THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNVVN TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT HÀ NỘI.DOC

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNVVN TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT HÀ NỘI

MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN

BẢNG KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC BẢNG BIỂU

LỜI MỞ ĐẦU 10

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNVVN 13

1.1 TÍN DỤNG NGÂN HÀNG 13

1.1.1 Khái niệm về tín dụng 13

1.1.2 Khái niệm về tín dụng ngân hàng 14

1.1.3 Bản chất của tín dụng ngân hàng 14

1.1.4 Các hình thức tín dụng ngân hàng 15

1.1.4.1 Phân loại theo thời gian cấp tín dụng 15

1.1.4.2 Phân loại theo thành phần kinh tế 16

1.1.4.3 Phân loại theo phương thức hoàn trả 16

1.1.4.4 Phân loại theo tài sản đảm bảo 17

1.1.4.5 Phân loại theo hình thức cấp tín dụng 17

1.1.4.6 Phân loại theo nguồn phát sinh các khoản tín dụng 19

1.2 DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG 20

1.2.1 Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp vừa và nhỏ 20

1.2.1.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ 20

1.2.1.2 Các đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam 21

1.2.1.3 Vai trò của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam 27

1.2.2 Tín dụng ngân hàng đối với các Doanh nghiệp vừa và nhỏ: 30

1.2.2.1 Cơ cấu vốn trong DNVVN: 30

1.2.2.2 Nguyên tắc tín dụng ngân hàng đối với các DNVVN: 31

1.2.2.3 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với các DNVVN 31

1.3 SỰ CẦN THIẾT MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI CÁC

1.3.1 Quan niệm về mở rộng tín dụng ngân hàng 34

1.3.2 Các chỉ tiêu chủ yếu đánh giá mở rộng tín dụng Ngân hàng đối với các DNVVN 35

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng tín dụng ngân hàng đối với DNVVN 38

1.3.3.1 Yếu tố bên ngoài: 38

1.3.3.2 Yếu tố bên trong: 40

1.3.4 Bài học kinh nghiệm của các tổ chức khác trong vấn đề mở rộng tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ 42

1.3.4.1 Kinh nghiệm của Liên bang Đức 42

1.3.4.2 Kinh nghiệm ở Trung Quốc 42

1.3.4.3 Kinh nghiệm của một số TCTD tại Việt Nam 43

TÓM TẮT CHƯƠNG 1 46

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNVVN TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT HÀ NỘI 47

2.1 TỔNG QUAN VỀ CHI NHÁNH NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 47

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 47

2.1.2 Các hoạt động chính của NHNo & PTNT Hà Nội 42

2.2 TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CẤP TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 43

2.2.1 Hoạt động tín dụng của ngân hàng trong những năm gần đây 43

2.2.2 Các hình thức cấp tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh 44

2.2.3 Đánh giá các chỉ tiêu mở rộng tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại chi nhánh 49

2.2.3.1 Nhóm 1: Số lượng DNVVN có quan hệ tín dụng với ngân hàng 49

2.2.3.2 Nhóm 2: Dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và

nhỏ 55

2.2.3.3 Nhóm 3: Nhóm chỉ tiêu nợ quá hạn của các doanh nghiệp vừa và nhỏ 62

2.3 ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 65

2.3.1 Những kết quả đạt được 65

2.3.2 Những hạn chế, nguyên nhân của hạn chế trong việc mở rộng tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ 66

2.3.2.1 Nguyên nhân từ phía doanh nghiệp : 67

2.3.2.2 Nguyên nhân từ ngân hàng : 67

2.3.2.3 Những cản trở từ môi trường vĩ mô: 69

TÓM TẮT CHƯƠNG 2 71

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI DNVVN TẠI NGÂN HÀNG NO&PTNT HÀ NỘI 72

3.1 ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 72

3.1.1 Định hướng phát triển chung năm 2007 72

3.1.2 Đinh hướng của ngân hàng trong vấn đề mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ 73

3.2 GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI 74

3.2.1 Giải pháp về mặt nghiệp vụ 74

3.2.1.1 Xây dựng cơ chế cho vay phù hợp, nhất quán và linh hoạt 74

3.2.1.2 Xây dựng gói sản phẩm đa dạng, phù hợp 77

3.2.1.3 Xây dựng hệ thống chấm điểm và xếp hạng tín dụng phù hợp với từng phân khúc thị trường gắn với ứng dụng tin học, bảo đảm tính công khai minh bạch, thúc đẩy doanh nghiệp phát triển 79

3.2.1.4 Nâng cao chất lượng của công tác thẩm dịnh trước khi cho vay, tăng cường kiểm tra trong và sau khi cho vay, áp dụng hợp lý

các biện pháp hạn chế tín dụng 81

3.2.2 Giải pháp về công nghệ 84

3.2.2.1 Hiện đại hoá trang thiết bị và công nghệ kỹ thuật sử dụng trong Ngân hàng 84

3.2.2.2 Hoàn thiện hệ thống hỗ trợ quản lý 85

3.2.3 Giải pháp về nguồn nhân lực 85

3.2.4 Giải pháp về tổ chức 87

3.2.4.1 Xây dựng mô hình tổ chức chuyên nghiệp, chuyên sâu phục vụ DNVVN 87

3.2.4.2 Phát triển dịch vụ tư vấn thành lập, hỗ trợ vận hành và chuyển nhượng DNVVN 88

3.2.5 Giải pháp về hiệu quả hoạt động Marketing và chất lượng thông tin của ngân hàng 89

3.2.5.1 Đổi mới chính sách khách hàng, quảng cáo sâu rộng về chính sách chế độ, thể lệ tín dụng của ngân hàng đối với các DNVVN : 89

3.2.5.2 Nâng cao chất lượng thông tin trong Ngân hàng 91

3.2.5.3 Tăng cường các mối quan hệ 92

3.3 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ 93

3.3.1 Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) 93

3.3.1.1 Cải cách hành chính 93

3.3.1.2 Hoàn thiện hệ thống thông tin tín dụng 93

3.3.2 Kiến nghị với NHNo&PTNT Việt Nam 94

3.3.3 Kiến nghị với các doanh nghiệp vừa và nhỏ 94 3.3.3.1 Tăng cường kỹ năng quản lý và khả năng tiếp cận thị

3.3.3.2 Xây dựng kế hoạch sản xuất kinh doanh hàng năm 94

3.3.3.3 Thực hiện chế độ kế toán đầy đủ, theo đúng quy định của Nhà nước 95

3.3.3.4 Hoàn thành thủ tục pháp lý cho bất động sản 95

3.3.3.5 Tạo mối quan hệ tốt với các doanh nghiệp lớn 95

3.3.3.6 Nâng cao trình độ hiểu biết của doanh nghiệp về quy trình cho vay 96

TÓM TẮT CHƯƠNG 3 97

KẾT LUẬN 98

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 99

BẢNG KÝ HIỆU CHỮ VIẾT TẮT

NHNo&PTNT VN Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn

Việt Nam

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Kết quả dư nợ của NHNo&PTNT Hà Nội qua 3 năm

Bảng 2.4 Cơ cấu DNVVN có quan hệ tín dụng với NH phân

theo loại hình doanh nghiệp qua 3 năm 2004-2006

Bảng 2.7 Tốc đọ tăng trưởng dư nợ tín dụng đối với DNVVN

tại NHNo Hà Nội qua 3 năm 2004-2006

57

Biểu đồ 2.8 Tỷ trọng tăng trưởng dư nợ tín dụng của các DNVVN

tại NHNo Hà Nội qua 3 năm 2004-2006

57

Bảng 2.9 Tốc độ tăng trưởng dư nợ tín dụng đối với các

DNVVN qua 3 năm 2004-2006

59

Bảng 2.10 Dư nợ tín dụng đối với các DNVVN phân theo ngành

kinh tế qua 3 năm 2004-2006

năm 2004-2006Bảng 3.1 Minh hoạ về tính điểm tín dụng áp dụng cho DNVVN 85

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian 4 năm học tại trường Đại học Kinh tế Quốc dân,bản thân em đã tích lũy được rất nhiều kiến thức và kinh nghiệm quý báu Vàđặc biệt đã nhận được sự chỉ bảo tận tình ân cần của các thầy cô giáo trongKhoa Ngân hàng Tài chính nói riêng, các thầy cô giáo trong trường nóichung

Qua luận văn tốt nghiệp này, em xin chân thành cám ơn tập thể các bạnsinh viên và các thầy cô giáo giảng dạy tại lớp Ngân hàng 45C, khoa Ngân

hàng Tài chính Đặc biệt, em xin gửi lời cám ơn trân trọng nhất tới GS.TS Nguyễn Văn Nam, người đã trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ em hoàn thành

luận văn này

Để có những kiến thức thực tế trong luận văn của mình, em cũng đãnhận được sự giúp đỡ quý báu của các anh, chị cán bộ thuộc chi nhánh Ngânhàng Nông nghiệp Hà Nội đặc biệt là phòng Tín dụng Em xin gửi lời cám ơntới các anh, chị và chúc chi nhánh luôn Thịnh Vượng!

Em xin chân thành cảm ơn!

Sinh viên

Bùi Minh Hương

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quá trình hội nhập quốc tế đồng nghĩa với việc cạnh tranh trong nềnkinh tế nói chung, lĩnh vực ngân hàng nói riêng, sẽ ngày càng gia tăng, cácngân hàng nước ngoài sẽ mở rộng qui mô, phạm vi hoạt động ở nước ta bằngnhiều phương thức khác nhau Trong xu thế chung đó, tất cả các ngân hàngthương mại quốc doanh, các ngân hàng thương mại cổ phần đều nhận thấycác doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đang là cơ hội tăng trưởng chủ yếumang lại lợi nhuận

Do vai trò quan trọng của các DNVVN trong phát triển kinh tế, nênChính Phủ, các Bộ, ngành Trung ương và chính quyền địa phương trongnhững năm qua đã rất quan tâm đến việc khuyến khích các DNVVN pháttriển.Ngày 23/11/2001, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 90/2001/NĐ-CP

về trợ giúp phát triển DNVVN; ngày 16/12/2005 Thủ tướng Chính phủ đã banhành Chỉ thị số 40/2005/CT-TTg về việc tiếp túc đẩy mạnh công tác trợ giúpphát triển DNVVN Nhờ vậy, các DNVVN đã và đang trở thành một lựclượng kinh tế quan trọng, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế và đónggóp đáng kể cho Ngân sách Nhà nước Hiện nay, nước ta có khoảng 240.000doanh nghiệp và hộ kinh doanh cá thể là DNVVN, chiếm 96% tổng số doanhnghiệp trên toàn quốc, đồng góp trên 30% vào tăng trưởng GDP của cả nước.Đối với Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội nóiriêng, NHNo&PTNT VN nói chung, trong quá trình chuyển đổi mục tiêu kinhdoanh, vấn đề tiếp cận, mở rộng đầu tư vốn và cung ứng dịch vụ ngân hàngtiện ích cho các DNVVN càng trở nên cấp bách Tuy nhiên, trong những nămqua, việc tiếp cận nguồn tín dụng của ngân hàng vẫn gặp phải một số khókhăn và hạn chế Để tháo gỡ những khó khăn và hạn chế này, chúng ta phải

làm gì? Đây có lẽ là một vấn đề nổi cộm cần được giải quyết của nền kinh tếtrong thời gian trước mắt Chính vì vậy, sau quá trình được thực tập tại Ngân

hàng Nông nghiệp Hà Nội, em xin chọn đề tài: " Giải pháp mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn Hà Nội" với mong muốn góp một phần nhỏ tăng

cường mối quan hệ tín dụng giữa ngân hàng và các doanh nghiệp vừa và nhỏ

2 Mục đích nghiên cứu của đề tài:

Luận văn được thực hiện với mục đích:

Một là: Hệ thống hoá những vấn đề lý luận chung về giải pháp cơ bản

thực hiện chiến lược mở rộng tín dụng đối với DNVVN tại Chi nhánhNHNo&PTNT Hà Nội

Hai là: Phân tích thực trạng thực hiện chiến lược mở rộng tín dụng đối

với DNVVN tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Nội Qua đó rút ra những kếtquả đạt được, tồn tại và những nguyên nhân của những tồn tại

Ba là: Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm mở rộng tín dụng

Ngân hàng đối với DNVVN tại Chi nhánh NHNo&PTNT Hà Nội

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là thực hiện chiến lược mở rộng tíndụng đối với DNVVN tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triểnNông thôn Hà Nội, tập trung vào giai đoạn những năm 2004-2006

4 Phương pháp nghiên cứu:

Trong quá trình nghiên cứu, sử dụng phương pháp duy vật biện chứng vàduy vật lịch sử của Chủ nghĩa Mác - Lê nin để nghiên cứu những vấn đề lýluận và thực tiễn

Kết hợp với phương pháp điều tra khảo sát, phân tích, tổng hợp, thông kê

để đánh giá tình hình thực tế

Sử dụng các bảng, biểu đồ để chứng minh, rút ra kết luận.

5 Kết cấu của đề tài:

Luận văn gồm 3 phần: Lời mở đầu, phần nội dung và kết luận Phần nộidung gồm ba chương:

Chương 1: Những vấn đề cơ bản về tín dụng Ngân hàng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Chương 2: Thực trạng thực mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội.

Chương 3: Giải pháp và kiến nghị thực hiện mở rộng tín dụng đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Nội.

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ MỞ RỘNG TÍN DỤNG

Theo nhà kinh tế Pháp, Louis Baundin, định nghĩa: “ Tín dụng là một sựtrao đổi tài hóa hiện tại lấy một tài hóa ở tương lai.”

Theo luật ngân hàng các nước định nghĩa: “ Cấu thành một nghiệp vụ tíndụng bất cứ động tác nào, qua đó một người đưa hoặc hứa đưa vốn cho mộtngười khác dùng, hoặc cam kết bằng chữ ký cho người này như đảm bảo, bảochứng hay bảo lãnh mà có thu tiền”

Theo tôi, tín dụng biểu hiện mối quan hệ vay mượn và hoàn trả Trongquan hệ này thể hiện các nội dung sau:

+ Người cho vay chuyển giao cho người đi vay một lượng giá trị nhấtđịnh

+ Người đi vay chỉ được sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định,sau khi khoản vay đó hết thời hạn sử dụng theo thoả thuận giữa người đi vay

và người cho vay, người đi vay phải hoàn trả cho người cho vay phần vốn gốccộng với khoản chi phí cơ hội mà người cho vay mất đi khi bỏ lỡ cơ hội đầu

tư tốt hơn

+ Thông thường, giá trị được hoàn trả lớn hơn lúc hai bên kí kết hợpđồng tín dụng

1.1.2 Khái niệm về tín dụng ngân hàng

Tín dụng ngân hàng là hình thức tín dụng phổ biến và có vai trò quantrọng nhất trong nền kinh tế Đồng thời, đây là loại tài sản chiếm tỷ trọng lớnnhất ở phần lớn các NHTM, phản ánh hoạt động đặc trưng của ngân hàng.Như đã đề cập ở trên, ta có thể hiểu “Tín dụng ngân hàng là quan hệ tíndụng bằng tiền tệ giữa một bên là ngân hàng - một tổ chức chuyên kinh doanhtrên lĩnh vực tiền tệ- với một bên là các tổ chức, cá nhân trong xã hội, trong

đó ngân hàng vừa là người đi vay, vừa là người cho vay”

Với định nghĩa trên thì ta có thể hiểu khi đề cập đến tín dụng ngân hàng

là đề cập đến cả hai hoạt động :

- Đi vay: huy động vốn Hoạt động này do Bộ phận Nguồn vốn đảmnhận

- Cho vay: Hoạt động này do bộ phận Tín dụng đảm nhận

Như vậy, sẽ phù hợp hơn khi sử dụng định nghĩa sau khi đề cập về tíndụng ngân hàng: “Tín dụng ngân hàng là quan hệ vay mượn bằng tiền tệ,trong đó ngân hàng là người cho vay, còn người đi vay là các tổ chức, cá nhântrong xã hội, trên nguyên tắc người đi vay sẽ hoàn trả cả vốn lẫn lãi vào 1 thờiđiểm xác định trong tương lai như hai bên đã thoả thuận”

Theo định nghĩa này, tín dụng ngân hàng ở đây mang nghĩa hẹp hơn,giới hạn bên cho vay là ngân hàng Đây là định nghĩa mang tính chuyênnghiệp ngân hàng hơn là mang tính lý luận, tránh được sự nhầm lẫn khinghiên cứu về các nghiệp vụ của NHTM, và đây cũng là khái niệm được sửdụng trong luận văn

1.1.3 Bản chất của tín dụng ngân hàng

Bản chất của tín dụng ngân hàng là sự vận động của vốn tiền tệ thôngqua các ngân hàng Bằng các nghiệp vụ và các hình thức huy động vốn khácnhau, Ngân hàng huy động lượng tiền nhàn rỗi trong lưu thông , tạo thành

nguồn vốn lớn Đồng thời, ngân hàng sử dụng chính nguồn vốn này để đemcho vay với lãi suất lớn hơn với lãi suất tiền gửi Phần chênh lệch sẽ tạo ra lợinhuận cho Ngân hnàg trong quá trình hoạt động Là trung gian nên NH là cầunối giữa người có vốn và người cần vốn hay nói cách khác việc sử dụngnguồn vốn trong các doanh nghiệp nói riêng, trong nền kinh tế nói chungđược ngân hàng điều hoà phù hợp và đạt hiệu quả cao Như vậy, thông quachức năng tạo tiền Ngân hàng có thể nhận nguồn tiền gửi tăng trưởng theo bội

số tạo tiền, và qua đó Ngân hàng đã góp phần vào việc nâng cao hiệu quả sửdụng vốn trong xã hội

1.1.4.1 Phân loại theo thời gian cấp tín dụng

* Tín dụng có kỳ hạn: Là khoản tín dụng có thời hạn xác định về ngàytrả nợ Theo quy chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng cùngvới quyết định 1627/2001/QĐ- NHNN/ ngày 31/12/2000 của Thống đốcNgân hàng Nhà nước Việt Nam, khi phân loại theo thoiừ hạn cấp tín dụng thì:

- Cho vay ngắn hạn: Tối đa đến 12 tháng,được xác định phù hợp với chu

kỳ sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ của khách hàng

- Cho vay trung hạn: từ trên 12 tháng đến 60 tháng, thời hạn cho vayđược xác định phù hợp với thời hạn thu hồi của vốn đầu tư, khả năng trả nợcủa khách hàng và tính chất nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng

- Cho vay dài hạn: từ 60 tháng trở lên nhưng không quá thời hạn hoạtđộng còn lại theo quyết định thành lập hoặc giấy phép thành lập đối với phápnhân và không quá 15 năm đối với các dự án đâu tư phục vụ đời sống

* Tín dụng không kỳ hạn: Là khoản tín dụng được ứng dụng đối vớikhoản vay mà không xác định rõ thời hạn trả nợ.

1.1.4.2 Phân loại theo thành phần kinh tế

Trên cơ sở Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, khi phân theothành phần kinh tế, ta có thể chia các khoản cho vay thành:

- Cho vay doanh nghiệp Nhà nước

- Cho vay kinh tế tập thể

- Cho vay kinh tế tư nhân

- Cho vay kinh tế cá thể

- Cho vay kinh tế hỗn hợp

Mỗi thành phần kinh tế lại có những đặc điểm riêng nên ngân hàng cầnphải có thái độ ứng xử rất khác nhau khi cho các chủ thể thuộc các thành phầnkinh tế này vay vốn Tuy nhiên, đây là cách phân loại không được nhấn mạnhtrong nền kinh tế TBCN nhưng đối với nền kinh tế thị trường theo định hướngXHCN như nước ta thì việc phân loại này rất có ý nghĩa thực tiễn Bởi lẽ, đốivới chúng ta, thành phần kinh tế Nhà nước vẫn giữ vai trò điều tiết và địnhhướng và sẽ quyết định tới khối lựơng cũng như cơ cấu cho vay đối với cácthành phần kinh tế còn lại

1.1.4.3 Phân loại theo phương thức hoàn trả

Theo phương thức hoàn trả thì các khoản cho vay còn có thể được phânchia theo hai loại sau: cho vay hoàn trả một lần và cho vay trả góp

- Cho vay hoàn trả một lần: các khoản vay sẽ được hoàn trả một lần vàothời gian xác định trong hợp đồng tín dụng, lãi vay có thế được hoàn trả theothoả thuận trong hợp đồng, chẳng hạn theo tháng, quý hoặc năm

- Cho vay trả góp: Ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiều lầntrong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận

Cho vay trả góp thường được áp dụng đối với các khoản vay trung và dài

hạn, tài trợ cho tài sản cố định hoặc hàng lâu bền Cho vay hoàn trả một lầnthường được áp dụng đối với các khoản vay ngắn hạn.

1.1.4.4 Phân loại theo tài sản đảm bảo

Trong nhiều thường hợp, ngân hnàg yêu cầu khách hàng phải có tài sảnđảm bảo khi nhận tín dụng Lí do là khách hàng luôn phải đối đầu với rủi rotrong kinh doanh, có thể mất khả năng trả nợ cho ngân hàng Những biến cốkhong mong đoiự có thể gây cho ngân hnàg những tổn thất lớn Chính vì vậy,trừ những khách hàng có uy tín cao, nhiều khách hàng phải có tài sản đảmbảo khi nhận tín dụng của ngân hàng

- Các tài sản được đem thế chấp thường là các bất động sản trong khi cáctài sản được đem cầm cố thường là các động sản nhỏ, vật tư hàng hóa, chứngkhoán và các giấy tờ khác.…Yêu cầu cơ bản đối với các tài sản được đem thếchấp, cầm cố là chúng phải có tính thị trường tức phải có khả năng thanh lýđược

- Trường hợp khách hàng có tín nhiệm, có tình hình tài chính vững mạnh

và lợi nhuận có được từ dự án xin vay là khả quan thì NH có thể cho vaykhông cần đảm bảo, điều này các ngân hàng ở Việt Nam gọi là cho vay tínchấp.Điều này giải thích tại sao các Ngân hàng có thể cung cấp cho một sốkhách hàng những khoản tín dụng lớn mà không cần đảm bảo, đó là nhữngdoanh nghiệp có quan hệ vay trả sòng phẳng thường xuyên với ngân hàng, cótình hình tài chính tương đối vững mạnh, lợi nhuận tương đối ổn định với hệthống quản lý có hiệu quả, sản phẩm dịch vụ được thị trường chấp nhận.Trong thời gian vừa qua, các NHTM quốc doanh Việt Nam cũng cấp tín dụngcho các doanh nghiệp Nhà nước thông qua hình thức này

1.1.4.5 Phân loại theo hình thức cấp tín dụng

Ngân hàng thương mại cấp tín dụng dưới các hình thức sau :

- Chiết khấu thương phiếu: Nghiệp vụ chiết khấu được coi là đơn giản,

cổ điển của các NHTM, dựa trên sự tín nhiệm giữa ngân hàng và người kí têntrên thương phiếu Chiết khấu thương phiếu là nghiệp vụ Tín dụng ngắn hạntrong đó khách hàng chuyển nhượng quyền sở hữu thương phiếu chưa đáohạn cho NH để nhận một số tiền bằng mệnh giá của thương phiếu trừ đi sốtiền lãi và phí hợp đồng.

- Tín dụng thấu chi: Thấu chi là nghiệp vụ cho vay qua đó Ngân hàngcho phép người vay được chi trội (vượt) trên số dư tiền gửi thanh toán củamình đến một giới hạn nhất định và trong khoảng thời gian xác định Giới hạnnày được gọi là hạn mức thấu chi Hình thức này nhìn chung chỉ sử dụng đốivới khách hàng có độ tin cậy cao, thu nhập đều đặn, kỳ thu nhập ngắn

- Tín dụng thuê mua (leasing): Trong nền kinh tế thị trường, tín dụngthuê mua rất phát triển Đây là hình thức cho thuê bất động sản như: nhà cửa,máy móc thiết bị, xe chuyên dụng, thiết bị văn phòng…Các chủ thể thuê cóthể là: các NH trực tiếp, các công ty con của ngân hàng hoặc các công tychuyên doanh thuê mua độc lập thực hiện nghiệp vụ Ngân hàng cũng có thểliên kết với các nhà kinh doanh bất động sản để đầu tư dưới hình thức tíndụng thuê mua

Tiền thuê bao gồm giá vốn, chi phí, thuế và lãi kinh doanh Tuỳ từng loạiđối tượng khác nhau mà giá cả thuê mua được tính khác nhau

Thời hạn thuê mua có thể là ngắn, trung hoặc dài hạn Tuy nhiên, thờihạn trung và dài hạn vẫn là chủ yếu Tín dụng thuê mua ngắn hạn thường ítđược sử dụng

- Tín dụng trả góp: Ngân hàng cho phép khách hàng trả gốc làm nhiềulần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận.Cho vay trả góp thường được ápdụng đối với các khoản vay trung và dài hạn, tài trợ cho tài sản cố định hoặchàng lâu bền

Tín dụng trả góp có ưu điểm là không những phù hợp với đặc điểm sử

dụng vốn của vay mà còn kích thích được lưu thông hàng hoá, mở rộng sảnxuất và tiêu dùng Mặt khác, người vay phải trả một khoản tiền cố định baogồm cả gốc và lãi vào những thời điểm xác định nên họ dễ dàng tính được sốtiền phải trả từ đó lập được kế hoach trả nợ.

- Tín dụng bảo lãnh: Bảo lãnh của ngân hàng là cam kết của ngân hàngdưới hình thức thư bảo lãnh về việc thực hiện nghĩa vụ tài chính thay chokhách hàng khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ như cam kết Bảolãnh của ngân hàng sẽ tạo mối liên kết trách nhiệm tài chính và san sẻ rủi rovới khách hàng

- Tín dụng vãng lai: là hoạt động vay mượn thường xuyên giữa kháchhàng và NH với nội dung thoả thuận trong hợp đồng tín dụng Điều kiện đượcvay vốn đối với loại tài khoản vãng lai là người vay có tài sản thế chấp, cầm

cố hoặc bảo lãnh Trong một số trường hợp, nếu người vay có uy tín cao thì

có thể không cần bảo đảm bằng tài sản

Đặc điểm của hình thức tín dụng này là ngân hàng mở cho khách hàngmột tài khoản vay vừa dư nợ, vừa dư có (tài khoản vãng lai) Toàn bộ thunhập của người vay đều được ghi vào bên có tài khoản, toàn bộ chi tiêu ghibên nợ tài khoản Khi không còn số dư có, khách hàng được sử dụng mộtkhoản tín dụng như đã thoả thuận trong HĐTD với một mức dư nợ tối đa nào

đó Ngân hàng khống chế số dư nợ mà không khống chế số dư có trong tàikhoản Khách hàng được sử dụng vốn vay rất linh hoạt dưới dạng tiền mặt,chuyển khoản…

1.1.4.6 Phân loại theo nguồn phát sinh các khoản tín dụng

- Cho vay trực tiếp: trước khi cấp tiền ra, ngân hàng có mối liên hệ trựctiếp đối với người vay để thẩm định khách hàng , xem xét tình hình người vay

- Cho vay gián tiếp: là hình thức ngân hàng cho vay thông qua các tổchức xã hội nhưng ngân hàng không trực tiếp cho khách hàng vay

1.2 DOANH NGHIỆP VỪA VÀ NHỎ VÀ TÍN DỤNG NGÂN HÀNG

1.2.1 Những vấn đề cơ bản về doanh nghiệp vừa và nhỏ

1.2.1.1 Khái niệm doanh nghiệp vừa và nhỏ

Khái niệm doanh nghiệp nhỏ và vừa đã được đề cập đến trong nhiềunghiên cứu, nhưng việc xác định các tiêu thức phân loại vẫn còn chưa đượcthống nhất Để phân biệt DNVVN với doanh nghiệp lớn, người ta thường căn

cứ vào các tiêu thức như : Tổng vốn đầu tư, giá trị tài sản cố định, số lượnglao động thường xuyên, giá trị bằng tiền của sản phẩm hay dịch vụ, lợi nhuận,vốn bình quân cho một lao động Tuỳ vào tình hình cụ thể ở mỗi quốc gia màcác tiêu thức nào được lựa chọn, tuy nhiên phổ biến là:

- Số lao động thường xuyên được sử dụng trong doanh nghiệp

- Tổng số vốn đầu tư huy động và sản xuất kinh doanh

Sự phân loại doanh nghiệp ở Việt Nam cũng dựa trên hai tiêu thức này.Trước đây, theo công văn số 681/CP-KTN do Chính phủ ban hành ngày20/6/1998, DNVVN là các doanh nghiệp có vốn kinh doanh dưới 5 tỷ đồng(tương đương 387.000 USD theo tỷ giá giữa đồng VNN và đồng đô la Mỹ tạithời điểm đó) và số lao động thường xuyên không quá 200 người

Hiện nay, cùng với sự phát triển chung của đất nước, số lượng các doanhnghiệp ngày một tăng, có không ít doanh nghiệp có số vốn vượt quá 5 tỷ đồngnhưng chưa đủ mạnh để được coi là doanh nghiệp lớn Vì vậy, Chính phủ banhành Nghị định số 90/2001/NĐ-CP ra ngày 23/11/2001 về hỗ trợ và phát triểnDNVVN, trong đó có nêu ra định nghĩa sau :

“Doanh nghiệp nhỏ và vừa là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đãđăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10 tỷđồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người Căn cứvào tình hình kinh tế-xã hội cụ thể của ngành, địa phương, trong quá trìnhthực hiện các biện pháp, chương trình trợ giúp có thể linh hoạt áp dụng đồng

thời cả hai chỉ tiêu vốn và lao động hoặc một trong hai chỉ tiêu nói trên” Đâycũng là khái niệm về doanh nghiệp vừa và nhỏ được sử dụng trong bài luậnvăn để làm cơ sở cho những phân tích sau này.

Theo định nghĩa trên, các DNVVN gồm có các loại hình, cơ sở sản xuấtkinh doanh nằm trong những tiêu thức và giới hạn tiêu chuẩn quy định sau:

- Các DNNN đăng ký kinh doanh theo Luật Doanh Nghiệp

- Các Công ty cổ phần, Công ty TNHH và doanh nghiệp tư nhân đăng kýhoạt động theo Luật Doanh Nghiệp

- Các hợp tác xã đăng ký hoạt động theo Luật Hợp tác xã

- Các hộ kinh doanh cá thể đăng ký theo Nghị định số 02/2000/NĐ-CPngày 3/2/2000 của Chính Phủ về đăng ký kinh doanh

Như vậy tất cả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế có đăng

ký kinh doanh và thoả mãn hai tiêu thức : vốn đăng ký không quá 10 tỷ đồng

và số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người thì đều được coi là DNVVN

1.2.1.2 Các đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam được phát triển một cáchchính thức kể từ khi có sự ra đời của luật doanh nghiệp tư nhân, luật công ty

áp dụng từ năm 1990 và sửa đổi năm 1994 Một loạt các bộ luật khác đã thực

sự hỗ trợ cho sự phát triển của khu vực này Theo các số liệu thống kê cùngkết quả điều tra các tổ chức kinh tế thì đến cuối năm 1999 số lượng các doanhnghiệp có vốn dưới 5 tỷ đồng thuộc DNVVN là 43.772 doanh nghiệp chiếm91% tổng số các DN, trong đó DNVVN thuộc DNNN là 3.672 chiếm 64%tổng số DNNN và số DNVVN ngoài quốc doanh là 40.100 doanh nghiệpchiếm 94,5% tổng số doanh nghiệp Trong năm 2000, số doanh nghiệp mớiđược thành lập theo Luật doanh nghiệp dưới dạng doanh nghiệp tư nhân, công

ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn có số vốn đăng ký trung bình trên

dưới 1 tỷ đồng nên hầu hết số doanh nghiệp này cũng có quy mô vừa và nhỏ Theo kết quả điều tra doanh nghiệp năm 2006 do Tổng cục Thống kê(GSO) và Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam công bố vào ngày6/12/2006, số lượng doanh nghiệp thực tế đang hoạt động tính đến31/12/2005 là 113.352 doanh nghiệp, tăng 23,54% so với 31/12/2004 Trong

đó, doanh nghiệp thuộc lĩnh vực công nghiệp chiếm 22,55%, doanh nghiệphoạt động trong thương nghiệp chiếm 41,59%, trong xây dựng chiếm 13,46%,

…

a) Lợi thế của qui mô vừa và nhỏ

Các doanh nghiệp có qui mô vừa và nhỏ có những lợi thế sau:

- Năng động, linh hoạt, tự do sáng tạo trong kinh doanh:

Do có quy mô cơ sở vật chất hạ tầng đồ sộ nên khi có một sự thay đổi

của thị trường, các doanh nghiệp có quy mô lớn thường kém linh hoạt vànhanh nhạy trong việc đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng hơn là các doanhnghiệp có quy mô nhỏ Trước sự thay đổi liên tục của thị trường, các DNVVN

có thể chuyển hướng kinh doanh, thay đổi mặt hàng nhanh chóng, đồng thời

có thể tăng giảm lao động hay sử dụng lao động thời vụ, đáp ứng đuợc nhucầu của thị trường Hơn nữa, khi chuyển địa điểm sản xuất các DNVVNkhông gặp nhiều khó khăn như các doanh nghiệp lớn DNVVN có thể nắmbắt được cả những yêu cầu nhỏ lẻ mang tính khu vực, địa phương DNVVN

có thể dễ dàng chuyển đổi mặt hàng, chuyển hướng kinh doanh Điều nàycàng làm cho DNVVN khai thác hết năng lực của mình, đạt được hiệu quảsản xuất kinh doanh cao nhất

- Vốn đầu tư ban đầu ít, hiệu quả cao, thu hồi vốn nhanh Điều này

hấp dẫn nhiều cá nhân, tổ chức ở mọi thành phần kinh tế đầu tư vào khu vựcnày.DNVVN có tỷ suất vốn đầu tư trên lao động thấp hơn nhiều so với doanhnghiệp lớn, cho nên chúng có hiệu suất tạo việc làm cao hơn

- Hệ thống tổ chức sản xuất và quản lý ở các DNVVN gọn nhẹ, linh

hoạt Nhờ có bộ máy quản lý gọn nhẹ, việc điều hành được thực hiện một

cách trực tiếp không phải qua các khâu trung gian nên việc ra quyết định hayviệc thực hiên công việc được thực hiên một cách nhanh chóng và hiệu quả.Bên cạnh đó, công tác giám sát diễn ra trực tiếp, đảm bảo hiệu quả công việc.Nhờ đó nên có thể tiết kiêm đựoc chi phí quản lý doanh nghiệp

- Các DNVVN dễ dàng và nhanh chóng đổi mới thiết bị công nghệ, thích ứng với cuộc cách mạng khoa học- công nghệ hiện đại :

Ngày nay, do sự phát triển của khoa học và công nghệ, nên nhiều khithời gian tồn tại của một mặt hàng ngắn hơn thời gian tồn tại của thế hệ máymóc sản xuất ra nó Vì vậy đòi hỏi phải khấu hao nhanh để chuyển sang sảnxuất mặt hàng mới với thiết bị công nghệ mới Trong trường hợp này, cácDNVVN lại sẽ có lợi thế hơn Hơn nữa, việc phải thay đổi những tư bản cốđịnh để chuyển hướng kinh doanh cũng thuận lợi hơn do không phải chịunhiều thiệt hại và có thể nhanh chóng ứng dụng và đưa vào hoạt động nhữngcông nghệ tiên tiến, hiện đại

- Quan hệ giữa những người lao động và người quản lý trong các DNVVN khá chặt chẽ:

Do số lượng lao động trong các DNVVN là không nhiều nên lãnh đạodoanh nghiệp sẽ có nhiều cơ hội để hiểu rõ trình độ năng lực cũng như mongmuốn nguyện vọng của người lao động từ đó sẽ có những biện pháp thích hợp

để tạo động lực lao động, từ đó có thể nâng cao trình độ quản lý cũng như tậndụng triệt để năng lực lao động, nâng cao hiệu quả công việc

- Sự hội nhập kinh tế toàn cầu đã tạo ra một lợi thế không nhỏ đối với các DNVVN

Trong bối cảnh mới, với việc trở thành thành viên của WTO, Việt Namđược hưởng quy chế quan hệ thương mại bình thường (MNF) và đối xử quốc

gia (NT) giữa các nước thành viên WTO Quy chế này sẽ tạo thuận lợi chocác DNVVN ngày càng đa dạng được sản phẩm, thị trường và sản phẩm xuấtkhẩu

Bởi, hầu hết các sản phẩm của DNVVN của Việt Nam có giá thành cao,khối lượng nhỏ lẻ, tiệu thụ ở thị trường nội địa nên rất khó thâm nhập vào cácthị trường nước ngoài nếu bị đánh thuế cao hoặc bị giới hạn bằng hạn ngạch

Do đó, khi các hàng rào thuế quan và phi thuế quan bị thu hẹp lại hoặc được

rỡ bỏ, các sản phẩm của các DNVVN sẽ dễ dàng vào các thị trường nướcngoài hơn, nhờ đó sẽ khai thác được lợi thế lao động rẻ

Hội nhập WTO khiến cho hàng hoá nước ngoài sẽ tràn vào Việt Nam vớigiá rẻ và phong phú hơn, nhờ đó sẽ làm giảm sức ép về nguyên liệu ngoạinhập và các DNVVN cũng sẽ biết được nhu cầu của thị trường thế giới dođược tiếp xúc trực tiếp với các nhà phân phối của nước ngoài

Theo lộ trình thực hiện các cam kết khi gia nhập WTO của Việt Nam,tính minh bạch trong quản lý của các cơ quan, tổ chức hữu trách đối với cácDNVVN cũng sẽ được nâng cao Mặt khác, hiện tượng phân biệt đối xử giữacác doanh nghiệp Nhà nước với các DNVVN (chủ yếu là khu vực tư nhân) sẽkhông còn, nên các DNVVN sẽ thuận lợi hơn trong việc tiếp cận với cácnguồn lực tài chính, gia nhập thị trường, hỗ trợ kinh doanh

b) Bất lợi của qui mô nhỏ

Mặc dù tăng nhanh về số lượng nhưng quy mô về vốn của các doanhnghiệp vừa và nhỏ trong những năm gần đây lại rất thấp, mới ở mức trungbình trên 2 tỷ đồng/doanh nghiệp Nguyên nhân là do các DNVVN phải đốimặt với nhiều bất lợi Cụ thể:

- Quy mô về vốn và lao động còn quá nhỏ bé:

Nếu xét kết hợp tiêu chí về vốn với tiêu chí về lao động, các số liệuthống kê cho thấy, trong tổng số 88.222 doanh nghiệp vừa và nhỏ năm 2004

có 2.211.895 lao động, tương đương với tỷ lệ bình quân mỗi doanh nghiệp có

25 lao động Như vậy, quy mô về vốn và lao động của doanh nghiệp vừa vànhỏ Việt Nam còn quá nhỏ so với quy mô doanh nghiệp thông thường của cácnước phát triển và có nền kinh tế mới nổi Đây cũng là lý do khiến cho cácNHTM còn e dè trong việc cấp tín dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏbởi lẽ họ chưa có kinh nghiệm trong sản xuất kinh doanh, nguồn trả nợ nhỏ bénên độ rủi ro là khá cao Chính vì vậy, việc mở rộng kinh doanh, tăng cườngthên các trang thiết bị công nghệ hiện đại hay cải htiện chất lượng lao độngđối với các DNVVN là rất khó khăn Đặc điểm này là bất lợi trong cạnh tranhkhi Việt Nam hội nhập hoàn toàn vào WTO

- Hiệu quả kinh doanh thấp:

Do quy mô của các doanh nghiệp vừa và nhỏ như vậy kéo theo hiệuquả kinh doanh không cao Theo thống kê, lợi nhuận bình quân của doanhnghiệp vừa và nhỏ là 240 triệu đồng (khoảng 16.000 USD), thấp hơn nhiều sovới mức lợi nhuận bình quân/ doanh nghiệp của cả nước (khoảng 1,14 tỷđồng) Các tiêu chí về tỷ suất lợi nhuận/ vốn và lợi nhuận/ doanh thu cũngthấp, ở mức 3 tỷ đồng và 2,57 tỷ đồng so với các mức bình quân chung cácdoanh nghiệp cả nước là 4,85 tỷ đồng và 5,99 tỷ đồng

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ chủ yếu tập trung vào cácngành thương mại, sửa chữa động cơ, xe máy (chiếm 40,6% doanh nghiệpcủa cả nước), tiếp đến là các ngành chế biến (20,9%), xây dựng (13,2%) vàcác ngành còn lại như kinh doanh tài sản, tư vấn, khách sạn, nhà hàng(25,3%) Việc tập trung như vậy sẽ tạo ra sự cạnh tranh khốc liệt giữa cácDNVVN với nhau Chính điều này sẽ làm giảm sự đa dạng của thị trường,

giảm thị phần của bản thân các DNVVN.

- Phải đối mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh:

Các DNVVN gặp khó khăn do những thủ tục và điều kiện cạnh tranh

không bình đẳng ở thị trường trong nước mà nguyên nhân chủ yếu là bảnquyền trí tuệ và quyền sở hữu công nghiệp chưa được thực hiện nghiêm túc.Bên cạnh đó, sự độc quyền của các doanh nghiệp lớn cũng ngăn chặn sự mởrộng thị trường của các DNVVN

Không chỉ các đối thủ cạnh tranh trong nước, theo quy định của WTO,Việt Nam phải mở cửa thị trường bán lẻ cho các nhà phân phối nước ngoài,

do đó, với quy mô lớn, mạng lưới phân phối toàn cầu và có tính chuyênnghiệp cao, các công ty nước ngoài sẽ là những đối thủ lớn, đe doạ sự tồn tạicủa nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực thương mại của Việt Nam

- Hệ thống máy móc, thiết bị lạc hậu :

Một thực trạng phổ biến trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ là hệ thốngmáy móc, thiết bị lạc hậu, khoảng 15-20 năm trong ngành điện tử, 20 năm đốivới ngành cơ khí, 70% công nghệ ngành dệt may đã sử dụng được 20 năm Tỷ

lệ đổi mới trang thiết bị trung bình hàng năm của Việt Nam chỉ ở mức 5-7%

so với 20% của thế giới Đây chính là nguyên nhân chính của tình trạng lãngphí trong sử dụng năng lượng, nguyên vật liệu và ô nhiễm môi trường, đặcbiệt trong sản xuất công nghiệp Công nghệ lạc hậu làm tăng chi phí tiêu hao1,5 lần so với định mức tiêu chuẩn của thế giới Thực trạng này dẫn đến tăngchi phí đầu vào, cao hơn từ 30 - 50% so với các nước ASEAN, đồng thời dẫnđến chất lượng sản phẩm giảm, giá thành cao và năng suất thấp

- Trình độ của người quản lý và người lao động còn hạn chế :

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ rất yếu kém trong tiếp cận thông tin vàcác dịch vụ hỗ trợ kinh doanh Một phần là do chất lượng nguồn nhân lựcthấp, hạn chế về trình độ chuyên môn, tin học, ngoại ngữ của giám đốc và đội

ngũ quản lý doanh nghiệp, một phần là do đầu tư cho hệ thống thông tin thấp,chưa có phương tiện kỹ thuật nên chưa theo kịp diễn biến của thị trường

Vì thế, nhiều quyết định kinh doanh được đưa ra chỉ dựa vào kinhnghiệm và phán đoán cảm tính, đây là điểm yếu nhất các doanh nghiệp vừa vànhỏ của Việt Nam trước áp lực cạnh tranh quốctế

Tóm lại: DNVVN hạn hẹp về vốn đưa tới năng lực kinh doanh bị hạn

chế Và thực lực kinh tế yếu nên khả năng vay vốn lại càng khó khăn bêncạnh đó môi trường thể chế, chính sách kinh tế còn nhiều khiếm khuyết khôngtạo điều kiện bảo vệ và bảo đảm cho sự phát triển của khu vực này Tất cả tạonên một vòng luẩn quẩn không thể thoát ra được đối với các DNVVN

Như vậy, để giải quyết được bài toán này, các NHTM chiếm một vaitrò rất lớn trong vấn đề cấp vốn cho các DNVVN giúp giải tỏa được nhữngkhó khăn, vướng mắc tạo điều kiện thay đổi thiết bị công nghệ, mở rộng sảnxuất, và tăng thu nhập cho các DNVVN

1.2.1.3 Vai trò của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam

Trên thực tế chúng ta thấy các DNVVN đóng vai trò rất lớn trong nềnkinh tế Quốc Dân với nhiều hình thức đa dạng phong phú, hoạt động tronghầu hết các lĩnh vực kinh tế Cùng với những lợi thế và không đòi hỏi nhiềuvốn đầu tư, quản lý đơn giản, dễ thay đổi linh hoạt theo thị trường, các

DNVVN đã và đang phát huy những mặt tích cực và khẳng định vị thế củamình trong nền kinh tế ới đường lối kinh tế đúng đắn, các doanh nghiệp này

đã và đang phát triển một cách mạnh mẽ cả về số lượng và chất lượng ở ViệtNam Cụ thể như sau:

a) Tăng việc làm và thu nhập cho người lao động

Chúng ta có thể thấy rằng, tác động kinh tế lớn nhất của các DNVVN

là tạo việc làm cho một số lượng lớn người lao động, giải quyết tình trạng thấtnghiệp Do sự phân bố rộng khắp và khá đa dạng trong ngành nghề kinhdoanh, hơn nữa là không đòi hỏi trình độ quá cao, DNVVN đã và đang thuhút được rất nhiều lao động ở thành thị và nông thôn, từ đó góp phần nângcao thu nhập cho người lao động, cải thiện đời sống, và hạn chế các tệ nạn xãhội Rõ ràng giải quyết việc làm là một thế mạnh của các DNVVN và lànguyên nhân chủ yếu khiến ta phải quan tâm đặc biệt tới đối tượng này

b) Khai thác, tận dụng các nguồn lực xã hội.

Hiện nay còn rất nhiều tiềm năng trong dân chưa được khai thác nhưtiềm năng về trí tuệ, tay nghề cao, lao động, vốn, điều kiện thực hiện, bí quyếtsản xuất… Do đó việc phát triển doanh nghiệp sản xuất, các ngành nghề trongnông thôn hiện nay là một hướng quan trọng để khai thác nguồn lực nói trên,thu hút lao động nông thôn, nhằm phát huy lợi thế của từng vùng nhằm pháttriển kinh tế

Khu vực DNVVN thu hút được phần lớn nguồn vốn trong dân do tínhchất nhỏ lẻ dễ phân tán, đi sâu vào các ngõ ngách bản làng Do yêu cầu sốlượng vốn ban đầu không nhiều nên các DNVVN có thể tận dụng từ số vốncủa bản thân, vay gia đình, bạn bè thậm chí còn vay của các tổ chức tín dụng

Do dễ khởi sự và nguồn vốn ít nên các DNVVN có vai trò, tác dụng rất lớntrong việc thu hút các nguồn vốn nhỏ lẻ nhàn dỗi trong dân để đầu tư sản xuấtkinh doanh

Sự phát triển của các DNVVN ở nông thôn sẽ thu hút nhiều lao độngchưa có việc làm hoặc lực lượng lao động tạm thời nhàn rỗi theo mùa vụ vàohoạt động sản xuất , rút dần lực lượng lao động trong nông nghiệp sang côngnghiệp và dịch vụ nhưng vẫn sống tại quê hương không phải di chuyển đi nơikhác thực hiện phương châm “ li nông bất li hương” Đây là yếu tố chủ đạogóp phần phát huy các ngành nghề truyền thống đã và đang bị mai một, mộtphần nhằm khôi phục lại nền văn hoá dân gian mặt khác làm thay đổi bộ mặtnông thôn, từng bước hiện đại hoá nông thôn và nâng cao đời sống nông dân.Ngoài ra, lực lượng lao động ở khu vực này không những rất dồi dào mà cònrất rẻ, do đó sẽ giúp cho các DNVVN giảm chi phí sản xuất từ đó nâng caohiệu quả kinh doanh của mình.

DNVVN thường áp dụng kỹ thuật phù hợp với kỹ thuật thủ công và kỹthuật phổ biến để nhanh chóng tiếp thu và làm chủ, ít sử dụng kỹ thuật tiêntiến đòi hỏi lượng vốn lớn vì vậy tận dụng được kỹ thuật trong nước, thúc đẩycông nghệ cải tiến kỹ thuật

c) Tạo sự năng động, hiệu quả và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước.

Với ưu thế về tính linh hoạt và lượng vốn yêu cầu tương đối nhỏ,DNVVN có khả năng chuyển đổi mặt hàng, chuyển hướng sản xuất, đổi mớicông nghệ cho phù hợp với môi trường kinh doanh Do đó, các DNVVNlàm cho nền kinh tế năng động hơn Thực tế cho thấy tốc độ gia tăng cácDNVVN lớn hơn rất nhiều các doanh nghiệp lớn Sự gia tăng số lượng cácDNVVN làm tăng tính cạnh tranh cho nền kinh tế Điều này cũng đồng nghĩavới việc có nhiều nguồn lực xã hội được huy động vào mục tiêu phát triễnkinh tế Nói cách khác DNVVN giúp nền kinh tế thị trường hoạt động có hiệuquả hơn

Tóm lại, DNVVN giữ một vị thế quan trọng trong nền kinh tế Phát

triển khu vực kinh tế này là hướng đi đúng đắn trong điều kiện nước ta hiệnnay Do đó các NHTM cũng cần có những biện pháp hỗ trợ các DNVVN gópphần thúc đẩy sự phát triển chung của nền kinh tế cả nước.

1.2.2 Tín dụng ngân hàng đối với các Doanh nghiệp vừa và nhỏ:

1.2.2.1 Cơ cấu vốn trong DNVVN:

Trong Doanh nghiệp, vốn bao gồm hai bộ phận : vốn chủ sở hữu và nợ;mỗi bộ phận này được cấu thành bởi nhiều khoản mục khác nhau tuỳ theotính chất của chúng Tuy nhiên, việc lựa chọn nguồn vốn trong các DN khácnhau sẽ khác nhau, nó phụ thuộc vào một loạt các nhân tố như:

- Trạng thái kinh tế

- Ngành kinh doanh hay lĩnh vực hoạt động của DN

- Quy mô và cơ cấu tổ chức của DN

- Trình độ khoa học - kĩ thuật và trình độ quản lí

- Chiến lược phát triển và chiến lược đầu tư của DN

- Thái độ của chủ DN, chính sách thuế

Tuỳ theo loại hình doanh nghiệp và các đặc điểm cụ thể, mỗi DN có thể

có các phương thức huy động vốn khác nhau

+ Về vốn chủ sở hữu của DN bao gồm các bộ phận chủ yếu như: vốngóp ban đầu, lợi nhuận không chia, hay tăng vốn bằng phát hành cổ phiếumới

+ Để bổ sung vốn cho quá trình sản xuất kinh doanh, DN có thể vay nợ

từ các nguồn như: tín dụng ngân hàng, tín dụng thương mại hay thông quaphát hành trái phiếu

Sự kết hợp nhất định giữa hai nguồn là vốn chủ sở hữu và nợ tạo ra chiphí vốn cho DN Cơ cấu vốn tối ưu là sự kết hợp hợp lí nhất các nguồn tài trợcho kinh doanh của một DN nhằm mục đích tối đa hoá giá trị thị trường của

DN với mức giá vốn bình quân rẻ nhất

Nếu vốn vay quá lớn thì sẽ làm chi phí vốn tăng, làm giá thành phẩm sẽtăng và lợi nhuận giảm, đồng thời làm khả năng thanh toán của DN giảm,tiềm ẩn rủi ro dẫn tới nguy cơ phá sản tăng Do đó tỉ lệ vốn vay càng lớn, DNcàng phải chịu sự kiểm soát cao và các điều kiện vay vốn chặt chẽ của ngânhàng Tình hình đó buộc các ngân hàng cũng như các DN phải cân nhắc trongviệc quyết định tỉ trọng vay vốn trong tổng số vốn hoạt động của Doanhnghiệp để hình thành nên một cơ cấu vốn tối ưu cho kinh doanh.

1.2.2.2 Nguyên tắc tín dụng ngân hàng đối với các DNVVN:

Để đảm bảo tính an toàn và khả năng sinh lời, khi cấp tín dụng nóichung và khi cấp tín dụng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ nói riêng, Ngânhàng cần phải đảm bảo các nguyên tắc theo quy định 1627/2001/QĐ-NHNNngày 31/12/2001 của Thống đốc Ngân hàng Nhà Nước Việt Nam như sau:

- Sử dụng vốn vay đúng mục đích đã thoả thuận trong hợp đồng tíndụng

- Hoàn trả nợ gốc và lãi vốn vay đúng thời hạn đã được thoả thuậntrong hợp đồng tín dụng

1.2.2.3 Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với các DNVVN.

Mô hình DNVVN là một mô hình phù hợp với nền kinh tế hàng hoá,cho phép khai thác và sử dụng có hiệu quả mọi tiềm năng và nguồn lực trongnền kinh tế gồm vốn - lao động - tài nguyên và công nghệ Do đó, sự pháttriển của các DNVVN có ý nghĩa đặcu biệt quan trọng trong nền kinh tế Tuynhiên, trên thực tế, các DNVVN thường lâm vào tình trạng khó khăn về tàichính và luôn thiếu vốn là vấn đề nổi cộm nhất Với khả năng tập trung đượccác nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế, tín dụng ngân hàng chính

là cầu nối góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế nói chung, các DNVVN nóiriêng thể hiện ở các mặt sau:

- Tín dụng ngân hàng giúp tạo vốn kinh doanh với chi phí thấp

Trong nền kinh tế, hiếm có doanh nghiệp nào chỉ sử dụng vốn tự có đểtiến hành sản xuất kinh doanh Để thực hiện đầu tư, doanh nghiệp thường kếthợp hai nguồn vốn là vốn tự có(hoặc vốn cổ phần) và vốn đi vay Gọi

Cd : Giá vốn cổ phần thể hiện bằng mức lợi nhuận mà người sở hữu cổphần được hưởng với tư cách người góp vốn

Cr : Chi phí huy động vốn hay lãi suất tiền vay

Ca = Cd Rd + (1-T ) Cr Rr

với T: tỉ lệ thuế thu nhập doanh nghiệp

Như vậy, nếu sử dụng càng nhiều vốn vay, công ty càng lợi dụng đượcnguồn vốn rẻ đi do ảnh hưởng của chính sách thuế Mặc dù giá vốn cổ phiếu

có thể tăng lên nhằm bù đắp sự tăng lên của rủi ro tài chính nhưng mức tăngcủa nó nhỏ hơn sự giảm đi của giá vốn vì mức rủi ro này đã được bù đắp bởicác lợi thế về thuế

Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp muốn vay bao nhiêu tuỳ ý vì vốnvay có quy định hạn mức cho từng loại doanh nghiệp, bên cạnh đó, lượng vốnvay còn phụ thuộc vào phương án kinh doanh của doanh nghiệp, tài sản thếchấp hay tài sản hình thành từ vốn vay

Do vậy, doanh nghiệp cần phải xây dựng một cơ cấu vốn tối ưu nhằmmục đích tối đa hoá giá trị thị trường của doanh nghiệp tại mứuc giá vốn bìnhquân rẻ nhất Tín dụng ngân hàng có thể góp phần hình thành cơ cấu vốn tối

ưu đó

- Tín dụng ngân hàng tạo điều kiện cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh.

Có thể nói, vốn ngân hàng là một nguồn vốn không thể thiếu của hầuhết các DNVVN, sự trợ giúp của ngân hàng là một điều kiện quan trọng giúodoanh nghiệp mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh Khi DN là người xuấtkhẩu, ngân hàng giúp doanh nghiệp thu hồi vốn, khi doanh nghiệp là nhànhập khẩu máy móc thiết bị, thông qua nghiệp vụ bảo lãnh, mở thư tín dụng,ngân hàng giúp doanh nghiệp kinh doanh thuận lợi

Chính sự sẵn có về các khoản cho vay này giúp các doanh nghiệp yêntâm hơn về vốn lưu động, thậm chí là nguồn vốn dài hạn để đầu tư vào tài sản

cố định, cơ sở hạ tầng Nhờ vậy doanh nghiệp có điều kiện để tính đén chuyện

mở rộng họat động khi kinh doanh đã có lãi và có tiềm lực tương đối

- Tín dụng ngân hàng giúp doanh nghiệp tổ chức sản xuất kinh doanh, quảm lý có hiệu quả.

Tín dụng ngân hàng được thực hiện trên cơ sở hiệu quả kinh tế chứkhông phải là nguồn cấp phát tài trợ Đó là hoạt động theo phương thức haibên cùng có lãi Tuy nhiên, ngân hàng đóng vai trò là người cho vay nên phảichủ động giám sát chặt chẽ tiến độ và mục đích sử dụng vốn của ngân hàng,giúp các doanh nghiệp đi đúng hướng đã chọn nhằm đạt mục tiêu lợi nhuậncao nhất Chính điều này giúp các ngân hàng làm ăn nghiêm túc và hiệu quảhơn

Do vậy, trước khi cho vay, ngân hàng luôn chú ý tới các yêu cầu, điềukiện theo các quy định của doanh nghiệp vay vốn Khi cho vay, ngân hàngluôn phải đòi hỏi người vay có chế đọ hạch toán rõ ràng, minh bạch và định

kỳ chuyển cho ngân hàng các tài kiệu, báo cáo hoạt động kd và sử dụng vốnvay Điều này tạo sức ép với doanh nghiệp trong việc thực hiện hạch toánkinh doanh, góp phần quản lý giám sát thị trờng và lành mạnh hoá môi trường

kinh doanh.

- Tín dụng ngân hàng góp phần đẩy nhanh quá trình cổ phần hoá DN

Việc thành lập công ty cổ phần hay cổ phần hoá doanh nghiệp giúp chodoanh nghiệp tận dụng những thuận lợi về vốn, công nghệ hay thị trường.Một trong những phương pháp tiến hành công tác này là phát hành cổ phiếu,trái phiếu Các NHTM có thể giúp cho các doanh nghiệp bán các cổ phiếu này

ra thị trường thứ cấo, và trong những trường hợp khách hàng cần vốn, nếu xétthấy đủ điều kiện, an toàn, có lợi nhuận, ngân hàng sẽ cho doanh nghiệp vayvốn có giá trị tương đương với giá trị cổ phiếu phát hành và coi cổ phiếu đónhư vật đảm bảo Sau đó, ngân hàng sẽ bán lại cổ phiếu đó và thu hồi vốn củamình

Với hình thức tín dụng này của Ngân hàng, các DNVVN có thể yêntâm phần nào trong quá trình cổ phần hoá, nhất là trong giai đoạn hiện nay.Tín dụng Ngân hàng không chỉ giúp cho các Doanh nghiệp trong quá trình cổphần hpoá mà còn cho vay đối với các doanh nghiệp này với chính sách ưuđãi, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp làm ăn hiệu quả hơn

Như vậy, ngân hàng không chỉ đơn thuần là thu lãi vốn vay, mà thôngqua nguồn vốn đó, ngân hàng có thể kích thích được hoạt động sản xuất kinhdoanh của Doanh nghiệp, tạo ccơ sở cho sự phát triển kinh tế Khi doanhnghiệp làm ăn có hiệu quả, có lãi dẫn đến nhu cầu đầu tư mới, mở rộng pháttriển quy mô và lại có nhu cầu tín dụng mới Vì vậy, cả doanh nghiệp và ngânhàng cùng phát triển trong sự phát triển chung của nền kinh tế

1.3 SỰ CẦN THIẾT MỞ RỘNG TÍN DỤNG NGÂN HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DNVVN.

1.3.1 Quan niệm về mở rộng tín dụng ngân hàng.

- Mở rộng tín dụng chímh là mở rộng đối tượng phạm vi cho vay,không phân biệt chủ thể đi vay Miễn là chủ thể đi vay phải có đầy đủ điều

kiện đúng theo quy định của ngân hàng đề ra khi các chủ thể cần vay vốn.

- Mở rộng tín dụng chính là khối lượng tín dụng tăng Và đi đôi với nó

là đảm bảo chất lượng và hiệu quả tín dụng

1.3.2 Các chỉ tiêu chủ yếu đánh giá mở rộng tín dụng Ngân hàng đối với các DNVVN.

Mở rộng tín dụng đối với DNVVN là một khái niệm cụ thể song đểthực hiện được phải đánh giá một cách đầy đủ, chính xác về nó Các chỉ tiêuchủ yếu để đánh giá việc mở rộng tín dụng đối với DNVVN là:

Nhóm 1: Số DNVVN mới có quan hệ vay vốn tại NH:

Tổng dư nợ cho vay

Chỉ tiêu này cho biết dư nợ cho vay DNVVN chiếm bao nhiêu phầntrăm trên tổng dư nợ cho vay, với điều kiện tỷ trọng tăng dư nợ cho vay phảitương xứng với tỷ trọng tăng của doanh số cho vay và doanh số thu nợ

Tổng dư nợ cho vay 1 DN = Dư nợ CV một DNVVN

Tổng dư nợ cho vay 1 DNVVN

Chỉ tiêu này cho biết quy mô tín dụng ma Ngân hàng cấp cho một DN

là lớn hay nhỏ, từ đó cũng có thể cho thấy vấn đề mở rộng tín dụng đượcthực hiện như thế nào

+ Tỷ lệ DNVVN được vay tại Ngân hàng:

Tỷ lệ DNVVN được vay tại NH = DNVVN được vay vốn năm t

DNVVN đề nghị vay vốn năm t

Tỷ lệ phản ánh sự ra tăng về số lượng cấp tín dụng của NH qua các

năm Nhóm 3: Doanh số cho vay và doanh số thu nợ đối với DNVVN :

- Doanh số cho vay:

Doanh số cho vay là tổng số tiền mà ngân hàng đã thực sự giải ngâncho khách hàng được tính trong một khoảng thời gian nhất định

Doanh số cho vay đối với DNVVN phản ánh lượng vốn mà ngân hàng

đã giải ngân giúp DN: Đầu tư, cải tiến, áp dụng công nghệ mới, mở rộng sảnxuất kinh doanh…

Để đánh giá doanh số cho vay đối với DNVVN qua từng thời kỳ, có thểxây dựng một số chỉ tiêu như sau:

+ = -

Mức tăng doanh số cho vay đối với DNVVN thay đổi phản ánh sự thayđổi về quy mô tín dụng đối với DNVVN

Tổng DSCV cho vay DNVVN năm (t-1)Chỉ tiêu này thay đổi phản ánh tốc độ thay đổi của doanh số cho vaynăm nay so với năm trước là bao nhiêu, từ đó cho biết xu hướng đầu tư vàoDNVVN là mở rộng hay thu hẹp

Tổng DSCV cho vay của hoạt động Tín dụng

Tỉ trọng doanh số cho vay DNVVN thay đổi phản ánh sự thay đổi củadoanh số cho vay đối với DNVVN trên tổng doanh số cho vay của hoạt độngtín dụng

hàng trong một khoảng thời gian nhất định.

Doanh số thu nợ đối với DNVVN phản ánh lượng vốn cấp choDNVVN mà ngân hàng giải ngân đã được hoàn trả trong một thời kỳ

Có thể sử dụng các chỉ tiêu để đánh giá doanh số thu nợ đối vớiDNVVN qua từng thời kỳ như sau:

Mức tăng DSTN đối với DNVVN = Tổng DSTN đối với DNVVN năm (t) –

Tổng DSTN đối với DNVVN năm (t-1)

+ Mức tăng DSTN đối với DNVVN = Tổng DSTN đối với DNVVNnăm (t) – Tổng DSTN đối với DNVVN năm (t-1)

- Mức tăng doanh số thu nợ đối với DNVVN tăng hay giảm phản ánhđược công tác tổ chức, quản lí khoản vay cũng như công tác thu nợ của ngânhàng là tốt hay không

Tỷ lệ tăng DSTN = Mức tăng DSTN với DNVVN x 100%

Tổng DSTN đối với DNVVN năm (t-1)Chỉ tiêu này thay đổi phản ánh tốc độ thay đổi của doanh số thu nợ nămnay so với năm trước là bao nhiêu

Tổng DSTN của hoạt động Tín dụng

Tỉ trọng doanh số thu nợ DNVVN thay đổi phản ánh sự thay đổi củadoanh số thu nợ đối với DNVVN trên tổng doanh số thu nợ của hoạt động tíndụng

Nhóm 4: Tỷ lệ nợ xấu

Tổng dư nợ cho vay DNVVN

Tuy nhiên không thể đánh giá đầy đủ việc mở rộng tín dụng cho

DNVVN là tốt hay không nếu chỉ dựa vào dư nợ cho vay mà ta còn phải quantâm đến mức độ an toàn và lành mạnh của vốn vay.

Trên đây là một số chỉ tiên chủ yếu đánh giá việc mở rộng tín dụng của

NH đối với các DNVVN mà các NH khi thực hiện mở rộng tín dụng cần phảiquan tâm để công tác mở rộng thực sự hiệu quả mang lại lợi ích không chỉcho các DNVVN, cho Nhà nước mà còn cho sự phát triển của nền kinh tế đấtnước

1.3.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến mở rộng tín dụng ngân hàng đối với DNVVN.

1.3.3.1 Yếu tố bên ngoài:

Về cơ bản có thể chia nhóm yếu tố bên ngoài thành ba nhóm nhân tốchính là: yếu tố kinh tế, yếu tố xã hội và yếu tố pháp lý

- Yếu tố kinh tế.

Thực trạng nền kinh tế có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động của các chủthể kinh tế nói chung và của hệ thống ngân hàng nói riêng Nền kinh tế ổnđịnh sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của ngân hàng trong đó có hoạtđộng tín dụng Không những thế, nền kinh tế ổn định còn giúp hoạt động củacác DN diễn ra bình thường, không bị ảnh hưởng của các yếu tố kinh tế nhưkhủng hoảng, lạm phát nên có khả năng trả nợ đúng hạn, đúng kế hoạch đểtiến hành mở rộng tín dụng cũng đơn giản hơn

Sự cân đối giữa phần lợi nhuận mà DN tạo ra và lợi tức cho vay củaNHTM cũng ảnh hưởng đến hoạt động mở rộng tín dụng Trong trường hợpkhi lợi nhuận của DN không đủ để trả nợ ngân hàng sẽ kéo theo một loại tácnhân ảnh hưởng đến quá trình, tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộngcủa DN nói riêng và kinh tế nói chung Do đó sẽ không có cơ hội để mở rộnghoạt động tín dụng

- Yếu tố xã hội

Khi nói đến các yếu tố xã hội, người ta đề cập đến trình độ dân chí, tưcách đạo đức của người vay, sự ổn định xã hội quyết định có nên mở rộng tíndụng đối với các DNVVN nữa hay không.

Đặc trưng được đề cập trước tiên trong quan hệ tín dụng là trên cơ sỏlòng tin Điều đó cũng có sự kết hợp của ba yếu tố: ngân hàng, khách hàng và

sự tín nhiệm lẫn nhau Vì vậy để có thể mở rộng tín dụng đối với cácDNVVN cũng cần thiết có sự kết hợp của cả ba yếu tố này, trong đó sự tínnhiệm là cầu nối giữa quan hệ ngân hàng và khách hàng, là điều kiện để tíndụng tiếp tục tồn tại và mở rộng

Trình độ dân chí thể hiện trình phát triển của xã hội, nếu trình độ dân trícao, sự hiểu biết xã hội nhiều thì việc tiếp cận vốn cũng như thấy được nhữngthuận lợi của tín dụng ngân hàng cũng dễ dàng hơn vì vậy cơ hội phát triển tíndụng cũng sẽ mở rộng hơn

Yếu tố xã hội còn bị tác động bởi tư cách, đạo đức của người đi vay

Có thể nói, môi trường xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến các quyết định chovay và mở rộng tín dụng đối với các DNVVN Một môi trường lành mạnhtrong sạch giúp ngân hàng tự tin hơn vào các quyết định của mình, không sợrủi ro sẽ xảy ra, tạo điều kiện cho kinh tế phát triển, góp phần làm cho xã hộivăn minh

- Yếu tố pháp lý.

Đó là tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, tính đầy đủ thống nhất củacác văn bản dưới Luật, gắn liền với thực hiện nghiêm chỉnh các qui định củapháp luật Thực tế phát triển kinh tế thị trường trong những năm qua ViệtNam đã cho thấy: pháp luật đã trở thành một bộ phận không thể thiếu đượctrong nền kinh tế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước Chính vì vậy, mộthành lang pháp lý đầy đủ thì hoạt động trong nền kinh tế nói chung và hoạtđộng tín dụng nói riêng được mở rộng và an toàn

1.3.3.2 Yếu tố bên trong:

- Chính sách tín dụng:

Trong hoạt động tín dụng, xây dựng một chính sách tín dụng hợp lý,khoa học là vô cùng quan trọng Chính sách tín dụng là kim chỉ nam, đảm bảocho hoạt động tín dụng đi đúng hướng, quyết định sự thành công hay thất bạicủa ngân hàng Chính sách cho vay đúng đắn, đầy đủ, đồng bộ sẽ xây dựngphương hướng cho cán bộ tín dụng, khi thực hiện nhiệm vụ của mình, nângcao hiệu quả hoạt động tín dụng Ngược lại, một chính sách tín dụng khôngđầy đủ, không thống nhất sẽ tạo ra quyết định lệch lạc cho hoạt động tín dụng,dẫn đến việc cấp tín dụng không đúng đối tượng, tạo ra những kẽ hở chongười sử dụng vốn, gây rủi ro tín dụng

Chính sách tín dụng bao gồm những định hướng chung về hoạt độngcho vay như quy trình tín dụng, các qui định đảm bảo tiền vay của từng ngânhàng, về lãi suất tín dụng…Những định hướng này sẽ giúp hoạt động tíndụng có hiệu quả, góp phần nâng cao khả năng mở rộng loại nghiệp vụ này

-Quy trình tín dụng:

Quy trình nghiệp vụ tín dụng là tập hợp những nội dung kỹ thuật hướngdẫn về trình tự tổ chức, thực hiện nghiệp vụ cho vay, của ngân hàng từ khiphát sinh cho đến khi kết thúc một khoản vay, bao gồm các bước sau:

+ Thẩm định trước khi cho vay: Để quyết định có cho vay hay khôngcho vay, ngân hàng cần tiến hành thẩm định, xem xét các điều kiện theo quytrình, thủ tục đưa ra quyết định

+ Theo dõi trong quá trình cho vay: Kiểm tra sau khi vay vốn nhằmphát hiện kịp thời những rủi ro tiềm ẩn có thể xẩy để ngăn chặn, đảm bảo antoàn vốn vay Đánh giá sau khi kết thúc khoản vay: Sau khi thu hồi vốn trongmột thời gian nhất định mà người sử dụng trả cho người sở hữu nó Thôngthường thì chính sách lãi suất được qui định theo xu hướng: lãi suất tiền gửi