ản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng cộng sản việt nam. giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân
Trang 1Bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng cộng sản việt nam giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân trong giai đoạn cách mạng hiện nay
Xác định rõ bản chất giai cấp của Đảng Cộng sản là mộtvấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng Nó chi phối nội dung,nguyên tắc hoạt động của Đảng, đồng thời quyết định ph-ương hướng, biện pháp xây dựng Đảng Bản chất giai cấpcủa Đảng Cộng sản Việt Nam được Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ X của Đảng khẳng định: “ Đảng Cộng sản ViệtNam là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời làđội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc ViệtNam; đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân,
vấn đề cơ bản, then chốt, thể hiện một cách khái quát nhất vềbản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng Cộngsản Việt Nam, là vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn hếtsức quan trọng Sự khẳng định đó vừa nói rõ được bản chấtgiai cấp của Đảng, vừa nêu lên ý nghĩa đại biểu cho lợi íchcủa giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộcViệt Nam Bản chất giai cấp công nhân là vấn đề cơ bản, baotrùm, có tính nguyên tắc đối với tất cả các đảng cộng sảnMácxít - Lêninnít chân chính Nó càng đặc biệt quan trọng
1 V n ki n ai h i ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i bi u to n qu c l n th X, Nxb CTQG, H N i 2006, tr 130 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 2hơn đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, một Đảng ra đời vàtrưởng thành ở một nước thuộc địa nửa phong kiến, nôngnghiệp lạc hậu, công nghiệp chưa phát triển, giai cấp côngnhân còn nhỏ bé “Một Đảng mà số đông đảng viên xuất thân
từ nông dân, tiểu tư sản và giác ngộ cách mạng bắt nguồn từ
Hiện nay, Đảng Cộng sản Việt Nam là Đảng cầm quyềnlãnh đạo đất nước, do đó sự lãnh đạo của Đảng ngày càng tolớn về quy mô, phong phú và phức tạp về nội dung, bao trùmtất cả các lĩnh vực của đời sống kinh tế, chính trị, xã hội.Đảng lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, sự nghiệp công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước, chủ động hội nhập và là thànhthành viên chính thức tổ chức WTO, trong xu thế hoà bình,hợp tác và phát triển của thế giới Toàn cầu hoá kinh tế đãtạo ra cơ hội phát triển cho đất nước nhưng cũng chứa dựngnhiều khó khăn, thách thức Sự cạnh tranh kinh tế - thươngmại, tài nguyên, năng lượng, thị trường v.v ngày càng gaygắt, khoa học và công nghệ có những bước tiến nhảy vọt.Trong khi đó chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, dân tộc,sắc tộc, tôn giáo vẫn tiếp tục diễn ra “Nước ta đang đứngtrước nhiều thách thức lớn, đan xen nhau, tác động tổng hợp
và diễn biến phức tạp, không thể coi thường bất cứ tháchthức nào Nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế so với nhiều
1 Báo cáo t ng k t xay d ng ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng t i ại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i l n th IV, Nxb S th t, H N i 1977, tr 27 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ật, Hà Nội 1977, tr 27 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 3nước trong khu vực và trên thế giới vẫn tồn tại Tình trạngsuy thoái về chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của một bộphận cán bộ, đảng viên gắn với tệ quan liêu, tham nhũng,lãng phí là nghiêm trọng Những biểu hiện xa rời mục tiêu củachủ nghĩa xã hội chưa được khắc phục Các thế lực thù địchvẫn tiếp tục thực hiện âm mưu “diễn biến hoà bình”, gây bạoloạn lật đổ, sử dụng các chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”
giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp, tính tiên phongcủa Đảng là nhiệm vụ then chốt, có ý nghĩa sống còn đối với
sự lãnh đạo của Đảng và sự nghiệp cách mạng của nhân dânViệt Nam trong giai đoạn hiện nay
Bản chất giai cấp công nhân là bản chất cách mạng vàkhoa học, là ý chí kiên định và trí tuệ tiên phong, đạo đứcmẫu mực và ý thức tổ chức kỷ luật chặt chẽ…của giai cấpcông nhân Bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta đã thấmsâu vào tất cả các mặt chính trị, tư tưởng và tổ chức, hay nóimột cách khác bản chất giai cấp công nhân của Đảng ta đã
ăn sâu, bám rễ bền chặt cả trong đường lối chính trị, nềntảng tư tưởng, nguyên tắc tổ chức và mọi hoạt động củaĐảng Trong quá trình ra đời, tồn tại và phát triển dù tên gọinhư thế nào (Đảng Cộng sản hay Đảng Lao động), dù diễnđạt ra sao ở phần mở đầu của điều lệ Đảng về cơ bản vẫn
1 V n ki n ai h i ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i bi u to n qu c l n th X, Nxb CTQG, H N i 2006, tr 75 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 4nằm trong sáu điểm Đảng ta đã xác định trong luận cươngtháng 10 - 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam luôn luôn mangbản chất giai cấp công nhân Việt Nam, là đội tiên phong củagiai cấp, của dân tộc.
Bản chất giai cấp công nhân của Đảng: là toàn bộnhững mặt, những thuộc tính, những mối quan hệ cơ bảnnhất quy định Đảng là đội tiên phong của giai cấp công nhân,đại biểu trung thành với lợi ích của giai cấp công nhân, nhândân lao động và của cả dân tộc
Ngay từ lúc ra đời, trong chính cương sách lược vắn tắttại Hội nghị thành lập Đảng (3/2/1930) đã khẳng định: “ĐảngCộng sản Việt Nam là đội tiên phong của vô sản giai cấp”.Trong suốt quá trình xây dựng và hoạt động lãnh đạo củaĐảng, qua các kỳ đại hội, Đảng ta luôn luôn xác định: ĐảngCộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp công nhânViệt Nam, đồng thời có sự phát triển phù hợp với điều kiệnlịch sử và nguyện vọng của nhân dân Tại đại hội lần thứ nhấtđiều lệ Đảng xác định Đảng Cộng sản Đông Dương là độitiền phong duy nhất của vô sản giai cấp, đến Đại hội II đượctrình bày đầy đủ và hệ thống hơn Từ Đại hội lần thứ IV đếnĐại hội lần thứ VI bản chất giai cấp của Đảng được xác địnhĐảng Cộng sản Việt Nam là của giai cấp công nhân ViệtNam, là đội tiên phong, bộ tham mưu chiến đấu có tôư chức
và là tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân Việt Nam, đại
Trang 5biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân laođộng và của cả dân tộc Đồng thời đảng làm tròn nghĩa vụcủa mình đối với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế.Đại hội VII, VIII, IX tiếp tục khẳng định Đảng là đội tiên phongcủa giai cấp công nhân Việt Nam, đại biểu trung thành cho lợiích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dântộc Tại Đại hội lần thứ X Đảng ta xác định giữ vững bản chấtgiai cấp và có bước phát triển sáng tạo phù hợp với nét đặcthù của Đảng ta, thực tiễn cách mạng Việt Nam và đáp ứngđược nguyện vọng, tình cảm của nhân dân Chính vì vậy,trong báo cáo chính trị và trong điều lệ Đảng khẳng định:Đảng Cộng sản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp côngnhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động vàcủa dân tộc Việt Nam; đại biểu trung thành lợi ích của giaicấp công nhân, nhân dân lao động và của dân tộc Như vậy,bản chất giai cấp của Đảng ngày càng được hiểu sâu sắchơn, nhuần nhuyễn hơn, Đảng Cộng sản Việt Nam mang bảnchất giai cấp công nhân Việt Nam đồng thời mang tính nhândân và tính dân tộc sâu sắc Chính điều đó đòi hỏi Đảng taphải luôn luôn trung thành với giai cấp công nhân, nâng caolập trường, tư tưởng của giai cấp công nhân, đồng thời phảihọc tập, kế thừa, phát huy truyền thống dân tộc, tăng cườngđoàn kết, tập hợp nhân dân, phấn đấu vì lợi ích của giai cấpcông nhân và của dân tộc Việt Nam Đó là vấn đề cơ bản
Trang 6then chốt nhất, thể hiện khái quát nhất bản chất giai cấp côngnhân, tính tiên phong của Đảng trên hai mối quan hệ cơ bản
là Đảng với giai cấp công nhân và Đảng với nhân dân laođộng và dân tộc Việt Nam
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, khi mà tình hìnhthế giới, khu vực có những biến đổi phức tạp và mau lẹ, khi
mà kẻ thù hàng ngày, hàng giờ đang điên cuồng chống phácách mạng, chúng tìm mọi cách hạ thấp vai trò lãnh đạo củaĐảng Cộng sản, đòi đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập thìvấn đề giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp càng quantrọng hơn bao giờ hết Do đó Văn kiện Đại hội Đảng toànquốc là thứ VIII khẳng định: “Điều xuyên suốt có ý nghĩa quantrọng hàng đầu đối với Đảng ta trong giai đoạn hiện nay làgiữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân của
Xuất phát từ lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn
đề giai cấp và đấu tranh giai cấp, từ vị trí, vai trò và sứ mệnhlịch sử của giai cấp công nhân Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rarằng trong xã hội có giai cấp thì đấu tranh giai cấp là tất yếu,
do đó, cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản chống lại giai tưsản là tất yếu khách quan Cuộc đấu tranh giai cấp diễn ra từthấp đến cao mà đỉnh cao là cách mạng xã hội, trong cuộcđấu tranh này, giai cấp công nhân muốn giành được thắng lợi
1 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n Vi t Nam V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng to n qu c l n th VIII, trang 48 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 7thì đòi hỏi khách quan là phải thành lập chính Đảng cáchmạng của mình để tổ chức lãnh đạo phong trào, hay nói mộtcách khác đó là điều kiện, thời cơ cho sự ra đời của ĐảngCộng sản Đảng Cộng sản chính là đội tiên phong, lãnh tụchính trị của giai cấp công nhân Do đó, Đảng phải mang bảnchất của giai cấp công nhân chứ không phải bản chất củagiai cấp nào khác Đảng Cộng sản là đội tiên phong của giaicấp công nhân chứ không phải là toàn bộ giai cấp, Đảng gồmnhững đại biểu ưu tú nhất, giác ngộ nhất của giai cấp Đảngđược hình thành và phát triển xuất phát từ vai trò sứ mệnhlịch sử và địa vị của giai cấp công nhân, chính vai trò sứmệnh đó quyết định bản chất giai cấp của Đảng và đường lốixây dựng Đảng Chính vì vậy, Đảng được tổ chức chặt chẽ,
kỷ luật tự giác, nghiêm minh, thực sự là đội tiên phong, lãnh
tụ chính trị, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân Trong “Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản”, C.Mác -Ph.Ăngghen đã khẳng định: Giai cấp vô sản hiện đại là người
có sứ mệnh lịch sử đào huyệt chôn chủ nghĩa tư bản và xâydựng một xã hội mới tốt đẹp hơn – chế độ xã hội chủ nghĩa,cộng sản chủ nghĩa Bằng lý luận sắc sảo, đúng đắn các ông
đã làm nổi bật vai trò của giai cấp công nhân là giai cấp tiêubiểu cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất, là giai cấp được rènluyện trong nền sản xuất đại công nghiệp, là sản phẩm củachính bản thân nền đại công nghiệp, cho nên giai cấp công
Trang 8nhân là giai cấp tiên tiến nhất, có tinh thần cách mạng triệt đểnhất, có khả năng hành động cách mạng kiên quyết nhất, cótính tổ chức và kỷ luật cao nhất, là giai cấp duy nhất đóng vaitrò lãnh đạo cách mạng “Trong tất cả các giai cấp hiện đangđối lập với giai cấp tư sản, thì chỉ có giai cấp vô sản là giaicấp thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn
và tiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp Còngiai cấp vô sản lại là sản phẩm của bản thân nền đại công
cấp công nhân, mang bản chất giai cấp công nhân, do đóphải đứng trên lập trường giai cấp để xem xét, giải quyết mọivấn đề Mọi chủ trương đường lối chiến lược, sách lược củaĐảng đều phải được xuất phát từ lợi ích của giai cấp côngnhân và nhân dân lao động Làm được như thế Đảng mớithực sự có sức mạnh và lôi cuốn lực lượng cách mạng to lớntrong cuộc đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình.Đảng Cộng sản là sản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa
xã hội khoa học với phong trào công nhân Lênin khẳng định:
“Việc hướng chủ nghĩa xã hội đi đến chỗ kết hợp với phongtrào công nhân đó là công lao chủ yếu của C.Mác -Ph.Ăngghen Hai ông đã sáng tạo ra một lý luận cách mạng,
lý luận giải thích tính tất yếu của sự kết hợp ấy và đề ra
1 C.Mác v Ph ngghen to n t p, Nxb Chính tr qu c gia, H N i 1995, t p 4, trang 610 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ật, Hà Nội 1977, tr 27 ị quốc gia, Hà Nội 1995, tập 4, trang 610 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ật, Hà Nội 1977, tr 27.
Trang 9nhiệm vụ cho những người xã hội chủ nghĩa là phải tổ chức
Đảng Cộng sản ra đời là sự kết hợp giữa học thuyết cáchmạng và khoa học với một phong trào cách mạng Như vậy,bản chất cách mạng và khoa học là thuộc tính căn bản củaĐảng Cộng sản Cho nên, tăng cường bản chất giai cấp côngnhân trong quá trình xây dựng Đảng là một tất yếu kháchquan, một nhu cầu đòi hỏi cấp thiết của sự nghiệp cách mạngcủa giai cấp công nhân
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời không chỉ là sự kết hợpgiữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân mà cònvới phong trào yêu nước Đây là đặc thù Việt Nam, là trí tuệthiên tài của Chủ tịch Hồ Chí Minh Người đã giải quyết rấtsáng tạo, thành công, nhuần nhuyễn vấn đề giai cấp và vấn
đề dân tộc Chính Người đã vạch ra đường lối gương caongọn cờ dân tộc và giai cấp để đưa cách mạng Việt Nam tiếnlên Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời vừa tuân thủ theo quyluật chung (mang tính phổ biến), đồng thời có quy luật riêng(tính đặc thù) Đảng viên của Đảng ta chiếm hơn 90% xuấtthân từ thành phần nông dân, gần 10% xuất thân từ thànhphần giai cấp công nhân Sự ra đời và phát triển của giai cấpcông nhân Việt Nam gắn liền với cuộc khai thác thuộc địa củathực dân Pháp (giai cấp công nhân ra đời trong cuộc khai
2 V I Lênin to n t p, t p 4, Nxb M, 1978, tr 308 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ật, Hà Nội 1977, tr 27 ật, Hà Nội 1977, tr 27.
Trang 10thác thuộc địa lần thứ nhất, lớn lên trong cuộc khai thác thuộcđịa lần thứ hai của Pháp) Mặc dù, có những nét riêng nhưnggiai cấp công nhân Việt Nam mang đầy đủ đặc điểm của giaicấp công nhân quốc tế, đó là giai cấp triệt để cách mạng, cótinh thần đoàn kết, có kỷ luật tự giác, nghiêm minh, là giai cấpđại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến…Chính quy luậtđặc thù đó dẫn đến thành phần xã hội của đội ngũ đảng viêncũng không giống các Đảng Cộng sản ở các nước trên thếgiới Do đó, trong công tác xây dựng Đảng phải ra sức coitrọng giáo dục, bồi dưỡng, rèn luyện bản chất giai cấp côngnhân, tính tiên phong của đội ngũ cán bộ, đảng viên Thườngxuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhâncho toàn Đảng là tất yếu khách quan, là vấn đề cấp báchtrong tình hình hiện nay Khi đề cập đến vấn đề bản chất giaicấp công nhân Lênin chỉ rõ: cái quyết định nhất là Đảng đóchiến đấu cho mục đích lý tưởng gì ? chứ không phải là sốlượng giai cấp công nhân nhiều hay ít trong Đảng ĐảngCộng sản Việt Nam là một Đảng mà phần lớn đảng viên xuấtthân từ giai cấp nông dân, nhưng mục tiêu, lý tưởng củaĐảng là mục tiêu lý tưởng của giai cấp công nhân, đó là độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội
Giai cấp công nhân Việt nam là giai cấp tiên tiến nhất, đạidiện cho phương thức sản xuất tiến bộ nhất, tiêu biểu cho xuthế phát triển của thời đại và cũng là giai cấp tiêu biểu cho
Trang 11truyền thống tốt đẹp của dân tộc Giai cấp công nhân ViệtNam ra đời ở một đất nước có truyền thống yêu nước, so vớigiai cấp nông dân thì giai cấp công nhân Việt Nam nhỏ bé về
số lượng, là giai cấp bị bóc lột nặng nề nhất, ra đời trước giaicấp tư sản dân tộc, chịu ảnh hưởng của cách mạng ThángMười, sớm có Đảng lãnh đạo Là giai cấp ra đời gắn liền vớilợi ích dân tộc, có quan hệ máu thịt với giai cấp nông dân Sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là lãnh đạotoàn thể nhân dân lao động tiến hành đấu tranh cách mạng,đánh đổ đế quốc, phong kiến, xây dựng thành công chủnghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hộichủ nghĩa Chính vì vậy trong công tác xây dựng Đảng phảigiữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tínhtiên phong của Đảng
Từ thực tiễn lịch sử ra đời của các Đảng Cộng sản và phongtrào công nhân trên thế giới chúng ta thấy rằng: Sau cáchmạng tháng Mười Nga năm 1917 thắng lợi, hàng loạt cácĐảng Cộng sản trên thế giới được thành lập, một số ĐảngCộng sản giữ vai trò lãnh đạo đất nước Nhưng hiện nay, cácĐảng Cộng sản và phong trào công nhân thế giới đang đứngtrước một thách thức lớn đó là sự sụp đổ của hệ thống chủnghĩa xã hội, sự tan rã của các Đảng Cộng sản ở Liên Xô vàĐông Âu Một trong những nguyên nhân dẫn đến thảm kịchtrên là các Đảng Cộng sản không giữ vững và tăng cường
Trang 12bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng, do đónăng lực, hiệu quả lãnh đạo bị giảm sút, thậm chí Đảng mấtvai trò lãnh đạo đối với toàn xã hội Chính vì vậy mà trongquá trình hoạt động lãnh đạo của mình Đảng Cộng sản phảithường xuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân của Đảng.
Thực tiễn ra đời, xây dựng, phát triển của Đảng Cộng sảnViệt Nam hơn 76 năm qua chúng ta thấy rằng Đảng tathường xuyên giữ vững và tăng cường bản chất giai cấpcông nhân, tính tiên phong của Đảng, nhất là những giaiđoạn cách mạng gặp muôn vàn khó khăn Vì vậy, vai trò lãnhđạo của Đảng luôn được củng cố và phát huy Đảng ta đứngvững trên lập trường của giai cấp công nhân, giữ vữngnguyên tắc trong xây dựng Đảng xác định đường lối và phư-ơng pháp cách mạng đúng đắn, sáng tạo, giải quyết một cáchkhoa học, chính xác vấn đề chiến lược, sách lược, lãnh đạocách mạng giành nhiều thắng lợi, đặc biệt là những thành tựuquan trọng trong 20 năm đổi mới đất nước, xứng đáng lãnh
tụ chính trị, bộ tham mưu chiến đấu của giai cấp công nhân Hiện nay, thực tiễn thế giới, khu vực, trong nước có nhiềudiễn biến mau lẹ và phức tạp Trong khi đó chúng ta thựchiện nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa,đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, mở rộnggiao lưu hợp tác quốc tế Do đó cán bộ, đảng viên hàng ngày,
Trang 13hàng giờ tiếp xúc với kinh tế tư bản chủ nghĩa, lối sống tưbản chủ nghĩa Vì vậy, giữ gìn bản chất giai cấp công nhân,tính tiên phong của Đảng có ý nghĩa quyết định đến sự tồn tạicủa chế độ xã hội chủ nghĩa, sự thành công của công cuộcđổi mới, đồng thời khắc phục được khuyết tật của nền kinh tếthị trường, phát huy năng lực của cán bộ đảng viên trên mọilĩnh vực công tác, giữ vững phẩm chất đạo đức của cán bộ,đảng viên trước những mặt trái của cơ chế thị trường không
bị sa ngã trước lối sống tư bản chủ nghĩa Hơn nữa, Đảng ta
là Đảng cầm quyền lãnh đạo toàn xã hội thì bản chất giai cấpcông nhân, tính tiên phong của Đảng có ý nghĩa quyết địnhđối với bản chất của chế độ xã hội, bản chất của hệ thốngchính trị Giữ vững bản chất giai cấp công nhân của Đảng làbiện pháp cơ bản và cấp bách để khắc phục có hiệu quả mặttrái của nền kinh tế thị trường, giữ vững được định hướng xãhội chủ nghĩa Bởi vì, trong khi phát triển nền kinh tế thị trư-ờng thì cán bộ, đảng viên của Đảng đứng trong các thànhphần kinh tế đều mang dấu ấn riêng khác nhau Do đó, phảicủng cố, tăng cường bản chất giai cấp công nhân là vấn đềtất yếu, có giữ vững bản chất giai cấp công nhân thì đội ngũcán bộ, đảng viên mới có bản lĩnh chính trị vững vàng, không
bị xa ngã trước những diễn biến mau lẹ và phức tạp của cuộcsống, trước sự cám dỗ của đồng tiền Mặt khác, bản chất giaicấp công nhân của Đảng là hiện tượng chính trị xã hội, là cái
Trang 14tương đối ổn định nhưng luôn chịu tác động nhiều chiều củacác yếu tố kinh tế chính trị xã hội Trước những diễn biếnphức tạp mau lẹ của thế giới, khu vực, sự chống phá điêncuồng của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực thù địch, thì việcgiữ vững và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tínhtiên phong của Đảng là vấn đề cấp thiết hiện nay
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII đã tổng kết công tácxây dựng Đảng sau 10 năm đổi mới, một trong những khuyếtđiểm của công tác xây dựng Đảng là : “Trong điều kiện cơchế thị trường, kinh tế nhiều thành phần, mở cửa với bênngoài, cán bộ, đảng viên hàng ngày, hàng giờ chịu tác độngcủa nhiều nhân tố rất phức tạp, kể cả những hoạt độngchống phá Đảng, vấn đề giữ vững bản chất giai cấp côngnhân đứng trước những thử thách mới Song, Đảng thiếu sựchuẩn bị đầy đủ cho bước chuyển này, chưa chú ý đúng mứcvấn đề giáo dục, rèn luyện phẩm chất chính trị và đạo đức đốivới cán bộ đảng viên Một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảngviên thiếu tu dưỡng bản thân, phai nhạt lý tưởng, mất cảnhgiác, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức kỷ luật, xa đoạ vềđạo đức và lối sống Một số thoái hoá về chính trị, tuy rất ít
Trước thực trạng đó, việc giữ vững và tăng cườngbản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảng là
1 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i i bi u to n qu c l n th VIII, Nxb CTQG, H, 1996, tr 137 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 15nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của công tác xây dựng Đảng,
là vấn đề có ý nghĩa quyết định đến năng lực lãnh đạo sứcchiến đấu của Đảng, bảo đảm cho Đảng luôn là đội tiênphong chính trị, lực lượng lãnh đạo có uy tín với toàn bộ dântộc hiện nay
Bản chất giai cấp công nhân của Đảng Cộng sản được thểhiện ở mục tiêu, lý tưởng, ở Cương lĩnh, đường lối; nền tảng
tư tưởng; các nguyên tắc tổ chức sinh hoạt Đảng; ở phẩmchất năng lực của đội ngũ cán bộ, đảng viên; ở mối quan hệgắn bó giữa Đảng với nhân dân; ở sự kết hợp giải quyết giữavấn đề dân tộc và vấn đề quốc tế
Mục tiêu, lý tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội, xây dựng một nước Việt Namdân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.Đồng thời suốt quá trình lãnh đạo đất nước Đảng ta luôn luônphấn đấu vì mục tiêu lý tưởng đó Chính vì vậy Đảng ta,được cả dân tộc tin yêu, thừa nhận là người lãnh đạo đấtnước Đó là niềm vinh dự, nguồn sức sống mạnh liệt củaĐảng
Nền tảng tư tưởng của Đảng là của giai cấp công nhân, đó làchủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đây là luậnđiểm quan trọng nhất, quyết định bản chất giai cấp công nhâncủa Đảng Cộng sản, trong báo cáo chính trị Đại hội Đảng lầnthứ IX khẳng định: “Đảng và nhân dân ta quyết tâm xây dựng
Trang 16đất nước Việt Nam theo con đường xã hội chủ nghĩa trên nền
thời, báo cáo cũng chỉ rõ: “khẳng định lấy chủ nghĩa Mác Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kimchỉ nam cho hành động của Đảng là sự tổng kết sâu sắc thựctiễn cách mạng và là bước phát triển quan trọng trong nhận
là học thuyết cách mạng nhất, hoàn chỉnh nhất, là tinh hoacủa trí tuệ loài người, là sản phẩm có tính quy luật của sựphát triển những tư tưởng tiên tiến của nhân loại, nó chỉ raquy luật vận động khách quan của tự nhiên, xã hội, tư duy,chỉ ra quy luật phát triển tất yếu của xã hội loài người là tiếnlên chủ nghĩa cộng sản Chủ nghĩa Mác - Lênin là thế giớiquan, phương pháp luận, là vũ khí tư tưởng của giai cấpcông nhân và Đảng Cộng sản Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳngđịnh: bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều nhưng chủnghĩa chắc chắn nhất, chân chính nhất, cách mạng nhất làchủ nghĩa Lênin
Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện
và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng ViệtNam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủnghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa
1 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i i bi u to n qu c l n th IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr 84 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
2 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i i bi u to n qu c l n th IX, Nxb CTQG, H, 2001, tr 83 - 84 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
Trang 17và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếpthu tinh hoa văn hóa nhân loại Đó là tư tưởng về giải phóngdân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con ngời; về độc lậpdân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dântộc với sức mạnh thời đại; về sức mạnh của nhân dân, củakhối đại đoàn kết dân tộc; về quyền làm chủ của nhân dân,xây dựng Nhà nước thực sự của dân, do dân, vì dân; về quốcphòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân… vềxây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh, cán bộ, đảng viênvừa là người lãnh đạo vừa là người đầy tớ thật trung thànhcủa nhân dân…
Khi nói về bản chất giai cấp công nhân của Đảng là xét về hệ
tư tưởng của Đảng Đảng Cộng sản chỉ có thể mang hệ tưtưởng của giai cấp công nhân, tức là chủ nghĩa Mác - Lênin
mà không mang hệ tư tưởng của giai cấp nào khác Chủnghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng tưtưởng của Đảng ta, là hệ tư tưởng của giai cấp công nhân n-ước ta và ngày càng giữ vai trò chủ đạo trong đời sống tinhthần tư tưởng của dân tộc Như vậy, trong hệ tư tưởng củagiai cấp công nhân nước ta có sự kết hợp của chủ nghĩa Mác
- Lênin với những giá trị truyền thống của dân tộc ta, nókhông thể đối lập giá trị tư tưuởng của giai cấp công nhân vớigiá trị tư tưởng của dân tộc
Trang 18Về nguyên tắc hoạt động: Đảng phải xây dựng và hoạt độngtheo nguyên tắc phù hợp với đặc điểm và tổ chức của giaicấp công nhân, đó là tập trung dân chủ, tập thể lãnh đạo, cánhân phụ trách, tự phê bình và phê bình Trong đó, nguyêntắc tập trung dân chủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản của Đảng.Nguyên tắc này chi phối, xuyên suốt quá trình xây dựng, tổchức, sinh hoạt và hoạt động lãnh đạo của Đảng Sức mạnhcủa Đảng được quyết định bởi việc quán triệt và thực hiệnđầy đủ nguyên tắc này Tập trung dân chủ quy định hìnhthức, cơ cấu tổ chức của Đảng, quy định nguyên tắc giảiquyết quan hệ nội bộ Đảng Tập trung dân chủ phát huy đượctính chủ động tích cực sáng tạo, ý thức trách nhiệm cao củamọi cán bộ đảng viên và tổ chức đảng, đồng thời tập trung đ-ược trí tuệ và sức mạnh của toàn Đảng Tập trung dân chủcòn là cơ sở để xây dựng và củng cố Đảng, xây dựng sựđoàn kết thống nhất, là cơ sở để xây dựng và giữ vững kỷluật Đảng, là tiêu chuẩn để phân biệt đảng mác xít chânchính hay cơ hội về mặt tổ chức.
Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách, là nguyêntắc lãnh đạo cao nhất của Đảng, nó là sự biểu hiện cụ thểcủa nguyên tắc tập trung dân chủ trong phương pháp, tácphong lãnh đạo của Đảng Thực hiện tốt nguyên tắc này sẽphát huy được quyền làm chủ, tính năng động sáng tạo và trítuệ tập thể, trách nhiệm của mỗi cá nhân trong quá trình đề ra
Trang 19đường lối, chủ trương, biện pháp, bảo đảm cho mọi chủ ương, đường lối được quyết định đúng đắn, chính xác và tổchức thực hiện triệt để Hạn chế đến mực thấp nhất nhữngsai lầm trong lãnh đạo, hoạt động của Đảng, đồng thời phảithực hiện tốt tự phê bình và phê bình, đó là quy luật phát triểncủa Đảng, là thước đo trình độ dân chủ trong sinh hoạt Đảng,
tr-là trách nhiệm của Đảng đối với nhân dân Vì vậy, để tăng ường bản chất giai cấp công nhân, tính tiên phong của Đảngthì Đảng phải được xây dựng và tổ chức hoạt động theonguyên tắc này
c-Lợi ích của Đảng là đại biểu trung thành cho lợi ích của giaicấp công nhân Lợi ích của giai cấp công nhân thống nhất vớilợi ích của nhân dân lao động và của cả dân tộc Bởi vì, ĐảngCộng sản Việt Nam mang bản chất của giai cấp công nhânViệt Nam, Đảng là lãnh tụ chính trị, đội tiên phong của giaicấp công nhân Do đó, lợi ích của Đảng trước hết là đại biểucho lợi ích của giai cấp công nhân Lợi ích của giai cấp lạiluôn thống nhất với lợi ích của các tầng lớp nhân dân laođộng và toàn dân tộc Vì vậy, Đảng không chỉ là lãnh tụ chínhtrị và đại biểu cho lợi ích của giai cấp công nhân mà Đảngcòn là lãnh tụ chính và đại biểu cho lợi ích của nhân dân laođộng và của cả dân tộc Việt Nam Đảng là lực lượng lãnh đạoduy nhất đối với sự nghiệp cách mạng nớc ta Trong điềukiện Đảng cầm quyền, Đảng trở thành lực lượng lãnh đạo
Trang 20toàn xã hội Cho nên, Đảng đại biểu cho lợi ích và chăm lo lợiích của toàn dân tộc, chịu trách nhiệm về vận mệnh của toàndân tộc Khi nói về lợi ích của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đãchỉ rõ: “ngoài lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao
thứ VI xác định: “Đảng ta không có mục đích nào khác là đấu
sách của Đảng phải xuất phát từ lợi ích, nguyện vọng và khảnăng của nhân dân lao động, khơi dậy đợc sự đồng tình, ủng
hộ của quần chúng Quan liêu, mệnh lệnh, xa rời quần chúng
đi ngược lại lợi ích của nhân dân là làm suy yếu sức mạnh
của giai cấp công nhân, của nhân dân lao động và của cảdân tộc thì Đảng mới gắn bó mật thiết với giai cấp, dân tộc,mới có đường lối, chủ trương đúng đắn, phản ánh lợi ích củadân tộc và giai cấp, quần chúng nhân dân mới tin theo Đảng,Đảng mới có lực lượng hùng hậu và phát huy được vai tròlãnh đạo của mình đối với giai cấp và dân tộc Để gắn bó chặtchẽ với giai cấp và dân tộc, trong toàn bộ hoạt động của mìnhĐảng phải quán triệt quan điểm “lấy dân làm gốc” phải xâydựng và phát huy quyền làm chủ thực sự của quần chúngnhân dân
1 H Chí Minh to n t p, t p 9, Nxb CTQG, H, 1996, tr 286 ồ Chí Minh toàn tập, tập 9, Nxb CTQG, H, 1996, tr 286 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ật, Hà Nội 1977, tr 27 ật, Hà Nội 1977, tr 27.
2 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i i bi u to n qu c l n th VI Nxb ST, H, 1987, tr 29 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.
3 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 ng C ng s n V n ki n ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ảng tại Đại hội lần thứ IV, Nxb Sự thật, Hà Nội 1977, tr 27 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 i h i i bi u to n qu c l n th VI Nxb ST, H, 1987, tr 29 ểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 àn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130 ứ X, Nxb CTQG, Hà Nội 2006, tr 130.