảo luận/
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Giáo viên đánh giá chất lượng nội dung, tác phong của từng nhóm đã chỉ định trình bày
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 7 : Chương 5, Quản trị nhân sự ( tiếp )
Trang 21Lý thuyết
2 giờ tín chỉ
- Trình bày nội dung chương 5 (tiếp):
+ Công đoàn là gì ? + Vai trò của tổ chức công đoàn + Nguyên nhân tham gia công đoàn của công nhân + Thương lượng tập thể
+ Giải quyết tranh chấp lao động + Sự tham gia của công nhân vào những hoạt động tập thể
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Giáo viên đánh giá chất lượng nội dung, tác phong của từng nhóm đã chỉ định trình bày
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 8 : Chương 6, Bản chất của sản xuất
Trang 222 giờ tín chỉ + Khái niệm
+ Phân biệt sản xuất và chế tạo + Hoạch định sản xuất
+ Các yếu tố nhập lượng của sản xuất + Qui trình sản xuất
+ Xuất lượng của sản xuất + Sản xuất qui mô lớn + Năng suất
+ Nghiên cứu công việc
322 – 337 HL1; trang
130 - 163 HL3)
- Chuẩn bị các câu hỏi cuối chương (trang 341HL1)
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 9 : Chương 7, Quản trị chi phí sản xuất
Trang 232 giờ tín chỉ + Ý nghĩa của chi phí
+ Các loại sản xuất + Các phương pháp tính giá thành + Phân loại chi phí
+ Phân tích hoà vốn + Chi phí sản xuất + Sự cần thiết phải định giá phí + Phân biệt phương pháp xác định giá thành biên tế và phương pháp tính gộp toàn bộ chi phí
343 - 349 HL1)
- Chuẩn bị các câu hỏi chương 7 (trang 352 HL1)
- Hai nhóm chuẩn bị và phân công người báo cáo chương 7
để có ý kiến đánh giá vào cuối buổi thảo luậnKiểm tra -
đánh giá
- Giáo viên đánh giá chất lượng nội dung, tác phong của từng nhóm đã chỉ định trình bày
Tư vấn Giải đáp các câu hỏi của sinh viên nếu có
Tuần 10: Chương 8, Quản trị tài chính