Co so phan tu cua hien tuong DT

Chuột chuyển gen: - TN 1: tiêm ADN vào trứng chuột đã có mặt tiền nhân đực, khi tiền nhân đực và cái sát nhập nhau, ADN có thể gắn vào nhân của hợp tử... - Trình tự ADN của 1cơ thể chứa

C¬ së ph©n tö cña hiÖn

t îng di truyÒn

PGS TS TrÇn §øc PhÊn

ADN, đặc điểm của bộ gen.

3 Trình bày đ ợc phân loại ARN, các loại ARN trong tế bào

g S

Chuét chÕt

1.2 B¶n chÊt cña chÊt g©y

chuyÓn thÓ

Avery, Macleod vµ Mc Carty:

R + ADN cña S + nuclease => R (kh«ng

1.3 Sù sinh s¶n cña phagi¬

+

P h a g i¬ n h ©n lª n tro n g v i k h u È n

1.4 ThÝ nghiÖm víi c¸c virus g©y bÖnh kh¶m thuèc l¸

Vá a + ARN b => bÖnh b.

Vá b + ARN a => bÖnh a.

1.5 ở Eukaryota

Chiết tách và định l ợng ADN:

- L ợng ADN ở các TB sinh d ỡng = nhau

- Giao tử có ADN = 1/2 TB sinh d ỡng

Chuột chuyển gen:

- TN 1: tiêm ADN vào trứng chuột đã có

mặt tiền nhân đực, khi tiền nhân đực

và cái sát nhập nhau, ADN có thể gắn vào nhân của hợp tử

10- 30% chuột thế hệ con có ADN tiêm

vào trứng

Gen ® îc ghÐp

truyÒn cho thÕ hÖ sau theo quy luËt

DT tréi cña Mendel

- TN 2:

§ a gen tæng hîp hormon sinh tr ëng

cña chuét cèng vµo trøng s¾p thô tinh cña chuét nh¾t => chuét chuyÓn gen

cã träng l îng gÊp 3 chuét nh¾t b×nh

th êng

Acid nucleic

ADN d¹ng H

¶nh hiÓn vi ®iÖn tö

ADN

§Æc ®iÓm cña ADN:

- N¬i b¶o qu¶n, truyÒn Ttin DT Genome ë

VK: 4 triÖu Bp, ë TB 1n: ng êi 3 tû Bp E Coli

3000 gen, ng êi 31.780 gen

- Cã kh¶ n¨ng biÕn tÝnh vµ håi tÝnh

- Cã kh¶ n¨ng t¸i b¶n

ADN dài n base có 4n trình tự có thể có

- Trình tự ADN của 1cơ thể chứa thông tin DT đầy

đủ của cơ thể đó gọi là bộ gen (genome)

- Cã kh¶ n¨ng phiªn m· (T hîp ARN)

- Cã thÓ bÞ §B, truyÒn §B cho thÕ hÖ sau

- §é lín ADN kh«ng Lquan tiÕn ho¸: 1 sè ThvËt,

l ìng c ADN gÊp tr¨m lÇn ADN ng êi

§Æc ®iÓm cña bé gen:

- Prok chØ cã exon Euk cã gen trong

nh©n vµ ngoµi nh©n

- ADN cña Euk cã 3 lo¹i:

+ Tr×nh tù duy nhÊt m· ho¸ Pr: 10% bé gen

+ LÆp l¹i nhiÒu: 10- 15%; Lo¹i chuçi Nu ng¾n (5-10 Bp) chiÕm ®a sè, cã hµng

tr¨m triÖu copy; lo¹i 100 - 200 Bp Cnăng chưa râ.

+ LÆp trung b×nh: 25- 40%; 100- 1000

Bp kh«ng sao m·, t¹o rARN, tARN.

G, cßn gÆp Seudo U, inosin

- RiboNu LKÕt nhau b»ng Pphodiester tạo polyriboNu

là cấu tạo bậc một của ARN

- Các Ptử ARN chuỗi đơn có khoảng 50 - 6000 riboNu

- Ctạo bậc 2: nhiều Ptử ARN có thể uốn, gấp khúc tạo 2

chuỗi đơn song song có các riboNu liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung A với U, G với C

- Ribosom ë Prok.: 70S = 50S + 30S,

Euk.: 80S = 60S + 40S.

- 5- 10%, tổng hợp từ mADN

- Độ dài: ở E coli 500 - 6000 Nu

- Prok 1 mARN có thể mã hoá vài chuỗi P, Không có intron

- Euk 1 mARN => 1P mARN tiền thân gắn thêm mũ 7 methylguanosin triphosphat vào 5' để bảo vệ chống phân huỷ mARN, sau

đó loại intron nối exon, cuối cùng gắn poly

A vào đầu 3', đuôi poly A giúp mARN

chuyển ra tế bào chất và bảo vệ mARN

trong quá trình dịch mã

- Vòng có 4 - 14 base Ctạo 3 lá gấp khúc

=> Ctạo bậc 3

Vị trí gắn aa: là dãy CCA ở đầu (3')

Đối mã: có riboNu bổ sung mARN

- Cnăng: vận tải aa đến ribosom, cùng mARN đặt đúng aa Mỗi Ptử tARN chỉ Lkết với 1 aa nhờ aminoaxyl - tARN- synthetase, enzym này đặc hiệu cho từng aa

vßng TC chứa base thymin,

pseudouridin vµ cytozin

- tARN được ph©n loại dựa trªn độ dµi của những cấu tróc h×nh vßng thay

đổi.

1 Vị trí gắn acid amin; 2 Xoắn; 3 Vòng; 4 Vị trí anticodon.

ARN nhá trong nh©n

(snARN)

SnARN (SnARN: small nuclear ARN) là những

ARN nhỏ trong nhân TB, có khoảng 250

ribonucleotide, thường ở dạng liên kết với protein U1, U2, U12 tạo phức hợp U1, U2,

U12SnARN

Những phức hợp này được gọi là small nuclear

ribonucleoprotein, ký hiệu snRNP Chúng tham gia loại bỏ intron và nối các exon để tạo ra ARN

thuÇn thôc

HnARN (HnARN: heteronuclear ARN) là loại ARN hỗn tạp trong nhân, bao gồm tiền mARN và các sản phẩm trung gian của quá trình gia công ARN chứa một hoặc vài intron

SnoARN

SnoARN (SnARN: small nucleolar ARN) là những ARN nhỏ trong hạch nhân Những phân tử này bắt cặp với vùng bổ sung của phân tử tiền rARN, điều khiển việc cắt chuỗi ARN và biến đổi các bazơ trong quá trình trưởng thành của rARN

SiARN (siARN: small interference ARN) là những ARN can thiệp ngắn, có chiều dài khoảng 22 base, bắt cặp hoàn hảo với trình tự của mARN Cùng với các protein liên quan, siARN khiến ARN đích bị cắt dẫn tới bị phân hủy nhanh chóng.

MiARN

MiARN (miARN: micro ARN) là những ARN can thiệp nhỏ, khoảng 22 base, bắt cặp nhiều điểm nhưng không hoàn hảo với mARN, đặc biệt là ở 6 cặp base ở đầu 5’ của miARN Điều này khiến mARN đích bị ức chế dịch mã.

Các ARN trên có vai trò quan trọng trong quá trình biểu hiện gen và điều hòa biểu hiện gen.

Sơ đồ cấu trúc ba chiều rARN 16S

Phần 2