Chuyen de 4: LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC TRƯỜNG PHỔ THÔNG

Lập kế hoạch là xác định các hoạt động cần thiết để đạt được một tập hợp các mục tiêu đã đề ra. Lập kế hoạch là đưa ra các quyết định trước khi hành động, dựa vào mong muốn và dự định tạo ra trong tương lai theo hướng đã định trước.Lập kế hoạch chiến lược là đưa ra những định hướng lớn, thể hiện hình ảnh hiện thực trong tương lai mà trường mong muốn đạt tới và các giải pháp chiến lược để đạt đuợc mục tiêu trên cơ sở khả năng hiện tại.Thời gian của kế hoạch chiến lược thường là 5 năm

Lập kế hoạch chiến lược

trường phổ thông

Các Quy trình Lấy Học sinh Làm Trung tâm

Các Quy trình Lấy Học sinh Làm Trung tâm

Lãnh đạo

Phát triển đội ngũ

Phát triển đội ngũ

Lập Kế hoạch Chiến lược

Lập Kế hoạch Chiến lược

Nguồn lực

Kết quả Phát triển Đội ngũ

Kết quả Hoạt động

Đổi mới & Phát triển

Singapore’s School Excellence Model

TIẾP CẬN DỰA TRÊN MÔ HÌNH

TRƯỜNG HỌC ƯU ViỆT

Các câu hỏi cần trả lời

1 Kế hoạch chiến lược là gì?

2 Vì sao trường phổ thông cần có kế

hoạch chiến lược?

3 Khi nào thì lập kế hoạch chiến lược?

4 Một bản kế hoạch chiến lược được

thể hiện như thế nào?

5 Hiệu trưởng có vai trò gì trong lập

kế hoạch chiến lược?

6 Làm thế nào để lập kế hoạch chiến

lược trường phổ thông?

1 Khái niệm

• Lập kế hoạch là xác định các hoạt động cần

thiết để đạt được một tập hợp các mục tiêu

đã đề ra Lập kế hoạch là đưa ra các quyết định trước khi hành động, dựa vào mong muốn và dự định tạo ra trong tương lai theo hướng đã định trước.

• Lập kế hoạch chiến lược là đưa ra

những định hướng lớn, thể hiện hình ảnh hiện thực trong tương lai mà trường mong muốn đạt tới và các giải pháp chiến lược để đạt đuợc mục tiêu trên cơ sở khả năng hiện tại.

• Thời gian của kế hoạch chiến lược thường là

5 năm

Tư duy chiến lược

Ba nhóm câu hỏi chiến lược lớn

1 Chúng ta là ai và đang ở đâu?

2 Chúng ta muốn đi đến đâu?

3 Chúng ta đến được vị trí mong muốn như thế nào?

– Câu trả lời “Làm gì? Làm thế nào? Bằng gì?”

chính là giải pháp chiến lược

Sứ mệnh:

Khẳng định mục đích, lý do sự tồn tại của nhà trường; các lĩnh vực phục vụ ưu tiên và cách thức phục vụ nhà trường sẽ thực hiện

để thỏa mãn nhu cầu giáo dục học sinh.

Các giá trị cơ bản

Giá trị là điều mà nhà trường cam kết thực hiện cho các bên có liên quan, các nguyên tắc chỉ đạo hành vi của các thành viên trong nhà trường.

Tầm nhìn:

Là ý tưởng về tương lai của tổ chức có thể đạt được, thể hiện mong muốn của nhà trường và cộng đồng

Tầm nhìn chỉ rõ hình ảnh hiện thực, tin cậy và hấp dẫn của tương lai

Tầm nhìn là mục tiêu vẫy gọi, nó chỉ ra cầu nối từ hiện tại tới tương lai.

• Mục tiêu chiến lược: là kết quả cần đạt

của kế hoạch, là những thay đổi trong đời sống người hưởng lợi hoặc hoạt động của nhà trường Là tuyên bố về những thay đổi mà Bộ hoặc Sở lập kế hoạch mong muốn có được khi kết thúc thời hạn 5 năm của kế hoạch Mục tiêu phải đề cập đến những thay đổi trong cuộc sống của người dân hay trong các tổ chức.

• Giải pháp chiến lược: là những động

thái/hành động chính phải được tiến hành

để đạt được mục tiêu Tập hợp các chương trình hành động để đạt được mục tiêu chiến lược

1.3 Vai trò của lập kế hoạch chiến lược

Vì sao trường phổ thông cần có kế hoạch

• Tập trung sức mạnh vào các ưu tiên.

• Xây dựng và thực hiện điều chỉnh chiến lược

có hiệu quả.

• Xây dựng tổ/nhóm làm việc có tính chuyên

nghiệp trong nhà trường.

1.3 Vai trò của lập kế hoạch chiến lược

• Xây dựng và nâng cao tinh thần hợp tác với

cha mẹ học sinh, cộng đồng, các tổ chức bên ngoài.

• Đánh giá sự tiến bộ của nhà trường.

• Nâng cao chất lượng quản lý nhà trường.

• Thích nghi một cách sáng tạo, có hiệu quả

trước sự thay đổi.

1.4 Thời điểm thích hợp

để lập kế hoạch chiến lược

• Khi nhà trường phải có những quyết định để

đáp ứng sự thay đổi lớn của môi trường bên trong và bên ngoài

• Gắn kết các mục tiêu dài hạn với nguồn lực,

đưa ra cách thực hiện của nhà trường để

đảm bảo cho nhà trường có sự phát triển

vượt bậc về chất

Phân biệt kế hoạch năm học và

KHCL

Kế hoạch năm học

Kế hoạch chiến lược Giống nhau

Khác nhau

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

trường phổ thông

Một bản kế hoạch chiến lược được thể

hiện như thế nào?

1) Tên kế hoạch chiến lược

2) Giới thiệu nhà trường

3) Phân tích môi trường

4) Xác định sứ mạng, tầm nhìn, giá trị

5) Xác định mục tiêu chiến lược, các ưu tiên.

6) Xác định các giải pháp chiến lược

7) Đề xuất tổ chức thực hiện

8) Kết luận và kiến nghị

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Tên kế hoạch chiến lược

Kế hoạch chiến lược phát triển

trường Giai đoạn 2012-2016

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Giới thiệu nhà trường

• Giới thiệu chung về quá trình phát triển nhà

trường, những thành tựu nổi bật của trường

đã đạt được

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Phân tích môi trường

• Phân tích môi trường (SWOT)

Các vấn đề cần ưu tiên giải quyết

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Định hướng chiến lược

Các tuyên bố về:

• Sứ mạng

• Giá trị

• Tầm nhìn

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Mục tiêu chiến lược

2 Cấu trúc bản kế hoạch chiến lược

Các giải pháp chiến lược

• Đổi mới dạy học

3 Vai trò của hiệu trưởng trong

xây dựng KHCLHiệu trưởng có vai trò gì trong lập kế hoạch chiến lược nhà trường?

4 Quy trình xây dựng kế hoạch chiến

lược trường phổ thông

Làm thế nào để lập kế hoạch chiến lược

Các câu hỏi cần trả lời

trong lập KHCL

• Chúng ta đang ở đâu?

• Chúng ta sẽ đi tới đâu?

• Chúng ta đến được vị trí mong muốn như

thế nào? (Làm gì? Làm thế nào? Bằng gì?

• Thực thi chiến lược như thế nào? Làm thế

nào đánh giá sự tiến bộ?

4.1 Phân tích tình hình (SWOT)

Các câu hỏi cần trả lời khi phân tích tình hình:

• Điểm mạnh bên trong nhà trường là gì? Xếp

hạng

• Điểm yếu bên trong nhà trường là gì? Xếp hạng

• Các cơ hội thuận lợi từ bên ngoài nhà trường là

gì?Xếp hạng

• Các khó khăn, thách thức từ bên ngoài nhà

trường là gì?Xếp hạng

• Những cơ hội, thách thức, điểm mạnh, điểm yếu

đó có ảnh hưởng như thế nào tới hoạt động của nhà trường?

• Những ưu tiên trong giai đoạn chiến lược sắp

tới là gì?

Các lĩnh vực

V ấn đề

Tiếp cận Chất lượng Quản lý

Tiếp cận

Các vấn đề của Tiếp cận

Assess problems

Các vấn đề của Chất lượng

Quality Problems

Phát triển chương trình Tài liệu dạy & học

Sử dụng thiết bị Đổi mới phương pháp dạy học Kết quả học tập, rèn luyện của học sinh Phát triển đội ngũ cánbộ, giáo viên, cán

bộ quản lý…

Các vấn đề của Quản lý Management Problems

tổ chức, chỉ đạo

Giám sát

Lập kế hoạch Thông tin

Tài chính

Các bên liên quan

4.1 Phân tích tình hình (SWOT)

Khi phân tích tình hình phải chỉ ra được các nguyên nhân khiến cho trường yếu kém

về một chỉ số cụ thể nào đó để từ đó đưa ra giải pháp, tập trung ưu tiên giải quyết nhằm

có được một mặt bằng chất lượng giáo dục tương đối đồng đều trong nhà trường

Bảng phân tích môi trường (SWOT)

Môi trường bên trong Điểm mạnh (S)

+++++

Điểm yếu (W)

-Ảnh hưởng đến hoạt động của nhà trường

- Học sinh (số lượng, phổ cập, bình đẳng giới,

dân tộc, chất lượng GD…)

- Đội ngũ (số lượng, chất lượng,

- CSVC,thiết bị, Tài chính

- Dạy học (GV, HS: Sử dụng chương trình, tài

liệu, đổi mới PP dạy học, học sinh học tích cực

…)

- Lãnh đạo và quản lý (Lâp KH, Tổ chức, chỉ

đạo, kiểm tra đánh giá, phối hợp các lực lương

xã hội, đổi mới…)

- Địa phương, quốc gia, Quốc tế (Cơ chế, chính

sách pháp luật; Kinh tế; Văn hoá; Xã hội; Công

4.2 Xác đinh định hướng chiến lược

4.2 Xác đinh định hướng chiến lược

Trường tiểu học Bukit Timah

• Sứ mệnh

Trường phấn đấu phát triển các học sinh tới hết tiềm năng của mình, giúp các em trở thành những công dân tử tế

và trung thành của đất nước Singapore Tầm nhìn

Một trường mạnh mẽ, sống động với vị thế cao và trong cộng đồng; là nơi giáo viên và học sinhphấn đấu là một trường xuất sắc đào tạo nên những người biết tự học suốt đời

Trường THCS Bedok Town

• Sứ mệnh

Giáo dục mỗi trẻ em thành người có

khả năng tự định hướng vươn lên và tự học suốt đời; giúp các em sẵn sàng và quyết tâm phụng sự cộng đồng và

quốc gia

Tầm nhìn

Là trường hàng đầu về sự xuất sắc và phương pháp phát triển toàn diện cho trẻ em

Trường THCS Changkat Changi

Trường THPT Dunman

Sứ mệnh

Phát triển tiềm năng học sinh của

chúng ta tới mức tối đa, giúp các em

thành người biết quan tâm, phụng sự

Trường THPT River Valey

• Sứ mệnh

Giáo dục học sinh trở thành những

người học độc lập, có song ngữ với tính chính trực và ý thức truyền thống để có thể trở thành những công dân và nhà

lãnh đạo hữu ích, sẵn sàng chấp nhận thách thức trong một thế giới thay đổi

và đóng góp có ý nghĩa cho xã hội

Tầm nhìn

• Là một cộng đồng những người thành

đạt có cội nguồn truyền thống và được trang bị tốt cho tương lai

• Phát triển tiềm năng

• Vươn tới xuất sắc

• Chính trực

Trường THPT vùng cao Việt Bắc

• Sứ mệnh:

Giúp đỡ HS tự tin, tự chủ, phấn đấu trở

thành cán bộ nguồn cho các tỉnh miền núi Giá trị:

- Tình đoàn kết - Tinh thần trách nhiệm -

Trung thực

- Tự trọng dân tộc - Khát vọng v ươn lên

Tầm nhìn: Là trường xuất sắc trong các

trường dân tộc Việt Bắc, học sinh có tri thức, trình độ, kỹ năng hoà nhập cộng

đồng

Trường THPT Nguyễn Trung Trực

độ cộng đồng

4.2.1 Tuyên bố sứ mệnh

Các câu hỏi cần trả lời khi xây dựng sứ mệnh:

• Ai đang được phục vụ?

• Các nhu cầu nào cần được đáp ứng?

• Tại sao việc đáp ứng các nhu cầu này là

quan trọng?

• Làm thế nào để tổ chức có thể đáp ứng các

nhu cầu này?

10 tiêu chí để xem xét tuyên bố sứ mệnh

1 Rõ ràng và tất cả giáo viên, nhân viên,

ngay cả những người bình thường nhất đều có thể hiểu được.

2 Ngắn gọn để nhiều người có thể nhớ

được.

3 Cụ thể hoá rõ ràng công việc nhà trường

phải làm? Làm gì? Ai làm? Làm thế nào? Tại sao?

4 Xác định được hướng đi để đạt được tầm

nhìn của nhà trường.

5 Thể hiện năng lực riêng, khác biệt của

nhà trường

10 tiêu chí để xem xét tuyên bố sứ mệnh

6 Phạm vi đủ rộng để linh hoạt khi thực

hiện nhưng không quá rộng mà bỏ

9 Lời lẽ tuyên bố của sứ mệnh có thể

hiện quyết tâm?

10.Có sức mạnh tập hợp cán bộ, giáo

viên, nhân viên không?

Ví dụ về tuyên bố sứ mệnh

Tr ờng Trung học phổ thụng Nhõn Chớnh- Hà

Nội

• Tạo dựng đ ợc môi tr ường học tập về nề nếp,

kỷ cư ơng có chất l ợng giáo dục cao, để mỗi học sinh đều có cơ hội phát triển tài năng và

tư duy sáng tạo.

T¹m dÞch

Tạo dựng môi trường học tập lành mạnh và chăm sóc để phát huy tiềm năng, tính sáng tạo và năng lực tư duy của mỗi học sinh.

4.2.2 Xác định hệ thống giá trị cơ bản

Câu hỏi cần trả lời khi xây dựng giá trị:

• Hành vi, thái độ của các thành viên trong

nhà trường sẽ được dựa trên các nguyên tắc nào?

• Các tiêu chuẩn đạo đức căn bản của nhà

4.2.2 Xác định hệ thống giá trị cơ bản

• Giá trị trường học thường được diễn đạt bao

gồm:

• Thái độ của cán bộ, GV, HS

• Các tiêu chuẩn đạo đức nghề nghiệp

• Các chính sách tạo cơ hội công bằng

• Chất lượng dịch vụ

Ví dô vÒ tuyªn bè gi¸ trÞ :

Tr êng Trung häc phổ thông Nhân Chính- Hà

Ví dô vÒ tuyªn bè gi¸ trÞ :

Tr êng trung häc Bendemeer –

• Phát triển tiềm năng

• Vươn tới xuất sắc

• Chính trực

Tôn trọng bản thân và người khác

• Chấp nhận sự khác biệt luôn tồn tại trong

mọi người

• Lịch sự với người khác

• Nhận ra và hãnh diện với giá trị của mỗi

người

Khao khát sáng tạo và đổi mới

• Tinh thần doanh nghiệp

• Mơ ước

• Nhiều cách làm khác nhau

Kiên định Không bỏ cuộc

• Chấp nhận thách thức và thất bại

• Xác định và kiên trì đạt mục tiêu

• Luôn cố gắng

Phát triển tiềm năng

• Vượt qua những điểm yếu của chính mình

• Làm việc và nâng cao năng lực bản thân

Vươn tới xuất sắc

• Đặt mục tiêu để thách thức chính mình

• Luôn cố gắng tối đa khi làm bất cứ điều gì

• Nhận giải thưởng về một công việc

4.2.3 Xây dựng tầm nhìn

Quá trình xây dựng tầm nhìn

• Tầm nhìn phải được chia sẻ với tất cả các

thành viên của nhà trường

• Một tầm nhìn có thể được xây dựng nên theo

nhiều cách khác nhau (bởi cá nhân,

nhóm… )

• Tầm nhìn luôn phải chú trọng đến tương lai,

quan tâm đến mức độ thành công và ổn định của nhà trường trong một thời gian nhất

định.

• Tầm nhìn tập trung vào mục đích cuối cùng

chứ không phải là con đường đi đến mục

đích đó Đây chính là sự khác biệt tầm nhìn

và sứ mệnh.

Câu hỏi cần trả lời khi xây dựng

tầm nhìn:

Hình ảnh của học sinh của nhà trường trong tương lai sẽ như thế nào? (Kiến thức, kỹ năng,

thái độ)

VÝ dô vÒ tuyªn bè tÇm nh×n

Tr êng Trung häc Bendemeer –

Singapore

• Our student are to become thinking

individuals, actively engaged in life long

learning and problem solving, moving

towards the competent use of technologies

to advance the interest of the individual

nhằm nâng cao lợi ích bản thân và quốc gia

4.2.3 Xác định mục tiêu chiến lược

Mục tiêu chung:

Các câu hỏi cần trả lời khi xác định mục tiêu chung:

• Các mục tiêu này có phù hợp với các quy định về

luật pháp, các tuyên bố về tầm nhín, sứ mệnh và giá trị của tổ chức hay không?

• Các mục tiêu này có phản ánh các vấn đề chiến

lược và các ưu tiên của nhà trường hay không?

• Các mục tiêu chung có định hướng rõ cho hành

Sự ưu tiên

• Có quá nhiều ưu tiên sẽ

làm chúng ta tê liệt

John C Maxwell

4.2.3 Xác định mục tiêu chiến lược

Mục tiêu cụ thể:

• Chú trọng tới kết quả cuối cùng, cụ thể cần

đạt, có thể đo lường được thông qua các chỉ tiêu cụ thể.

• Chú ý nguyên tắc : S_M_A_R_T

• S- Specific: Cụ thể

• M- Mesureable - Đo được

• A- Attainable – Có thể đạt được

• R-Result – Oriented - Định hướng kết quả

• Time- bound – Giới hạn thời gian

Ví dụ: Giảm tỷ lệ học sinh yếu kém xuống còn x

% vào năm 2010.

MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC TRƯỜNG THCS HOÀ BÌNH, TƯƠNG DƯƠNG

Mục tiêu chung:

- Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học

sinh, phát huy sáng tạo

- Nâng cao chất lượng đội ngũ

TRƯỜNG THCS Quỳnh Minh, Quỳnh Lưu

• Sứ mệnh:

Tầm nhìn:

Giáo dục học sinh phát triển toàn diện

HS sẽ trở thành những chủ nhân của đất nước

MỤC TIÊU CHIẾN LƯỢC

TRƯỜNG THCS Quỳnh Minh, Quỳnh

Lưu

Mục tiêu 1 Nâng cao chất lượng GD toàn diện cho HS

Mục tiêu 2 nâng cao chất lượng đội ngũ

100% GV trên chuẩn, tỷ lệ GV giỏi cấp tỉnh:

Giải pháp

Giải pháp 1 Tăng cường bồi dưỡng HS giỏi,

phụ đạo HS yếu kém, XD phong trào “đôi bạn cùng tiến”

Giải pháp 2: Tuyển chọn GV giỏi về giảng dạy tại trường

4.2.4 Xác định các giải pháp chiến lược

Là những biện pháp hành động để đi đến việc đạt mục tiêu chiến lược

Câu hỏi cần trả lời:

• Cần làm gì để đạt tới mục tiêu?

• Cần làm như thế nào?

• Các nguồn lực cần thiết để thực hiện giải

pháp là gì?

4.2.4 Xác định các giải pháp chiến lược

Các giải pháp chiến lược thường liên

4.2.4 Xác định các giải pháp chiến lược

Chú ý:

• Khi xây dựng giải pháp cần phải:

• Đưa ra các phưong án chiến lược

• Các tiêu chuẩn/ tiêu chí lựa chọn

• Lựa chọn phương án tốt nhất

Ưu tiên chọn giải pháp tốt nhất

Câu hỏi cần trả lời:

Đánh giá giải pháp

• Giải pháp có xuất phát từ nguyên nhân

sâu xa của vấn đề không?

• Giải pháp có đem lại lợi ích lớn nhất

cho nhà trường?

• Khi thực hiện giải pháp thì vấn đề có

thực sự được giải quyết không?

Ra quyết định lựa chọn giải phỏp

Chúng ta có nhiều giải pháp, từ đó phải lựa chọn các giải pháp có tính khả thi và hiệu quả nhất Các câu hỏi phải trả lời sẽ là:

• - Chúng ta sẽ sử dụng những tiêu chuẩn nào? Những

hỗ trợ và cản trở nào ảnh h ởng đến việc đạt tới mục tiêu?

• - Chúng ta có bao nhiêu tiền?

• - Ai sẽ giúp chúng ta thực hiện biện pháp đó?

• - Chúng ta cần những kỹ năng và thông tin gì?

• - Các biện pháp thực hiện có thực tế không? thự c

hiện khó hay dễ?

• Liệu biện pháp này có đ ợc những ng ời ngoài nhóm

chấp nhận hay không? (không mâu thuẫn với các hoạt

động và lợi ích khác)

• - Có rủi ro nào làm cho giải pháp này không thự c

hiện đ ợc không?