THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN THANH TRÌ HÀ NỘI
Trang 1Lời mở đầu
Trên thềm thiên niên kỷ mới - thiên niên kỷ với công nghệ cao và cạnh
tranh khốc liệt trong chuyển động toàn cầu hoá, mọi nền kinh tế không thể hoạt
động đơn độc, khép kín, càng không thể bị động, chạy theo một chiều Hoạt độngkinh tế ngày một sôi động Trong những năm qua cùng với sự ổn định và pháttriển của nền kinh tế, hoạt động ngân hàng nói chung và trong lĩnh vực tín dụngngân hàng nói riêng đã có nhiều đóng góp tích cực, góp phần làm thay đổi đờisống kinh tế-xã hội nớc ta
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế theo xu thế mở cửa, hội nhập, hệthống Ngân hàng thơng mại Việt Nam từng bớc tiếp cận với những nghiệp vụ tiêntiến của hệ thống ngân hàng quốc tế Với mục tiêu: vững chắc trong tăng trởng,chất lợng an toàn trong kinh doanh và có hiệu qủa hệ thống ngân hàng thơng mại
đã không ngừng hoàn thiện nghiệp vụ hoà nhập vào nền kinh tế Ngân hàng làmột tổ chức quan trọng góp phần quan trọng vào nhu cầu kinh tế của đất nớc.Hoạt động ngân hàng là một hoạt động đặc biệt chịu nhiều rủi ro tiềm ẩn Do đóviệc chú trọng đến mọi nghiệp vụ của ngân hàng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt
động là điều cần thiết và phải đợc cập nhật thờng xuyên Đặc biệt hoạt động thẩm
định dự án đầu t đã góp phần không nhỏ vào sự phát triển ổn định của ngân hàng
Trong thời gian thực tập tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu t và Phát triển ThanhTrì Hà Nội, nhận thức đợc tầm quan trọng của hoạt động thẩm định dự án đầu t
đối với công cuộc đầu t và hoạt động của ngân hàng em đã nghiên cứu và lựa chọn
đề tài:
“Thẩm định dự án đầu t tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu t và Phát
triển Thanh Trì Hà Nội”
Trên cơ sở thực tiễn thẩm định tại ngân hàng em đa ra một số kiến nghịnhằm nâng cao hơn hiệu quả của hoạt động thẩm định dự án đầu t tại Ngân hàng
Đầu t và Phát triển Thanh Trì đáp ứng nhu cầu đầu t ngày một lớn của nền kinh tế
Đề tài gồm 3 phần:
Chơng I: Những lý luận chung về đầu t và thẩm định dự án đầu t
Chơng II: Thực trạng thẩm định dự án đầu t ở Chi nhánh Ngân
hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì Hà Nội.
Chơng III: Một số kiến nghị.
Trang 2Do điều kiện thời gian có hạn và trình độ còn hạn chế, đề tài này không thểtránh khỏi thiếu sót Em kính mong nhận đợc ý kiến đóng góp của thầy cô giáo vàcác bạn.
Em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến Thầy giáo Nguyễn Hồng Minh, chị Phạm Thị Quỳnh Hoa - cán bộ tín dụng và các anh chị tại Chi nhánh Ngân hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì - Hà Nội đã tận tình giúp đỡ em hoàn
thành đề tài này
Trang 3chơng I : những lý luận chung về đầu t và
thẩm định dự án đầu t
I Khái niệm về đầu t và thẩm định dự án đầu t.
1 Khái niệm về đầu t.
1.1 Khái niệm đầu t
Đầu t là một hoạt động kinh tế có ảnh hởng trực tiếp đến sự gia tăng tiềmlực của nền kinh tế nói chung cũng nh tiềm lực sản xuất của từng đơn vị nói riêng,
đồng thời tạo ra việc làm và nâng cao đời sống của các thành viên trong xã hội.Bất kỳ một quốc gia nào khi muốn tăng tiềm lực của nền kinh tế thì đều phải tiếnhành hoạt động đầu t Xuất phát từ phạm vi phát huy tác dụng của các kết quả đầu
t mà chúng ta có thể có những cách hiểu khác nhau về đầu t
Ta có thể hiểu về đầu t nh sau: đầu t là sự hy sinh các nguồn lực ở hiện tại
để tiến hành các hoạt động nào đó nhằm thu về cho ngời đâù t các kết quả nhất
định trong tơng lai lớn hơn các nguồn lực đã bỏ ra để đạt đợc các kết quả đó
Nguồn lực ở đây, đó có thể là tiền, là tài nguyên thiên nhiên, là sức lao
động và trí tuệ Những kết quả của đầu t có thể là sự tăng thêm các tài sản tàichính (tiền vốn), tài sản vật chất (nhà cửa, đờng xá ), tài sản trí tuệ (trình độ vănhoá chuyên môn, khoa học kỹ thuật ) và nguồn nhân lực có đủ điều kiện để làmviệc với năng suất cao hơn trong nền sản xuất xã hội Trong các kết quả đạt đợcthì những kết quả là tài sản vật chất, tài sản trí tuệ và nguồn nhân lực tăng thêm cóvai trò quan trọng trong mọi lúc, mọi nơi Hoạt động đầu t không chỉ mang ýnghĩa đối với nhà đầu t (ngời bỏ vốn) là lợi nhuận mà nó còn có ý nghĩa đối với cảnền kinh tế (lợi ích kinh tế xã hội)
Nh vậy, hoạt động đầu t là quá trình sử dụng các nguồn lực về tài chính, lao
động, tài nguyên thiên nhiên và các tài sản vật chất khác nhằm trực tiếp hoặc giántiếp tái sản xuất giản đơn và tái sản xuất mở rộng các cơ sở vật chất, kỹ thuật củanền kinh tế nói chung, của địa phơng, của ngành, của các cơ sở sản xuất kinhdoanh dịch vụ, các cơ quan quản lý nhà nớc và xã hội nói riêng
1.2 Phân loại đầu t:
Đứng dới các góc độ khác nhau chúng ta có các cách hiểu khác nhau về đầu
t Tuy nhiên, đứng trên giác độ nền kinh tế, xuất phát từ lợi ích mà đầu t đem lạichúng ta có thể phân biệt các loại đầu t sau đây:
Đầu t phát triển (đầu t tài sản vật chất và sức lao động): là hoạt động sử
dụng các nguồn lực tài chính nguồn lực vật chất, nguồn lực lao động và trí tuệ để
Trang 4xây dựng, sửa chữa nhà cửa và cấu trúc hạ tầng, mua sắm trang thiết bị, lắp đặt,bồi dỡng đào tạo nguồn nhân lực thực hiện chi phí thờng xuyên gắn liền với sựhoạt động của các tài sản này nhằm duy trì tiềm lực hoạt động của các cơ sở đangtồn tại và tạo tiềm lực mới cho nền kinh tế xã hội, tạo việc làm và nâng cao đờisống của mọi thành viên trong xã hội.
Đầu t tài chính: là loại đầu t trong đó ngời có tiền bỏ tiền ra cho vay hoặc
mua các chứng chỉ có giá, để hởng lãi suất định trớc (gửi tiết kiệm, mua tráiphiếu chính phủ) hoặc lãi suất tuỳ thuộc vào kết quả hoạt động sản xuất của công
ty phát hành Đầu t tài sản tài chính không tạo ra tài sản mới cho nền kinh tế (nếukhông xét đến quan hệ quốc tế trong lĩnh vực này) mà chỉ làm tăng giá trị tài sảntài chính của tổ chức, cá nhân đầu t Với sự hoạt động của hình thức đầu t tàichính, vốn bỏ ra đầu t đợc lu chuyển dễ dàng, khi cần có thể rút ra một cáchnhanh chóng (rút tiết kiệm, chuyển nhợng trái phiếu, cổ phiếu cho ngời khác)
Điều đó khuyến khích ngời có tiền bỏ ra đầu t Để giảm rủi ro họ có thể đầu t vàonhiều nơi, mỗi nơi một ít tiền Đây là một nguồn cung cấp vốn quan trọng cho đầu
t phát triển
Đầu t thơng mại: là loại đầu t trong đó ngời có tiền bỏ tiền ra để mua hàng
hoá và sau đó bán với giá cao hơn nhằm thu lợi nhuận do chênh lệch giá khi mua
và khi bán Đầu t thơng mại không làm tăng tài sản cho xã hội nhng hoạt độngcủa đầu t thơng mại đã thúc đẩy quá trình lu thông của cải, vật chất do đầu t pháttriển tạo ra, từ đó thúc đẩy đầu t phát triển, tăng thu ngân sách, tăng tích luỹ vốncho phát triển sản xuất, kinh doanh dịch vụ nói riêng và nền sản xuất xã hội nóichung
Nh vậy, đầu t có thể đợc hiểu là đầu t tài chính, đầu t phát triển và đầu t
th-ơng mại Đứng trên giác độ nền kinh tế ba loại hình đầu t này có mối quan hệ gắn
bó chặt chẽ với nhau, làm tiền đề cho nhau cùng phát triển Để có thể tiến hành
đầu t phát triển thì phải cần có vốn đó là các hoạt động đầu t tài chính những ngời
có tiền bỏ tiền ra tiền hành đầu t và hởng lợi nhuận dựa trên lãi suất của kết quảhoạt động sản xuất kinh doanh Một khâu quan trọng thúc đẩy hoạt động đầu tphát triển đó là khâu tiêu thụ những sản phẩm mà hoạt động đầu t phát triển tạo
ra đó chính là hoạt động đầu t thơng mại Khi thu đợc tiền ở khâu thơng mại thìtạo nguồn cho đầu t tài chính hoạt động
2 Khái niệm về thẩm định dự án đầu t
2.1 Dự án đầu t
Hoạt động đầu t đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, để đảm bảo chomọi công cuộc đầu t đợc tiến hành thuận lợi, đạt mục tiêu mong muốn, đem lạihiệu quả kinh tế - xã hội cao thì trớc khi bỏ vốn phải làm tốt công tác chuẩn bị.Mọi sự xem xét tính toán và chuẩn bị này đợc thể hiện trong dự án đầu t Có thể
Trang 5nói, dự án đầu t là kim chỉ nam, là cơ sở vững chắc, là tiền đề cho việc thực hiệncác công cuộc đầu t đạt hiệu quả kinh tế-xã hội nh mong muốn.
Dự án đầu t có thể đợc xem xét từ nhiều góc độ Về mặt hình thức, dự án
đầu t là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt
động và chi phí theo một kế hoạch để đạt đợc những kết quả và thực hiện đợcnhững mục tiêu nhất định trong tơng lai
Trên góc độ kế hoạch, dự án đầu t là một công cụ thể hiện kế hoạch chi tiếtcủa một công cuộc đầu t sản xuất kinh doanh, phát triển kinh tế –xã hội, làm tiền
đề cho các quyết định đầu t và tài trợ Dự án đầu t là một hoạt động kinh tế riêngbiệt nhỏ nhất trong công tác kế hoạch hoá nền kinh tế nói chung
Xét về mặt nội dung, dự án đầu t là một tập hợp các hoạt động có liên quanvới nhau đợc kế hoạch hoá nhằm đặt các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kếtquả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lựcxác định
Nh vậy một dự án đầu t bao gồm bốn thành phần chính:
-Mục tiêu của dự án: thể hiện ở mục tiêu phát triển và những lợi ích kinh tế
xã hội mà dự án đem lại và mục tiêu trớc mắt là các mục đích cụ thể cần đạt đợccủa việc thực hiện dự án
-Các kết quả: kết quả này có thể định lợng đợc hoặc không định lợng đợc
đợc tạo ra từ hoạt động của dự án
-Các hoạt động: là những nhiệm vụ hoặc hành động đợc thực hiện trong dự
án để tạo ra các kết quả nhất định
-Các nguồn lực: về vật chất, tài chính và con ngời cần thiết để tiến hành các
hoạt động của dự án Giá trị hoặc chi phí của các nguồn lực này chính là vốn đầu
t cần cho dự án
Trong bốn thành phần trên thì các kết quả đợc coi là cột mốc đánh dấu tiến
độ của dự án Theo dõi xem xét đánh giá các hoạt động của dự án là điều kiện tốt
để đạt đợc kết quả mong muốn Những hoạt động này có liên quan trực tiếp đốivới việc tạo ra các kết quả đợc coi là chủ yếu phải đợc đặc biệt quan tâm
Có thể minh hoạ trình tự hình thành của một dự án đầu t nh sau:
Nghiên cứu cơ hội đầu t
Nghiên cứu tiền khả thi
Nghiên cứu khả thi
Trang 6Nghiên cứu cơ hội đầu t: đó là bớc nghiên cứu sơ bộ nhằm xác định triểnvọng đem lại hiệu quả và sự phù hợp với thứ tự u tiên trong chiến lợc phát triểnkinh doanh của ngành, của nền kinh tế vùng, đất nớc
Nghiên cứu tiền khả thi: đây là giai đoạn nghiên cứu sơ bộ về các yếu tố cơbản của dự án nh vị trí, quy mô, thiết bị công nghệ, thị trờng, nhu cầu về vốn cũng
nh tổ chức thực hiện dự án Kết quả của giai đoạn này là cơ sở cho việc ra quyết
định tiếp tục hoặc chấm dứt việc nghiên cứu ở giai đoạn tiếp theo
Nghiên cứu khả thi: ở giai đoạn này phải khẳng định cơ hội đầu t có khả thihay không, có vững chắc và hiệu quả hay không Trong giai đoạn này cần phảinghiên cứu toàn diện, chi tiết và có hệ thống tính vững chắc của dự án trong cácmặt kinh tế xã hội, thị trờng, kỹ thuật, tổ chức quản lý, tài chính Nghiên cứu khảthi đợc thực hiện trên cơ sở thông tin chi tiết có độ chính xác cao hơn giai đoạnnghiên cứu tiền khả thi Đây là cơ sở quyết định triển khai thực hiện dự án thực tế
Nh vậy, một dự án đợc coi là có cơ sở thực hiện đợc phải trải qua nhiều bớcnghiên cứu để có thể xác định đợc chính xác các yếu tố ảnh hởng thuận lợi cũng
nh thách thức mà dự án gặp phải và phơng án khắc phục để có thể triển khai dự ántrên thực tế
2.2 Thẩm định dự án đầu t:
Thẩm định dự án đầu t là việc tổ chức xem xét một cách khách quan, cókhoa học và toàn diện các nội dung cơ bản ảnh hởng trực tiếp tới tính khả thi củamột dự án, từ đó ra quyết định đầu t và cho phép đầu t
Đây là một qúa trình kiểm tra, đánh giá các nội dung của dự án một cách
độc lập tách biệt với quá trình soạn thảo dự án Thẩm định dự án đã tạo ra cơ sởvững chắc cho hoạt động đầu t có hiệu quả Các kết luận rút ra từ qúa trình thẩm
định là cơ sở để các cơ quan có thẩm quyền của nhà nớc ra quyết định đầu t vàcho phép đầu t
Để một lợng vốn lớn bỏ ra hiện tại và chỉ có thể thu hồi vốn dần trong tơnglai khá xa, thì trớc khi chi vốn vào các công cuộc đầu t phát triển, các nhà đầu t
Trang 7đều tiến hành soạn thảo dự án Soạn thảo và thực hiện dự án là công việc rất phứctạp liên quan đến nhiều ngành, nhiều nghề, nhiều lĩnh vực nên phải huy độngsức lực, trí tuệ của nhiều ngời nhiều tổ chức Việc lắp ghép trí tuệ, phối hợp cáchành động của nhiều thành viên, tổ chức trong tiến trình đầu t khó tránh khỏinhững bất đồng, mâu thuẫn hay sai sót, vì vậy cần phải theo dõi, rà soát lại điềuchỉnh lại
Thẩm định dự án đầu t là sự cần thiết khách quan:
Quá trình soạn thảo dự án dù có chuẩn bị kỹ càng đến mấy cũng vẫn mangtính chủ quan của ngời soạn thảo Ngời thẩm định thờng khách quan hơn trongviệc nhìn nhận đánh giá dự án Khi soạn thảo và giải trình chi tiết dự án có thể cónhững sai sót, các ý tởng có thể mâu thuẫn, không phù hợp, không lôgic, thậm chí
có thể gây ra tranh chấp giữa các đối tác tham gia đầu t dự án, thẩm định sẽ xemxét lại những vấn đề đó
Dự án đầu t cần huy động một nguồn lực lớn, liên quan đến nhiều thànhphần khác nhau nên cần có sự phối hợp hài hoà giữa các đối tác tham gia đầu t,thẩm định chính là để phân định rõ quyền hạn trách nhiệm của các đối tác thamgia đầu t
Thẩm định đợc tiến hành với tất cả các dự án thuộc mọi thành phần kinh tế.Tuỳ thuộc vào yêu cầu, nội dung, quy mô, tính chất của dự án mà thẩm định cónhững mức độ chi tiết khác nhau
Tuy nhiên mục đích chung của thẩm định là:
Đánh giá tính phù hợp của dự án: mục tiêu của dự án phải phù hợp với mụctiêu phát triển kinh tế xã hội của đất nớc, của ngành, của địa phơng Dự án mà đichệch mục tiêu phát triển của đất nớc thì sẽ không đợc sự ủng hộ của xã hội, nhthế dự án sẽ khó thực hiện và gặp nhiều khó khăn trong khi thực hiện
Đánh giá tính hợp lý và thống nhất của dự án: tính hợp lý đợc biểu hiệnmột cách tổng hợp trong tính hiệu quả, tính khả thi của dự án và đợc biểu hiện ởtừng nội dung và cách thức tính toán của dự án, các tài sản tài chính hình thànhnên vốn đầu t của dự án
Đánh giá tính hiệu quả của dự án: hiệu quả của dự án đợc xem xét trên haiphơng diện: hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế xã hội
Đánh giá tính khả thi, tính hiện thực của dự án Đây là mục đích hết sứcquan trọng trong thẩm định dự án Một dự án hợp lý và hiệu quả cần phải có tínhkhả thi Tất nhiên hợp lý và hiệu quả là hai điều kiện quan trọng để dự án có tính
Trang 8khả thi Nhng tính khả thi còn phải xem xét với nội dung và phạm vi rộng hơn của
dự án (kế hoạch tổ chức thực hiện, môi trờng pháp lý của dự án )
Thẩm định dự án đầu t giúp cho các dự án đầu t khỏi bị bác bỏ, ngăn chặnnhững dự án mang lại những hiệu quả tiêu cực cho nền kinh tế và chủ đầu t và cácchủ thể liên quan khác thẩm định có ý nghĩa cho mọi chủ thể đầu t sau:
- Giúp chủ đầu t lựa chọn đợc phơng án đầu t tốt nhất
- Giúp cho các cơ quan quản lý nhà nớc đánh giá đợc tính phù hợp của dự
án đối với quy hoạch phát triển chung của cả ngành, của địa phơng và của cả nớctrên các mục tiêu quy mô quy hoạch và hiệu quả
- Thông qua thẩm định giúp xác định tính lợi hại của dự án khi cho phép đivào hoạt động trên các khía cạnh: công nghệ, vốn , ô nhiễm môi trờng và các lợiích kinh tế xã hội khác
- Giúp các nhà tài chính ra quyết định chính xác về cho vay hoặc tài trợ chocác dự án đầu t
- Qua thẩm định giúp xác định t cách pháp nhân của các bên tham gia
2.3 Các chủ thể thẩm định dự án đầu t.
Dự án đầu t là cơ sở của mọi công cuộc đầu t Mọi đối tác tham gia đầu t
đều quan tâm trớc hết đến dự án đầu t Dự án đầu t sẽ đợc thực hiện khi đã đợc tấtcả các đối tác thông qua Mọi đối tác đều có quyền thẩm định đối với dự án đầu t,vì họ sẽ phải bỏ sức bỏ của vào dự án, cho nên họ cần phải biết mình sẽ đợc lợi gì
từ dự án, dự án đó có thực thi hay không Dự án bao giờ cũng liên quan đến nguồnvốn để thực hiện, nguồn vốn đó có thể là của nhà nớc, có thể là của t nhân, có thể
đi vay do đó chủ thể thẩm định dự án sẽ là:
Nhà nớc với chức năng công quyền của mình sẽ can thiệp vào quá trình lựachọn các dự án đầu t Mọi dự án đều cần đến nguồn vốn, nguồn vốn đó có thể làtrong nớc hoặc ngoài nớc, nhng chúng có một điểm chung là đều tác động đếnnền kinh tế trong nớc Dự án thực hiện trong nớc thì nó ảnh hởng đến đời sốngcủa nhân dân trong nớc về môi trờng, mức sống, điều kiện sống cho nên với mỗi
dự án, nhà nớc thẩm định để quyết định đầu t, cho phép đầu t và quy định về đầu
t nh: Bộ kế hoạch và đầu t, Bộ tài chính, Bộ xây dựng, các bộ chuyên ngành,UBND cấp tỉnh, huyện, xã Nếu là dự án sử dụng nguồn vốn trong nớc cơ quannhà nớc xem xét thẩm định dự án đầu t để quyết định đầu t đúng chiến lợc phát
Trang 9triển quy hoạch của đất nớc, đồng thời khuyến khích các dự án mang lại hiệu quảkinh tế xã hội cao nh giải quyết việc làm, giảm tệ nạn xã hội, đáp ứng nhu cầu củaxã hội Cho dù dự án sử dụng nguồn vốn nào thì cơ quan quản lý nhà nớc thẩm
định để cho phép đầu t những dự án không làm ảnh hởng đến sự ổn định của nềnkinh tế đất nớc Tất cả các dự án đầu t thuộc mọi nguồn vốn, mọi thành phần kinh
tế đều phải đóng góp vào lợi ích chung của đất nớc Bởi vậy trớc khi ra quyết định
đầu t hay cho phép đầu t các cơ quan có thẩm quyền của nhà nớc cần biết xem dự
án đó có góp phần đạt đợc mục tiêu của quốc gia hay không? Nếu có thì bằngcách nào và đến mức độ nào? Việc thẩm định xem xét dự án của các cơ quan nhànớc là để quản lý nguồn vốn đầu t đúng đối tợng, đúng mục đích phù hợp vớichiến lợc phát triển kinh tế của đất nớc từ đó phát huy các kết quả mà dự án đemlại cho nền kinh tế Thông qua thẩm định nhà nớc tài trợ vốn cho các dự án, tránhlãng phí nguồn vốn, tăng tính hiệu quả của nguồn vốn bỏ ra
Dự án đầu t thờng chịu nhiều ảnh hởng của các yếu tố khác nhau, khi thẩm định
dự án thì chủ đầu t sẽ phát hiện những mặt yếu cần khắc phục của dự án, dự báocác khó khăn mà dự án gặp phải từ đó đa ra cách khắc phục kịp thời, đảm bảo dự
án tiến hành một cách tốt nhất
Một nhà đầu t giỏi là ngời biết tìm cơ hội, tạo cơ hội đầu t, thu hút vốn đầu t
và sử dụng hiệu quả nguồn vốn đó do đó việc thẩm định các dự án đầu t sẽ tạo ra
sự an toàn trong hoạt động đầu t của chủ đầu t
Các tổ chức này là nơi cung cấp nguồn vốn cho các dự án Các tổ chức sẽtài trợ cho các dự án khi thấy sự hiệu quả của dự án đem lại cho mình Để đảmbảo là nguồn vốn đầu t có hiệu quả thì quá trình thẩm định sẽ giúp các tổ chức tàichính có những quyết định đúng đắn cho việc tài trợ các dự án đầu t cũng nh đầu
t vào các dự án Thẩm định để tài trợ cho các dự án là để phục vụ nhu cầu của nềnkinh tế nhng cũng vì lợi ích của chính các tổ chức tài chính vì ở đây diễn ra hoạt
động kinh doanh tiền tệ, đi vay tiền để cho vay Chính vì thế sử dụng vốn vay cóhiệu quả thì các tổ chức tài chính mới thu hút đợc vốn để hoạt động và nh thế mới
có thể tồn tại đợc
Trang 10Nh vậy, mọi đối tợng tham gia đầu t đều cần thiết thẩm định dự án đầu t.Quá trình thẩm định có một ý nghĩa rất lớn đảm bảo cho việc sử dụng có hiệu quả
đồng vốn đầu t và lợi nhuận đem lại
II thẩm định dự án đầu t ở ngân hàng thơng mại
1 Ngân hàng thơng mại chức năng và vai trò
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế, các tổ chức tài chính ra đời đóngmột vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các hoạt động kinh tế Ngân hàng thơngmại đã ra đời và phát triển mạnh cùng với nhu cầu của nền kinh tế và ngày một
mở rộng quy mô pham vi hoạt động của mình trên khắp mọi miền
Về mặt bản chất, ngân hàng thơng mại là một doanh nghiệp hoạt động kinhdoanh trên một lĩnh vực đặc biệt là tiền tệ, tín dụng và các dịch vụ ngân hàng Nhvậy phạm vi hoạt động của ngân hàng thơng mại là rất rộng
Có thể hiểu ngân hàng thơng mại là một tổ chức kinh doanh tiền tệ với hoạt
động chủ yếu và thờng xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng số tiền đó với tráchnhiệm hoàn trả để thực hiện cho vay, chiết khấu và làm các phơng tiện thanh toán
Theo quy định của Việt nam trong luật ngân hàng ra đời năm 1999: ngânhàng thơng mại là một trong những tổ chức kinh doanh tiền tệ, trong đó nó đợcphép thực hiện mọi hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan đếntiền tệ
1.1 Chức năng của ngân hàng thơng mại:
Với bản chất hoạt động của mình ngân hàng thơng mại có những chức năngsau:
Ngân hàng làm trung gian tín dụng là cầu nối giữa ngời có vốn và ngời vay vốn:
Gửi tiền Cho vay
Uỷ thác Đầu t đầu t
Thông qua việc huy động các khoản tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế Ngânhàng hình thành nên quỹ cho vay của nó rồi đem cho vay đối với nền kinh tế, baogồm cả cho vay ngắn hạn và cho vay dài hạn Với chức năng này Ngân hàng vừa
đóng vai trò là ngời đi vay và ngời cho vay
Cá nhân,
Doanh
nghiệp
Ngânhàng
Cá nhân,Doanhnghiệp
Trang 11Thông qua việc thu hút tiền gửi với một khối lợng lớn, ngân hàng có thểgiải quyết mối quan hệ giữa cung và cầu cả về khối lợng vốn cho vay và thời giancho vay.
Với chức năng trung gian tín dụng Ngân hàng đã góp phần tạo lợi ích chotất cả các bên trong quan hệ là ngời gửi tiền, ngân hàng và ngời đi vay và đảm bảolợi ích của nền kinh tế
-Đối với ngời gửi tiền: họ thu đợc lợi từ vốn tạm thời nhàn rỗi của mình dongân hàng trả lãi tiền gửi cho họ Hơn nữa ngân hàng còn đảm bảo cho họ sự antoàn và cung cấp các phơng tiền thanh toán
-Đối với ngời đi vay: sẽ thoả mãn đợc nhu cầu vốn để kinh doanh, chi tiêu,thanh toán mà không phải chi phí nhiều về sức lực thời gian cho việc tìm kiếm nơicung ứng vốn tiện lợi chắc chắn và hợp pháp
-Đối với ngân hàng thơng mại: họ sẽ tìm kiếm đợc lợi nhuận cho bản thânmình từ chênh lệch giữa lãi suất cho vay và lãi suất tiền gửi hoặc hoa hồng môigiới Lợi nhuận này chính là cơ sở để tồn tại và phát triển của ngân hàng thơngmại
-Đối với nền kinh tế: chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc
đẩy tăng trởng kinh tế vì nó đáp ứng nhu câù vốn để đảm bảo quá trình tái sảnxuất đợc thực hiện liên tục và để mở rộng quy mô sản xuất
Đây chính là chức năng quan trọng nhất của ngân hàng thơng mại, nó phản
ánh bản chất của ngân hàng thơng mại là đi vay để cho vay, nó quyết định sự duytrì và phát triển của ngân hàng Đồng thời nó cũng là cơ sở để thực hiện các chứcnăng sau
Chức năng này có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trởng kinh tếvì nó đáp ứng nhu cầu vốn để đảm bảo quá trình tái sản xuất đợc thực hiện liêntục và để mở rộng quy mô sản xuất Với chức năng này, Ngân hàng đã biến nguồnvốn nhàn rỗi, không hoạt động thành vốn hoạt động, kích thích qúa trình luânchuyển vốn, thúc đẩy sản xuất kinh doanh
Với việc giữ tiền của khách hàng, Ngân hàng thực hiện thanh toán theo yêucầu của khách hàng thông qua tài khoản nh: trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ
để thanh toán tiền hàng, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàngcác khoản thu theo lệnh của họ Ngân hàng thực hiện chức năng thanh toán dựatrên cơ sở thực hiện chức năng trung gian tín dụng Chức năng này làm lu thônghàng hoá, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lu chuyển vốn do đó góp phần tăng
Trang 12trởng kinh tế, các chủ thể tiết kiệm đợc nhiều chi phí lao động, thời gian nhanh và
đảm bảo đợc thanh toán an toàn
Với chức năng này ngân hàng thơng mại đợc coi nh là thủ quỹ của cácdoanh nghiệp do nó quản lý các tài khoản tiền gửi của các doanh nghiệp
1.1.3 Chức năng tạo tiền:
Trên cơ sở chức năng trung gian tín dụng và trung tâm thanh toán, chứcnăng tạo tiền của Ngân hàng đợc hình thành Đó chính là việc làm tăng hiệu quả
sử dụng đồng tiền, vòng quay của tiền đợc tăng lên khi đa vào nền kinh tế
Các chức năng của ngân hàng thơng mại có mối quan hệ chặt chẽ, bổ xung,
hỗ trợ cho nhau Trong đó chức năng trung gian tín dụng là chức năng cơ bảnnhất, tạo cơ sở cho việc thực hiện các chức năng sau Đồng thời khi ngân hàngthực hiện tốt chức năng trung gian thanh toán và trung gian tín dụng góp phầnlàm tăng nguồn vốn tín dụng, mở rộng hoạt động tín dụng Nh vậy, ngân hàng làmột nguồn vốn cần đợc khai thác và quản lý chặt chẽ, nó không những là cầu nốigiữa ngời cần tiền và những ngời có tiền nhàn dỗi trong nền kinh tế mà còn làmtăng khả năng hoạt động của tiền làm tăng nguồn vốn cho hoạt động đầu t của nềnkinh tế
1.2 Vai trò của ngân hàng đối với hoạt động của nền kinh tế.
Một nền kinh tế lành mạnh và sôi động cần đến một hệ thống tài chính đểchuyển vốn từ những ngời có vốn tới những ngời thiếu vốn
Thực tế cho thấy, phần lớn những nguồn vốn đầu t của doanh nghiệp là cáckhoản vay ngân hàng Tới ngân hàng các doanh nghiệp sẽ không tốn thời gian vàchi phí để tìm những khoản vốn nhàn rỗi trong xã hội mà đợc vay vốn một cáchnhanh nhất với chi phí hiệu quả nhất
Ngân hàng là đầu mối của bên đi vay và bên cho vay Khi nền kinh tế càngphát triển thì nhu cầu vốn của các doanh nghiệp cho đầu t càng lớn Ngân hàngvới chức năng chuyên môn hoá của mình trong hoạt động kinh doanh tiền tệ đãhuy động đợc một lợng lớn vốn nhàn rỗi trong nền kinh tế để đáp ứng cho nhu cầungày càng tăng của xã hôị
Ngân hàng đã góp phần quan trọng tạo ra những chuyển biến lớn của nềnkinh tế Về vĩ mô, thực hiện đợc các mục tiêu của chính sách tiền tệ, đó là nềnkinh tế tăng trởng bình quân 8%-9%/năm Về cụ thể , tạo ra những thay đổi lớn vềquan hệ cung cầu của nhiều mặt hàng trên thị trờng xã hội, kim ngạch xuất nhậpkhẩu không ngừng tăng lên thúc đẩy hoạt động cạnh tranh trong sản xuất kinh
Trang 13doanh và tiêu thụ hàng hoá thúc đẩy sự phân công lao động trong xã hội nhờ cóvốn đầu t kịp thời.
2 Vị trí vai trò của thẩm định dự án đầu t đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng
2.1 Vị trí của thẩm định đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng:
Hoạt động cơ bản chi phối nhiệm vụ của ngân hàng là hoạt động huy độngvốn và cho vay Cùng với sự phát triển bành trớng của nền kinh tế thì hoạt độngngân hàng càng trở nên quan trọng và phức tạp hơn Hoạt động kinh doanh chủyếu của ngân hàng bao gồm: nghiệp vụ tín dụng ngắn hạn, trung dài hạn, nghiệp
vụ bảo lãnh-đợc gọi là hoạt động tín dụng cho vay vốn Để có thể cho vay vốn cóhiệu quả ngân hàng thực hiện theo một quy trình cho vay:
Bớc 1: Hớng dẫn khách hàng lập hồ sơ vay vốn, kiểm tra tính đầy đủ, hợppháp, hợp lệ của hồ sơ
Bớc 2: Thẩm định hiệu quả và khả năng trả nợ
Bớc 3: Quyết định cho vay
Bớc 4: Giải ngân, kiểm tra giám sát
Bớc 5: Thu nợ, thu lãi, phí và xử lý phát sinh
Bớc 6: Kết thúc hợp động tín dụng
Nh vậy, thẩm định hiệu quả và khả năng trả nợ dự án là khâu đầu tiên trongviệc thực hiện nghiệp vụ cho vay của ngân hàng
Ngân hàng là một ngành kinh doanh đồng vốn, ngân hàng vừa là ngời
“cung cấp” đồng vốn, đồng thời cũng là ngời tiêu thụ đồng vốn của khách hàng.Tuy nhiên, ngân hàng không đơn thuần là một trung gian giữa ngời gửi tiền vàngời đi vay tiền mà vấn đề có phần phức tạp hơn nhiều Khi ngân hàng cung cấptiền vay, ngân hàng phải có cơ sở để tin rằng khách hàng sẽ trả nợ, nếu nh ngânhàng không có cơ sở thì quan hệ tín dụng không xảy ra Nh vậy trớc khi cho vayngân hàng phải xem xét:
- Khả năng vay và khả năng chi trả của ngời vay
- Khả năng bảo đảm vay tín dụng
và ngời cho vay và khách hàng vay đều phải tuân theo những nguyên tắc trongviệc cho vay mang tính chất luật pháp
Trang 14Quá trình xem xét trớc khi cho vay chính là quá trình thẩm định dự án đầu
t Đây là một trong những hoạt động không thể thiếu trong hoạt động kinh doanhtiền tệ của ngân hàng Thẩm định dự án giữ vị trí quan trọng trong hoạt động chovay của ngân hàng, đặc biệt trong giai đoạn hiện nay nền kinh tế thị trờng cónhiều biến động thì thẩm định càng có vị trí quan trọng hơn, ngân hàng cần phảixác định đúng vị trí của khâu thẩm định dự án, từ đó có những giải pháp tốt hơnnhằm nâng cao hiệu quả của công tác thẩm định dự án đầu t tại ngân hàng
2.2 Vai trò của thẩm định đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng:
Trớc khi tiến hành hoạt động kinh doanh, công việc đầu tiên mà ngân hàngcần làm đó là tiến hành thẩm định phơng án kinh doanh (đầu t) Thẩm định là mộtcông cụ quan trọng trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng Thực chất củaviệc thẩm định là để xem xét khách hàng vay vốn có thể trả nợ tiền vay, tiền lãi vàcác khoản khác kịp thời hay không, dự án đầu t có hiệu quả hay không Tất cảnhững điều còn lại chỉ là những đặc trng bên ngoài của hợp đồng tín dụng mà mục
đích chính là thu đợc lợi ích tối đa
Khi kiểm tra khả năng vay phải phát hiện xem pháp nhân hoặc thể nhân xinvay vốn có khả năng hoạt động và quyền hoạt động không Thể nhân có khả năngvay chỉ với điều kiện họ hoàn toàn có khả năng hoạt động Kiểm tra khả năng vay
là tiền đề cho tất cả các hoạt động khác của ngân hàng đối với khách hàng, trong
đó có cả khả năng chi trả của họ
Có thể thấy, thẩm định dự án đầu t đóng vai trò quan trọng trong các bớcthực hiện hoạt động kinh doanh của ngân hàng Nhờ khâu thẩm định dự án màngân hàng có thể đa ra các quyết định đúng đắn để cho vay đầu t cũng nh khôngcho vay các dự án kém hiệu quả tránh lãng phí nguồn vốn vì những khoản tiền
mà ngân hàng cho vay hầu nh toàn bộ là tiền của dân, của các tổ chức khác chongân hàng vay
Vai trò của thẩm định thể hiện trên các mặt sau:
- Thông qua thẩm định ngân hàng có cơ sở quan trọng để quyết định chủ
tr-ơng bỏ vốn đầu t đúng đắn, đảm bảo hiệu quả của vốn đầu t Sau khi thẩm định,ngân hàng sẽ tiến hành tài trợ cho các dự án có khả năng hoàn trả cả lãi và vốn,
đồng thời từ chối những dự án kém hiệu quả không có khả năng hoàn trả
- Thẩm định giúp ngân hàng giải ngân đợc nguồn vốn từ đó làm giảm lợngvốn tồn đọng trong ngân hàng làm tăng vòng quay của vốn ngân hàng, tăng lợinhuận
Trang 15- Thông qua thẩm định ngân hàng xác định đợc những hạn chế và rủi ro của
dự án từ đó đa ra giải pháp thích hợp, tối u nhất cho dự án đảm bảo cho dự án thựchiện đợc cũng nh tránh đợc rủi ro trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng
- Thông qua thẩm định ngân hàng đã tạo ra căn cứ để kiểm tra việc sử dụngvốn đúng mục đích đối tợng, ngân hàng sẽ thực hiện kiểm tra trớc trong và sau khiphát vay các khoản tiền vay để đảm bảo việc sử dụng vốn đúng mục đích, đúng
đối tợng, và tiết kiệm vốn
- Thẩm định giúp cho ngân hàng xác định đợc hiệu quả đầu t của dự án,
đây là cơ sở tơng đối vững chắc để xác định khả năng thanh toán hoàn trả vốncũng nh hoàn trả nợ của dự án và chủ đầu t
Có thể thấy rằng hoạt động của ngân hàng tập trung ở hai khía cạnh chính
đó là đi vay tiền để cho vay Do đó, hoạt động của ngân hàng là hoạt động kinhdoanh tiền tệ Cũng nh các doanh nghiệp khác hoạt động kinh doanh của ngânhàng cũng nhằm mục tiêu lợi nhuận Trên cơ sở số vốn vay đợc trong dân c ngânhàng tiền hành hoạt động kinh doanh của mình Ngân hàng vừa đóng vai trò làmột nhà đầu t, vừa đóng vai trò là một tổ chức tài trợ dự án cho các doanh nghiệpkhác Thẩm định đối với hoạt động kinh doanh của ngân hàng không chỉ có ýnghĩa về nghiệp vụ cho vay mà còn có ý nghĩa về chủ đầu t của dự án mà ngânhàng tham gia tài trợ
3 Phân cấp thẩm định.
Để thoả mãn tốt nhất nhu cầu hợp lý của khách hàng trong quan hệ hoạt
động tín dụng với ngân hàng thì việc phân chia các bớc thực hiện trong việc chovay, xác định ngời thực hiện công việc và trách nhiệm của ngời thực hiện là rấtquan trọng Trong hoạt động thẩm định cho vay tín dụng trung dài hạn của Ngânhàng Thơng Mại đợc chia thành hai cấp: thẩm định tại hội sở chính và chi nhánh
3.1 Thẩm định ở Hội sở chính:
Việc thẩm định đợc tiến hành với những dự án trọng điểm, có sự tham giacủa nhiều ngân hàng, có quy mô vay vốn lớn và những dự án vợt thẩm quyền củachi nhánh Hội sở chính tiến hành tái thẩm định, xét duyệt cho vay những dự án
do cấp dới chuyển lên Cán bộ thẩm định chịu trách nhiệm tiếp nhận hồ sơ, tiếnhành thẩm định những nội dung tơng tự nh ở chi nhánh do ngân hàng quy địnhtrong nội dung thẩm định ở ngân hàng Việc quyết định cho vay hay không là doTổng giám đốc quyết định
ở Ngân hàng Đầu t và Phát triển Hà Nội phân quyền thẩm định ở hội sởchính đợc quy định theo công văn số 650 ngày 13/11/2001 Hội sở chính đợcquyền thẩm định những dự án có quy mô nh sau:
Trang 16Doanh nghiệp ngoài quốc doanh
T nhân cá thể, hộ kinh tế gia đình
Tín dụng ngắn hạn >30 tỷ đồng >5tỷ đồng >500 triệu đồngTín dụng
trung dài
hạn
Mức cho vayvốn
Thời gian chovay
Thời gian quyết định cho vay đợc quy định cho hội sở chính là 12 ngày kể
từ khi nhận đợc đầy đủ hồ sơ vay vốn hợp lệ và thông tin cần thiết của khách hàng
và chi nhánh, hội sở chính phải quyết định và thông báo cho chi nhánh
3.2 Thẩm định ở chi nhánh:
Cán bộ là đầu mối tiếp nhận hồ sơ chịu trách nhiệm chính về thẩm địnhnăng lực pháp lý của khách hàng, thẩm định tình hình sản xuất kinh doanh, tàichính năng lực và uy tín của khách hàng, thẩm định hiệu quả và khả năng trả nợcủa dự án
Tuỳ thuộc vào quy mô, phạm vi hoạt động của mỗi ngân hàng thơng mại
mà việc thẩm định của chi nhánh đợc phân cấp cho những dự án có quy mô khácnhau Cán bộ thẩm định có trách nhiệm thẩm định những dự án trong phạm vi đợcphân cấp, uỷ quyền thờng xuyên kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ phát hiện và đa rahành động khắc phục kịp thời Những dự án vợt thẩm quyền, chi nhánh phải gửilên Hội sở chính để tham khảo ý kiến trớc khi quyết định cho vay Việc quyết
định cho vay là do Giám đốc chi nhánh hay ngời đợc uỷ quyền hợp pháp theo quy
định của ngân hàng
Trong hệ thống Ngân hàng đầu t và phát triển Hà Nội thì phân quyền thẩm
định ở chi nhánh đợc quy định theo công văn mới nhất số 642 ngày 12/11/2001.Giám đốc đợc duyệt hạn mức tín dụng cao nhất đối với từng nghiệp vụ và từngloại khách hàng nh sau:
Đơn vị triệu đồng, ngoại tệ quy đổi
Trang 17Tín dụng ngắn hạn Tín dụng trung dài hạn
Quốcdoanh
Ngoàiquốcdoanh
T nhâncá thể
Quốcdoanh
Ngoài quốcdoanh
Đối với những trờng hợp khách hàng có nhu cầu tín dụng bảo lãnh vợt mức
uỷ quyền trên, Giám đốc chi nhánh khu vực phải làm thủ tục trình Giám đốcNgân hàng Đầu T và Phát Triển Hà Nội ký duyệt theo công văn số 195/KTNBngày 10/4/2000
Thời gian xem xét cho vay đợc quy định không quá 25 ngày làm việc đốivới dự án nhóm A và 18 ngày làm việc đối với những dự án nhóm B và 12 ngàylàm việc đối với những dự án còn lại kể từ khi chi nhánh nhận đủ hồ sơ vay vốnhợp lệ và thông tin cần thiết của khách hàng theo yêu cầu của chi nhánh, chinhánh phải đa ra quyết định cho vay hay không
4 Quy trình thẩm định ở Ngân hàng Thơng Mại
Ngày nay các ngân hàng và các định chế tài chính cho vay khác đều thiếtlập các quy trình tín dụng để đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của mình Việcxây dựng quy trình tín dụng hợp lý sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giảmthiểu rủi ro và nâng cao doanh lợi
Trong quy trình tín dụng thì khâu phân tích tín dụng hay thẩm định dự án làkhâu quan trọng nhất Nó là cơ sở cho việc quyết định cho vay của ngân hàng.Thẩm định là việc phân tích khả năng hiện tại và tiềm tàng của khách hàng về sửdụng vốn cũng nh khả năng hoàn trả vốn cho ngân hàng Tổ chức thẩm định làkhâu quan trọng ảnh hởng đến việc ra quyết định chính xác hay không Vì vậyphải phân định rõ trách nhiệm của những ngời tham gia Thông thờng có hai cách
bổ nhiệm:
Cách thứ nhất: với phơng thức này việc thẩm định đợc giao cho một haymột số ngời thực hiện toàn bộ các nội dung phân tích Cách này có u điểm là quátrình thẩm định đợc liên tục, có hệ thống, tiện lợi, trong những trờng hợp nhu cầuvốn của khách hàng thấp, món vay nhỏ tiết kiệm đợc chi phí và thời gian Tuynhiên nó mang tính chủ quan cao do phụ thuộc vào trình độ bản lĩnh ngời phântích
Cách thứ hai: thẩm định đợc thực hiện chuyên môn hoá các nội dung chính
và giao cho những chuyên gia đảm nhiệm từng chuyên môn riêng biệt Cách này
có u điểm là chuyên môn hoá cao, tránh đợc những sai sót khiếm khuyết trong
Trang 18nghiệp vụ, đặc biệt nh các mảng phân tích thủ tục pháp lý của hồ sơ vay vốn và tàisản bảo đảm Tuy nhiên cách này đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ giữa cácphòng ban tham gia phân tích để đảm bảo tính hệ thống và kịp thời.
4.1 Trình tự thẩm định dự án đầu t:
Nhằm thoả mãn nhu cầu hợp lý của khách hàng trong quan hệ với ngânhàng, đồng thời giúp cho quá trình cho cho vay diễn ra thống nhất khoa học,phòng ngừa hạn chế rủi ro và không ngừng nâng cao chất lợng tín dụng thẩm địnhcần đợc thực hiện theo trình tự rõ ràng
Khi một dự án muốn vay vốn của ngân hàng thì nơi tiếp nhận hồ sơ chính làphòng tín dụng Cán bộ tín dụng hớng dẫn khách hàng hoàn chỉnh hồ sơ, bổ xung
hồ sơ Khi đủ hồ sơ thì giao nhận hồ sơ cho cán bộ trực tiếp thẩm định
Cán bộ thẩm định tổ chức xem xét, thẩm định dự án đầu t và khách hàngxin vay vốn Nếu cần thiết thì cán bộ tín dụng yêu cầu khách hàng bổ xung thôngtin hoặc giải trình rõ thêm về việc vay vốn để đầu t
Sau khi thẩm định đợc tiến hành hoàn tất thì cán bộ thẩm định lập báo cáothẩm định dự án trình trởng phòng thẩm định xem xét trong đó nêu đủ nội dung
về khách hàng vay vốn và dự án vay vốn, kết quả thẩm định dự án đầu t, biện phápbảo đảm tiền vay, biện pháp giảm thiểu rủi ro, tổng hợp đánh giá dự án trên haimặt: những thuận lợi của dự án đầu t và những khó khăn của dự án đầu t
Trên cơ sở báo cáo thẩm định của cán bộ thẩm định, trởng phòng thẩm địnhkiểm tra, kiểm soát về nghiệp vụ, thông qua hoặc yêu cầu cán bộ thẩm định chỉnhsửa, làm rõ các nội dung
Cán bộ thẩm định hoàn chỉnh nội dung báo cáo thẩm định, trình trởngphòng thông qua và lu hồ sơ gửi cho phòng tín dụng để thực hiện tiếp quy trình tíndụng của ngân hàng
4.2 Nội dung thẩm định dự án đầu t:
Một dự án chỉ đợc chấp nhận cho vay khi Ngân hàng đã tin tởng chắc chắnvào thái độ sẵn sàng trả nợ của khách hàng Để có đợc quyết định chính xác trongviệc cấp tín dụng ngân hàng tiến hành thẩm định những nội dung sau:
Kiểm tra hồ sơ vay vốn:
Các tài liệu gửi đến Ngân hàng phải là bản chính trừ trờng hợp khách hàngchỉ có một bản chính duy nhất thì ngân hàng nhận bản sao có xác nhận của côngchứng hoặc cơ quan có thẩm quyền nh các tài liệu chứng minh năng lực pháp luật,
Trang 19năng lực hành vi dân sự, tình hình sản xuất kinh doanh dịch vụ, khả năng tài chính
và ngời bảo lãnh Hồ sơ dự án bao gồm:
1 Đơn xin vay
2 Quyết định thành lập doanh nghiệp
3 Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh
4 Giấy phép hành nghề đối với những ngành nghề cần giấy phép
5 Các báo cáo tài chính của doanh nghiệp trong ba năm gần nhất
6 Dự án khả thi hoặc luận chứng kinh tế kỹ thuật
7 Giải trình hiệu quả kinh tế dự án của đơn vị
8 Quyết định phê duyệt dự án đầu t của cấp có thẩm quyền
9 Các văn bản khác: thiết kế kỹ thuật và tổng dự toán, các quyết định, vănbản chỉ đạo, các văn bản liên quan u đãi, hỗ trợ của các cấp ngành có liên quannh:
- Phê chuẩn báo cáo đánh giá tác động môi trờng, phòng cháy chữa cháy
- Tài liệu đánh giá, chứng minh nguồn cung cấp nguyên vật liệu, thị trờngcủa dự án
- Quyết định giao đất, cho thuê đất, hợp đồng thuê đât/thuê nhà xởng đểthực hiện dự án
- Các văn bản liên quan đến việc đền bù, giải phóng mặt bằng, chuẩn bị mặtbằng xây dựng
- Thông báo kế hoạch đầu t năm của cấp có thẩm quyền
- Tài liệu chứng minh về vốn đầu t hoặc các nguồn vốn tham gia đầu t dự
án
- Các văn bản liên quan đến qúa trình đấu thầu thực hiện dự án: phê duyệt
kế hoạch đầu thầu, kết quả đấu thầu, hợp đồng giao nhận thầu
- Hợp đồng thi công xây lắp, cung cấp thiết bị, phê duyệt hợp đồng nhậpkhẩu thiết bị
- Các tài liệu khác liên quan đến dự án (nếu có)
Trang 20Thẩm định khách hàng vay vốn:
Ngân hàng thờng phân biệt hai nhóm khách hàng vay vốn: khách hàng đãthiết lập mối quan hệ với ngân hàng và khách hàng mới quan hệ lần đầu với ngânhàng Nhìn chung những thông tin mà ngân hàng cần thẩm định bao gồm:
Năng lực pháp lý của khách hàng: việc xác định trách nhiệm và quyền hạn
của mỗi bên trong quan hệ tín dụng là rất quan trọng Năng lực pháp lý sẽ phản
ánh vị trí , quyền hạn trách nhiệm của khách hàng trong việc thực hiện các hoạt
động sản xuất kinh doanh Tiêu chí này đảm bảo cho ngân hàng xác định rõ đốitác trong việc thực hiện hợp đồng tín dụng đúng theo quy định của pháp luật.Ngân hàng cần biết đợc ngân hàng sẽ hoạt động với chủ thể nh thế nào , đợc côngnhận nh thế nào trớc pháp luật sự tồn tại của nó là có hợp pháp hay không Nănglực pháp lý của doanh nghiệp đợc thể hiện ở quyết định thành lập doanh nghiệp,giấy phép đầu t, đăng ký kinh doanh, thời gian hoạt động, tổ chức của doanhnghiệp
Thẩm định năng lực và uy tín của khách hàng: Năng lực hoạt động của
doanh nghiệp đợc phản ánh thông qua:
Ngành nghề kinh doanh: kiểm tra sự phù hợp về ngành nghề ghi trong
đăng ký kinh doanh với ngành nghề kinh doanh hiện tại của doanh nghiệp và phùhợp với dự án dự kiến đầu t Ngành nghề kinh doanh đợc phép hoạt động, xu hớngphát triển của ngành nghề trong tơng lai
Mô hình tổ chức, bố trí lao động: phản ánh quy mô hoạt động của doanhnghiệp, cơ cấu tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, trình độquản lý, tay nghề của ngời lao động trong doanh nghiệp, thu nhập của ngời lao
động
Quản trị điều hành của Lãnh đạo: năng lực chuyên môn, năng lực quản trị
điều hành, phẩm chất t cách đạo đức, uy tín của lãnh đạo trong và ngoài doanhnghiệp, đoàn kết trong lãnh đạo và trong doanh nghiệp, khả năng nắm bắt thị tr-ờng, thích hợp trong hội nhập thị trờng
Quan hệ của khách hàng với các tổ chức tín dụng: quan hệ tín dụng, quan
hệ tiền gửi, thanh toán
Trên cơ sở hoạt động sản xuất kinh doanh, mô hình tổ chức bố trí lao
động, quan hệ của khách hàng , ngân hàng tiến hành nhận xét về khả năng làmviệc, hiệu quả làm việc, uy tín của khách hàng trong quan hệ với ban hàng khác
đặc biệt là trong quan hệ tín dụng với các ngân hàng khác Tuy nhiên công việcnày mang tính tơng đối vì nó khó có thể nhận xét đợc một cách toàn diện về năng
Trang 21lực của khách hàng Nó mang tính chủ quan của ngân hàng Mặt khác cũng khó
có thể xác định đợc chỉ tiêu nào phản ánh một cách chính xác
Tình hình sản xuất kinh doanh: việc tính toán xác định các chỉ số đánh giá
tình hình sản xuất kinh doanh, tài chính của khách hàng cần phải đợc thực hiệnqua nhiều năm Ngân hàng tổng hợp các chỉ tiêu đánh giá và so sánh với thực tế
đặc điểm sản xuất kinh doanh của khách hàng để việc đánh giá đợc chính xác vàtoàn diện Tình hình sản xuất kinh doanh của khách hàng phản ánh khả năng củakhách hàng trong việc thực hiện dự án Có thể khách hàng trực tiếp đứng ra thựchiện dự án hoặc có ngời đỡ đầu để thực hiện dự án Từ đó ngân hàng có cách quản
lý hợp lý với những khoản vay
Việc xác định nhu cầu vay tín dụng, xác định quy mô hợp lý là rất quantrọng Tuỳ theo hoạt động của khách hàng mà ngân hàng xác định nhu cầu vayvốn hợp lý Tuỳ theo quy mô về vốn cần thực hiện mà ngân hàng xác định số vốn
mà ngân hàng nên tham gia Phân tích hiện trạng tài chính và dự báo về khả năngtài chính trong tơng lai nhằm tiên lợng những trờng hợp xấu có thể xảy ra làmgiảm khả năng trả nợ của khách hàng
Hồ sơ bảo đảm tiền vay: có thể bảo đảm bằng tài sản cầm cố, thế chấp củakhách hàng bay, bảo lãnh bằng tài sản của bên thứ ba Cũng có thể bảo đảm bằngtài sản hình thành từ vốn vay
Một số chỉ tiêu đánh giá tình hình sản xuất kinh doanh và tài chính củakhách hàng
Nhóm chỉ tiêu phản ánh hiệu quả hoạt động:
1 Vòng quay của vốn lu động
Doanh thu thuần
= Tài sản lu động bình quânChỉ số này cho biết số lần tất cả số vốn đầu t đợc chuyển thành thanh toánthơng mại Chỉ số này thấp thì vốn đầu t không đợc sử dụng một cách có hiệu quả,
và có khả năng khách hàng dự trữ hàng hoá quá nhiều hay tài sản không đợc sửdụng có hiệu quả hoặc đang vay mợn quá mức
Nhóm các chỉ tiêu phản ánh khả năng sinh lời
2 Khả năng sinh lời của tổng tài sản:
Lợi nhuận trớc thuế
=
Tổng tài sản
Trang 22Chỉ số này xác định đợc khả năng sinh lời của tổng tài sản , tỷ lệ này càngcao càng tốt
3 Khả năng sinh lời của vốn chủ sở hữu
Lợi nhuận sau thuế
=
Vốn chủ sở hữuChỉ số này cho biết lợi nhuận thực tế đạt đợc trên vốn chủ sở hữu củakhách hàng, đánh giá khả năng kinh doanh thực sự của doanh nghiệp Chỉ số nàycàng cao càng tốt, ít nhất phải cao hơn lãi suất vay trong kỳ
4.Tỷ suất lợi nhuận trên doanh thu (tỷ suất lợi nhuận ròng)
Lợi nhuận sau thuế
=
doanh thu bán hàngChỉ số này đợc tính để biết đợc năng lực kinh doanh, cạnh tranh của kháchhàng trong việc tạo ra lợi nhuận, tỷ suất càng cao càng tốt
Nhóm các chỉ tiêu phản ánh cơ cấu vốn:
5 Hệ số nợ
Tổng số nợ phải trả
= Tổng nguồn vốn của doanh nghiệpChỉ số này phản ánh số nợ của doanh nghiệp so với tổng nguồn vốn Tỷ lệnày càng nhỏ càng tốt
6 Cơ cấu nguồn vốn
Tài sản lu động
=
Tổng tài sảnChỉ số này cho biết đợc cơ cấu nguồn vốn có hợp lý hay không Tuỳ thuộcvào từng ngành nghề khác nhau mà xác định đợc tỷ số nào là hợp lý, tỷ số này sẽlớn ở các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp và nhỏ ở các doanhnghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp
Nhóm chỉ tiêu đánh giá sự tăng trởng của khách hàng:
7 Tốc độ tăng trởng tăng doanh thu:
doanh thu kỳ hiện tại
Trang 23Thẩm định dự án đầu t :
Ngân hàng tiến hành thẩm định dự án đầu t trên các khía cạnh: kinh tế xãhội, tài chính, thị trờng, kỹ thuật, tổ chức quản lý Ngân hàng thẩm định dự án đầu
t sẽ tập trung phân tích đánh giá về khía cạnh hiệu quả tài chính và khả năng trả
nợ của dự án Các khía cạnh khác nh hiệu quả về mặt xã hội, hiệu quả kinh tế nóichung sẽ đợc đề cập tới tuỳ theo đặc điểm và yêu cầu từng dự án Các nội dungchính khi thẩm định dự án cần phải tiến hành bao gồm:
1 Đánh giá sơ bộ các nội dung chính của dự án: Đó chính là việc xác
định mục tiêu đầu t của dự án, sự cần thiết đầu t dự án, quy mô đầu t: công suấtthiết kế, giải pháp công nghệ, cơ cấu sản phẩm và dịch vụ đầu ra của dự án, phơng
án tiêu thụ sản phẩm Quy mô vốn đầu t: tổng vốn đầu t, cơ cấu vốn đầu t theo cáctiêu chí khác nhau (xây lắp, thiết bị, chi phí khác, lãi vay trong thời gian thi công
và dự phòng phí, vốn cố định và vốn lu động), phơng án nguồn vốn để thực hiện
dự án theo nguồn vốn sở hữu: vốn tự có, vốn đợc cấp, vốn vay, vốn liên doanh liênkết Dự kiến tiến độ, triển khai dự án
2 Thẩm định nguồn vốn và tính khả thi của phơng án nguồn vốn : Vốn
là yếu tố quan trọng để tiến hành đầu t Để tránh việc vốn đầu t tăng lên hoặcgiảm đi so với dự kiến ban đầu dẫn đến việc không cân đối đợc nguồn vốn, ảnh h-ởng đến hiệu quả và khả năng trả nợ của dự án Trên cơ sở tổng vốn đầu t đợcduyệt ngân hàng xác định mức vốn tài trợ tối đa mà ngân hàng nên tham gia vào
dự án, xác định tiến độ thực hiện dự án, tiến độ rót vốn Cân đối nhu cầu vốn đầu
t và khả năng tham gia tài trợ của các nguồn vốn thực hiện dự án Đây là một nội
dung làm cơ sở cho việc thẩm định hiệu quả tài chính sau này
Tổng vốn đầu t: Xác định tổng vốn đầu t sát với thực tế sẽ là cơ sở để tính
toán hiệu quả tài chính và dự kiến khả năng trả nợ của dự án Tổng vốn đầu t đợcxem xét ở các khía cạnh tính toán hợp lý, đúng đủ các khoản mục cần thiết, yếu tốlàm tăng chi phí do trợt giá, phát sinh thêm khối lợng, dự phòng việc thay đổi tỷgiá hối đoái nếu dự án có sử dụng ngoại tệ Trên cơ sở đó cán bộ thẩm định đa racơ cấu đầu t hợp lý mà vẫn đảm bảo đợc mục tiêu dự kiến ban đầu của dự án
Trang 24Xác định nhu cầu vốn đầu t theo tiến độ thực hiện dự án: dự án có
nhiều hạng mục công trình không thể tiến hành cùng một lúc Để đảm bảo nguồnvốn đợc sử dụng đúng mục đích, việc đánh giá về tiến độ thực hiện dự án và nhucầu vốn cho từng giai đoạn nh thế nào, có hợp lý hay không là rất quan trọng.Kiểm tra tính hiện thực của vốn tự có và vốn huy động khác,tránh tình trạng đơn
vị kê khai vốn tự có cao để đảm bảo đủ tỷ lệ tham gia nhng thực tế không có đủvốn.Khả năng đáp ứng nhu cầu vốn trong từng giai đoạn thực hiện dự án để đảmbảo tiến độ thi công Doanh nghiệp phải bỏ vốn tự có của mình ra trớc để đầu t, sốcòn thiếu ngân hàng mới cho vay thêm.Việc xác định tiến độ thực hiện dự án, nhucầu vốn làm cơ sở cho việc dự kiến tiến độ giải ngân, tính toán lãi vay trong thờigian thi công và xác định thời gian vay trả
Nguồn vốn đầu t: nguồn vốn tham gia tài trợ cho dự án, khả năng tham
gia của từng loại nguồn vốn có ảnh hởng rất lớn đến việc đa dự án đi vào hoạt
động Đối với những công trình đầu t bằng nhiều nguồn vốn phải có xác nhận củacơ quan quản lý từ nguồn vốn nói trên Vốn đầu t tự có càng lớn thì mức độ rủi rocủa vốn vay ngân hàng càng nhỏ và ngợc lại Từ kết quả phân tích tình hình tàichính của chủ đầu t xem xét khả năng tham gia của nguồn vốn chủ sở hữu chiphí của từng loại nguồn vốn, các điều kiện vay đi kèm của từng loại nguồn vốn.Cân đối giữa nhu cầu vốn đầu t và khả năng tham gia tài trợ của các nguồn vốn dựkiến để đánh giá tính khả thi của các nguồn vốn tham gia thực hiện dự án
3 Thẩm định tính khả thi của dự án : Tính khả thi của dự án thể hiện ở
các mặt sau:
Đầu vào của dự án: Đây là yếu tố quan trọng quyết định tính kịp thời
thông suốt trong quá trình thực hiện dự án Nếu sản phẩm đầu vào ít, nhiều sẽ ảnhhởng đến chi phí và tiến độ dự án Do đó thẩm định xem xét các mặt:
- Khả năng cung cấp nguyên vật liệu đầu vào: với quy mô sản xuấtsảnphẩm của dự án, giải pháp cho đầu vào của dự án, chi phí vận chuyển, bốc dỡ.Nếu khan hiếm cần nhập khẩu hay không , giá cả có hợp lý với đầu ra hay không
Đây là một khía cạnh kỹ thuật quan trọng của dự án Tuỳ thuộc vào đặc điểm của
dự án mà xem xét cụ thể yếu tố đầu vào khác nhau Nhìn chung cần xem xét kỹcác vấn đề sau: nguồn vật liệu, nhà cung cấp, khả năng cung ứng, mức độ tínnhiệm Sự ổn định và kịp thời trong việc cung cấp nguyên vật liệu sẽ đảm bảo tiến
độ thời gian thực hiện dự án Một khi không có đợc nguyên vật liệu thì dự án sẽkhông vận hành đợc
Việc phân tích này nhằm xác định: dự án có chủ động đợc nguồn nguyênvật liệu đầu vào không? Những thuận lợi, khó khăn đi kèm để có thể chủ động đ-
ợc nguồn nguyên liệu đầu vào
Trang 25- Địa điểm xây dựng dự án: Địa điểm xây dựng thực hiện dự án liên quan
đến sự hoạt động và hiệu quả của dự án sau này Đó là sự xem xét cơ sở vật chất,hạ tầng hiện có của địa điểm xây dựng có thuận lợi và khó khăn gì cho việc thựchiện dự án Sự thuận lợi về mặt giao thông, ảnh hởng thuận lợi và khó khăn đếnviệc cung cấp nguyên vật liệu đầu vào và tiêu thụ sản phẩm hay không
- Kỹ thuật, công nghệ: Đây là yếu tố quyết định quy mô tính chất của dự
án, thời gian hoạt động của dự án Công nghệ có đảm bảo công suất dự kiến của
dự án, phù hợp với lực lợng sản xuất hiện có của doanh nghiệp? Đối với nhữngthiết bị mới cần thuê t vấn chuyên ngành để thẩm định đợc chính xác cụ thể Côngnghệ thờng chiếm một tỷ lệ vốn lớn trong tổng vốn đầu t Đây là công cụ thựchiện dự án Ngân hàng đánh giá công nghệ trên các mặt công suất hoạt động củathiết bị, công dụng của thiết bị trong hoạt động kinh doanh của dự án cũng nh củadoanh nghiệp, đặc biệt là giá cả của công nghệ có ảnh hởng lớn đến hiệu quả của
dự án
- Tổ chức quản lý thực hiện dự án: dự án có khả thi hay không và thực hiện
đợc phụ thuộc không nhỏ vào quá trình tổ chức và quản lý dự án Do đó ở khâunày cần xem xét năng lực, uy tín của các nhà thầu, thi công, cung cấp thiết bị,công nghệ đánh giá sự hiểu biết, kinh nghiệm của khách hàng đối với việc tiếpcận, điều hành công nghệ thiết bị mới, đánh giá về nguồn nhân lực của dự án
Thị trờng và khả năng tiêu thụ đầu ra:
Xác định đợc thị trờng tiêu thụ sản phẩm là giải quyết đợc vấn đề hiệu quảcủa dự án Vốn của dự án đợc quay vòng Ngân hàng xem xét nhu cầu về sảnphẩm của dự án , khả năng đáp ứng sản phẩm hiện tại trong tơng lai, từ đó đánhgiá khả năng của dự án Phơng thức tiêu thụ, mạng lới phân bố có phải thiết lậphay không hay có sẵn, chi phí và doanh thu dự kiến, phạm vi phát huy tác dụngcủa dự án
Thị trờng tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án đóng vai trò rất quantrọng, quyết định việc thành bại của dự án Vì vậy, cán bộ thẩm định cần xem xét,
đánh giá kỹ về phơng diện này khi thẩm định dự án Các nội dung chính cần xemxét, đánh giá bao gồm:
- Đánh giá tổng quan về nhu cầu sản phẩm dự án: nhu cầu của sản phẩmthể hiện qua quan hệ cung cầu đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án, đặctính của nhu cầu đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của dự án Tình hình sản xuất,tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ thay thế đến thời điểm thẩm định Trên cơ sở xác địnhnhu cầu hiện tại và dự đoán nhu cầu tơng lai đối với sản phẩm, dịch vụ đầu ra của
dự an, ớc tính mức tiêu thụ gia tăng hàng năm của thị trờng nội địa và khả năngxuất khẩu sản phẩm dự án trong đó lu ý liên hệ với mức gia tăng trong quá khứ,
Trang 26khả năng sản phẩm dự án có thể bị thay thế bởi các sản phẩm khác có cùng côngdụng.
- Đánh giá các nguồn cung cấp sản phẩm: nguồn cung cấp sản phẩm thểhiện ở các khía cạnh cần xem xét sau:
+Năng lực sản xuất, cung cấp đáp ứng nhu cầu trong nớc hiện tại của sảnphẩm dự án, các nhà sản xuất trong nớc đáp ứng bao nhiêu phần trăm , phải nhậpkhẩu bao nhiêu Việc nhập khẩu là do sản xuất trong nớc cha đáp ứng đợc hay sảnphẩm nhập khẩu có u thế cạnh tranh hơn
+Những biến động của thị trờng trong tơng lai khi có các dự án khác, đối ợng khác cùng tham gia vào thị trờng sản phẩm và dịch vụ đầu ra của dự án
t-+Trong những năm qua sản lợng nhập khẩu sản phẩm của dự án là baonhiêu, từ đó dự kiến khả năng nhập khẩu trong thời gian tới
- Thị trờng mục tiêu và khả năng cạnh tranh sản phẩm của dự án
Trên cơ sở đánh giá tổng quan về quan hệ cung cầu sản phẩm của dự ánxem xét đánh giá về thị trờng mục tiêu của sản phẩm dịch vụ đầu ra của dự ánthay thế hàng nhập khẩu, xuất khẩu hay chiếm lĩnh thị trờng nội địa của các nhàsản xuất khác hay không Việc định hớng thị trờng này có hợp lý hay không Khảnăng cạnh tranh của sản phẩm về giá cả, mẫu mã, chất lợng khi gia nhập thị tr-ờng
- Phơng thức tiêu thụ và mạng lới phân phối: Đây là một mặt rất quan trọng
nó ảnh hởng đến tính khả thi của dự án Dự án sản xuất ra sản phẩm cần phải đợctiêu thụ theo phơng thức nào, có cần hệ thống phân phối hay không Mạng lớiphân phối của sản phẩm dự án đã đợc xác lập hay cha Cán bộ thẩm định cũngphải ớc tính chi phí thiết lập mạng lới khi tính toán hiệu quả của dự án Nhữngbiện pháp để có thể cạnh tranh với những sản phẩm khác trên thị trờng nh quảngcáo, khuyến mại, tiếp thị
- Đánh giá dự kiến khả năng tiêu thụ sản phẩm của dự án :trên cơ sở đánhgiá thị trờng tiêu thụ, công suất thiết kế và khả năng cạnh tranh của sản phẩm của
dự án Cán bộ thẩm định xác định sản lợng sản xuất, tiêu thụ hàng năm, sự thay
đổi cơ cấu sản phẩm nếu dự án có nhiều loại sản phẩm; diễn biến giá bán sảnphẩm , dịch vụ đầu ra hàng năm Việc dự đoán này làm cơ sở cho việc tính toán,
đánh giá hiệu quả tài chính của dự án
4-Thẩm định hiệu quả dự án đầu t: hiệu quả của dự án thể hiện ở hai mặt
tài chính và khả năng trả nợ của dự án Việc xác định hiệu quả tài chính của dự
Trang 27án có chính xác hay không tuỳ thuộc rất nhiều vào việc đánh giá và đ a ra các giả
định ban đầu: nguồn vốn, thị trờng, đầu vào đầu ra, công nghệ
Kiểm tra việc tính toán giá thành chi phí sản xuất: dự án đã đủ các yếu tốchi phí vào giá thành cha?: chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phíquản lý, chi phí vận chuyển Kiểm tra sự hợp lý các định mức tiêu hao nguyênvật liệu năng lợng so với các dự án cùng loại Tỷ lệ trích khấu hao để đa vào giáthành có hợp lý hay không? Các chi phí khác có điểm nào không phù hợp không?
Kiểm tra tính chính xác, tính hợp lý của các số liệu đa vào bảng dự trùdoanh thu lời lỗ của dự án qua các năm: xem xét khả năng tỷ lệ đạt công suất,hoạt động qua các năm Khả năng đạt doanh thu để so sánh với tổng chi phí tính
ra lợi nhuận có thể đạt đợc qua các năm Nếu là đầu t cải tiến kỹ thuật, mở rộngsản xuất thì so sánh thêm hiệu quả trớc khi đầu t và sau khi đầu t
Thẩm định hiệu quả đầu t -hiệu quả kinh tế và khả năng trả nợ của dự
án:
Xác định kết quả kinh doanh:
Căn cứ vào công suất thiết kế của công trình và khả năng tiêu thụ sản phẩmcủa dự án, giá bán sản phẩm, có thể xác định đợc doanh thu, doanh lợi của dự ántrong các năm doanh nghiệp còn phải trả nợ vốn vay đầu t xây dựng công trình
Doanh lợi của dự án đợc xác định trên cơ sở chi phí sản xuất, giá bán buônsản phẩm-dịch vụ của dự án Cần chú ý các chỉ tiêu:
+ Chỉ tiêu tổng sản lợng: là giá trị sản phẩm dịch vụ tiêu thụ đợc trong năm
có thể sản xuất và cung cấp đợc
+ Chỉ tiêu tổng doanh thu: là giá trị sản phẩm và dịch vụ tiêu thụ đợc trongnăm theo dự kiến
+ Lợi nhuận trớc thuế: là chênh lệch giữa doanh thu và chi phí sản xuất cácsản phẩm dịch vụ tiêu thụ
+ Lợi nhuận sau thuế: là lợi nhuận còn lại sau khi đã trừ đi phần đóng gópcho nhà nớc theo tỷ lệ quy định
+ Lợi nhuận dành để trả nợ: là phần lợi nhuận sau thuế đợc trính để trả nợ
Xác định cân đối kế toán của dự án:
Tình trạng tài chính của dự án đợc phản ánh qua tài sản và nguồn vốn trongtừng năm hoạt động Xác định cân đối giữa tài sản và nguồn vốn của dự án nhằm
Trang 28đánh giá khả năng cân bằng tài chính của dự án trong quá trình hoạt động Bảngcân đối kế toán của dự án đợc xác định theo:
+ Tài sản của dự án bao gồm:
*Nhu cầu tiền mặt tối thiểu: đợc xác định dựa trên các yếu tố: sốngày dự trữ (thông thờng là 10-15 ngày) Bằng tổng các khoản chi phí bằng tiềnmặt trong năm (chi lơng, chi phí quản lý ) chia cho số vòng quay Thông thờngtrong các dự án đơn giản, nhu cầu tiền mặt có thể tính theo tỷ lệ % doanh thu
*Các khoản phải thu: bao gồm phải thu của khách hàng, trả trớc chongời bán, thuế giá trị gia tăng đợc khấu trừ, phải thu nội bộ, các khoản phải thukhác, dự phòng các khoản phải thu khó đòi Đợc xác định dựa trên số ngày dự trữtuỳ thuộc vào đặc điểm của ngành hàng và chính sách bán chịu của doanhnghiệp Bằng tổng doanh thu trong năm chia cho số vòng quay
*Hàng tồn kho bao gồm: nguyên vật liệu dự trữ, bán thành phẩm,thành phẩm tồn kho Đợc xác định dựa vào chu kỳ sản xuất, điểm cung cấpnguyên vật liệu (ổn định hay không, thời gian vận chuyển ), phơng thức tiêu thụ
và tình hình thị trờng Giá trị nguyên vật liệu đợc xác định bằng tổng chi phí củatừng loại nguyên vật liệu trong năm chia cho số vòng quay Giá trị bán thànhphẩm đợc xác định bằng tổng giá thành phân xởng chia cho số vòng quay Giá trịthành phẩm đợc xác định bằng tổng giá vốn hàng bán trong năm chia cho số vòngquay
*Tài sản cố định: đợc xác định từ lịch đầu t và mức trích khấu hao.Giá trị tài sản cố định bằng giá trị vốn đầu t cho tài sản trừ đi số đã trích khấu haocủa tài sản cho chi phí
+Nguồn vốn của dự án bao gồm:
*Các khoản phải trả: bao gồm lãi vay ngắn hạn, dài hạn Bằng khoản
Trang 29Thu chi của dự án đợc xác định từ những thông tin trong các báo cáo tàichính, song vấn đề cần phân biệt giữa doanh thu và khoản thu, giữa khoản mua vàkhoản chi trớc khi xây dựng dòng tiền cho dự án.
+ Doanh thu là giá trị hàng hoá bán đợc phản ánh trong tài khoản thu nhng
có thể cha thanh toán
+ Khoản thu: là giá trị hàng hoá đã đợc thanh toán
+ Khoản mua: là giá trị mua vào nhng có thể cha trả tiền đợc phản ánhtrong tài khoản nợ
+ Khoản chi: là giá trị hàng mua đã trả tiền
Nh vậy, thu nhập là chênh lệch giữa doanh thu và các khoản mua tại thời
điểm xem xét còn dòng tiền là chênh lệch giữa các khoản thu và khoản chi tại thời
điểm xem xét Do đó giá trị dòng tiền tệ tại một thời điểm nào đó có thể khác vớithu nhập của dự án tại thời điểm đó, thậm chí có thể có trờng hợp thu nhập >0, nh-
ng dòng tiền tệ ròng lại <0
Ta có thể xác định các khoản thu, khoản chi của dự án nếu biết đợc giá trịhàng hoá bán ra trong một giai đoạn và cũng biết đợc giá trị của tài khoản thu vào
đầu kỳ và cuối kỳ nh sau:
Khoản thu trong kỳ
(dòng tiền vào)
Doanh thu trong kỳ
Khoản phải thu
Khoản phải trả
đầu kỳ
Khoản phải trảcuối kỳ
Có thể khái quát dòng tiền của một dự án đợc chia thành 3 nhóm chính baogồm:
+ Dòng tiền từ hoạt động kinh doanh: đó là lợi nhuận ròng sau thuế, cáckhoản chi phí tiền mặt nh khấu hao, lãi vay, các khoản điều chỉnh cho khoản thay
đổi nhu cầu vốn lu động
+ Dòng tiền từ hoạt động đầu t: bao gồm các khoản chi đầu t tài sản cố định
và nhu cầu vốn lu động ban đầu, các khoản thu hồi cuối kỳ nh giá trị thanh lý tàisản cố định và vốn lu động thu hồi cuối kỳ
Trang 30+ Dòng tiền từ hoạt động tài chính bao gồm các khoản nh góp vốn đầu t(vốn tự có , vốn vay), các khoản trả vốn gốc và lãi vay, chia cổ tức hay khoản chiphúc lợi khen thởng
Từ việc xác định doanh thu của dự án, cân đối kế toán của dự án thông quabảng cân đối kế toán của dự án, dòng tiền của dự án phản ánh đợc tình trạng tàichính họat động kinh doanh của dự án từng năm, khả năng trả nợ của dự án Khảnăng trả nợ của dự án đợc xác định thông qua nguồn trả nợ của dự án Đây lànhững khoản doanh nghiệp chủ động trích ra từ dòng tiền của dự án nh: số khấuhao cơ bản, lợi nhuận ròng dùng để trả nợ, các nguồn tài chính hợp pháp khác nhlợi tức để lại, lợi nhuận kinh doanh phụ khác
Một số chỉ tiêu phản ảnh hiệu quả tài chính của dự án:
Nhóm chỉ tiêu về tỷ suất sinh lời dự án: NPV, IRR, ROE
+Giá trị hiện tại ròng (NPV)
Giá trị hiện tại ròng là hiện giá dòng thu nhập và hiện giá dòng chi phítrong vòng đời dự án Chỉ tiêu này phản ánh quy mô lãi của dự án ở mặt bằng hiệntại (đầu thời kỳ phân tích) xem dự án có mang lại lợi ích lớn hơn nguồn lực đã bỏ
ra hay không? Đây là chỉ tiêu quan trọng để đánh giá dự án
Công thức tính:
Trong đó:
Bt: Khoản thu của dự án năm t
Ct: Khoản chi phí của dự án năm t
n: số năm hoạt động
r: tỷ suất chiết khấu đợc chọn
t: thời gian hoạt động của dự án
Theo chỉ tiêu này dự án đợc chấp nhận khi NPV>0 với tỷ suất chiết khấubằng chi phí cơ hội của vốn Trong giới hạn của ngân sách, trong số các dự án cóthể chấp nhận đợc thì cần chọn dự án có NPV max Nếu các dự án loại trừ lẫnnhau thì cần chọn dự án có NPV max
Trang 31+ Hệ số hoàn vốn nội bộ (IRR): phản ánh mức lãi suất tại đó tổng thu bằngtổng chi ở mặt bằng hiện tại Khi đó NPV=0 IRR đợc xác định trong công thức
n
i i n
i
IRR
C IRR
B
) 1
(
1 )
1 (
IRR có thể xác định bằng phơng pháp nội suy sau:
) ( 2 1
2 1
1
NPV NPV
NPV r
r1: hệ số chiết khấu làm cho NPV1 dơng gần 0
r2: hệ số chiết khấu làm cho NPV2 âm gần 0
+ Tỷ suất sinh lời vốn đầu t hay hệ số thu hồi vốn đầu t (ROI):
Lợi nhuận sau thuếROI =
Tổng vốn đầu tROI phản ánh khả năng sinh lời của cả dự án, chỉ số này càng cao càng tốt
Đối với vốn tự có ta có chỉ số ROE
Lợi nhuận sau thuế ROE =
Vốn tự cóROE phản ánh khả năng sinh lời của vốn tự có, chỉ số này càng cao càngtốt Chỉ số này có thể tính cho một năm hoặc cả đời dự án
Trang 32Lợi nhuận sau thuế + KHCB + nguồn khác
T càng nhỏ thì dự án càng có hiệu qủa và ngợc lại
+ Thời gian hoàn vốn: là khoảng thời gian cần thiết để dự án hoạt động thuhồi đủ vốn đầu t đã bỏ ra Nó chính là khoảng thời gian để hoàn trả số vốn đầu tban đầu bằng các khoản lợi nhuận thuần hoặc tổng lợi nhuận thuần và khấu haothu hồi hàng năm Theo lý thuyết thời gian hoàn vốn đợc xác định từ biểu thức:
0 ) 1 (
Có thể xác định thời gian hoàn vốn bằng cách đơn giản sau:
Tổng vốn đầu t cho dự ánT=
Lợi nhuận thuần và khấu hao hàng năm của dự ánThẩm định các chỉ tiêu kinh tế xã hội: các chỉ tiêu tài chính cha phản ánh đ-
ợc hết tác động của dự án đối với toàn bộ nền kinh tế và toàn xã hội Kiểm tra một
số chỉ tiêu hiệu quả kinh tế xã hội nh:
+ Kiểm tra xác định chỉ tiêu tăng thu ngân sách nhờ có đầu t dự án bao gồmviệc xác định và tính toán các nguồn thu cho ngân sách hàng năm thông qua các loại thuế và đóng góp cho ngân sách sau khi dự án đi vào hoạt động
+ Kiểm tra xác định khả năng thu hút lao động: số lao động trực tiếp đợc tạo ra và so sánh suất đầu t dự tính trên một số lao động mới tăng thêm với chi phí
đầu t chung của xã hội nhằm tạo ra một số lao động mới Đối với một số dự án, cóthể cần xác định thêm một số công ăn việc làm đợc dự án tạo ra gián tiếp
5 Phân tích rủi ro các biện pháp phòng ngừa giảm thiểu rủi ro:
Rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện đầu t và sau khi đa dự án vàohoạt động Do đó việc dự tính những rủi ro sẽ giúp cho việc thực hiện thành công
dự án Phân tích rủi ro là giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng Rủi ro có thể xảy ra đốivới dự án là rủi ro cơ chế chính sách, rủi ro xây dựng, rủi ro thị trờng, rủi ro thunhập, rủi ro thanh toán, kỹ thuật, vận hành
Biện pháp giảm thiểu rủi ro có thể do chủ đầu t thực hiện hoặc ngân hàngphối hợp với chủ đầu t cùng thực hiện Xem xét doanh nghiệp có nguồn trả nợ cóthể huy động đợc từ hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngoài dự án
đầu t, để đảm bảo trả nợ ngân hàng đúng thời hạn và mức trả đã cam kết Hay yêucầu bên thứ ba bảo lãnh trả nợ cho doanh nghiệp trong trờng hợp doanh nghiệpkhông trả đợc nợ ngân hàng đúng cam kết Trong trờng hợp này phải kiểm tranăng lực tài chính của ngời bảo lãnh đảm bảo tính khả thi Có thể phải mua bảohiểm tài sản hay thế chấp toàn bộ tài sản hình thành từ vốn vay
Trang 33Chơng II: thực trạng thẩm định dự án đầu t ởchi nhánh ngân hàng đầu t và phát triển
thanh trì - hà nội
I Giới thiệu ngân hàng
Ra đời cùng với sự hình thành và phát triển của Ngân hàng ĐT&PT Việt
Nam, Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà nội là một trong những thành viên lớn
của Ngân hàng ĐT&PT Việt Nam (Bank for Investment and Development of VietNam)
Tiền thân của Ngân hàng đầu t và phát triển là Ngân hàng kiến thiết Việt nam ra đời theo quyết định 177/TTg ngày 26-4-1957 thay thế cho Vụ cấp phát
vốn kiến thiết cơ bản với chức năng vừa là cơ quan tài chính vừa là ngân hàngtrong lĩnh vực xây dựng cơ bản Với sự phát triển của đất nớc, Ngân hàng kiến
thiết Việt nam trực thuộc bộ tài chính đã đợc chuyển thành Ngân hàng đầu t và xây dựng Việt nam theo quyết định số 259/CP ngày 14/6/1981 Đây là một ngân
hàng hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực đầu t xây dựng cơ bản trong nền kinh tếquốc dân, nằm trong hệ thống Ngân hàng nhà nớc quản lý Cùng với sự phát triểncủa ngân hàng, nhu cầu của đất nớc Chủ tịch hội đồng Bộ trởng đã ra quyết định
số 401/CT chuyển Ngân hàng đầu t và xây dựng Việt nam trở thành Ngân hàng
đầu t và phát triển Việt nam.
Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội là một Ngân hàng thơng mại quốcdoanh và quốc tế , hoạt động chủ yếu là kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng,
đặc biệt là trong lĩnh vực đầu t phát triển Với 45 năm kinh nghiệm (26/4/1957 –26/4/2002), Ngân Hàng có một địa bàn hoạt động rộng rãi trên địa bàn Hà Nội với
ba chi nhánh khu vực và 6 quỹ tiết kiệm và phòng giao dịch trực thuộc
Chi nhánh Ngân hàng đầu t và phát triển Thanh trì là một trong ba chinhánh khu vực của Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội, nằm ở phía nam thành phố tại Km
8 Đờng Giải Phóng Thanh trì -Hà nội Cùng với bớc phát triển của Ngân hàng
ĐT&PT Hà Nội, Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Thanh trì Hà Nội đã tạo dựng mộtnền tảng vững chắc và đạt đợc những bớc phát triển lớn góp phần vào sự nghiệpcủa đất nớc
1 Chức năng, nhiệm vụ của Ngân hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì Hà Nội.
Ngân hàng ĐT&PT Thanh Trì Hà Nội là một ngân hàng thơng mại hoạt
động chủ yếu là kinh doanh tiền tệ và các dịch vụ ngân hàng Phát huy chức năngtrung gian tín dụng và trung tâm thanh toán Ngân hàng đã ngày một mở rộng hoạt
Trang 34động của ngân hàng đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế nói chung cũng nh nhu cầucủa Thành phố.
Chi nhánh Ngân hàng ĐT&PT Thanh trì Hà Nội hoạt động chủ yếu dựatrên nguồn vốn tự huy động của ngân hàng và có sự hỗ trợ của cấp trên(NHĐT&PTHN) Mọi hoạt động của ngân hàng tập trung vào công tác phục vụ
đầu t phát triển trên địa bàn huyện Thanh Trì và một số vùng lân cận Hiện nayNgân hàng đang thực hiện chủ yếu là các nghiệp vụ trong nớc, các hoạt động giaodịch ngoại tệ phải quy đổi ra tiền VND Những hoạt động chính đang đợc thựchiện tại Ngân hàng bao gồm:
Huy động vốn bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ
Cho vay ngắn hạn, trung và dài hạn bằng đồng Việt Nam và ngoại tệ quy đổi
Thực hiện các loại nghiệp vụ bảo lãnh
Thực hiện các loại nghiệp vụ thanh toán
Thực hiện các dịch vụ về t vấn đầu t
Gắn liền với những chuyển mình của đất nớc, từ năm 1995 trở lại đây, Chinhánh Ngân hàng ĐT&PT Thanh Trì đã chuyển sang kinh doanh đa năng tổnghợp nhng vẫn chuyên sâu phục vụ cho vay trung hạn và dài hạn Ngân hàng
ĐT&PT Thanh trì đã duy trì đợc sự phát triển ổn định Hiện nay, với quy môgồm 32 cán bộ công nhân viên, cơ cấu tổ chức của Ngân hàng đợc bố trí nh sau
Trang 35Chuyển từ hoạt động cấp phát vốn nhà nớc sang hoạt động kinh doanh tiền
tệ và hoạt động ngân hàng trong nền kinh tế thị trờng, Ngân hàng Đầu t và Pháttriển Thanh Trì đã vợt qua khó khăn, thách thức đáp ứng đợc nhu cầu phát triểncủa nền kinh tế Trong những năm qua, với một đội ngũ cán bộ công nhân viêntrẻ, có trình độ, đầy lòng nhiệt huyết hoạt động của ngân hàng đã đạt đợc nhữngkết quả đáng ghi nhận
Là một Ngân hàng chi nhánh khu vực thuộc Ngân hàng ĐT&PT Hà Nội,Ngân hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì đợc điều hoà vốn trong hoạt động kinhdoanh Song Ngân hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì đã không ngừng nâng caonguồn vốn hoạt động của mình thông qua việc thu hút khách hàng, làm tốt cáchoạt động và các chiến dịch thu hút vốn của Ngân hàng Đầu t và Phát triển HàNội, Ngân hàng Đầu t và Phát triển Việt Nam nh phát hành các đợt trái phiếungắn dài hạn nguồn vốn của Ngân hàng đã tăng liên tục
Trang 36Bảng 1: Tình hình nguồn vốn của Ngân hàng Thanh Trì
Nguồn vốn của Ngân hàng tăng trởng cao, tính riêng nguồn vốn tự huy
động tăng 50:60% đáp ứng đợc nhu cầu xin vay, ngân hàng cấp trên không phảicấp vốn Ngân hàng Đầu t và Phát triển Thanh Trì đã tự lo đợc nguồn vốn pháttriển của mình
Quy mô hoạt động của ngân hàng đợc mở rộng thể hiện qua số khách hàng
đên giao dịch với ngân hàng ngày một tăng:
Ngân hàng luôn coi trọng việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng, ngân hàng
đã không ngừng thu hút thêm khách hàng mới Khách hàng đến gửi tiền tại ngânhàng tăng bình quân là 20%, số khách hàng đến vay tăng bình quân là 38.5%.Trong đó khách hàng đến vay kinh doanh tăng chậm, chủ yếu là dân c đến vaytiêu dùng
Số lợng khách hàng đến giao dịch với ngân hàng ngày một tăng , họ đếnngân hàng không chỉ gửi tiền, vay tiền tại ngân hàng mà còn sử dụng các dịch vụthanh toán của ngân hàng Với thái độ phục vụ tận tình, chu đáo, lịch sự, vănminh, ngân hàng đã giữ đợc những khách hàng truyền thống cũng nh thu hút thêmnhững khách hàng mới Lợi nhuận của ngân hàng do đó cũng ngày một tăng lên:
Trang 37từ mức 1,3 tỷ năm 1999, đến 2,5 tỷ năm 2000 và đạt mức 3,2 tỷ năm 2001 đạt kếhoạch, đảm bảo dự chi, dự phòng đảm bảo thanh toán và các giới hạn an toàn
Hoạt động của ngân hàng đợc triển khai trên mọi mặt, các hoạt động củangân hàng luôn đạt mức tăng trởng 45: 50% Tổng tài sản của Ngân hàng tăngcao, đạt mức 261 tỷ năm 1999 tăng lên 388 tỷ năm 2000 và đạt mức 425 tỷ năm
2001
Trang 38Bảng 3: Kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng
Đơn vị: triệu đồng
Nhìn chung hoạt động huy động vốn, hoạt động tín dụng, kinh doanh tiền
tệ, dịch vụ ngân hàng đều tăng trởng Tốc độ tăng của hoạt động huy động vốntăng ở mức 50%, hoạt động cho vay tăng khoảng 70-80% Tuy nhiên vay trung vàdài hạn tăng chậm, hoạt động bảo lãnh tăng nhanh năm sau gấp đôi gấp ba năm tr-
ớc Doanh số thu hồi nợ đạt 80-90% doanh số cho vay
Hoạt động bảo lãnh của ngân hàng tơng đối hiệu quả, ngân hàng thực hiệncác nghiệp vụ bảo lãnh dự thầu và bảo lãnh thực hiện hợp đồng đã đáp ứng đợcnhu cầu của các doanh nghiệp trong địa phận cũng nh những doanh nghiệp có nhucầu tìm đến ngân hàng, đảm bảo cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Đối với hoạt động huy động vốn: đây là một nguồn cung cấp vốn quantrọng cho hoạt động của cả hệ thống ngân hàng ĐT&PT Hà nội, ngân hàng đã tiếnhành các dịch vụ gửi tiền tiết kiệm, kỳ phiếu, đáp ứng nhu cầu gửi tiền của kháchhàng, tạo điều kiện thuận lợi đảm bảo bí mật cho khách, tính lãi đầy đủ nên duytrì đợc những khách hàng gửi tiền trung dài hạn tạo nguồn vốn cho đầu t phát triểntrung dài hạn
Chỉ tiêu
D đến 31/12/1999
Giá trị
%/98
D đến 31/12/2000
Giá trị
%/99
D đến 31/12/2001
+51.5
+36.3 +59.9
254.708
61.043 193.665
+19.5
+10.8 +33.9
428.130
141.296 286.834
+68.1
+131.5 +48.1
Doanh số cho vay
Ngắn hạn
Trung, dài hạn
128.253
108.179 21.074
+19.2
+29.7 +12.9
238.157
227.585 10.572
+85.7
+110.4 -49.8
470.339
454.466 15.873
+97.5
+99.7 +50.1
+34
+7.78 +166
178.146
164.142 14.004
+58.6
+117.8 -62.1
398.057
384.547 13.600
+123.4
+134.3 -2.88
+30
+85.7 +28.4
172.302
138.802 33.500
+50
+50 +50
244.583
208.719 35.863
+41.9
+50.4 +7.05
Kết quả bảo lãnh 7024 - 21.691 +208.8 71.826 +231.1
Trang 39Đối với dịch vụ thanh toán: với sự đảm bảo an toàn, tốc độ nhanh, thủ tục
đơn giản, phí chấp nhận đợc, dịch vụ thanh toán đã đợc bạn hàng tín nhiệm và mởtài khoản giao dịch tại ngân hàng
Biểu đồ kết quả hoạt động kinh doanh của Ngân hàng ĐT&PT Thanh Trì
Hà Nội
0 50000 100000 150000 200000 250000 300000 350000 400000 450000 500000
Số huy động Doanh số cho vay Doanh số thu nợ
Đối với hoạt động tín dụng ngoài việc phục vụ các dự án theo kế hoạch nhànớc ngân hàng đã tự tìm cho mình những dự án mới, tìm khách hàng cho mình.Ngân hàng đã chủ động tìm dự án, phối hợp với chủ đầu t ngay từ khâu thẩm định
dự án trớc khi trình duyệt cho vay Nhiều hợp đồng đầu t dự án đã đợc ký kết gópphần tăng lợi nhuận của ngân hàng Hoạt động tín dụng của ngân hàng đợc quản
lý chặt chẽ và thống nhất giữa cán bộ thẩm định, trởng phòng và giám đốc nênkhông có trờng hợp nợ khó đòi Chất lợng sản phẩm tín dụng của ngân hàng đợc
đánh giá là đáp ứng đợc nhu cầu của khách hàng với thủ tục đơn giản, thời gianxem xét cho vay nhanh, số tiền vay nh mong muốn, lãi suất có thể chấp nhận đợc.Tuy nhiên sự tăng lên của hoạt động tín dụng ngắn hạn nhanh hơn là hoạt động tíndụng trung và dài hạn
Bảng 4: Hoạt động đầu t phát triển của Ngân hàng ĐT&PT Thanh Trì
Trang 403 Những nhân tố ảnh hởng đến hoạt động kinh doanh của ngân hàng
Chúng ta xem xét trên hai góc độ sau:
3.1 Những nhân tố khách quan:
3.1.1 Môi tr ờng pháp lý :
Môi trờng pháp lý, đó là những quy định của pháp luật làm căn cứ để ngânhàng có thể hoạt động bình đẳng với các tổ chức khác Nó quy định vị trí quyềnhạn và trách nhiệm của ngân hàng trong quan hệ giao dịch kinh tế Sự minh bạch
rõ ràng của các quy định chỉ thị đã tạo điều kiện tốt cho ngân hàng thực hiện cáchoạt động kinh doanh của mình một cách linh hoạt và nhanh chóng Tuy nhiênviệc thiếu văn bản hớng dẫn với những tình huống trờng hợp phát sinh mới tronghoạt động của ngân hàng đã gây khó khăn cho ngân hàng Ngân hàng không thểtiến hành hoạt động nằm ngoài quy định của pháp luật Với điều kiện cho vaybằng tài sản thế chấp trong khi chúng ta cha có luật về sở hữu thì không có một cơquan nào chịu cấp chứng chỉ sở hữu tài sản và quản lý quá trình dịch chuyển tàisản Các quy định của pháp luật về kế toán, kiểm toán, kiểm kê ch a đủ khả năng
và hiệu lực buộc doanh nghiệp phải thực hiện chính xác và kịp thời Số liệu để làmcăn cứ cho vay lại không đúng số liệu thật dẫn đến rủi ro tín dụng hay Ngân hàngphải bỏ qua những cơ hội kinh doanh lớn có hiệu quả cao
3.1.2 Môi tr ờng kinh tế:
Môi trờng kinh tế đợc hiểu là nhu cầu của khách hàng, những yếu tố tác
động đến nhu cầu của khách hàng nh sự phát triển của nền kinh tế, nhu cầu của xãhội đòi hỏi các ngành, các lĩnh vực cùng phát triển làm tăng nhu cầu vốn kinhdoanh Với sự phát triển của nền kinh tế, hệ thống doanh nghiệp đã tác động lớn
đến hoạt động của các tổ chức tín dụng Sự phát triển của các doanh nghiệp là
điều kiện để ngân hàng hoạt động Khi doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng, đầu tphát triển thì ngân hàng mới phát huy đợc vai trò và chức năng cung cấp vốn củamình Đặc biệt sự phát triển kinh tế ở mỗi khu vực khác nhau cũng ảnh hởng đếnhoạt động của ngân hàng: miền núi hay đồng bằng, thành thị hay nông thôn Sựphát triển của nền kinh tế cả nớc cũng nh nhu cầu phát triển của khu vực đã tạonên những thị trờng hoạt động mới Cùng với sự phát triển trong khu vực hoạt
động Ngân hàng đã có sự chuyển đổi rõ nét từ cho vay các doanh nghiệp quốcdoanh sang cho vay các doanh ngiệp ngoài quốc doanh, thẩm định cấp phát vốnsang thẩm định dự án cho vay, thẩm định theo chỉ thị sang thẩm định những dự án
tự tìm kiếm
3.1.3 Khách hàng vay vốn: