Đề tài: Quản lý nhà nước về khai sinh theo pháp luật việt nam
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
Họ và tên
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐĂNG KÝ KHAI SINH TẠI UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG
HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
CHUYÊN NGÀNH LUẬT QUẢN TRỊ VÀ ĐỊA PHƯƠNG
TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
Họ và tên
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐĂNG
KÝ KHAI SINH TẠI UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ
ĐỨC
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT
Chuyên ngành Luật ……… – Mã số …………
Người hướng dẫn khoa học: ………
TP HỒ CHÍ MINH - NĂM 2020
Trang 3LỜI CÁM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và sự tri ân sâu sắc đến TS
……… , giảng viên khoa Luật trường Đại học Kinh tế TP.HCM đã tận tình truyền đạt, hướng dẫn và giúp đỡ tôi để hoàn thành khóa luận một cách tốt nhất
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô khoa Luật trường Đại học Kinh tế TP.HCM đã nhiệt tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện để giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
Bên cạnh đó, tôi xin gửi lời cám ơn đến Ủy ban nhân dân phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM – nơi tôi thực tập Cám ơn sự quan tâm của quý lãnh đạo đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành bài khóa luận này Đặc biệt các là các cán bộ Tư pháp – Hộ tịch của phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt quá trình thực tập tại Phường
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
“Tôi xin cam đoan khóa luận này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các
số liệu và kết quả nghiên cứu trong khóa luận là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác”
Tôi cũng xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện khóa luận này
đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong khóa luận đã được chỉ rõ nguồn gốc
Tác giả khóa luận
(Ký và ghi rõ họ tên người cam đoan)
Trang 5BẢNG QUY ĐỊNH VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt
Trang 6TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
- -
PHIẾU ĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN
HƯỚNG DẪN
Sinh viên thực tập: ……… MSSV: ………
Lớp: ……… Khóa: K2016/HVCB3 Hệ………
Đơn vị thực tập: UBND PHƯỜNG HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC, TP.HCM
Đề tài nghiên cứu:
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐĂNG KÝ KHAI SINH TẠI UỶ BAN NHÂN DÂN PHƯỜNG HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ & KẾT LUẬN
(Đạt/không đạt)
A Ghi nhận kết quả thực tập tốt nghiệ p
B Nhận xét đánh giá về quá trình viết khóa luận
2 Tinh thần thái độ
3 Thực hiện k ế hoạch làm việc do GVHD
quy định
Nộp khóa luận về khoa
C Nhận xét đánh giá về hình thức và nội dung khóa luận
4 Hình thức khóa luận đã thực hiện
5 Nội dung khóa luận đã thực hiện
Kết luận của GVHD (Cho
phép/Không cho phép chấm KL)
Tp.HCM, ngày …… tháng … năm……
Người hướng dẫn viết khóa luận
Ghi họ tên người hướng dẫn viết khóa luận với học hàm học vị
Trang 7TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
- -
PHIẾU ĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN CHẤM KHÓA LUẬN
Sinh viên thực tập: ……… MSSV: ………
Lớp: ……… Khóa: K2016/HVCB3 Hệ: ………
Đơn vị thực tập: UBND PHƯỜNG HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC,
TP.HCM
Đề tài nghiên cứu:
CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐĂNG KÝ KHAI SINH TẠI UỶ BAN
NHÂN DÂN PHƯỜNG HIỆP BÌNH CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC
PHẦN ĐÁNH GIÁ KHÓA LUẬN
(Tối đa)
Điểm chấm (1)
Điểm chấm (2)
B Điểm hình thức khóa luận và tài liệu tham khảo
2 Hình thức khóa luận 0,5
3 Tài liệu tham khảo 0,5
C Điểm nội dung khóa luận
4 Tên đề tài - lý do chọn đề tài – Tình hình
nghiên cứu
0,5
5 Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu – kết cấu
khóa luận
0,5
6 Phương pháp và phạm vi nghiên cứu 0,5
7 Cơ sở lý luận và lý thuyết nghiên cứu 1
8 Thực trạng pháp luật 1
9 Thực trạng và thực tiễn thực hiện pháp luật 2
10 Nhận xét – Đánh giá – Đề xuất 1
11 Phần kết luận 0,5
Tổng điểm 10
ĐIỂM KHÓA LUẬN (Trung bình cộng điểm 1 & 2)
TP.HCM, ngày…… tháng… năm….…
Người chấm phản biện
Trang 8MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 7
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LÝ VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ LĨNH VỰC ĐĂNG KÝ KHAI SINH 12
1.1 Quản lý nhà nước về hộ tịch 12
1.1.1 Khái niệm quản lý nhà nước về hộ tịch 12
1.1.2 Nội dung Quản lý nhà nước về Hộ tịch 13
1.2 Quản lý nhà nước về khai sinh 13
1.2.1 Khái niệm 13
1.2.2 Đặc điểm quản lý nhà nước về khai sinh 14 1.2.3 Cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước về khai sinhError! Bookmark not defined.
1.2.4 Chủ thể quản lý nhà nước về đăng ký khai sinhError! Bookmark not defined.
1.2.5 Thẩm quyền quản lý, đăng ký khai sinh Error! Bookmark not defined.
1.2.6 Thủ tục đăng ký khai sinh Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC
VỀ LĨNH VỰC ĐĂNG KÝ KHAI SINH TẠI UBND PHƯỜNG HIỆP BÌNH
CHÁNH, QUẬN THỦ ĐỨC, TP.HCM Error! Bookmark not defined 2.1.Tổng quan về Phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM Error! Bookmark not defined.
2.2.Thực tiễn thực hiện quản lý nhà nước về đăng ký khai sinh tại phường Hiệp
Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM Error! Bookmark not defined.
2.3.Đánh giá về việc thực hiện đăng ký khai sinh tại UBND phường Hiệp Bình
Chánh, quận Thủ Đức, TP.HCM Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐĂNG KÝ KHAI SINH
Error! Bookmark not defined 3.1.Các giải pháp hoàn thiện pháp về đăng ký khai sinhError! Bookmark not defined.
Trang 93.2 Nâng cao chất lượng công tác và nghiệp vụ của công chức hộ tịch, chất lượng
cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cho công tác đăng ký hộ tịch, khai sinh .Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Khai sinh là hoạt động đóng vai trò quan trọng trong việc xác định nhân than của một cá nhân, làm phát sinh quan hệ xã hội giữa cá nhân với nhà nước, tổ chức trong xã hội tố Khai sinh là việc khai báo và được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận một cá nhân được sinh ra Mọi cá nhân khi sinh ra đều có quyền được
khai sinh Theo quy định tại Điều 13 Luật Trẻ em: “Trẻ em có quyền được khai
sinh, khai tử, có họ, tên, có quốc tịch; được xác định cha, mẹ, dân tộc, giới tính theo quy định của pháp luật.” Nếu không vì một lý một lý do nào đó bất khả kháng dẫn tới việc không thể khai sinh thì mọi trẻ em ngay sau khi sinh ra phải được khai sinh theo quy định của pháp luật Khai sinh là quyền cơ bản của trẻ em không chỉ được ghi nhận trong hệ thống pháp luật Việt Nam mà còn được ghi nhận trong các Công ước quốc tế về quyền trẻ em và được đa số quốc gia trên thế giới ghi nhận quyền này Chính vì thế chế định khai sinh, đăng ký khai sinh có ý nghĩa rất quan trọng góp phần bảo về quyền, lợi ích của cá nhân, công dân
Trong sự nghiệp đổi mới và dân chủ hóa mọi mặt đời sống xã hội, việc đăng
ký khai sinh đã trở thành một nhu cầu không thể thiếu trong đời sống xã hội cũng như trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch Hoạt động khai sinh không chỉ ảnh hưởng đến hoạt động của cá nhân được khai sinh mà còn ảnh hưởng đến cả hoạt động của các cá nhân, cơ quan khác trong xã hội, góp phần thúc đẩy sự dân chủ, tiến bộ của xã hội, hoàn thiện và bảo vệ nền pháp chế xã hội chủ nghĩa Các quy định về việc khai sinh đã được quy định và ngày một hoàn thiện Các quy định trong Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Hộ tịch đã đảm bảo quyền được khai sinh, quyền có quốc tịch của trẻ em, của công dân theo
Trang 10đúng tinh thần của Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em mà Việt Nam là thành viên
Tuy nhiên, việc đăng ký khai sinh cho trẻ em vẫn còn nhiều điểm chưa rõ ràng, thiếu những văn bản giải thích, hướng dẫn thi hành Điều này dẫn đến thực tiễn giải quyết các trường hợp khai sinh cho trẻ hiện nay vẫn còn nhiều bất cập như
về trình tự, thủ tục, các trường hợp không thể đăng ký khai sinh cho trẻ vẫn còn,… Mặt khác, các công trình nghiên cứu về hoạt động đăng ký khai sinh tại UNBD cấp
xã, phường còn hạn chế, cần thiết phải nghiên cứu một cách đầy đủ hơn về chế định
đăng ký khai sinh cho trẻ Vì vậy, tác giả đã chọn đề tài “Quản lý nhà nước về khai
sinh theo pháp luật việt nam – thực tiễn tại uỷ ban nhân dân phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức” để nghiên cứu
2 Tình hình nghiên cứu
Có thể nói năng lực của công tác tư pháp – hộ tịch cấp phường, xã luôn là một vấn đề thu hút được sự quan tâm của nhiều nhà quản lý và các nhà nghiên cứu trong những năm qua Vì đây là một trong những vấn đề hết sức quan trọng nhất là trong những năm gần đây khi đất nước ta đang ngày càng đổi mới và hội nhập quốc tế Trong quá trình cải cách hành chính, người công chức tư pháp - hộ tịch phải không ngừng học hỏi, rèn luyện để nâng cao năng lực đáp ứng được yêu cầu, nhiệm vụ đặt
ra trong tình hình mới Nhiều công trình nghiên cứu tiêu biểu về năng lực của công chức nói chung và công chức tư pháp – hộ tịch cấp phường, xã nói riêng đã được công bố trên các sách, báo, các kênh thông tin đại chúng như:
- Đề án cấp Bộ được nghiệm thu năm 2010 của tác giả Trần Văn Quảng,
Viện Khoa học pháp lý: “Tăng cường năng lực tư pháp xã, phường, thị trấn đáp
ứng yêu cầu cải cách hành chính, cải cách tư pháp”
Đề án đã nêu ra 4 yêu cầu cải cách hành chính và cải cách tư pháp cấp xã Đề
án nhận định trong số các nhóm nhiệm vụ được được giao, công chức tư pháp - hộ tịch chủ yếu tập trung nhiều vào nhóm nhiệm vụ phổ biến, giáo dục pháp luật, đăng
ký, quản lý hộ tịch và chứng thực mà chưa dành nhiều thời gia cho công tác xây dựng pháp luật, theo dõi thi hành pháp luật
Trang 11TS Ngô Thành Can (2012), “Chất lượng thực thi công vụ trong cơ quan hành
chính nhà nước”, Tạp chí Tổ chức Nhà nước số tháng 11/2012 Trong bài viết, tác
giả lí giải chất lượng thực thi công vụ của công chức phụ thuộc vào các yếu tố như: Năng lực, kiến thức, kỹ năng và thái độ của họ đối với công việc, môi trường làm việc của công chức; sự động viên, khuyến khích của người lãnh đạo, quản lí bằng các chế độ, chính sách đãi ngộ, cơ hội thăng tiến đối với công chức Tác giả đánh giá thực trạng công chức trong cơ quan hành chính nhà nước và nêu ra những bất cập về năng lực của công chức tư pháp
Đề tài “Năng lực thực thi tư pháp hộ tịch cấp xã huyện Nam Sách, tỉnh Hải
Dương” năm 2014 của thạc sỹ Đồng Thị Vân Anh, Học viện Hành chính quốc gia
Đề tài cũng đã phân tích những tồn tại, hạn chế của công tác tư pháp – hộ tịch cấp
xã tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương, chỉ rõ nguyên nhân và đề xuất các giải pháp để nâng cao năng lực của công chức tư pháp – hộ tịch cấp xã tại huyện Nam Sách, tỉnh Hải Dương
3 Mục tiêu nghiên cứu và các câu hỏi nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài “Pháp luật về quản lý nhà nước về đăng ký khai sinh-
Thực tiễn tại Uỷ ban nhân dân phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức” nhằm
hướng đến những mục tiêu chủ yếu sau:
- Phân tích và làm rõ những vấn đề lý luận của việc đăng ký khai sinh trong công tác quản lý hành chính về hộ tịch trên địa bàn cả nước nói chung và phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức nói riêng
- Phân tích, đánh giá những ưu điểm cũng như chỉ ra những mặt hạn chế của của pháp luật hộ tịch và đưa ra một số kiến nghị, giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật
3.2 Các câu hỏi nghiên cứu
Khoá luận tập trung vào các mục tiêu nghiên cứu sau đây:
- Quản lý nhà nước về hộ tịch là gì? Quản lý nhà nước về khai sinh là gì Đăng
ký khai sinh là gì?
Trang 12- Pháp luật Việt Nam hiện hành quy định về thủ tục đăng ký khai sinh như thế nào? Có quy định nào bất cập hay không?
- Thực trạng đăng ký khai sinh tại Uỷ ban nhân dân phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức được ghi nhận như thế nào? Những kết quả đạt được và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện?
- Hoàn thiện pháp luật về đăng ký khai sinh như thế nào và có giải pháp gì để nâng cao hiệu quả công tác quản lý đăng ký khai sinh tại Uỷ ban nhân dân phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức
4 Phương pháp nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu
Tác giả đã sử dụng phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác – Lênin làm nền tảng và kết hợp với các phương pháp nghiên cứu khoa học sau:
- Phương pháp phân tích - tổng hợp và hệ thống hóa kiến thức: nghiên cứu, phân tích các vấn đề lý luận và pháp luật quan trọng về việc đăng ký khai sinh trong công tác quản lý nhà nước về hộ tịch; nghiên cứu các tài liệu
- Phương pháp thống kê số liệu: tìm hiểu những số liệu trên thực tế để nâng cao tính thiết thực của đề tài
4.2 Phạm vi nghiên cứu
4.2.1 Phạm vi về mặt thời gian
Tác giả chỉ nghiên cứu đề tài dựa trên các văn bản pháp luật có hiệu lực hiện hành và các tài liệu hướng dẫn, tài liệu tham khảo đối với các văn bản pháp luật đó như Hiến pháp 2013, Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, Luật Hộ
tịch 2014, Bộ Luật dân sự 2015, Nghị định 123/2015/NĐ-Cp
4.2.2 Phạm vi về mặt không gian
Tác giả tập trung nghiên cứu các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành
về việc đăng ký khai sinh trong công tác quản lý nhà nước về hộ tịch, đồng thời tìm hiểu và phân tích việc áp dụng pháp luật trên thực tiễn, cụ thể tại UBND phường
Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức, TP,HCM
5 Bố cục khóa luận
Trang 13Ngoài lời nói đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, khóa luận gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận và pháp lý về quản lý nhà nước về lĩnh vực khai
sinh
Chương 2: Thực tiễn thực hiện pháp luật quản lý nhà nước về lĩnh vực đăng
ký khai sinh tại UBND phường Hiệp Bình Chánh, quận Thủ Đức và giải pháp hoàn thiện
Chương 3: Các giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện quản lý nhà nước về đăng ký khai sinh