Thực trạng của giải pháp đã biết Thực trạng hiện nay đa số tại các trường học, trong phần lớn chương trình học của các môn thì học sinh vẫn thường được học theo phương pháp dạy học tru
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
Mã số:
(Do HĐCNSK cấp trên ghi)
BÁO CÁO SÁNG KIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN VỚI CHỦ ĐỀ “THIẾT KẾ TẬP SAN VỚI MICROSOFT WORD”
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến
Mô hình Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2020 - 2021
Trang 3SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
Mã số:
(Do HĐCNSK cấp trên ghi)
BÁO CÁO SÁNG KIẾN PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN VỚI CHỦ ĐỀ “THIẾT KẾ TẬP SAN VỚI MICROSOFT WORD”
Có đính kèm: Các sản phẩm không thể hiện trong bản in sáng kiến
Mô hình Phim ảnh Hiện vật khác
(các phim, ảnh, sản phẩm phần mềm)
Năm học: 2020 - 2021
Trang 5MỤC LỤC
5 2 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến 4
10 3 Đánh giá về sáng kiến được tạo ra 8
Trang 9CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc BÁO CÁO SÁNG KIẾN
Kính gửi: Hội đồng công nhận sáng kiến trường THPT Trần Phú
I THÔNG TIN CHUNG:
1 Tên sáng kiến: PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC DỰ ÁN VỚI CHỦ ĐỀ “THIẾT
KẾ TẬP SAN VỚI MICROSOFT WORD” TẠI TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Phương pháp dạy học bộ môn Tin học
3 Tác giả:
- Họ và tên: Nguyễn Thị Nhung – Nữ - Năm sinh: 1987
- Trình độ chuyên môn: Cử nhân Công nghệ thông tin
Điện thoại: 0916097442 Email: hoafangdo1908@gmail.com
- Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ phó chuyên môn trường THPT Trần Phú
- Tỷ lệ đóng góp tạo ra sáng kiến: 100%
4 Cam kết không sao chép hoặc vi phạm bản quyền sáng kiến, những thông tin
nêu theo báo cáo này là sự thật
Đồng Nai, ngày 08 tháng 06 năm 2021
Trang 11II NỘI DUNG SÁNG KIẾN
1 Thực trạng của giải pháp đã biết
Thực trạng hiện nay đa số tại các trường học, trong phần lớn chương trình học của các môn thì học sinh vẫn thường được học theo phương pháp dạy học truyền thống, giáo viên vẫn là người truyền đạt tri thức, học sinh là người tiếp nhận tri thức Trong các tiết học đó, giáo viên vẫn đóng vai trò trung tâm và là người hoạt động rất nhiều Vậy tại sao nhiều giáo viên vẫn còn chưa thay đổi phương pháp dạy học mới khi nền giáo dục dần đổi mới? Thứ nhất đó là một số giáo viên ngại việc thay đổi phương pháp dạy học, sợ học sinh không làm được, không tìm hiểu được tri thức nếu giáo viên không truyền đạt Thứ hai, một số trường chưa có đầy đủ cơ sở vật chất để
hỗ trợ cho việc đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên muốn thay đổi nhưng điều kiện không cho phép Thứ ba, một số giáo viên đã có thay đổi phương pháp nhưng do chưa thay đổi phù hợp với hoàn cảnh, điều kiện tại đơn vị nên áp dụng không hiệu quả, dẫn đến không muốn thay đổi nữa, và lựa chọn dạy theo cách truyền thống Việc dạy học theo phương pháp truyền thống có nhược điểm là thường làm cho người học thụ động và mệt mỏi, ít phát triển tư duy và sáng tạo
Chúng ta cũng biết trong những năm gần đây, nước ta đang trải qua thời gian từng bước đổi mới nền giáo dục, đổi mới về cả chương trình giáo dục, về phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá Và trong quá trình đó, nhiều phương pháp dạy học tích cực đã lần lượt ra đời, lần lượt được áp dụng tại các trường từ các cấp Tiểu học, Trung học, Cao đẳng, Đại học Trường THPT Trần Phú với lực lượng giáo viên đa số còn trẻ nên rất nhiệt huyết và tiên phong trong việc đổi mới phương pháp dạy học tích cực Trong nhà trường, tại các bộ môn đã có một số giáo viên dần thay đổi từ phương pháp dạy học truyền thống sang phương pháp mới phát huy năng lực của học sinh như: dạy học theo nghiên cứu bài học, phương pháp hoạt động nhóm, dạy học theo dự án, STEM, … và đạt được hiệu quá đáng mong đợi
Đối với môn Tin học, là một môn học không được xếp vào nhóm các môn thi tốt nghiệp, nên học sinh còn coi nhẹ và phần nào không hứng thú học tập Đặc biệt là trước đây, khi mà giáo viên vẫn dạy học theo cách truyền thống tôi thường nhận thấy tiết học rất buồn, thụ động, chỉ có giáo viên là người hoạt động, thuyết trình, mà tri thức các em thu được sau bài dạy lại không ghi nhớ được lâu Sau đó, tôi và các giáo viên trong bộ môn cũng có thay đổi một số phương pháp như: hoạt động nhóm, nghiên cứu bài học, vẽ sơ đồ tư duy, … nhưng cũng chỉ thích hợp trong một vài bài Còn riêng các chủ đề, khi sử dụng các phương pháp trên đơn lẻ thì vẫn chưa đạt được hiệu quả mong muốn Do đó, các phương pháp dạy học dành cho các chủ đề trước đây không còn thích hợp với tinh thần đổi mới giáo dục như hiện nay nữa
Trang 122 Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
a) Mục đích của giải pháp
Hiện nay khi xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của con người ngày càng nâng cao thì các phương tiện đại chúng ngày càng nhiều Và tin học đáp ứng hết những nhu cầu đó Nó đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống, nhất là đối với thanh niên – những tương lai của đất nước
Một trong những ứng dụng quan trọng, thông dụng nhất của Tin học đó chính là phần mềm Microsoft Word Việc học Microsoft Word không chỉ còn là nhu cầu gói gọn trong môi trường công sở, mà còn được ứng dụng trong rất nhiều ngành nghề khác, việc sử dụng Word là kỹ năng cơ bản, quan trọng và cần thiết nhất đối với mọi lĩnh vực Trong xã hội hiện nay, hầu như người người nhà nhà đều từng đã, đang sử dụng, tiếp cận với phần mềm Microsoft Word để bổ sung kiến thức của bản thân, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội hiện đại Có hiểu biết và sử dụng cơ bản về Word là yêu cầu bắt buộc của đa số nhà tuyển dụng đối với ứng viên của mình Nếu chúng ta có thể thành thạo bất cứ phần mềm nào nhưng lại chẳng biết sử dụng Microsoft Word thì chắc chắn chúng ta không thể hòa nhập được với mọi người Trong chương trình Tin học lớp 10, chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft Word” rất quan trọng, nó vừa giúp học sinh có thể soạn thảo văn bản, xử lí, căn chỉnh, định dạng các loại văn bản, tài liệu, giấy tờ, … và thiết kế được một tập san đơn giản Đây chính là một kỹ năng cơ bản của Tin học văn phòng, là điều vô cùng cần thiết cho các bạn trẻ trong tương lai để phục vụ việc học tập, công việc và cuộc sống của mình trong thời kỳ công nghệ phát triển như hiện nay
Chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft Word” gồm nhiều tiết học, do đó áp dụng dạy học dự án cho chủ đề này là rất phù hợp và đem lại hiệu quả cao hơn Với phương pháp này, học sinh sẽ được tư do phát huy khả năng sáng tạo, vận dụng kiến thức đã học để tạo ra sản phẩm tập san cho bản thân mình dưới sự hướng dẫn của giáo viên Phương pháp cũng phát huy tính tự học, tinh thần làm việc độc lập, có trách nhiệm và nâng cao một số kỹ năng khác của học sinh như: thuyết trình trước đám đông, kỹ năng hoạt động nhóm, quản lí, thiết kế một bài báo cáo, …
b Nội dung giải pháp
b.1 Tiến trình thực hiện giải pháp
Bước 1: Xác định mục tiêu của chủ đề:
- Mục tiêu của chủ đề là học sinh thực hành được sản phẩm tập san được tạo ra
từ Microsoft Word với các thao tác:
+ Soạn thảo văn bản với nội dung phù hợp với đề tài đăng ký
+ Chỉnh sửa và định dạng văn bản cho phù hợp
+ Thực hiện được một số thao tác khác như: Chèn hình ảnh, chèn màu nền, hình nền, chữ nghệ thuật, kí tự đặc biệt, chèn các hình khối, chia cột báo, …
Trang 13Bước 2: Chuẩn bị
Xây dựng ý tưởng
Đối với giáo viên:
- Xây dựng bộ câu hỏi định hướng: xuất phát từ nội dung học và mục tiêu cần đạt được
- Chuẩn bị các hình ảnh về một vài tập san để học sinh quan sát
- Giới thiệu sơ lược về tập san để học sinh nắm được việc thiết kế tập san nhằm mục đích gì?
Đối với học sinh:
- Lớp chia thành 9 nhóm nhỏ (mỗi nhóm từ 4-5 học sinh) Sau đó các nhóm tự bầu
ra trưởng nhóm và thư ký
- Quan sát và lắng nghe giáo viên giới thiệu về một vài tập san đã được thiết kế hiện nay
Lựa chọn chủ đề, tiểu chủ đề
Đối với giáo viên:
- Đầu tiên giáo viên sẽ cho các học sinh tự do đưa ra các ý kiến về các chủ đề tập san mà các em biết Sau đó GV tổng hợp lại và đưa ra 9 chủ đề tập san
- Khi trình chiếu 9 chủ đề, giáo viên có thể cho học sinh đóng góp ý kiến, vì đôi khi có chủ đề đối với các em khó quá thì giáo viên có thể cho học sinh nêu ý kiến
để thay thế Sau đó hoàn thiện tên các chủ đề cần học sinh thực hiện
- Giáo viên cho các đại diện các nhóm lên bốc thăm tên chủ đề của nhóm cần thực hiện và lưu tên lại để thuận tiện cho việc quản lý, theo dõi tiến độ thực hiện dự án của các nhóm
- Cụ thể: Các đề tài được giáo viên tổng hợp thông qua các ý tưởng của học sinh
và sự chuẩn bị trước đó của giáo viên gồm các đề tài sau:
+ Đề tài 1: Thiết kế tập san về kỷ niệm ngày Nhà giáo Việt nam 20/11
+ Đề tài 2: Thiết kế tập san về kỷ niệm ngày Phụ nữ Việt nam 20/10
+ Đề tài 3: Thiết kế tập san về kỷ niệm ngày Quốc tế phụ nữ 8/3
+ Đề tài 4: Thiết kế tập san về kỷ niệm ngày Thành lập Đoàn TNCSHCM 26/3 + Đề tài 5: Thiết kế tập san về giới thiệu trường THPT Trần Phú
+ Đề tài 6: Thiết kế tập san về tuyên truyền phòng chống bạo lực học đường
+ Đề tài 7: Thiết kế tập san về tuyên truyền An toàn giao thông
+ Đề tài 8: Thiết kế tập san về tuyên truyền phòng tránh ma túy
+ Đề tài 9: Thiết kế tập san về tuyên truyền bảo vệ môi trường
Đối với học sinh:
- Học sinh phát huy tính sáng tạo, tư duy của mình, nêu lên tên các chủ đề, đề tài
có thể thiết kế tập san
- Dựa trên các tên chủ đề, đề tài mà giáo viên đưa ra Nhóm trưởng các nhóm sẽ
lên bốc thăm tên đề tài của nhóm, báo cáo với giáo viên tên đề tài nhóm bốc thăm
Trang 14được
- Thư ký của các nhóm lưu tên đề tài mà nhóm thực hiện lại
Lập kế hoạch các nhiệm vụ học tập
Đối với giáo viên:
- Thiết kế các nhiệm vụ cho học sinh: làm thế nào để học sinh thực hiện xong thì
bộ câu hỏi, các yêu cầu được giải quyết và các mục tiêu đồng thời cũng đạt được
- Chuẩn bị các tài liệu hỗ trợ giáo viên và học sinh cũng như các điều kiện thực hiện dự án trong thực tế
- Đưa ra các tiêu chí đánh giá dự án, cho học sinh đóng góp ý kiến về bảng đánh
giá các tiêu chí đó
Đối với học sinh:
- Đầu tiên các nhóm phải họp lại, phác thảo ra nội dung của tập san gồm những nội dung về cái gì? Ví dụ nội dung tập san về tuyên truyền về bảo vệ môi trường thì có thể bao gồm: thực trạng môi trường hiện nay trên thế giới và tại Việt nam, nguyên nhân, hậu quả, những công việc mà chúng ta cần làm để bảo vệ môi trường, bản thân các em đã làm được gì để tuyên truyền và bảo vệ môi trường?,
…
- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm để chuẩn bị các tài liệu, thông tin, mỗi thành viên sẽ có nhiệm vụ riêng Ví dụ có thành viên thì viết nội dung, thành viên nhập văn bản, thành viên tìm kiếm hình ảnh, thành viên trình bày, định dạng văn bản (sau khi cả nhóm thống nhất cách thiết kế tập san)
- Cùng giáo viên thống nhất các tiêu chí đánh giá dự án
Kế hoạch dạy học của bước này được tôi thể hiện tại phần mục lục của sáng kiến này
Bước 3: Thực hiện dự án
Đối với giáo viên:
- Giáo viên chuẩn bị cơ sở vật chất đầy đủ cho học sinh thực hiện dự án (phòng máy kết nối mạng Internet, các máy tính có cài đặt đầy đủ các phần mềm Word
2010, Unikey, trình duyệt Web, …)
- Trong quá trình học sinh thực hiện dự án, giáo viên theo dõi các nhóm về tiến trình thực hiện, sự hợp tác giữa các thành viên Hướng dẫn các nhóm khi gặp khó khăn, vướng mắc Đánh giá từng nhóm, từng học sinh trong từng nhóm trong quá trình các nhóm thực hiện
- Nhận xét, góp ý trong từng tiết thực hiện dự án của học sinh Bước đầu thông qua sản phẩm tập san cuối cùng của các nhóm
Đối với học sinh:
- Các thành viên trong nhóm thực hiện nhiệm vụ của dự án theo đúng kế hoạch
- Tiến thành thu thập thông tin (tìm kiếm thông tin trên Internet, tài liệu, …), xử lí thông tin (chắt lọc thông tin, tổ chức lại thông tin theo ý tưởng đã phác họa trước đó)
Trang 15- Tiến hành xây dựng sản phẩm theo ý tưởng: Nhập nội dung văn bản, chỉnh sửa các lỗi, định dạng và trình bày văn bản, chèn hình ảnh, hình nền, màu nền, chèn bảng, …
- Hiệu chỉnh lại tập san sao cho thẩm mỹ, cân đối, hài hòa
- Thực hiện làm bài báo cáo sản phẩm (báo cáo bằng PowerPoint hoặc vẽ sơ đồ tư duy, …)
- Trong quá trình thực hiện, nhóm trưởng và thư ký thường xuyên phản hồi, thông báo tiến trình thực hiện của nhóm mình cho giáo viên Khi gặp khó khăn, vướng mắc có thể tham khảo ý kiến, hướng dẫn của giáo viên
Bước này thực hiện trong 3 tiết tại phòng thực hành để các nhóm thực hiện dự án,
kế hoạch dạy học thể hiện tại phần phụ lục của sáng kiến này
Bước 4: Kết thúc dự án
Đối với giáo viên:
- Chuẩn bị cơ sở vật chất cho buổi báo cáo dự án (Phòng máy chiếu, bảng tương tác, sắp xếp bàn cho phù hợp, máy tính có kết nối mạng Internet, …)
- Chuẩn bị các phiếu tiêu chí đánh giá dành cho giáo viên và cho các nhóm đánh giá chéo
- Theo dõi, đánh giá sản phẩm tập san của các nhóm Nhận xét các ưu, nhược điểm đối với mỗi nhóm sau buổi báo cáo về: Hình thức trình bày, về nội dung về sự chuẩn bị bài báo cáo và bài thuyết trình báo cáo sản phẩm dự án của từng nhóm
Đối với học sinh:
- Chuẩn bị đầy đủ nội dung để tiến hành bài thuyết trình về sản phẩm (sản phẩm, bài báo cáo, người thuyết trình, người hỗ trợ)
- Tiến hành thuyết trình về sản phẩm Trong quá trình báo cáo, người báo cáo cần nêu rõ tên đề tài, các thành viên trong nhóm, việc phân công nhiệm vụ cho từng thành viên trong nhóm, tóm tắt sơ lược về nội dung đề tài, các thao tác và định dạng nào được sử dụng để thiết kế tập san của nhóm, …)
- Trả lời, thực hành theo yêu cầu của các nhóm khác hoặc giáo viên (nếu có)
- Các nhóm bên dưới tiến hành đánh giá sản phẩm tập san của nhóm bạn theo tiêu chí đã đưa ra
Bước báo cáo sản phẩm được thực hiện trong 2 tiết, tôi đã thể hiện tại phần mục lục của sáng kiến
b.2 Ưu, nhược điểm của giải pháp
Trang 16- Phát huy năng lực sáng tạo, mạnh dạn đưa ra các ý tưởng của bản thân để hoàn thành nhiệm vụ của nhóm
- Giúp học sinh dần làm quen với hình thức đánh giá và tự đánh giá sản phẩm của bản thân và của nhóm bạn
- Giúp học sinh cảm thấy thành tựu hơn khi tự bản thân các em tự hoàn thành cho mình một sản phẩm tập san theo ý tưởng sáng tạo của mình Từ đó, các em sẽ ý thức hơn được việc học tập theo dự án là vô cùng quan trọng Đây cũng là phương pháp
mà sau này các em thường gặp trong môi trường Đại học, Cao đẳng hoặc trong các công việc trong tương lai
- Nâng cao khả năng sử dụng phần mềm Microsoft Word ứng dụng trong các bài toán thực tế một cách thuần thục hơn, ngoài ra tạo điều kiện các em tìm hiểu thêm về cách sử dụng PowerPoint để thiết kế một bài thuyết trình
Nhược điểm:
- Do năng lực học tập của học sinh trường THPT Trần Phú nói chung là tương
đối yếu so với các học sinh của các trường THPT công lập khác trên cùng địa bàn Thành phố Long Khánh, đồng thời học sinh lớp 10a3 nói riêng lại là một trong các lớp có lực học yếu của khối 10 Do đó, việc áp dụng dạy học dự án dành cho chủ đề
“Thiết kế tập san với Microsoft Word” cũng có những khó khăn nhất định:
Năng lực tự học của đa số học sinh không cao, giáo viên phải hướng dẫn, hỗ trợ rất nhiều
Ý tưởng để tạo ra tập san của một số nhóm chưa thực sự sáng tạo
Còn có nhóm vẫn còn có sự tranh cãi nhiều trong quá trình thực hiện dự án
- Đa số học sinh có hoàn cảnh khó khăn, không có máy tính để thực hành nên tất
cả các hoạt động của nhóm phần lớn thực hiện trên trường
- Khả năng thuyết trình sản phẩm của một số học sinh còn chưa tốt, vẫn còn nhút nhát, báo cáo quá nhỏ, không tự tin khi thuyết trình
3 Đánh giá về sáng kiến được tạo ra
a Tính mới
- Với chương trình giáo dục bộ môn Tin học trong những năm trước đây, khi mà
việc dạy nội dung về Microsoft Word chưa được tổ chức thành một chủ đề, cùng với hình thức, phương pháp dạy học cũ, học sinh chỉ đa số được làm quen, thực hành với các bài văn bản có sẵn trong sách giáo khoa, đã đem lại các ứng dụng chưa cao cho các em Học sinh mới chỉ dừng ở mức biết cách tạo các file văn bản theo mẫu với việc nhập văn bản, chỉnh sửa, định dạng văn bản đơn giản Học sinh chưa có cơ hội để phát huy khả năng sáng tạo của mình khi áp dụng phần mềm Microsoft Word để thiết
kế những nội dung có tính ứng dụng cao, vượt qua các văn bản thường thấy trong sách giáo khoa như: Tập san, áp phích, tờ rơi, …
- Với chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft Word” bằng phương pháp dạy học dự
Trang 17án, học sinh trường THPT Trần Phú tuy rằng chất lượng chưa cao nhưng cũng đã phát huy được năng lực của bản thân: Đó là tính sáng tạo, tính thẩm mỹ, mạnh dạn đưa ra
ý tưởng để thực hiện Các em đã vượt qua chính mình, dù năng lực chưa giỏi nhưng vẫn thực hiện được đề bài của mình rất tốt Qua đó, tôi thấy được khả năng vận dụng phần mềm Microsoft Word của học sinh cao hơn, thuần thục hơn so với năm trước, đồng thời các em hứng thú hơn khi được học về Word chứ không nhàm chán như trước đây nữa
- Với phương pháp dạy học dự án, học sinh các nhóm đã biết đoàn kết hơn, hợp tác hiệu quả hơn trong quá trình thực hiện dự án Tuy rằng ban đầu cũng có nhiều tranh cãi, hoặc một số học sinh còn chây lười, ỷ lại cho các bạn khác, nhưng sau khi giáo viên kịp thời nhắc nhở, các em đã phối hợp với nhau nhịp nhàng hơn
- Vì sản phẩm có đánh giá nên các nhóm thực hiện có trách nhiệm hơn
- Tuy rằng nội dung là học về Microsoft Word, nhưng hiệu quả mang lại của dự án không đơn giản là cách ứng dụng của Microsoft Word mà còn nâng cao khả năng sử dụng phần mềm khác: Các trình duyệt Web để tìm kiếm thông tin, cách tìm kiếm thông tin trên Internet, cách lưu thông tin trên Internet về máy cá nhân để phục vụ việc thực hiện dự án, email (để gửi các file dự án đang thực hiện cho nhau sau mỗi buổi thực hiện trên phòng thực hành, hoặc gửi mail cho giáo viên), phần mềm PowerPoint để làm bài thuyết trình, …
- Dự án cũng tạo điều kiện cho các em có cơ hội đứng trước đám đông để thuyết trình, để giới thiệu cho người khác về thành quả, về sản phẩm của nhóm Học tập cách phản biện, cách bảo vệ sản phẩm của nhóm mình
b Hiệu quả áp dụng
- Hiệu quả kinh tế: Vì dự án “Thiết kế tập san với Microsoft Word” chỉ tạo trên file mềm, không yêu cầu in trên giấy hoặc giáo viên không cần in ra các bài mẫu cho học sinh thực hành theo mà là phát huy ý tưởng sáng tạo của học sinh để hoàn thành sản phẩm Do đó, khi dạy chủ đề này, giáo viên và học sinh tốn kém rất ít chi phí để hỗ trợ việc thực hiện dự án Trong khi trước đây, mỗi bài thực hành giáo viên cần in ra các bài mẫu đã chuẩn bị trước đó để học sinh thực hành theo nên sẽ tốn kém hơn
- Hiệu quả xã hội: Sau khi hoàn thành dự án, các học sinh đều biết cách sử dụng một cách tương đối thuần thục phần mềm Microsoft Word để soạn thảo văn bản, chứng từ, bảng, tập san, hoặc các tờ rơi, áp phích đơn giản, … Đây là điều cần thiết của công việc sau này của các em trong tương lai, tạo cơ hội lớn hơn khi các em ra trường muốn tìm một công việc tốt Đồng thời, với sự phát triển mạnh mẽ của Công nghệ thông tin, phần mềm soạn thảo văn bản nói chung và phần mềm Microsoft Word nói riêng là phần mềm cần thiết trong xã hội hiện nay Do đó, việc các em học đạt hiệu quả cao về phần mềm này chính là một cách để các em không trở nên lạc hậu trong tương lai Việc các em sử dụng thuần thục Microsoft Word sẽ hỗ trợ rất lớn trong cuộc sống, việc học tập và công việc sau này Hơn thế nữa, phương pháp dạy học theo dự án của chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft” còn giúp các em quen dần
Trang 18với hình thức hoạt động nhóm, một trong những hình thức học tập phổ biến ở môi trường Đại học, Cao đẳng và ngay cả môi trường làm việc của các em sau này Đặc biệt phát hiện và phát triển được những học sinh có khả năng lãnh đạo nhóm, khả năng quản lí, khả năng thuyết trình, …
Dưới đây là kết quả so sánh bài kiểm tra giữa kỳ về thực hành Microsoft Word của các lớp 10 mà tôi đã dạy trong năm 2019 – 2020 và năm 2020 – 2021:
Năm học Lớp
TSHS
dự kiểm tra
Sau chủ đề “thiết kế tập san với Microsoft Word” em có thể
thực hiện được các thao tác nào dưới đây?
A Soạn thảo văn bản, tạo và làm việc với bảng, định dạng
B Chèn được hình ảnh, hình khối, kí tự, chèn màu nền, 13 34.21%
Trang 19hình nền, chữ nghệ thuật
C Chia cột báo, đánh số trang, tìm kiếm và thay thế 10 26.32%
D Tạo văn bản, tập san, tờ rơi, áp phích đơn giản theo ý
Câu 4
Sau dự án, em có tự tin khi được yêu cầu soạn thảo văn bản
theo một mẫu bất kỳ không?
Câu 5
Ngoài khả năng làm việc với Word, sau dự án, em còn học
thêm được những khả năng gì?
Biết sử dụng thêm phần mềm PowerPoint 22 57.89%
Nâng cao kỹ năng tìm kiếm thông tin trên Internet 15 39.47%
Câu 6
Theo em, phương pháp dạy học dự án đối với chủ đề trên
khác với các phương pháp trước nay em được học là gì?
Phải làm báo cáo sản phẩm của nhóm 17 44.74% Thiết kế sản phẩm tập san theo ý tưởng sáng tạo của nhóm,
Phải thuyết trình sản phẩm của nhóm 25 65.79%
Trang 20Có Lí do: Có cơ hội tìm kiếm việc làm thuận tiện hơn trong
tương lai, có thể soạn thảo văn bản khi cần thiết, … 38 100%
Câu 10
Em thấy việc dạy học theo dự án đối với chủ đề “thiết kế
tập san với Microsoft Word” đối với em có khó khăn gì
không?
Có Vì gia đình không có máy tính 24 63.16% Qua kết quả khảo sát trên, chúng ta nhận thấy đa số học sinh nhận thấy đây là phương pháp mới (trên 70%) so với các phương pháp các em đã được học trước đây
Và phần lớn học sinh hứng thú với phương pháp dạy học dự án đối với chủ đề “Thiết
kế tập san với Microsoft Word” (hơn 73%) Đồng thời, kết quả nhận được cũng rất khả quan, đa số học sinh nhận định có thể thực hiện được một văn bản theo mẫu bất
kỳ một cách tự tin hoặc tương đối tự tin, số ít học sinh chưa tự tin là do bản thân nhút nhát và khả năng thao tác trên Word chậm Học sinh cũng nhận ra được lợi ích của dự
án mà các em thu được một cách rõ ràng Tuy nhiên, phương pháp này nếu áp dụng nhiều đối với học sinh sẽ gặp chút khó khăn do đa số gia đình các em không có máy tính để thực hiện tại nhà mà phải giờ học trên trường mới thực hiện được
c Khả năng áp dụng của sáng kiến
- Sáng kiến này hiện nay mới được tôi áp dụng tại đơn vị của mình, bởi vì các trường học phải dựa vào chương trình giáo dục của từng trường, do đó theo tôi là chưa có trường nào áp dụng phương pháp dạy học cho chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft Word” vì có thể các trường khác không có chủ đề này theo chương trình giáo dục của
họ Và sau khi thực hiện chủ đề trên theo phương pháp dạy học dự án, tôi cảm thấy phương pháp này rất khả quan và có thể áp dụng được cho các năm tiếp theo
- Về lĩnh vực mà sáng kiến có thể áp dụng: Hiện tại theo tôi phương pháp dạy học theo chủ đề này áp dụng được trước hết là lĩnh vực giáo dục, ngoài ra, có thể áp dụng phương pháp (dùng cho các chủ đề/đề tài khác) trong các lĩnh vực như kinh doanh, sản xuất, … khi muốn tạo ra các sản phẩm mới, ta cũng có thể áp dụng để lấy ý tưởng sáng tạo của các nhóm nhân viên/người lao động, … để tăng chất lượng sản phẩm, …
Trang 21- Để áp dụng sáng kiến này thì điều kiện là nhà trường cần có phòng thực hành Tin học đầy đủ máy móc, có cài đặt bộ Tin học văn phòng đầy đủ Cụ thể cần có bộ phần mềm Microsoft Office, các máy tính cần có kết nối mạng Internet Ngoài ra, nhà trường cần có đầy đủ các phòng máy chiếu, bảng tương tác để học sinh báo cáo sản phẩm, đặc biệt nếu được thì các phòng máy chiếu, bảng tương tác này có diện tích thích hợp, bàn ghế có thể sắp xếp hợp lí cho các nhóm hoạt động hiệu quả Tốt hơn hết nữa là các học sinh đều có máy tính để có thời gian thực hiện dự án tại nhà, bởi vì hiện tại đa số các gia đình học sinh chưa có máy tính nên các em phần lớn thực hiện tại trường nên sẽ mất thời gian hơn nhiều
- Về phạm vi áp dụng: Sáng kiến của tôi trước hết có thể áp dụng tốt cho phạm vi môn Tin học 10 tại trường THPT Trần Phú, đồng thời các trường khác hoặc trong toàn ngành cũng có thể áp dụng với đề tài/chủ đề tương tự Về phương pháp thì theo tôi có thể áp dụng được cho nhiều lĩnh vực như: Sinh, sử, địa lý, hóa, lý, … bất kỳ môn nào có chủ đề đều có thể áp dụng phương pháp dạy học dự án
III PHẦN KẾT LUẬN
1 Bài học kinh nghiệm
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm “Phương pháp dạy học dự án cho chủ đề Thiết kế tập san với Microsoft Word”, tôi đã thu được kết quả đáng mong đợi như sau:
- Học sinh có động cơ và hứng thú học tập hơn với môn Tin học nói chung, với chủ đề “Thiết kế tập san với Microsoft Word” nói riêng
- Phát huy tư duy sáng tạo của học sinh
- Nâng cao năng lực tự học, tự lục, độc lập, làm việc có tinh thần trách nhiệm, đoàn kết hơn khi làm việc nhóm
- Học sinh biết cách vận dụng các kiến thức đã học các trường hợp thực tiễn, nâng cao kỹ năng thực hành và giải quyết vấn đề
- Phát triển các kỹ năng: giao tiếp, cộng tác, kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin để tìm kiếm các nguồn thông tin, kỹ năng lập kế hoạch, phân công nhiệm vụ, kỹ năng quản lí
- Khả năng thuyết trình trước đám đông được rèn dũa và nâng cao
- Nâng cao chất lượng học tập
- Nâng cao kỹ năng thực hành Microsoft Word
Tuy nhiên, khi muốn áp dụng phương pháp dạy học này thì giáo viên chuẩn bị chu đáo, kĩ lưỡng Giáo viên cần lập kế hoạch cụ thể, xác định rõ mục tiêu của chủ đề cần đạt được, lập bộ câu hỏi/công việc cần thực hiện, xây dựng phiếu tiêu chí đánh giá rõ ràng, và phải quản lý, theo dõi, quan sát các nhóm hoạt động thực hiện dự án, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình học sinh thực hiện Đồng thời, giáo viên phải dựa vào cơ sở vật chất của nhà trường để tạo điều kiện cho học sinh
Trang 22thực hiện và hoàn thiện dự án đúng tiến độ
2 Kiến nghị đề xuất
Để thực hiện được dự án trên một cách tốt nhất thì tôi xin đề xuất với Sở GD&ĐT Đồng Nai, ban lãnh đạo trường THPT Trần Phú tạo điều kiện thiết kế một phòng học có diện tích và cơ sở vật chất phù hợp Hiện tại phòng học nhỏ nên việc sắp xếp bàn ghế để học sinh hoạt động nhóm rất khó
Ban lãnh đạo nhà trường cũng thường xuyên khuyến khích, động viên giáo viên mạnh dạn thực hiện đổi mới áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, đặc biệt là dạy học dự án cho các chủ đề trong các môn học, kịp thời hỗ trợ cho giáo viên khi gặp khó khăn
Bản thân cũng cần cố gắng không ngừng nghiên cứu tìm hiểu các phương pháp dạy học phát huy năng lực cho học sinh Tùy vào điều kiện của đơn vị, tùy vào năng lực học sinh mà chọn phương pháp phù hợp hoặc thay đổi phương pháp dạy học một cách mềm dẻo sao cho đem lại hiệu quả tốt nhất
Trang 23– Kể tên được một số tập san thường dùng hiện nay
- Giải thích được tầm quan trọng của việc ứng dụng MS Word để tạo tập san đơn giản
- Lựa chọn được chủ đề tập san cần theo sở thích cá nhân để thiết kế bằng MS Word
(2) Phương pháp/kĩ thuật dạy học: Đàm thoại, phát hiện, gợi mở
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Làm việc cá nhân, chia nhóm
(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy tính, bảng tương tác
(5) Kết quả: HS nhận ra được lợi ích của việc dùng Word thiết kế tập san và có