HỒ CHÍ MINH ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU Ô NHIỄM CHO CÁC LÀNG NGHỀ TRỒNG HOA, CÂY KIỂNG TẠI TPHCM.. Các anh, chị phòng Quản lý môi tr ờng Vi n Môi tr ờ
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP
NGHIÊN CỨU ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP
GIẢM THIỂU Ô NHIỄM CHO CÁC LÀNG NGHỀ TRỒNG HOA, CÂY KIỂNG TẠI TPHCM
ĐIỂN HÌNH LÀNG NGHỀ HOA, CÂY KIỂNG
XUÂN – AN – LỘC QUẬN 12
Ngành : KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Chuyên ngành : KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Giảng vi n h ng d n : PGS TS Lê Thanh Hải
NCS ThS Trần Văn Thanh
Sinh vi n th c hi n : Nguyễn Khoa Diệu Linh MSSV: 1151080119 L p: 11DMT01
Th nh phố Hồ Ch Minh, năm 2015
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi cam đoan những nội dung trong đ n này là do tôi th c hi n d i s
h ng d n của Thầy Lê Thanh Hải và s hỗ trợ của Thầy Trần Văn Thanh, c c kết quả nghiên cứu đ a ra trong đ án này d a trên các kết quả thu đ ợc trong quá trình nghiên cứu và thu thập tài li u của riêng tôi, không sao chép bất kỳ kết quả nghiên cứu nào của các tác giả khác
Nội dung của đ án có tham khảo và sử dụng một số thông tin, tài li u từ các ngu n sách, tạp chí đ ợc li t kê trong danh mục các tài li u tham khảo
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhi m về lời cam đoan của mình tr c Quý thầy
cô và nhà tr ờng
TP H Chí Minh, ngày 20 th ng 8 năm 2015
Nguyễn Khoa Di u Linh
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Trải qua một thời gian dài th c hi n đ n tốt nghi p, tôi đã nhận đ ợc s quan tâm, giúp đỡ to l n của Cha Mẹ, Thầy Cô, và bạn bè Bằng tất cả tấm lòng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn đến mọi ng ời
Xin cảm ơn đến các Thầy, Cô khoa Công ngh sinh học – Th c phẩm – Môi
tr ờng Đại học Công ngh Tp.HCM đã hết lòng truyền đạt kiến thức cho tôi suốt thời gian học tập tại đây, tạo điều ki n để tôi có thề th c hi n đ ợc đ n này
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Thầy Lê Thanh Hải, Thầy Trần Văn Thanh đã tận tình h ng d n, giúp đỡ tôi hoàn thành tốt đ n này Các anh, chị phòng Quản lý môi tr ờng Vi n Môi tr ờng và Tài nguyên đã hỗ trợ tôi trong quá trình điều tra, khảo sát th c tế, tài li u tham khảo và truyền đạt kinh nghi m giúp tôi hoàn thành tốt đ n
Cuối cùng, tôi xin tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình thân y u cùng tất cả bạn bè đã là động l c hậu ph ơng vững chắc luôn bên cạnh tôi, giúp tôi t tin và cố gắng nhiều hơn trong qu trình học tập cũng nh trong qu trình th c hi n đ n
TP H Chí Minh, ngày 20 th ng 8 năm 2015
Nguyễn Khoa Di u Linh
Trang 4ii
TÓM TẮT
Làng nghề tr ng hoa, cây kiểng Xuân – An – Lộc quận 12, Thành phố H Chí Minh là làng nghề m i đ ợc thành lập, nằm trong quyết định bảo t n và phát triển của UBND Thành phố năm 2013 Hi n nay, làng nghề có khoảng 609 hộ gia đình tham gia sản xuất, v i tổng di n tích tr ng khoảng 460 ha, các cây tr ng chủ yếu là các loại kiểng, kiểng công trình, mai, hoa lan V i thời tiết, s phân bố kênh rạch rộng khắp khu v c làng nghề tạo điều ki n thuận lợi cho cây tr ng phát triển tốt, cho sản phẩm đa dạng hằng năm vào c c dịp tết nguy n đ n Làng nghề đang
đ ợc bảo t n và sẽ phát triển trong t ơng lai, không những tạo công ăn vi c làm cho nhiều ng ời dân mà còn giúp các hộ gia đình cải thi n đời sống v ơn l n làm giàu
Tuy nhiên, hi n nay vấn đề môi tr ờng ch a đ ợc quan tâm đúng mức Ở ba (03) ph ờng làng nghề phân bố hi n ch a có h thống xử lý n c thải tại các hộ dân, đặc bi t là các hộ dân vừa tr ng cây vừa chăn nuôi, n c thải bị ô nhiễm thải
tr c tiếp ra kênh, rạch H thống thu gom và xử lý chất thải rắn, đặc bi t là chất thải nguy hại từ bao bì, chai lọ thuốc BVTV còn khá hạn chế, nên chất thải xả thải bừa bãi trong khu v c làng nghề Vì vậy vấn đề ô nhiễm môi tr ờng tại làng nghề ngày càng trở nên trầm trọng hơn Do vậy, đ án đã tập trung th c hi n nghiên cứu các nội dung nh sau: đ nh gi hi n trạng sản xuất làng nghề; đ nh gi , phân tích th c trạng quản lý môi tr ờng tại ba ph ờng Thạnh Xuân, Thạnh Lộc, An Phú Đông;
đ nh gi hi n trạng môi tr ờng làng nghề và d báo tải l ợng ô nhiễm môi tr ờng;
đề xuất các bi n pháp giảm thiểu và bảo v môi tr ờng làng nghề
Các kết quả khảo sát cho thấy n c thải tr ng cây hầu hết đều đạt tiêu chuẩn
xả thải, chỉ có hàm l ợng TSS là v ợt tiêu chuẩn xả thải N c mặt ở sông xung quanh khu v c làng nghề cũng có hàm l ợng TSS v ợt ng ỡng Điều này cho thấy làng nghề ch a ô nhiễm đến mức b o động, nh ng từ kết quả phân tích có thể thấy rằng nếu không có bi n pháp giảm thiểu, bảo v môi tr ờng từ ngay bây giờ thì
t ơng lai môi tr ờng sẽ bị ô nhiễm nặng nề
Vì vậy, một số giải ph p đã đ ợc đề xuất trong đ án, bao g m: giải pháp quy hoạch làng nghề, giải pháp quản lý d a vào s tham gia của cộng đ ng, xây
d ng mô hình tổ t quản bảo v môi tr ờng, lập h ơng c cho làng nghề, xây
d ng mô hình thu gom và xử lý CTR và xây d ng mô hình sản xuất tích hợp VACB
Trang 5iii giảm thiểu ô nhiễm Các giải ph p đ ợc đ nh gi là khả thi v i tình hình hi n nay
tr n địa bàn làng nghề tr ng hoa, kiểng quận 12
Trang 6iv
MỤC LỤC
TÓM TẮT ii
MỤC LỤC iv
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii
DANH MỤC CÁC BẢNG ix
DANH MỤC CÁC HÌNH x
CHƯƠNG 1 MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 2
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu 3
3 Mục tiêu của đề tài 6
4 Nội dung nghiên cứu 6
5 Phương pháp nghiên cứu 6
6 Các kết quả đạt được của đề tài 9
7 Địa điểm thực hiện đề tài 9
8 Đối tượng nghiên cứu 9
9 Giới hạn đề tài 9
10 Thời gian thực hiện đề tài 9
11 Ý nghĩa khoa học, kinh tế xã hội 9
12 Bố cục Luận văn 10
CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN 11
1 Làng nghề Việt Nam 12
1.1 Khái ni m làng nghề: 12
1.2 Đặc điểm của làng nghề Vi t Nam 13
1.3 Phân loại và đặc tr ng sản xuất của các làng nghề 16
1.4 Vai trò của làng nghề 18
1.5 Hi n trạng môi tr ờng làng nghề Vi t Nam 18
1.6 Xu thế phát triển của các làng nghề Vi t Nam 22
2 Làng nghề Thành phố Hồ Chí Minh 22
2.1 Th c trạng phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề 22
2.1.1 Lĩnh v c hoạt động của ngành nghề nông thôn, làng nghề 22
Trang 7v
2.1.2 Số l ợng hộ/cơ sở, lao động tham gia sản xuất tại làng nghề 23
2.1.3 Thu nhập của hộ, cơ sở tham gia sản xuất – kinh doanh tại làng nghề 23
2.2 Đ nh gi những thành t u – t n tại của ngành nghề nông thôn, làng nghề 24 2.2.1 Thành t u 24
2.2.2 Khó khăn 24
2.3 Mục tiêu bảo t n và phát triển làng nghề tại Thành phố H Chí Minh trong giai đoạn 2013-2015, định h ng đến năm 2020 26
2.3.1 Mục tiêu cụ thể 26
2.4 Giải pháp bảo t n và phát triển làng nghề tại thành phố 27
3 Làng nghề hoa, cây kiểng 28
3.1 Tình hình sản xuất, kinh doanh hoa kiểng ở n c ta 28
3.2 Gi i thi u làng nghề tại thành phố H Chí Minh: 29
3.2.1 Quy mô sản xuất hoa kiểng : 30
3.2.2 Chủng loại sản phẩm: 30
3.2.3 Hi n trạng kinh doanh hoa kiểng: 32
3.2.4 Làng nghề hoa, cây kiểng Xuân – An – Lộc, quận 12, Tp H Chí Minh 32
3.3 Các vấn đề môi tr ờng đối v i ngành tr ng hoa, kiểng 36
3.3.1 N c thải tác động đến môi tr ờng 36
3.3.2 Khí thải t c động đến môi tr ờng 37
3.3.3 T c động của chất thải rắn đến môi tr ờng 38
4 Các văn bản luật bảo vệ môi trường Việt Nam liên quan đến làng nghề 38
4.1 C c văn bản luật 38
4.2 Các tiêu chuẩn ngành 42
4.3 Chính s ch u ti n, hỗ trợ làng nghề 42
5 Các giải pháp môi trường 44
5.1 Các giải pháp bảo v môi tr ờng nói chung 44
5.2 Các giải ph p môi tr ờng li n quan đến ngành hoa, cây kiểng của làng nghề 45
CHƯƠNG 3 ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG LÀNG NGHỀ 49
Trang 8vi
1 Hiện trạng sản xuất của làng nghề 50
2 Đánh giá hiện trạng môi trường làng nghề 57
2.1 Mô hình và ph ơng thức tr ng hoa, cây kiểng 57
2.1.1 Mô hình tr ng kiểng tại nhà 57
2.1.2 Mô hình tr ng mai kiểng 59
2.1.3 Mô hình tr ng Lan trong nhà có mái che 61
2.1.4 Tr ng cây công trình 64
2.2 Hi n trạng sử dụng phân bón, thuốc BVTV 65
2.2.1 Phân hữu cơ 65
2.2.2 Phân hóa học 67
2.2.3 Thuốc BVTV 69
2.3 Hi n trạng quản lý chất thải tại làng hoa 70
2.3.1 N c thải 70
2.3.2 Khí thải 72
2.3.3 Chất thải rắn 72
2.3.4 Đất 74
3 Lấy mẫu và phân tích mẫu nước trong khu vực làng nghề 74
4 Thực trạng quản lý môi trường tại địa phương 78
4.1 Chính sách và công tác quản lý môi tr ờng của làng nghề 78
4.2 Ý thức bảo v môi tr ờng của cộng đ ng 80
5 Ước tính tải lượng ô nhiễm do hoạt động sản xuất của làng nghề ảnh hưởng đến môi trường 81
5.1 D b o l ợng n c thải 81
5.2 D báo tải l ợng chất thải rắn 84
CHƯƠNG 4 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP, MÔ HÌNH GIẢM THIỂU Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG 86
1 Giải pháp định hướng quy hoạch bảo vệ môi trường làng nghề 87
2 Giải pháp quản lý dựa vào tham gia của cộng đồng 88
2.1 Thể chế và chính sách 88
2.2 Giáo dục và truyền thông 88
Trang 9vii
2.3 Đề xuất h ơng c BVMT làng nghề 89
3 Giải pháp kỹ thuật 94
3.1 Giải ph p mô hình BVMT theo h ng sinh thái cho làng nghề 94
3.2 Mô hình V ờn – Ao – Chu ng – Biogas 97
3.3 Đề xuất mô hình cho hộ điển hình là hộ nuôi bò sữa có kết hợp tr ng mai kiểng 99
3.4Đề xuất giải pháp thu gom, xử lý chất thải rắn nguy hại 102
KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 105
I.KẾT LUẬN 105
II KIẾN NGHỊ 106
TÀI LIỆU THAM KHẢO 107
Trang 10viii
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
BNN&PTNT Bộ Nông Nghi p Phát Triển Nông Thôn
BỘ TN&MT Bộ Tài Nguy n Môi Tr ờng
CNH, HĐH Công nghi p hóa, hi n đại hóa
CT-TTg Quyết định Thủ t ng Chính Phủ
KN&PTNT Khuyến nông phát triển nông thôn
NĐ – CP Nghị định Chính phủ
QHBVMT Quy hoạch bảo v môi tr ờng
QCKTQG Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
VACBR V ờn – Ao – Chu ng – Biogas – Rừng
VHTTDL Văn hóa thông tin du lịch