VĂN HÓA VĂN NGHỆ đối VỚI đời SỐNG XÃ HỘI VÀ VẤN đề PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HÓA VĂN NGHỆ TIÊN TIẾN

Công thức "một nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa đậm đàn bản sắc dân tộc"vẫn nhất quán tinh thần : "Một nền văn hóa nội dung xã hội chủ nghĩa, tính chất dântộc", nhưng nó được diễn t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP.HỒ CHÍ MINH

VĂN HÓA VĂN NGHỆ ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG

XÃ HỘI VÀ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NỀN VĂN HÓA

VĂN NGHỆ TIÊN TIẾN

GVHD: NGUYỄN THỊ NHƯ THÚY

MỤC LỤC

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Phương pháp nghiên cứu: 2

PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN 3

1 Khái niệm và phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ: 3

1.1 Khái niệm văn hóa văn nghệ 3

1.2 Phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ 3

2 Vai trò của văn hóa văn nghệ 4

2.1 Trong kháng chiến: 4

2.2 Trong đời sống, xã hội 6

3 Hiện trạng của nền văn hóa văn nghệ nước ta hiện nay: 8

3.1 Tích cực, thành tựu 8

3.2 Tiêu cực, hạn chế 10

4 Nguyên nhân của các thực trạng trên ở nền văn hóa văn nghệ hiện nay: 13

4.1 Xuống cấp về nhận thức của giới văn nghệ sỹ 13

4.2 Xuống cấp về thị hiếu 14

4.3 Thiếu sự định hướng phát triển phù hợp 15

4.4 Công tác lý luận, phê bình còn lạc hậu, thiếu đi tính chuyên nghiệp và khoa học 15

4.5 Hạn chế trong việc đào tạo phát triển tài năng văn nghệ 16

4.6 Bất cập trong các chính sách quản lí của nhà nước 16

4.7 Sự chống phá của các thế lực thù địch 17

5 Giải pháp định hướng phát triển 17

5.1 Phát triển theo xu hướng thị trường 17

5.2 Cách tân trên nền tảng truyền thống 18

5.3 Nâng cao thị yếu 19

5.4 Đổi mới, hoàn thiện hiệu quả quản lí 19

5.5 Tăng cường công tác lý luận, phê bình 19

5.5 Tiếp tục mở rộng giao lưu quốc tế trên nguyên tắc chọn lọc 20

5.6 Chú trọng đào tạo, bồi dưỡng tài năng nghệ thuật 20

PHẦN 3 : KẾT LUẬN 21

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

Điểm: ………

KÝ TÊN

PHẦN 1 : MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hạnh phúc là một phạm trù cao xa, kì vĩ là khát vọng, điểm đích cuối cùng màmọi con người luôn nỗ lực hướng tới Nó đơn giản là trạng thái thỏa mãn mọi nhu cầuvật chất và đặc biệt là đời sống tinh thần của con người Và để thỏa mãn đời sống tinhthần phong phú của con người thì điều chúng ta cần đề cập đến trước hết chính là đờisống văn hóa văn nghệ Văn nghệ chính là nơi ta giải tỏa mọi áp lực nặng nề mà cuộcsống hàng ngày đè lên đôi vai chúng ta Văn hóa văn nghệ đồng thời cũng là chiếc cầunối gắn kết tâm hồn giữa người với người, mở rộng cánh cửa tâm hồn và vô vàn điềuđặc biệt khác mà văn nghệ đã, đang và sẽ mang lại cho cuộc sống của mọi người Vănhóa văn nghệ phải tính đến hiệu quả xã hội, tác động tốt đến tư tưởng tâm lý tình cảm,nâng cao trình độ giác ngộ đạo lý và trình độ thẩm mỹ của nhân dân Đáp ứng nhu cầu,thị hiếu lành mạnh của các tầng lớp xã hội và các lứa tuổi Chính chủ tịch Hồ ChíMinh của chúng ta đã từng khẳng định vai trò và tầm quan trọng của mặt trận vănnghệ là ngang tầm với các mặt trận kinh tế, chính trị và quân sự

Chính vì thế mà nhiệm vụ của chúng ta hiện nay ta phải xây dựng một nền vănhóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa Nhưng rõ ràng trong một thời gian còn khá dài nữa,mỗi nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa còn phải gắn với dân tộc, của một dân tộc.Màu sắc dân tộc khác nhau của văn hóa làm cho văn hóa thế giới phong phú tốt đẹphơn Công thức "một nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa đậm đàn bản sắc dân tộc"vẫn nhất quán tinh thần : "Một nền văn hóa nội dung xã hội chủ nghĩa, tính chất dântộc", nhưng nó được diễn tả đầy đủ hơn, chính xác hơn, hợp lý hơn, nó bao hàm cả ýnghĩa quốc tế và dân tộc của văn hóa xã hội chủ nghĩa Khi ta nói "đậm đà bản sắc dântộc" là ta yêu cầu nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam phải mang rõ rệttrong mình những sắc thái (hoặc một sắc thái) cơ bản thể hiện rõ cái dáng vẻ, cái bộmặt riêng của Việt Nam, của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Nói như thế cũng baohàm ý nghĩa văn hóa Việt Nam phải kế thừa được đầy đủ các truyền thống tốt đẹp củadân tộc và của cách mạng.[1]

Vì vậy, mọi người cần có cái nhìn rõ nét hơn, cụ thể hơn, gần gũi hơn về tầmquan trọng và vai trò của văn nghệ cũng như thực trạng khách quan của nền văn nghệnước ta hiện nay, từ đó hiểu rõ các nguyên nhân dẫn đến các tình trạng, biểu hiện đó,

để rồi dần ý thức được trách nhiệm của bản thân mình, những hành động của mình đã,đang và sẽ tác động đến sự vận động của nền văn nghệ nước nhà Chính vì những ýnghĩa thiết thực của nó đối với cuộc sống mà nhóm em đã quyết định lựa chọn chủ đề:

“Văn hóa văn nghệ đối với đời sống xã hội và vấn đề phát triển nền văn hóa văn nghệ tiên tiến” làm chủ đề tiểu luận cuối kỳ của môn Nhập môn xã hội học.

2 Mục tiêu nghiên cứu

Thông qua tiểu luận này sẽ giúp mọi người hiểu được các vấn đề cơ bản của lĩnhvực văn hóa văn nghệ từ định nghĩa, khái niệm cho đến tầm quan trọng, vai trò, các tácđộng và ý nghĩa mà văn nghệ mang lại đối với cuộc sống con người dọc theo từng tiếntrình lịch sử của Đất nước cho đến xã hội hiện đại ngày nay

Mọi người có cái nhìn tổng quát, đầy khách quan về thực trạng của nền văn hóa vănnghệ của nước ta hiện nay bao gồm những điểm tích cực, những tiến bộ, thành tựu màquá trình công cuộc phát triển của đổi mới văn hóa văn nghệ đem lại Đồng thời, tacũng thấy được những góc khuất, mặt trái, điểm hạn chế mà nền văn hóa văn nghệnước ta còn gặp phải

Ngoài ra, việc đi tìm nguồn gốc, nguyên nhân của các vấn đề ấy cũng phần nàogiúp mọi người tự định hướng được những hành động cần làm để tác động đến nềnvăn hóa văn nghệ và các giải pháp để nền văn nghệ nước nhà tiến gần đến mục tiêu

“ một nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa đậm đàn bản sắc dân tộc”

3 Phương pháp nghiên cứu:

Để làm rõ chủ đề của bài tiểu luận, nhóm đã lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm cơ sở

và định hướng tư tưởng Đồng thời, sử dụng một số phương pháp nghiên như phươngpháp phân tích,tổng hợp và so sánh để nghiên cứu và trình bày bản chất của vấn đề

Tiểu luận có tham khảo một số bài tiểu luận và các bài báo, tham luận báo cáo trên

internet để tìm phương pháp phù hợp và nội dung với mục đích nghiên cứu đề tài.

Cuối cùng chúng em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Như Thúy - giảngviên khoa Lý luận chính trị trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minhcùng đội ngũ trợ giảng đã nhiệt tình giúp đỡ chúng em hoàn thành bài tiểu luận, của bộmôn Nhập môn xã hội học

PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN

1 Khái niệm và phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ: 1.1 Khái niệm văn hóa văn nghệ

Văn hóa nghệ thuật là một trong những phạm trù rất rộng bao gồm hai phạm trù

cơ bản khác là văn học và nghệ thuật Nó là nền tảng khái quát nhất của văn hóa tinhthần, là thành tố trọng yếu của văn hóa thẩm mỹ Văn hóa nghệ thuật vận hành theonhững quy luật chung của văn hóa tinh thần và văn hóa thẩm mỹ, đồng thời nóvận động theo quy luật bên trong của chính mình[2] Trên hết văn nghệ chính là biểuhiện tập trung nhất, đại diện cho cả một nền văn hóa, là thước đo của cả một nền vănminh, đỉnh cao nhất của đời sống tinh thần và cuối cùng văn hóa văn nghệ là biểutượng tượng trưng nhất, bao quát nhất, tổng quan nhất cho cả một dân tộc

Văn hóa nghệ thuật chịu sự quy định của đời sống kinh tế, chính trị , xã hội, vừa cótính độc lập tương đối, và có tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với đời sống xã hội.Văn hóa nghệ thuật đảm nhiệm một tổ hợp các chức năng xã hội nhất định như: chứcnăng nhận thức, chức năng giáo dục, chức năng thẩm mỹ, chức năng giải trí, chứcnăng dự báo…Không nên tuyệt đối hóa một chức năng nào đó để dẫn đến phủ nhậncác chức năng khác

Các tính chất cơ bản của văn hóa văn nghệ là tính giai cấp, tính dân tộc và tính nhânloại Ngoài ra giới nghiên cứu còn bàn tới tính nhân dân và tính quốc tế của nó Như

vậy, văn hóa nghệ thuật là một bộ phận của văn hóa thẩm mỹ, văn hóa thẩm mỹ làmột thành tố của văn hóa tinh thần[2].

1.2 Phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ

Ở các thời đại khác nhau, có kiểu nghệ sĩ khác nhau, và công chúng không đồngnhất Nhưng ai ai cũng phải thừa nhận vai trò tích cực của người thưởng thức thơ văn,nhạc, họa của nghệ sĩ, coi họ là bạn tri âm, tri kỷ của văn chương, nghệ thuật Trongdòng thác sáng tạo nghệ thuật thời nào cũng vậy, vai trò của người đồng cảm, đồngđiệu là hết sức to lớn Nhưng, công chúng thưởng thức thì có nhiều nhóm xã hội, lứatuổi, thị hiếu, trình độ học vấn, phông văn hóa khác nhau, cho nên sự đồng cảm khácnhau, sự cảm thụ không giống nhau, thậm chí đối lập nhau Đối lập, khác nhau trongcảm thụ văn nghệ là chuyện đương nhiên… Trong lịch sử mỹ học, vấn đề công chúngnghệ thuật được nhiều nhà mỹ học coi là phương pháp thực tiễn hơn là vấn đề thẩm

mỹ Nhiều lĩnh vực của khoa học xã hội như: đạo đức học, tâm lý học, lý thuyết thôngtin đại chúng, tu từ học, v.v… là những lĩnh vực được các nhà nghiên cứu quan tâmđến hiệu quả xã hội, tác động đến lý tưởng, tâm hồn, tình cảm của con người Phépbiện chứng giữa cái thay đổi và cái bền vững, cái bề nổi và cái bề chìm, cái vạn biến

và cái bất biến của tác phẩm đã phủ định tính tuyệt đối của tác phẩm nghệ thuật

Trong văn nghệ , cảm thụ nghệ thuật gắn liền với việc đánh giá nghệ thuật với nhữngđộng cơ về lý tưởng thẩm mỹ rất khác nhau Chính vì vậy mà muốn có được một sựcảm thụ tốt, công chúng trẻ cần được giáo dục kỹ về thị hiếu nghệ thuật Tôn trọng môtíp chủ quan trong cảm thụ nghệ thuật không có nghĩa là chiều chuộng, mơn trớn, dungtúng những thị hiếu tầm thường của công chúng mà cần có nhiều biện pháp giáo dụcnghệ thuật, hướng dẫn năng khiếu cảm thụ Ở lĩnh vực này, trước, sau vẫn là sự thuyếtphục bằng tri thức và cảm xúc Đúng là cảm thụ nghệ thuật là một quá trình logic:Phải hiểu rồi mới yêu, và khi đã yêu  mới thấy hay, thấy khoái cảm Nhưng quá trìnhnày khác với uống rượu sâm banh, thưởng thức ly cà phê, vì cái ngon của hai hương vị

đồ uống kia chỉ hạn chế ở khẩu vị, sự thụ hưởng cá nhân, còn nghệ thuật đưa lại cảmhứng có giá trị xã hội, mang ý nghĩa triết lý phải phân biệt giá trị chân chính và cáigiả tạo, cái đạt và cái chưa đạt của tường hiện tượng nghệ thuật Muốn đạt được sựkhoái cảm thẩm mỹ khi thưởng thức vở diễn, ca khúc, bức tranh, v.v… ngoài bản năng

thị hiếu bẩm sinh, công chúng phải cần môi trường thưởng thức văn nghệ đó là nhàhát, câu lạc bộ nghệ thuật, chương trình nghệ thuật trên các phương tiện thông tin đạichúng Không phải vô cớ mà các nhà văn hóa lớn thường coi “nhà hát là Thánhđường”, “coi sách, các sản phẩm văn hóa hơn của cải và quyền lực”, “không có sáchthì không có kiến thức”, v.v…[3]

2 Vai trò của văn hóa văn nghệ

2.1 Trong kháng chiến:

Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, văn học, nghệ thuật

là một trong những cách thể hiện đặc biệt và hiệu quả trên mặt trận văn hoá mà Mặttrận văn hóa nghệ thuật cũng như các mặt trận chính trị, quân sự, kinh tế… Xem vănhóa, nghệ thuật là một mặt trận nhằm nhấn mạnh đến tính chất quyết liệt của cuộc đấutranh trên mặt trận này Tuy không có tiếng súng, kẻ thù không trực tiếp, nhưng tínhchất phức tạp và quyết liệt của mặt trận này đã được thực tiễn lịch sử chứng minh.Ngược dòng lịch sử, chúng ta thấy văn học, nghệ thuật là một thứ vũ khí đấu tranh cóhiệu quả Từ những câu ca dao, tục ngữ mang nội dung phản phong châm biếm, đảkích giai cấp thống trị đến các loại truyện cổ tích, truyện cười có nội dung đấu tranh xãhội cao Những áng văn chương lớn trong văn học như “Bình Ngô đại cáo” củaNguyễn Trãi, “Truyền Kiều” của Nguyễn Du, thơ Hồ Xuân Hương, thơ Đồ Chiểu đều

có giá trị về tư tưởng và có tinh thần đấu tranh mạnh mẽ Nguyễn Đình Chiểu đã từng

đề xướng quan điểm tiến bộ về văn học nghệ thuật: “Chở bao nhiêu đạo thuyền khôngkhẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”

2.1.1.Thức tỉnh quần chúng nhân dân

Khi bất kì một đế chế nào đến xâm lược một quốc gia thì chính sách cai trịthượng sách và ưu tiên hàng đầu chính là chính sách ngu dân, làm mê muội, mất hếttinh thần chiến đấu để từ đó chúng dễ dàng cai trị và thực hiện các chính sách cai trịkhác của chúng Chính vì thế nhiệm vụ đầu tiên của văn hóa văn nghệ cũng chính làthức tỉnh quần chúng nhân dân, giúp cho từng cá nhân ý thức được vai trò, trách nhiệmcủa mình đối với công cuộc kháng chiến của dân tộc

2.1.2 Tập hợp lực lượng

Khi quần chúng nhân dân cùng đồng lòng đứng dưới ngọn cờ cách mạng thì khi

ấy chúng ta coi như đã nắm thế thượng phong trong cuộc chiến và chính văn nghệ có

sự mệnh gắn kết, tập hợp mọi cá nhân Điều đó có thể thấy rõ qua “Lời kêu gọi toànquốc kháng chiến” của chủ tịch Hồ Chí Minh, thông qua tác phẩm Người đã truyềnđến từng cá nhân ý chí “thà hi sinh tất cả chứ nhất định không chịu làm nô lệ”

2.1.3.Cổ vũ khích lệ tinh thần đấu tranh

Văn học yêu nước và cách mạng là “dòng chảy” của lịch sử có sức mạnh to lớnnhư nước lũ, thác dâng Một thời “tiếng hát át tiếng bom” đã thôi thúc cả dân tộc vượtqua bao nhiêu đau thương, gian khổ để chiến đấu, hy sinh tất cả cho thắng lợi cuốicùng Tố Hữu đã thán phục thốt lên: “Việt Nam, ôi Tổ quốc thân yêu/trong khổ đâungười đẹp hơn nhiều”[4].Một thời, chúng ta vô cùng tự hào trước hàng triệu triệu ngườirầm rập ngày đêm Nam tiến, tất cả vì miền Nam thân yêu “xẻ dọc Trường Sơn đi cứunước…” để rồi niềm sung sướng vỡ òa trong ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng,đất nước thống nhất, giang sơn thu về một mối; khúc tráng ca trở thành khúc khải hoàncủa cả dân tộc

2.1.4.Xây dựng và bảo vệ chế độ mới, con người mới

Không chỉ gắn liền với kháng chiến văn nghệ cũng tập trung đi sâu ca ngợi tấmgương những con người lao động, những người ngày đêm xây dựng nền hậu phương

xã hội chủ nghĩa vững chắc, những con người lặng thầm với những công việc tưởngchừng nhỏ bé nhưng lại rất kì vĩ, lớn lao Đó là tiếng chổi tre của chị lao công trongthơ Tố Hữu, người ngư dân oằn mình kéo mẻ cá đầy, là anh thanh niên trên ngọn núicao hay là bóng hình người nông dân dưới những luống cày

2.2 Trong đời sống, xã hội

2.2.1 Bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm

Văn học nghệ thuật vừa làm chức năng giáo dục với ý nghĩa là bồi dưỡng tâmhồn tình cảm, là xây dựng nhân cách và bản lĩnh cho con người, mà cần phải thấynhững giá trị tinh thần đó (kể cả các giá trị tinh thần được vật thể hóa như tượng đài,kiến trúc và các văn hóa vật chất khác như nhà ở, đồ dùng, quần áo) làm cho xã hội

và con người giàu và đẹp thêm, làm cho môi trường sống gồm cả môi trường đạo đứcđược nâng cao.Văn nghệ luôn là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta thêmyêu quê hương đất nước – Là nguồn cổ vũ ta trong học tập, lao động và bảo vệ TổQuốc Lời ca tiếng hát làm cho chúng ta như trẻ lại, hiểu và tin yêu nhau hơn- Lời canhư xua tan hết buồn lo ưu phiền, làm ta thêm yêu cuộc sống tươi đẹp và tin tưởng vàocuộc đời có ý nghĩa hơn.

Cái đẹp trong nghệ thuật xuất phát từ những tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễntạo nên những hình tượng có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ, rung động lòng người,hướng cho chúng ta tới cái chân thiện mỹ

2.2.2 Phản ánh thể hiện cuộc sống đời thường

Văn nghệ là sự phản ánh hiện thực, nhiệm vụ chủ yếu của văn nghệ là phản ánhhiện thực, vinh dự lớn lao nhất của người nghệ sĩ là phản ánh cho được đời sống laođộng và sản xuất của nhân dân Văn nghệ giúp khán giả có cái nhìn bao quát nhất, toàndiện nhất của các vấn đề mang tính thời đại, giúp con người nhận ra vị thế của mìnhtrong xã hội Bởi vì “ văn nghệ phải gắn liền với thực tiễn đời sống”[5 ] , “thực tại đemlại nguồn sinh khí vô tận cho văn nghệ chỉ có nhân dân nuôi sống anh ta bằng nguồnnhựa sống, còn nếu người nghệ sĩ quên đi điều đó, nhân dân sẽ quên anh ta” [6]

2.2.3 Mở rộng vốn tri thức

“Văn học nghệ thuật là công cụ hiểu biết, để khám phá, để sáng tạo lại thực tại xãhội Nó là một khoa học Người làm văn học nghệ thuật phải hiểu biết nhiều lắm.Nghệ thuật là một sự hiểu biết, khoa học là một sự hiểu biết, văn nghệ là một sự hiểubiết, hiểu biết cao sâu lắm Và đồng thời khám phá, sáng tạo Hiểu biết sâu đến chừngnào, thì khám phá, sáng tạo, cao đến chừng ấy Bởi vì, nó là một nghệ thuật, nó là khoahọc”[7].Tác phẩm nghệ thuật chính là kết tinh của nguồn tri thức vô tận về mọi lĩnh vựctrong cuộc sống của những người đi trước sáng tạo ra kể lại và truyền đạt cho chúng

ta Các tác phẩm về kinh tế, lịch sử, văn hóa cho ta kiến thức về kinh doanh và thực tế

xã hội, về sự phát triển qua từng thời kỳ nhân loại Các cuốn bộ phim, tiểu thuyết dàycộp không hề vô bổ, chúng cho ta biết được cuộc đời, các sự kiện hay biến cố của một

nhân vật, đây có thể là một bài học quý giá cho chúng ta trong thực tế cuộc sống Bạn

sẽ có được tất cả trải nghiệm thực tế, những kinh nghiệm tưởng chừng phải trải qua cảđời mới rút ra thì bạn có thể tiếp thu qua những chủ với việc thưởng thức một quyểnsách, một thước phim Điều đó phải chăng là quá tuyệt vời?

Không những thế, hàng năm tại các địa phương còn thường xuyên tổ chức biểu diễnvăn nghệ, chiếu phim…phục vụ người dân, đặc biệt tại các xã miền núi khó khăn, xaxôi Nhờ đó, qua những buổi giao lưu, người dân còn được học hỏi, trao đổi thêmnhiều kiến thức xã hội như kiến thức về phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, biệnpháp phòng chống bạo lực gia đình, phòng chống tệ nạn xã hội, tiếp thu các nội dungtuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước

2.2.4 Cầu nối gắn kết mọi người

Thông qua việc thưởng thức cả thụ nghệ thuật, văn nghệ sẽ giúp kéo gần cái tráitim đồng điệu, yêu nghệ thuật một cách chân chính Khi lắng nghe một bản nhạc, khiđọc một đoạn thơ, chăm chú xem một bộ phim thì tất cả mọi người đều hoa chung mộtnhịp cảm xúc, nó xóa bỏ các khác biệt về mau da, về tôn giáo hay những rào cản vềngôn ngữ, về địa lý Vì đơn giản, khát khao chinh phục, thưởng thức là không có biêngiới, không có giới hạn Không chỉ kết nối mọi khán giả với nhau, văn nghệ đưa ngườinghệ sĩ đến gần hơn với khán giả giúp họ hiểu rõ hơn về những khó khăn vất vả củangười nghệ sĩ, đồng thời người nghệ sĩ cũng có sẽ có cái nhìn toàn diện hơn, kháchquan hơn về những yêu cầu, thị hiếu của khán giả

3 Hiện trạng của nền văn hóa văn nghệ nước ta hiện nay:

3.1 Tích cực, thành tựu

3.1.1 Văn nghệ đại chúng phát triển nhanh về quy mô và số lượng:

Sau 30 năm đổi mới, sự nghiệp phát triển văn hóa và xây dựng con người đã đạtđược nhiều kết quả quan trọng Văn hóa phát triển đa dạng, phong phú, xuất hiệnnhiều loại hình, loại thể, các hoạt động văn hóa mới, có khả năng chiếm lĩnh các mặtkhác nhau của đời sống xã hội Nhiều phong trào, cuộc vận động về văn hóa đạt kếtquả tích cực, góp phần tạo môi trường văn hóa, bảo vệ và phát huy những giá trị nhân

văn truyền thống tốt đẹp của dân tộc Các hoạt động văn hóa, văn nghệ diễn ra sôiđộng, đáp ứng nhu cầu đa dạng của công chúng[8].Văn học, nghệ thuật đã tạo ra nhiềutác phẩm chiếm lĩnh, phản ánh mọi lĩnh vực đời sống, đang nỗ lực đổi mới tư duy sángtạo, tìm tòi phương thức mới để nâng cao năng lực khám phá cuộc sống Hệ thốngthông tin đại chúng có bước phát triển mạnh về loại hình, chất lượng, tính hiện đại,trực tiếp, nhanh nhạy truyển tải, truyền bá văn hóa đến với công chúng…Thành tựu đáng chú ý nhất trong khâu sử dụng và quảng bá các sản phẩm vănnghệ là số lượng sản phẩm văn học, nghệ thuật được truyền bá rộng và nhiều hơnnhững năm trước đây Kết quả đó gắn liền với sự phát triển và sử dụng rộng rãi cácphương tiện thông tin đại chúng ngày càng hiện đại trong đời sống Các tác phẩm vănnghệ được chuyển tải nhanh, trực tiếp và bằng nhiều con đường đến với công chúng,góp phần đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của nhân dân, tạo ra thị trường hàng hóa

và dịch vụ các sản phẩm văn học, nghệ thuật khá rộng lớn trong nước.[8 ] Đây là mộtnét mới trong đời sống văn học, nghệ thuật mà trong thời bao cấp chúng ta chưa xuấthiện Việc mở ra thị trường này, một mặt, góp phần nâng cao dân trí, mặt khác đặt ranhiều vấn đề phức tạp vì sản phẩm văn hóa, nghệ thuật bao giờ cũng mang tính đặcthù, là sản phẩm thuộc lĩnh vực tinh thần nhưng lại mang thuộc tính hàng hóa

3.1.2 Giao lưu và hợp tác văn nghệ với nước ngoài mở rộng

Giao lưu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật ngày càng được

mở rộng Nhiều triển lãm nghệ thuật, liên hoan phim quốc tế, hội chợ, festival đãđược tổ chức và thu hút đông đảo khách quốc tế tham gia Mặt khác, chúng ta cũng cửnhiều đoàn nghệ thuật trao đổi văn hóa, tham gia các cuộc thi quốc tế, tích cực giớithiệu văn hóa Việt Nam với bè bạn góp phần khẳng định nước ta là địa chỉ giao lưuvăn hóa quốc tế và khu vực [9]

Quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng tạo ra các cơ hội thuận lợi để tiếpcận, chuyển giao, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ hiện đại vào quá trìnhsáng tạo, sản xuất các sản phẩm công nghiệp văn hóa, mở rộng khả năng hợp tácthương mại văn hóa ra thế giới

3.1.3 Nhiều chuyển biến tích cực trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý văn học, nghệ thuật

Thời gian qua, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý văn học, nghệ thuật đã cónhiều chuyển biến tích cực Điều quan trọng là chúng ta đã ý thức được tính đặc thùcủa hoạt động văn học, nghệ thuật để có thái độ quản lý khoa học, phù hợp và cácchính sách linh hoạt Tư duy lý luận và quan điểm của Đảng về văn học, nghệ thuậttiếp tục được đổi mới, bổ sung và phát triển Công tác quản lý nhà nước đã chú trọngviệc thể chế hóa, tạo hành lang pháp lý cần thiết cho hoạt động văn học, nghệ thuật.Các cấp ủy đảng và các ngành chức năng đã phối hợp tốt để thúc đẩy sự phát triển củavăn học nghệ thuật Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã triển khai nhiều chương trìnhhoạt động văn nghệ quy mô, soạn thảo các luật liên quan đến văn hoá nghệ thuật, cácquy định về cách trình diễ trước công chúng hay tiến hành xét duyệt và trao các giảithưởng lớn của Nhà nước[10]

3.1.4 Vai trò của lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật được nâng cao

Cần ghi nhận, lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật thời gian qua đã có nhữngđổi mới đáng khích lệ Vấn đề mối quan hệ giữa văn nghệ với chính trị, giữa văn học,nghệ thuật với hiện thực đã được nhận thức và giải quyết khoa học hơn; tính chủ thểcủa văn nghệ sĩ được tôn trọng; một số thành tựu văn học, nghệ thuật thế kỷ XX đượcđánh giá lại thỏa đáng; các khuynh hướng và phương pháp sáng tác được khuyếnkhích phát triển theo hướng đa dạng hóa; lý luận văn nghệ của cha ông, của phươngĐông được nghiên cứu có hệ thống hơn Không gian tranh luận học thuật được mởrộng và dân chủ hơn so với trước đây

3.2 Tiêu cực, hạn chế

3.2.1 Các tác phẩm ra đời không vì mục đích nghệ thuật

Thực tế hiện nay là càng có nhiều cú sốc về văn hóa, người ta lại càng phủi tay,

và miễn nhiễm trước mọi lời chỉ trích Sốc vì ca từ quá tệ, sốc vì thói quen tạo scandalcủa một bộ phận trong giới ca sĩ, sốc vì cởi, khoe thân, thay vì khoe giọng, nhữngđoàn fan cuồng vẫn phát điên vì thần tượng Kpop Các chương trình nghệ thuật giải tríxuất hiện tràn lan, mà đa phần trong số đó chúng ta phải gọi là “nhảm”, nhảm vì nộidung, nhảm về hình thức và nhảm cả về mục đích biểu diễn Chúng ta không tiên kể