LỜI NÓI ĐẦU Qua thời gian hai tháng học tập được bồi dưỡng kiến thức Quản lý nhà nước chương trình chuyên viên, được sự quan tâm của Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình cùng sự quan tâm, dạy bảo và hướng dẫn tận tình của quý thày cô đã truyền đạt cho tôi những kiến thức, kỹ năng về quản lý hành chính nhà nước. Thực tiễn cho thấy, trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, việc giải quyết tranh chấp, khiếu kiện, khiếu nại, tố cáo của công dân đúng cấp, đúng thẩm quyền và kịp thời không những đảm bảo được lợi ích của nhà nước, lợi ích chính đáng của công dân mà còn góp phần ổn định an ninh trật tự xã hội. Qua đó, góp phần vào việc ngăn chặn và bài trừ tệ nạn tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội khác, xây dựng được khối đoàn kết trong nhân dân, tạo được niềm tin của nhân dân đối với hệ thống bộ máy hành chính nhà nước. Mặt khác, thông qua việc giải quyết khiếu nại, tố cáo kịp thời sẽ làm giảm thiểu tình trạng khiếu kiện vượt cấp. Đồng thời, nhiều cấp, nhiều ngành sẽ kịp thời chấn chỉnh và uốn nắn những sai sót, lệch lạc và những yếu kém trong công tác quản lý hành chính, kiến nghị với cấp trên có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi chế độ chính sách, pháp luật sát với thực tiễn cuộc sống và xử lý nghiêm minh những người sai phạm hoặc né tránh trách nhiệm. Chính vì vậy, từ những kiến thức đã học ở lớp Bồi dưỡng quản lý nhà nước ngạch chuyên viên trong thời gian qua, trong bài tiểu luận tình huống quản lý hành chính nhà nước cuối khoá của lớp chuyên viên Khoá 37 Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình lần này tôi xin chọn tình huống quản lý hành chính nhà nuớc về “Tranh chấp quyền sử dụng đất nông nghiệp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ ông Nguyễn Văn Nam, xã Lưu Phương, huyện Kim Sơn”.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Qua thời gian hai tháng học tập được bồi dưỡng kiến thức Quản lý nhà nước chương trình chuyên viên, được sự quan tâm của Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình cùng sự quan tâm, dạy bảo và hướng dẫn tận tình của quý thày cô đã truyền đạt cho tôi những kiến thức, kỹ năng về quản lý hành chính nhà nước
Thực tiễn cho thấy, trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, việc giải quyết tranh chấp, khiếu kiện, khiếu nại, tố cáo của công dân đúng cấp, đúng thẩm quyền và kịp thời không những đảm bảo được lợi ích của nhà nước, lợi ích chính đáng của công dân mà còn góp phần ổn định an ninh trật tự xã hội Qua
đó, góp phần vào việc ngăn chặn và bài trừ tệ nạn tham nhũng, lãng phí và các tệ nạn xã hội khác, xây dựng được khối đoàn kết trong nhân dân, tạo được niềm tin của nhân dân đối với hệ thống bộ máy hành chính nhà nước Mặt khác, thông qua việc giải quyết khiếu nại, tố cáo kịp thời sẽ làm giảm thiểu tình trạng khiếu kiện vượt cấp Đồng thời, nhiều cấp, nhiều ngành sẽ kịp thời chấn chỉnh và uốn nắn những sai sót, lệch lạc và những yếu kém trong công tác quản lý hành chính, kiến nghị với cấp trên có thẩm quyền bổ sung, sửa đổi chế độ chính sách, pháp luật sát với thực tiễn cuộc sống và xử lý nghiêm minh những người sai phạm hoặc né tránh trách nhiệm
Chính vì vậy, từ những kiến thức đã học ở lớp Bồi dưỡng quản lý nhà nước ngạch chuyên viên trong thời gian qua, trong bài tiểu luận tình huống quản
lý hành chính nhà nước cuối khoá của lớp chuyên viên Khoá 37 - Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình lần này tôi xin chọn tình huống quản lý hành chính nhà nuớc
về “Tranh chấp quyền sử dụng đất nông nghiệp chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với hộ ông Nguyễn Văn Nam, xã Lưu Phương, huyện Kim Sơn”.
Việc viết tiểu luận tình huống về quản lý hành chính nhà nước là bài kiểm tra cuối khoá nhằm đánh giá việc vận dụng các kiến thức lý luận vào điều kiện
Trang 2thực tiễn của hoạt động quản lý hành chính nhà nước hiện hành Những yêu cầu của tiểu luận tình huống quản lý nhà nước không đơn giản chỉ là việc giải quyết đơn thuần mà trong đó phải hàm chứa đầy đủ khả năng phân tích cơ sở lý luận, các quy định hiện hành; đánh giá ưu khuyết điểm của từng vấn đề …làm cơ sở cho việc đề xuất các kiến nghị theo từng nội dung cụ thể Do bài viết được thực hiện trong một thời gian có hạn, tính phức tạp của tình huống có liên quan đến nhiều vấn đề trong xã hội nên có thể không tránh khỏi những thiếu sót, tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến chân thành của quý thày cô
Tôi xin chân thành cảm ơn các cấp lãnh đạo, Ban Giám hiệu Trường Chính trị tỉnh Ninh Bình, quý thày cô đã quan tâm truyền đạt nhiều kiến thức bổ ích từ khóa học và giúp đỡ tôi hoàn thành tiểu luận này Một lần nữa tôi xin cảm
ơn thày giáo chủ nhiệm lớp và các học viên lớp chuyên viên K37 đã quan tâm giúp đỡ và chia sẻ kinh nghiệm trong quá trình học tập./
Trang 3NỘI DUNG
I MÔ TẢ TÌNH HUỐNG.
Ông Nguyễn Văn Nam sinh năm 1943 và bà Phạm Thị Linh sinh năm
1948, cùng đăng ký hộ khẩu thường trú tại xóm 4, xã Lưu Phương, huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình Ông Nam và bà Linh lấy nhau được 10 năm dù đã chạy chữa nhiều nơi nhưng vẫn chưa có con Nghe mọi người khuyên nên đi xin con nuôi về nuôi để cho vui cửa vui nhà, và cuối đời còn có người phụng dưỡng Vì thế, hai ông bà quyết định đến Trung tâm bảo trợ xã hội tỉnh Ninh Bình để nhận con nuôi Tại đây, hai ông bà đã tiến hành làm thủ tục xin nhận con nuôi theo hướng dẫn của các cán bộ tại trung tâm và các cơ quan có thẩm quyền, gia đình nhà ông Nam đã làm đầy đủ thủ tục pháp lý để nhận con nuôi là một em bé trai
bị bỏ rơi lúc đó mới được 1 tuổi, ông Nam đặt tên là Nguyễn Văn Minh Sau khi nuôi anh Minh được hai năm thì “phép lạ” đã xảy ra, vợ chồng ông sinh thêm được 02 người con gái nữa đặt tên là Ngọc và Lan
Cuối năm 1992, khi Đảng và Nhà nước có chủ trương, chính sách giao đất nông nghiệp cho các hộ gia đình tham gia sản xuất Gia đình ông Nam cũng nằm trong số những hộ được giao đất Căn cứ vào số nhân khẩu trong hộ, nên gia đình ông Nam được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cho 5 hécta đất nông nghiệp để trồng cây lâu năm Gia đình ông Nam đã tiến hành trồng cây ăn trái trên hết diện tích nói trên Hiện tại, diện tích đất được giao trên vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Khi đến tuổi trưởng thành cả ba người con của ông bà đều lần lượt xây dựng gia đình Anh Minh kết hôn vào năm 2002 và xin ra ở riêng tại xóm 5, xã Lưu Phương, huyện Kim Sơn Hai vợ chồng anh Minh sinh sống bằng nghề làm ruộng, hai anh chị cũng tích lũy mua được 2 héc ta đất để trồng giống cây ăn quả
Đến năm 2011, ông Nam qua đời do mắc bệnh ung thư gan Sau khi mai táng, gia đình phát hiện ra bản di chúc của ông Nam được cất trong tủ Di chúc của ông được lập vào năm 2008, có công chứng của cơ quan nhà nước có thẩm
Trang 4quyền Theo đó trong di chúc, ông Nam sau khi phân chia tài sản cho các con và
vợ, ông đã để lại thừa kế cho anh Minh 01 hécta đất trong tổng số 05 héc ta đất nông nghiệp mà hộ gia đình ông được giao năm 1992 Sau khi mở thừa kế, anh Minh đã nhận 01 héc ta đất và đã tiến hành đầu tư hệ thống tưới tiêu để phát triển và chăm sóc diện tích cây ăn trái Tiếp đó anh Minh có nguyện vọng đến
cơ quan chức năng để làm thủ tục đăng ký chuyển quyền sử dụng đất thì bà Linh
và các con gái không đồng ý
Bà Linh cùng hai con gái đã làm đơn khởi kiện gửi đến Uỷ ban nhân dân
xã Lưu Phương để đòi lại 01 héc ta đất nông nghiệp mà anh Minh đã được thừa
kế với những lý do sau:
- Theo bà Linh diện tích đất nông nghiệp này là thuộc các thành viên trong hộ gia đình bà gồm: Bà Linh, ông Nam (đã chết), và hai con đẻ là Ngọc và Lan), anh Minh là con nuôi không có quan hệ huyết thống nên không được hưởng thừa kế; bà Linh cũng đã muốn đòi lại phần đất trên để chia cho các con gái của mình
- Anh Minh đã ra ở riêng nên trong quá trình ông Nam bị bệnh đã không tận tình chăm sóc ông nên không được hưởng thừa kế từ ông Nam
- Đất chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nên không có căn cứ để phân chia
Sau khi nhận đơn và hồ sơ liên quan đến vụ việc của bà Linh, Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương không tiến hành thụ lý và đã trả lại đơn cho bà với lý
do đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã Tiếp đó Bà Linh đến Trụ sở tiếp công dân của UBND huyện Kim Sơn trình bày sự việc với cán
bộ tiếp công dân và gửi đơn cùng toàn bộ hồ sơ liên quan cho cán bộ tiếp công dân của huyện Kim Sơn Đơn của bà đã được vào sổ thụ lý và được UBND huyện chuyển đơn đến Phòng Tài nguyên và Môi trường của huyện tham mưu hướng giải quyết Sau quá trình xem xét hồ sơ và tiến hành thực địa, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Kim Sơn đã tham mưu cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Kim Sơn ban hành quyết định hành chính với nội dung: Chấp nhận
Trang 5đơn khởi kiện của bà Linh, buộc anh Minh phải trả lại 01 héc ta đất trồng cây ăn trái cho bà Linh Mặt khác, bà Linh phải thanh toán số tiền là 20 triệu đồng cho anh Minh (Đây là số tiền mà anh Minh đã bỏ ra để đầu tư hệ thống tưới tiêu phục vụ cho việc chăm sóc cây ăn quả)
Sau khi nhận được Quyết định hành chính của Chủ Tịch Uỷ ban nhân dân huyện Kim Sơn Anh Minh không đồng ý với nội dung của Quyết định trên, nên
đã làm đơn khiếu nại gửi đến đồng chí Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Ninh Bình
PHẦN II: PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1 Mục tiêu xử lý tình huống.
a Mục tiêu chung:
- Đảm bảo kỷ cương pháp luật, phù hợp với nguyên tắc cơ bản mà Hiến pháp đã nêu đó là: Đất đai thuộc sở hữu của toàn dân
- Tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa
- Giảm thiểu tối đa các mức thiệt hại kinh tế ( nếu có), bảo vệ lợi ích của nhà nước, lợi ích chính đáng của công dân
- Giải quyết hài hòa giữa các lợi ích trước mắt và lâu dài, các lợi ích kinh
tế - xã hội và pháp lý
b Mục tiêu của việc xử lý tình huống:
- Đối tượng cần giải quyết ?
- Cấp nào có thẩm quyền giải quyết vụ khởi kiện trên đúng theo quy định của pháp luật, đảm bảo cho việc giải quyết đúng theo trình tự thủ tục theo quy định của pháp luật;
- Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia vụ kiện được xác định như thế nào?
- Đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của các bên tham gia tranh chấp theo đúng quy định của pháp luật hiện hành
- Làm thế nào để giải quyết tranh chấp nhanh chóng và có hiệu quả đối với các vụ việc hành chính trong bộ máy hành chính nhà nước, mang lại sự hài lòng cho người dân;
Trang 6Tuy nhiên, như chúng ta thấy trong vụ việc trên do cách giải quyết của chính quyền huyện Kim Sơn không đúng theo quy định của pháp luật nên đã dẫn đến hậu quả: Từ một vụ việc tranh chấp quyền và tài sản thừa kế thành vụ khiếu nại đối với Quyết định hành chính của cơ quan quản lý hành chính nhà nước Chính vì vậy đã làm phức tạp thêm tình hình, từ việc khởi kiện dẫn đến khiếu nại
kéo dài qua nhiều cấp, nhưng vẫn chưa giải quyết được mâu thuẫn, tranh chấp
2 Nguyên nhân:
Trước tiên khi xem xét nguyên nhân chúng ta sẽ phân tích cả nguyên nhân khách quan và chủ quan của vấn đề
a Nguyên nhân khách quan:
- Do quá trình đô thị hóa, phát triển các khu công nghiệp, trung tâm thương mại, khu du lịch… đòi hỏi phải sử dụng nhiều quỹ đất Vì thế, giá trị của đất nông nghiệp cũng ngày một tăng lên, dẫn đến phát sinh nhiều tranh chấp, khiếu nại đòi lại đất nông nghiệp;
- Bộ máy chính quyền cấp xã phường, thị trấn chưa được quan tâm đúng mức, khi tuyển dụng cán bộ, công chức cấp xã không chú trọng đề ra chuẩn mực
về đạo đức, về trình độ chuyên môn, trình độ văn hóa…Chính vì vậy mà đội ngũ này vừa thiếu, vừa yếu, hiệu quả giải quyết công việc chưa cao
- Bên cạnh đó, thủ tục hành chính còn rườm rà, khó hiểu qua nhiều khâu nhiều cấp dẫn đến khó khăn cho công dân khi giải quyết
- Việc tuyên truyền chủ trương, đường lối, chính sách pháp luật của Đảng
và Nhà nước ở cơ sở chưa tốt dẫn đến người dân chưa hiểu hết trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của mình
b Nguyên nhân chủ quan :
Cán bộ công chức là người thực thi chủ trương đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Tuy nhiên, trong thực tế công tác không phải tất cả các cán
bộ, công chức đều hiểu và vận dụng đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng
và pháp luật của Nhà nước một cách đúng đắn và hợp lý phù hợp với chức trách nhiệm vụ được giao
Trang 7Trong tình huống này do né tránh, đùn đẩy trách nhiệm hoặc do thiếu hiểu biết về pháp luật (Trong tình huống này công chức địa chính của UBND xã Lưu Phương) đã làm cho vụ việc thêm phức tạp Đây cũng chính là một trong những nguyên nhân chủ yếu của tình trạng khi khiếu kiện, khiếu nại kéo dài, gây khó khăn không đáng có
Người dân do thiếu hiểu biết về pháp luật đã gửi đơn chưa đúng đến nơi giải quyết cho quyền lợi của mình, nhưng không được giải thích, hướng dẫn từ
cơ sở ; cán bộ quản lý hành chính nhà nước không nắm chắc các quy định của pháp luật nên đã giải quyết vụ việc không thuộc thẩm quyền của mình Do đó dẫn đến việc ra quyết định sai
3 Hậu quả :
a Tại ủy ban nhân dân xã Lưu Phương.
Trước tiên phải xác định nội dung của vụ kiện giữa bà Linh và anh Minh
là tranh chấp tài sản thừa kế theo di chúc của Ông Nam Thực tế là kiện đòi lại quyền sử dụng đất nông nghiệp
Theo quy định tại chương VI, mục 2 điều 135 Luật đất đai năm 2003 :
‘Nhà nước khuyến khích các bên tranh chấp đất đai tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp đất đai thông qua hòa giải tại cơ sở ’’
Tranh chấp đất đai mà các bên không hòa giải được thì gửi đơn đến Uỷ ban xã phường, thị trấn nơi có đất tranh chấp Uỷ ban xã phường, thị trấn có trách nhiệm phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức xã hội khác để hòa giải tranh chấp đất đai ’’
Như vậy, theo quy định của pháp luật hiện hành, Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương sau khi nhận được đơn của bà Linh đã không tiến hành tổ chức hòa giải giữa bà Linh và anh Minh mà lại trả lại đơn cho bà Linh vì lý do đơn không thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã là trái với quy định của pháp luật
Cũng theo quy định tại Khoản 1, Điều 136, Luật đất đai năm 2003 thì thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai được xác định như sau :
Trang 8‘Tranh chấp đất đai đã được hòa giải tại xã, phường, thị trấn mà một bên hoặc các bên đương sự không nhất trí thì được giải quyết như sau :
Tranh chấp về quyền sử dụng đất mà đương sự có giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại Khoản 1,2,5, Điều
50 của luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Tòa án nhân dân giải quyết.’’
Trong trường hợp này, do hộ gia đình ông Nam đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao cho 5 hécta đất nông nghiệp để trồng cây ăn trái bằng quyết định hành chính Nên theo quy định của pháp luật, sau khi tiến hành hòa giải không thành thì Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương phải hướng dẫn cho các bên tranh chấp nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân huyện Kim Sơn chứ không phải trả lại đơn cho bà Linh
b Tại Uỷ ban nhân dân huyện Kim Sơn.
Theo quy định của pháp luật, sau khi nhận đơn kiện của bà Linh, Uỷ ban nhân dân huyện Kim Sơn phải giải quyết như sau :
- Tiến hành xem xét hồ sơ vụ việc nếu thấy Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương chưa tiến hành hòa giải thì gửi hồ sơ đến Ủy ban nhân dân xã Lưu Phương và yêu cầu Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương tổ chức hòa giải giữa bà Linh và anh Minh
- Nếu đã hòa giải rồi mà không thành thì chỉ đạo và chuyển hồ sơ về Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương để hướng dẫn các đương sự nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân huyện Kim Sơn để giải quyết vụ khởi kiện tranh chấp Vì thẩm quyền giải quyết vụ việc nêu trên thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân
Trong tình huống này Uỷ ban nhân dân huyện Kim Sơn chấp nhận nội dung đơn khởi kiện của bà Linh là không đúng với quy định
Nội dung xử lý đơn khởi kiện cũng sai với quy định của pháp luật cụ thể là :
- Đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nên không được phân chia tài sản Nội dung kiện này sai vì: Đất của hộ gia đình ông Nam đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao đất từ cuối năm 1992 đã sử dụng ổn
Trang 9đình và lâu dài đến nay Mặc dù, hiện tại đất của hộ gia đình ông Nam chưa làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng đây vẫn được coi là đất hợp pháp thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình ông
- Đất nông nghiệp thuộc thành viên hộ gia đình nên không được thừa kế cho con nuôi Điều này là không đúng vì: Theo quy định tại Khoản 5, Điều 113, Luật Đất đai năm 2003 :
‘Cá nhân có quyền để thừa kế quyền sử dụng đất của mình theo di chúc hoặc theo pháp luật Hộ gia đình được nhà nước giao đất, nếu trong hộ có thành viên chết thì quyền sử dụng đất của thành viên đó được để thừa kế theo di chúc hoặc pháp luật’’.
Như vậy, ông Nam có quyền để lại thừa kế cho anh Minh đối với phần diện tích đất của ông trong hộ gia đình, theo đó gia đình ông được giao 05 héc ta chia cho 5 thành viên, gồm: Ông Nam, bà Linh, chị Ngọc, chị Lan và anh Minh, như vậy mỗi người sẽ là 01 héc ta
Việc Uỷ ban nhân dân huyện Kim Sơn ra quyết định giải quyết tranh chấp đất đai có gắn với tài sản trên đất là cây ăn trái như trên là không đúng với quy định của pháp luật và cũng sai thẩm quyền giải quyết
Qua phân tích ở trên ta có thể thấy, vụ kiện giữa bà Linh và anh Minh có thể giải quyết ngay tại Uỷ ban nhân dân xã Lưu Phương, thông qua bước hòa giải Như vậy, sẽ hạn chế tình trạng kiện tụng, khiếu nại đến nhiều cấp, nhiều nơi, gây phức tạp, khó khăn cho công dân mà vẫn không đúng với pháp luật
III : XÂY DỰNG, PHÂN TÍCH VÀ LỰA CHỌN PHƯƠNG ÁN GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG.
1 Xây dựng phương án lựa chọn:
a Phương án 1: Giả thuyết
- Nếu như tất cả các công dân đều được tuyên truyền, giáo dục và phổ biến pháp luật sẽ không có khiếu nại, khiếu kiện xảy ra
Trang 10- Đội ngũ cán bộ, công chức từ xã phường thị trấn đến cấp huyện, cấp tỉnh đều nắm vững các quy định của pháp luật, có tinh thần trách nhiệm cao, làm việc tập trung và có năng lực …thì sẽ giải thích cho người dân hiểu trách được tình trạng khiếu nại khiếu kiện và khiếu nại, khiếu kiện vượt cấp
b Phương án 2: Giáo dục, thuyết phục.
Phương án này nhằm áp dụng với các trường hợp đơn giản, tính chất mức
độ sự việc không nghiêm trọng, các tổ dân phố và các tổ chức đoàn thể thuyết phục, giải quyết
- Ưu điểm: Phương án này đơn giản, không tốn kém, giữa được mối quan
hệ tình cảm láng giềng, cùng nhau xây dựng cuộc sống mới tại cộng đồng khu dân cư, văn minh, lịch sự
- Nhược điểm: Phương án này thực hiện được đòi hỏi phải xây dựng được
các tổ chức đoàn thể đủ mạnh, uy tín, có kiến thức, hiểu biết về pháp luật thì mới giải quyết có tình có lý, hài hòa giữa hai bên, tuy nhiên kỷ cương phép nước
dễ bị xem nhẹ
c.Phương án 3: Giải quyết ngay tại Ủy ban nhân dân các cấp.
Cụ thể trong phương án này, các cơ quan chuyên môn cùng cấp sẽ giúp ủy ban nhân dân cấp mình đề ra những phương án giải quyết hợp lý đúng thẩm quyền, đúng pháp luật
- Ưu điểm: Thể hiện được tính nghiêm minh của pháp luật và quyền lực
của nhà nước
- Nhược điểm: Nếu xử lý không khéo sẽ dẫn đến cơ hội phát sinh nhiều
tiêu cực, nhũng nhiễu gây phiền hà, khó khăn cho nhân dân
d Phương án 4: Giải quyết tại Tòa án nhân dân.
Ưu điểm: Đảm bảo nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa; đảm bảo quyền
và lợi ích hợp pháp và chính đáng của công dân
Khuyết điểm:
- Có thể mất đi tình làng nghĩa xóm, mất đi tình cảm anh em trong gia đình