Tài liệu Nguồn gốc và tiến hóa của Chim (Aves) pdf

Chúng đã có các đặc điểm của chim như: Thân phủ lông vũ, chi trước biến thành cánh, xương bả hình kiếm, xương đòn gắn với nhau thành chạc chữ V, cấu tạo hông và chậu theo kiểu chim... Ch

Nguồn gốc và tiến hóa

của Chim (Aves)

Nguồn gốc của chim

- Hoá thạch chim cổ - Cổ điểu

(Archaeopteryx) tìm thấy trong lớp

đất đá thuộc kỷ Jura thuộc châu Âu cách đây 150 triệu năm Chúng đã có các đặc điểm của chim như: Thân phủ lông vũ, chi trước biến thành cánh, xương bả hình kiếm, xương đòn gắn với nhau thành chạc chữ V, cấu tạo hông và chậu theo kiểu chim

Chim cổ chưa có khả năng bay thực

sự mà chỉ có thể chuyền từ cành này sang cành khác hay trèo lên cây Chúng còn có nhiều đặc điểm của

bò sát như xương đặc, đuôi dài gồm nhiều đốt, các đốt sống ngực chưa gắn với nhau, xương ức chưa gắn thành gờ lưỡi hái, sọ có lồi cầu

hướng về phía sau, lông đuôi mọc ở hai bên cột sống, đuôi dài

- Tổ tiên của chim và thằn lằn

khổng lồ (Dinosauria) đều bắt

nguồn từ một nhóm thằn lằn cổ

(Archosaura) Tuy nhiên chưa xác

định được tổ tiên trực tiếp của chim là nhóm thằn lăn nào Thằn lằn cổ sống trên cây, lúc đầu chỉ trèo và nhảy từ cành này sang cành khác, sau đó các vảy phát triển tạo thành màng cánh Các vảy phát triển ở chi trước và đuôi, kéo dài và rộng bản để hình thành lông chim

Sự phát triển tiến hóa của Chim

Đến năm 1952 các nhà cổ sinh học đã phát hiện được 780 loài chim hoá thạch, trong đó nhóm chim hoá thạch

đuôi quạt cổ nhất tìm thấy trong địa tầng của kỷ Bạch phấn Tuy vậy so với Cổ điểu thì nhóm chim kỷ Bạch phấn vẫn có nhiều nét của chim hiện đại Người ta thấy chim kỷ Bạch phấn phân hoá thành 2 nhóm thích nghi với 2 môi trường khác nhau:

- Nhóm chim ở nước (Hesperonis): Bao gồm các loài chim thiếu cánh, thiếu gờ lưỡi hái xương ức không phát triển, chân sau 4 ngón đều hướng về phía trước

- Nhóm chim bay (Ichthyornis): Bao gồm các loài chim có cánh, xương lưỡi hái phát triển như chim hiện đại

Cả 2 nhóm chim này là chim hiện đại nhưng chúng lại có các đặc điểm

nguyên thủy như nhiều răng ở xương hàm, khớp hàm giống bò sát, não bộ còn bé Tất cả các chim kỷ Bạch phấn được xếp trong tổng bộ chim Có răng (Odontornithes)

Đầu kỷ Đệ tam, chim phát triển phong phú, có thể chia thành 3 hướng chính là:

+ Chim chạy: Là hướng cổ nhất, cuối

kỷ Bạch phấn, đầu kỷ Đệ tam đã có di tích của chim chạy, đó là các giống

Aepyornis và Dinornis đều có hình

dạng của đà điểu hiện nay

+ Chim bơi: Hình thành bộ chim Cánh cụt Nam cực không biết bay, sử dụng đôi cánh như khi bay, do đó xương ức của chúng phát triển

+ Chim bay: Hình thành các bộ chim bay còn lại Ngay từ cuối kỷ Bạch phấn chúng đã phong phú, đến đầu kỷ

Đệ tứ chúng có các đại diện như ngày nay

Cây phát sinh tiến hoá của chim (theo

Hickman)

Hồng Vân