- Chứng minh nhận định: Các tác phẩm thơ trong chương trình Ngữ văn 9 đã tập trung thể hiện những vẻ đẹp muôn màu của tình cảm con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong hai cuộc kháng c[r]
Trang 1ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI TỈNH
NĂM HỌC 2013 - 2014 Môn: Ngữ văn 9
Thời gian làm bài: 150 phút (Không kể giao nhận đề)
Câu 1(4điểm): Thiên nhiên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn
Thành Long) có ý nghĩa như thế nào đối với việc thể hiện chủ đề tác phẩm ?
Câu 2(6điểm): “Đèn khoe đèn tỏ hơn trăng,
Đèn ra trước gió còn chăng hỡi đèn?
Trăng khoe trăng tỏ hơn đèn
Cớ sao trăng phải chịu luồn đám mây?”
(Ca dao)
Từ sự tự khoe mình của đèn và trăng trong bài ca dao, hãy viết bài văn nghị luận ngắn (không quá một trang giấy thi) về đức tính khiêm nhường của con người chúng ta
Câu 3(10 điểm): “ Trong thơ Việt Nam có vẻ đẹp muôn màu của tình cảm
con người và dân tộc Việt nam ”
(Bùi Công Thuấn – Tạp chí thơ, số 2/2007)
Bằng các tác phẩm thơ Việt Nam từ sau cách mạng tháng Tám năm
1945 đã được học trong chương trình Ngữ văn 9, tập I, em hãy làm sáng tỏ ý kiến trên
PHÒNG GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO THẠCH HÀ
HƯỚNG DẪN CHẤM
Trang 2ưu ý:
Giám khảo cần hết sức linh hoạt khi vận dụng hướng dẫn chấm, tránh đếm ý cho điểm một cách máy móc, cẩn trọng và tinh tế đánh giá bài làm học sinh trong tính chỉnh thể, trân trọng các bài viết có ý riêng, sáng tạo Chấp nhận các cách trình bày khác nhau, kể cả không có trong Hướng dẫn chấm, miễn là hợp lý, có sức thuyết phục
Câu 1(4điểm): Bài làm đảm bảo các ý sau:
- Nêu được những hình ảnh thiên nhiên xuất hiện trong truyện: những rặng đào, nắng bắt đầu len tới, những cây thông, mây bị nắng xua, cuộn tròn
lại từng cục Nắng mạ bạc cả con đèo… (1,5 điểm)
- Sự có mặt của thiên nhiên có ý nghĩa: Làm cho truyện có bối cảnh thực, sinh động, thơ mộng; làm rõ chủ đề tác phẩm: Sa Pa, nơi mà chỉ nghe tên, thường người ta đã nghĩ đến chuyện nghỉ ngơi, thăm thú, ngắm cảnh … song lại có những con người ngày đêm làm việc và cống hiến cho đất nước
(2,5 điểm)
Câu 2(6 điểm):
*Yêu cầu : Học sinh viết được một đoạn văn nghị luận đúng chủ đề,
trọn vẹn nội dung, hoàn chỉnh về hình thức Bài viết có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau Sau đây là một số gợi ý:
- Giải thích ngắn gọn và nêu ý nghĩa của câu tục ngữ: Phê phán những người chỉ biết khoe khoang mà không biết khuyết điểm của mình với người khác
- Giải thích khiêm nhường: Khiêm tốn, nhún nhường, không kiêu căng, tự cao tự đại, luôn lắng nghe, tìm tòi và học hỏi người khác Đó là đức tính tốt đẹp mà mỗi người cần hướng tới trong quá trình tự hoàn thiện bản thân mình
- Những biểu hiện của đức tính khiêm nhường: Luôn hiểu mình, biết người, do vậy, thường có thái độ nhã nhặn, hay lắng nghe ý kiến của người khác, không tự khoe khoang mình với những người xung quanh, luôn khiêm tốn, học hỏi, có tinh thần cầu tiến, tự nỗ lực để tiến bộ
- Đức tính khiêm nhường sẽ giúp ta có được mối quan hệ gần gũi, hòa hợp trong giao tiếp với mọi người xung quanh; giúp mỗi người tự nhận ra mặt hạn chế của bản thân mình để cố gắng vươn lên hoàn thiện bản thân
Trang 3(Dẫn chứng).
- Mở rộng: Ngược lại với đức tính khiêm nhường là sự kiêu căng, tự mãn, hay tự đề cao mình, luôn coi thường những người xung quanh, dễ bị mọi người xa lánh Khiêm nhường cũng không có nghĩa là tự ti, tự hạ thấp mình Khiêm nhường thực sự là đức tính góp phần nâng cao giá trị của con người
Câu 3(10điểm):
1 Yêu cầu về kỹ năng:
- Biết viết một bài văn nghị luận văn học kết hợp nhiều thao tác lập luận
- Bố cục bài viết rõ ràng, kết cấu chặt chẽ, dùng từ đặt câu đúng, diễn đạt trong sáng và giàu sức biểu cảm
2 Yêu cầu về nội dung:
Có nhiều cách trình bày khác nhau với suy nghĩ độc lập, sáng tạo Sau đây là một số gợi ý:
- Giải thích nhận định: Thơ ca Việt Nam đã thể hiện những tình cảm phong phú, muôn màu của dân tộc Việt Nam, con người Việt Nam Các tác phẩm đã thể hiện tâm hồn, tình cảm, tư tưởng của con người Việt nam, dân tộc Việt Nam trong một thời kỳ lịch sử có nhiều biến động lớn lao, nhiều đổi thay sâu sắc
- Chứng minh nhận định: Các tác phẩm thơ trong chương trình Ngữ văn 9 đã tập trung thể hiện những vẻ đẹp muôn màu của tình cảm con người Việt Nam, dân tộc Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ với nhiều gian khổ, hi sinh nhưng anh hùng, trong công cuộc lao động xây dựng đất nước với nhiều tình cảm tốt đẹp Cụ thể:
+ Tình đồng chí đồng đội, sự gắn bó với cách mạng: Đồng chí (Chính Hữu), Bài thơ về tiểu đội xe không kính (Phạm Tiến Duật), Ánh trăng (Nguyễn Duy)
+ Niềm say mê, phấn khởi, gắn bó với thiên nhiên, với cuộc sống lao động của con người trong công cuộc lao động, xây dựng đất nước (Đoàn thuyền đánh cá – Huy Cận)
+ Những tình cảm gần gũi, bền chặt của con người: Tình mẹ con, bà cháu trong sự thống nhất với những tình cảm chung rộng lớn (Bếp lửa – Bằng Việt; Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm)
Trang 4Học sinh biết lựa chọn và phân tích dẫn chứng phù hợp với những nội dung nêu trên.
- Khẳng định lại vấn đề: Các tác phẩm đã thể hiện sâu sắc, cảm động
vẻ đẹp muôn màu của tình cảm con người và dân tộc Việt Nam