NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC VI (121986)

Trên cơ sở nghiên cứu báo cáo chính trị và phƣơng hƣớng mục tiêu phát triển KT XH trong 5 năm 19861990 của Đảng ta tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (121986), bài tiểu luận nhằm chỉ ra những nội dung cơ bản của phƣơng hƣớng đổi mới nền kinh tế trong thời kỳ quá độ lên XHCN và liên hệ ý nghĩa của những phƣơng hƣớng đó.

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC MÔN HỌC:

LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

CHỦ ĐỀ: NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU

TOÀN QUỐC VI (12/1986)

Họ và tên : Nguyễn Khánh Linh

Hà Nội, tháng 6 năm 2021

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

BÀI TẬP LỚN KẾT THÚC MÔN HỌC:

LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

CHỦ ĐỀ: NỘI DUNG VÀ Ý NGHĨA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU

TOÀN QUỐC VI (12/1986)

Giáo viên hướng dẫn : TS Nguyễn Thị Giang

Họ và tên : Nguyễn Khánh Linh

Lớp : HIS1001_4

Hà Nội, tháng 6 năm 2021.

MỤC LỤC:

LỜI MỞ ĐẦU 2

CHƯƠNG I: 4

HOÀN CẢNH LỊCH SỬ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI (12-1986) 4

1 Hoàn cảnh lịch sử của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986): 4

1.1 Tình hình quốc tế: 4

1.2 Tình trình trong nước: 5

CHƯƠNG II: 7

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ TẠI ĐẠI HỘI VI (12/1986) 7

1 Bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư: 7

1.1 Lương thực – thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu: 7

1.2 Công nghiệp nặng và kết cấu hạ tầng: 8

2 Xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, sử dụng và cải tạo đúng đắn các thành phần kinh tế: 9

3 Đổi mới cơ chế quản lý kinh tế 9

4 Phát huy mạnh mẽ động lực khoa học, kỹ thuật 11

5 Mở rộng và nâng cao hiệu quả kinh tế đối ngoại: 12

CHƯƠNG III: 13

Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ TẠI ĐẠI HỘI VI (12/1986) 13

KẾT LUẬN 14

TÀI LIỆU THAM KHẢO: 15

DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT: 15

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài:

Sau năm 1975, đất nước được hoàn toàn thống nhất hai miền, bước ra khỏi chiến tranh với muôn vàn khó khan, thách thức Song song với đó, Đảng và nhà nước đã không ngừng đưa ra các biện pháp xuất phát từ chính những trăn trở, những ý tưởng của rất nhiều bộ óc, đó là cả một quá trình vừa tiến hành vừa điều chỉnh, đấu tranh với cái cũ, đấu tranh với chính mình Trên lộ trình gian nan đó có cả những sai lầm, những thành công và những thay đổi Đã gần 35 năm kể từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI(12/1986) của Đảng, đất nước ta đã có sự chuyển biến rõ rệt, vượt qua tình trạng khó khăn, chuyển sang thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa - hiện đại hóa, dần khẳng định vị thế đối với quốc tế Nước ta đã chuyển biến từ quan liêu bao cấp đã trở thành nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI(12/986) đã thay đổi cơ bản phương thức phát triển của đất nước, mở đầu cho hàng loạt những đổi mới toàn diện sau này trên tất cả các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, văn hóa, xã hội, đối ngoại… Đặc biệt trong báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986) đại hội đã chủ trương đổi mới đất nước trên lĩnh vực kinh vực kinh tế, đại hội đã có một bước ngoặt quan trọng và mạnh dạn, từ việc đổi mới đến việc việc gia nhập WTO là thách thức nhưng cũng là cơ hội lớn để nước ta phát triển, nó cũng khẳng định được những thay đổi đúng hướng của Đảng mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã mở đầu cho công cuộc đổi mới này Đại hội VI – đại hội mở đầu công cuộc đổi mới của Việt Nam, là cột mốc

mở ra cục diện mới của nước ra trên con đường quá độ lên CNXH

Là một người dân Việt Nam, tôi nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa lịch sử

to lớn của Đại hội VI với sự đổi mới và phát triển của đất nước trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt là kinh tế Do đó, tôi đã lựa chọn chủ đề nghiên cứu: “Nội dung cơ bản và ý nghĩa của phương hướng đổi mới xây dựng nền kinh tế của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986)”

2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu báo cáo chính trị và phương hướng mục tiêu phát triển

KT-XH trong 5 năm 1986-1990 của Đảng ta tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI

(12/1986), bài tiểu luận nhằm chỉ ra những nội dung cơ bản của phương hướng đổi mới nền kinh tế trong thời kỳ quá độ lên XHCN và liên hệ ý nghĩa của những phương hướng

đó

3 Đối tượng nghiên cứu:

Nội dung cơ bản của phương hướng đổi mới nền kinh tế được đề cập tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986)

4 Phạm vi nghiên cứu:

Phạm vi về nội dung: Bài tiểu luận tập trung nghiên cứu về bối cảnh và phương hướng đổi mới nền kinh tế tại Đại hội VI

5 Phương pháp nghiên cứu:

Phương pháp nghiên cứu và phân tích tài liệu

6 Đóng góp của đề tài:

Tìm hiểu, phân tích nội dung cơ bản và ý nghĩa của phương hướng đổi mới nền kinh tế được đề cập tại Đại hội VI

7 Kết cấu của đề tài:

CHƯƠNG I: HOÀN CẢNH LỊCH SỬ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI (12/1986)

CHƯƠNG II: NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ TẠI ĐẠI HỘI VI (12/1986)

CHƯƠNG III: Ý NGHĨA CỦA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ TẠI ĐẠI HỘI VI (12/1986)

CHƯƠNG I:

HOÀN CẢNH LỊCH SỬ CỦA ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU

TOÀN QUỐC LẦN THỨ VI (12-1986)

1 Hoàn cảnh lịch sử của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI (12/1986):

1.1 Tình hình quốc tế:

Xu thế nổi bật và tất yếu hiện đang chi phối thời đại là xu thế toàn cầu hoá kinh tế trở thành; không ngoại trừ một quốc gia, dân tộc nào, nếu muốn phát triển bắt buộc phải

mở cửa, hội nhập vào nền kinh tế toàn cầu Cùng với toàn cầu hoá kinh tế, cuộc cách mạng khoa học công nghệ mới lần thứ 3 diễn ra với nhịp độ ngày càng mạnh mẽ, mà lấy việc ứng dụng các phát minh khoa học công nghệ, công nghệ sinh học làm nguồn gốc

Trong các nước tư bản phát triển, sau các cuộc khủng khoảng cơ cấu và dầu lửa, từ đầu những năm 80, đã tiến hành chính sách điều chỉnh kinh tế Nội dung cơ bản là điều chỉnh cơ cấu kinh tế theo hướng tập trung vào các ngành có KHCN cao, thông qua các công cụ vĩ mô, thực hiện tư nhân hoá khu vực kinh tế nhà nước, tăng cường vai trò của kinh tế tư nhân để thực hiện điều tiết nền kinh tế

Các nước đang phát triển như Đông Á và Đông Nam Á để trở thành khu vực phát triển năng động của thế giới cũng cần phải thực hiện cải cách kinh tế Các cải cách ở đây bao gồm cải cách cơ cấu và xác định đúng chiến lược kinh tế để nâng cao sức cạnh tranh

và phát triển Chú trọng mở cửa hội nhập và liên kết kinh tế, khuyến khích xuất khẩu và thu hút vốn đầu tư nước ngoài - coi đây là động lực phát triển kinh tế

Mặt khác, cả Liên Xô và Trung Quốc trong hệ thống xã hội chủ nghĩa đang lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội, và họ đang bước vào cái cách, cải tổ với các hình thức và mức độ khác nhau, có nước thành công, có nước thất bại Tại Trung Quốc, nước chủ nghĩa xã hội láng giềng Việt Nam, 1978 đã bắt đầu công cuộc cải cách và mở cửa

Năm 1979 Trung Quốc gây chiến với Việt Nam, lúc này Trung Quốc vẫn tiếp tục chính sách thù địch với Việt Nam

Như vậy, có thể thấy xu hướng cải cách kinh tế rộng khắp trên thế giới cùng với quá trình toàn cầu hoá, cuộc cách mạng khoa học công nghệ lần thứ 3 đã tạo áp lực mạnh

mẽ cho công cuộc đổi mới về kinh tế ở Việt Nam

1.2 Tình trình trong nước:

Đất nước lâm vào cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài: tình trạng sản xuất trong 5 năm dường như dậm chân tại chỗ, năng suất lao động giảm sút, chi phí sản xuất không ngừng tang lên, tình hình xã hội ngày càng không ổn định Theo sau đó là tình trạng chậm giải quyết căn bản các vấn đề về lương thực, thực phẩm, hàng tiêu dùng thiết yếu, tài nguyên bị lãng phí

Nền kinh tế luôn trong tình trạng thiếu hụt, không có tích lũy, lạm phát tang cao và kéo dài Đất nước bị bao vây, cô lập

Khâu phân phối lưu thông rối ren, nhiều người lao động chưa có việc làm, nhà ở và điều kiện vệ sinh thiếu thốn Đời sống nhân dân nhất là công nhân viên chức, lực lượng

vũ trang gặp nhiều khó khăn

Tiêu cực trong xã hội phát triển, công bằng xã hội bị vi phạm; quần chúng giảm lòng tin đối với sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Nhà nước Nhìn tổng quát, chúng ta chưa thực hiện được mục tiêu ổn định tình hình kinh tế - xã hội, ổn định đời sống nhân dân

Nguyên nhân khách quan do xây dựng đất nước từ nền kinh tế nghèo nàn, lạc hậu, sản xuất nhỏ là phổ biến, bị bao vây, cấm vận nhiều năm, nguồn viện trợ từ nước ngoài giảm mạnh; hậu quả nặng nề của 30 năm chiến tranh chưa kịp hàn gắn thì chiến tranh biên giới hai đầu đất nước làm nảy sinh những khó khan mới Bên cạnh đó, nguyên nhân chủ quan của tình hình trên là những sai lầm nghiêm trọng về đánh giá tình hình, xác định mục tiêu, bước đi sai lầm trong bố trí cơ cấu kinh tế; sai lầm trong cải tạo xã hội chủ nghĩa, trong lĩnh vực phân phối, lưu thông; duy trì quá lâu cơ chế tập trung, quan liêu, bao

cấp; buông lỏng chuyên chính vô sản trong quản lý kinh tế, quản lý xã hội và trong đấu tranh chống âm mưu, thủ đoạn phá hoại nhiều mặt của thù địch

Cuối năm 1985 cuộc cải cách giá – lương – tiền đã trở thành bài học xương máu của Đảng và nhà nước Chi ngân sách Nhà nước cho tiền lương tăng vọt, nhưng thu ngân sách lại không tăng bao nhiêu do giá vật tư không tăng bằng mức Ban Chỉ đạo đề nghị

Để cứu ngân sách, tiền được phát hành hơn rất nhiều so với kế hoạch Chỉ hơn 3 tháng sau ngày chuyển đổi tiền 14/9/1985, Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đã đưa vào lưu thông một khối lượng tiền tương đương gần 1,4 lần con số ghi nhận trong lần đổi tiền gần nhất (năm 1978) để phục vụ công cuộc cải cách lương và giá Lạm phát bùng nổ Những vòng xoáy điều chỉnh giá – lương – tiền càng làm cho lạm phát leo thang nhanh chóng trong năm 1986 Lạm phát tăng đến hơn 774%, chỉ số giá bán lẻ năm ấy cũng tăng gần 590% Tiền phát hành nhiều mà vẫn không đủ Lương công nhân không có Vật tư, hàng hóa khan hiếm Giá bán lương thực dù tăng 10 lần vẫn không đủ bù đắp chi phí Sản xuất nông nghiệp sa sút Đầu tư trong công nghiệp giảm

Trước tình hình đó, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng đã được diễn

ra từ ngày 15 đến ngày 18/12/1986 tại Hà Nội Với một yêu cầu bức thiết là phải đổi mới

sự lãnh đạo của Đảng, phải có những quyết sách khoa học để ổn định tình hình kinh tế -

xã hội của đất nước, vượt ra khỏi khủng hoảng để tiến lên Dự Đại hội có 1.129 đại biểu thay mặt cho gần 1,9 triệu đảng viên cả nước và 32 đoàn đại biểu của đảng và tổ chức quốc tế

CHƯƠNG II:

NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA PHƯƠNG HƯỚNG ĐỔI MỚI NỀN KINH TẾ TẠI ĐẠI HỘI VI (12/1986)

1 Bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư:

1.1 Lương thực – thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu:

Trước hết, chúng ta cần phải sắp xếp lại nền kinh tế quốc dân theo cơ cấu hợp lý để nhằm đưa nền kinh tế sớm thoát khỏi tình trạng mất cân đối Trong đó, cần phải có sự lien kết, bố trị cân đối giữa các ngành, các vùng, các thành phần kinh tế, các loại hình sản xuất

có quy mô và trình độ kỹ thuật khác nhau để phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm cho nền kinh tế phát triển ổn định

Chúng ta cần phải bắt đầu thực hiện ba chương trình mục tiêu về lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu Để đến khi kết thúc chặng đường đầu tiên đạt được kết quả như sau:

- Về lương thực, thực phẩm: bảo đảm lương thực đủ ăn cho toàn xã hội và có dự trữ Đáp ứng một cách ổn định nhu cầu thiết yếu về thực phẩm Mức tiêu dùng lương thực, thực phẩm phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động

Chúng ta cần đẩy mạnh trồng lúa kết hợp cùng với cây màu thích hợp bao gồm ngô, khoai lang, sắn, khoai tây, rau, đậu các loại, cây ăn quả Khuyến khích chăn nuôi gia đình, áp dụng mô hình “vườn- ao- chuồng” khôi phục và phát triển chăn nuôi quốc doanh

và tập thể ở những nơi có điều kiện

Ngành nuôi trồng hải sản và thuỷ sản nước ngọt, nước lợ là một nguồn lợi lớn Coi trọng cả đánh bắt và nuôi trồng, đi đôi với giải quyết tốt việc chế biến, vận chuyển để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và tăng nhanh hàng xuất khẩu Tăng đầu tư và bổ sung chính sách nhằm tận dụng mọi diện tích mặt nước có thể nuôi trồng thuỷ sản

Bên cạnh đó, phát triển lâm nghiệp theo hướng bảo vệ và sử dụng có hiệu quả tài nguyên rừng, tăng thêm vốn rừng, phủ xanh đất trống, đồi núi trọc theo phương thức nông

- lâm kết hợp; ngăn chặn nạn phá rừng, cháy rừng; phát triển rộng khắp phong trào trồng cây, chú ý cả cây lấy gỗ, cây làm nguyên liệu và làm củi

- Về hàng tiêu dùng: sản xuất đáp ứng được nhu cầu bình thường của nhân dân thành thị và nông thôn về những sản phẩm công nghiệp thiết yếu

Phát triển công nghiệp nhẹ trước hết dựa vào việc tổ chức lại sản xuất, đầu tư chiều sâu và đầu tư đồng bộ để tận dụng công suất thiết bị của các cơ sở hiện có; coi trọng các

cơ sở có năng lực và hiệu suất chế biến cao Các loại hàng kim khi tiêu dùng như xe đạp, quạt máy, máy khâu… cần được sắp xếp, mở rộng sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm Xà phòng, bột giặt là hàng tiêu dùng không thể thiếu

- Về hàng xuất khẩu: tạo được một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực; đạt kim ngạch xuất khẩu đáp ứng được phần lớn nhu cầu nhập khẩu vật tư, máy móc, phụ tùng và những hàng hoá cần thiết

1.2 Công nghiệp nặng và kết cấu hạ tầng:

Việc phát triển công nghiệp nặng và xây dựng kết cấu hạ tầng phải nhằm phục vụ các mục tiêu kinh tế, quốc phòng trong chặng đường đầu tiên, và theo khả năng thực tế, chuẩn bị tiền đề cho sự phát triển kinh tế trong chặng đường tiếp theo Ưu tiên phát triển công nghiệp năng lượng (điện than, dầu khí) Ngành công nghiệp cơ khí của tất cả các bộ

và các địa phương phải được sắp xếp lại, đồng bộ hoá, chuyên môn hoá, từng bước đổi mới thiết bị

Về kết cấu hạ tầng, chú trọng phát triển giao thông vận tải và thông tin liên

lạc: bảo dưỡng, nâng cấp, đồng bộ hoá và chấn chỉnh tổ chức quản lý để sử dụng có hiệu quả những cái đã có, chọn lọc xây dựng thêm những cơ sở cần thiết bảo đảm cho sản xuất, lưu thông hàng hoá, phục vụ đời sống nhân dân và chuẩn bị cho việc đẩy mạnh công nghiệp hoá

2 Xây dựng và củng cố quan hệ sản xuất xã hội chủ nghĩa, sử

dụng và cải tạo đúng đắn các thành phần kinh tế:

Xã hội trong thời kỳ quá độ, còn nhiều người có sức lao động chưa có việc làm và chưa sử dụng hết thời gian lao động Khả năng thu hút sức lao động của khu vực nhà nước trong những năm trước mắt còn có hạn Nên chúng ta phải có chính sách mở đường cho người lao động tự tạo ra việc làm, kích thích mọi người đưa vốn vào sản xuất, kinh doanh, tiết kiệm tiêu dùng để tích luỹ, mở rộng tái sản xuất trên quy mô toàn xã hội

Từ đó, Đảng ta xây dựng nền kinh tế theo cơ cấu nhiều thành phần của thời kỳ quá

độ Ở nước ta, các thành phần đó là:

- Kinh tế xã hội chủ nghĩa bao gồm khu vực quốc doanh và khu vực tập thể, cùng với bộ phận kinh tế gia đình gắn liền với thành phần đó

- Các thành phần kinh tế khác gồm: kinh tế tiểu sản xuất hàng hoá (thợ thủ công, nông dân cá thể, những người buôn bán và kinh doanh dịch vụ cá thể); kinh tế tư bản

tư nhân; kinh tế tư bản nhà nước dưới nhiều hình thức, mà hình thức cao là công tư hợp doanh; kinh tế tự nhiên, tự cấp, tự túc trong một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên và các vùng núi cao khác

Chính sách cải tạo xã hội chủ nghĩa phải xuất phát từ đặc trưng nói trên mà đề ra những chủ trương và biện pháp đúng đắn Cải tạo xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ sản xuất mới bao gồm cả ba mặt: xây dựng chế độ công hữu về tư liệu sản xuất, chế độ quản

lý và chế độ phân phối xã hội chủ nghĩa

Những người làm ra của cải và những việc có ích cho xã hội, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật và chính sách đều được tôn trọng, được quyền hưởng thu nhập tương xứng với kết quả lao động, kinh doanh hợp pháp của họ Đối với những kẻ lười biếng, ăn bám, phải phê phán và cưỡng bức lao động