TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ VỚI VIỆC GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ THỰC TIỄN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY

TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ VỚI VIỆC GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ THỰC TIỄN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY TRIẾT HỌC CAO HỌC UEH THẦY TRẦN NGUYÊN KÝ

TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ VỚI VIỆC GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ

THỰC TIỄN CHÍNH TRỊ HIỆN NAY

Insert or Drag & Drop your photo

Nhóm 4:

GVHD: TS TRẦN NGUYÊN KÝ

CHƯƠNG 6:

I - KHÁI QUÁT CÁC QUAN NIỆM VỀ CHÍNH TRỊ TRONG LỊCH SỬ TRIẾT

HỌC

II- CÁC PHƯƠNG DIỆN CƠ BẢN VỀ CHÍNH TRỊ TRONG ĐỜI SỐNG

XÃ HỘI

III- VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

Insert or Drag & Drop your photo

I - KHÁI QUÁT CÁC QUAN NIỆM VỀ

CHÍNH TRỊ TRONG LỊCH SỬ TRIẾT

HỌC

3 Quan niệm đương đại về hệ thống chính trị

2 Quan niệm về chính trị trong triết học Mác – Lênin

1 Quan niệm về chính trị trong lịch sử triết học

ngoài mác xít

Trong triết học Hy lạp cổ đại

Thời trung đại

Triết học Ấn độ cổ - trung đại

• Đạo Bàlamôn: Sự phân chia “chủng tính” – đẳng cấp, có tính thiên định, vì vậy mọi người phải tuân

theo.

• Phật giáo: Sự bất bình đẳng giữa con người, con người không nên tham, sân, si về quyền lực trính trị

vì sẽ gây đau khổ.

Triết học Trung Quốc cổ - trung đại

• Nho giáo – Khổng tử: Làm XH bình ổn – thái bình thịnh trị.

• Mặc gia – Mặc tử: Làm xã hội không loạn lạc, bớt đâu khổ.

PHƯƠNG ĐÔNG

PHƯƠNG TÂY – TRIẾT HỌC HY LẠP CỔ ĐẠI

Là khoa học lãnh đạo con người và là khoa học kiến

trúc xã hội công dân

PHƯƠNG TÂY – TRIẾT HỌC HY LẠP CỔ ĐẠI

Xênôphôn:

Công việc của thủ lĩnh biết chỉ huy, giỏi kỹ thuật, thuyết phục và cảm

hóa, biết bảo vệ lợi ích chung và có khả năng tập hợp quần chúng, có

ý chí nghị lực, yêu lao động và liêm khiết

PHƯƠNG TÂY – TRIẾT HỌC HY LẠP CỔ ĐẠI

Platôn:

Sự thống trị của trí tuệ tối cao

Phân chia thành pháp lý, hành chánh, tư pháp và ngoại giao

Là nghệ thuật cai trị bằng sự dẫn dắt bởi trí tuệ

PHƯƠNG TÂY – THỜI TRUNG ĐẠI

Giáo chủ, nhà thần học – triết học Augustiso:

- Quyền lực của nhà nước

- Nhà nước phải phụ thuộc Giáo hội

- Nếu không nó chẳng khác gì toán cướp lớn

Nhà thần học, triết học T.Aquinơ:

PHƯƠNG TÂY – THỜI CẬN ĐẠI

Gi.Lốccơ:

- Sự thực hiện và bảo vệ pháp quyền tự nhiên trong đời sống xã hội

- Bảo vệ quyền tự nhiên con người: quyền sống, quyền tự do và quyền được chiếm hữu

S.L.Môngtexkiơ:

- Giải quyết mối quan hệ giữa con người với pháp luật

- Con người được làm trong khuôn khổ pháp luật, pháp luật là thước đo tự do

Gi.Gi.Rútxô:

PHƯƠNG TÂY – GIAI ĐOẠN ĐƯƠNG ĐẠI

- Phân phối thẩm quyền các giá trị.

Bernard Crick (1929 – 2008) Anh:

- Sự dung hòa các đòi hỏi chính đáng về phân phối hàng hóa, dịch vụ.

Các nhà tư tưởng Nhật bản:

1 2

2/ Quan niệm về chính trị trong triết học Mác – Lênin

Khái niệm:

Chính trị là hình thức hoạt động cơ bản của các tổ chức cộng đồng người trong XH có giai cấp để giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước nhằm thỏa mãn lợi ích của tổ chức đó

Quan hệ về lợi ích

Tổ chức chính quyền nhà nước

1 4

3/ Quan niệm đương đại về hệ thống chính trị

cố, duy trì và phát triển chế độ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp cầm quyền đó

4 ĐẶC TRƯNG

Hệ thống tổ chức xã hội hợp pháp, được xã hội thừa nhận

Bao gồm đảng phái chính trị, nhà nước và các đảng phái chính trị - xã hội hợp pháp khác

Liên kết với nhau chặt chẽ nhằm thực thi quyền lực của giai cấp cầm quyền

Mục tiêu củng cố duy trì & phát triển chế độ chính trị phù hợp với lợi ích của giai cấp

Insert or Drag & Drop your photo

II Các phương diện cơ bản

về chính trị trong đời sống xã hội

VẤN ĐỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP

DÂN TỘC VÀ VẤN ĐỀ QUAN HỆ GIỮA GIAI CẤP, DÂN

TỘC VÀ NHÂN LOẠI

NHÀ NƯỚC-TỔ CHỨC ĐẶC BIỆT CỦA QUYỀN LỰC CHÍNH

Insert or Drag & Drop your photo

Insert or Drag & Drop your photo

QUAN ĐIỂM NGOÀI MÁCXÍT

VẤN ĐỀ GIAI

CẤP VÀ

ĐẤU TRANH

GIAI CẤP

Quan niệm duy tâm tôn giáo

• Do sự sáng tạo mang tính tiền định của lực lượng siêu nhiên

Quan niệm duy vật ngoài mác xít

• Lớp người cùng cấu trúc sinh học (sở thích, nghề nghiệp, tâm lý,

…)

Quan điểm của các nhà sử học người Pháp

• Chinh phục bằng bạo lực, sự tan rã của xã hội cũ, bằng nô dịch

Quan điểm của M.Weber

• Được hình thành từ yếu tố của cải, địa vị, uy tín, quyền lực

Insert or Drag & Drop your photo

QUAN ĐIỂM MÁCXÍT VỀ GIAI CẤP

(Theo C Mác và Ph.Ăngghen)

• Giai cấp không phải là hiện tượng bẩm sinh của xã hội

• Giai cấp xuất hiện gắn liền với những giai đoạn lịch sử nhất định của sản xuất Giai cấp sẽ mất đi khi điều

kiện kinh tế - xã hội cho sự tồn tại của nó không còn nữa

• Đấu tranh giai cấp tất yếu dẫn đến chuyên chính vô sản, nền chuyên chính này chỉ là bước quá độ tiến tới thủ tiêu mọi giai cấp và tiến tới xã hội không có giai cấp

QUAN ĐIỂM MÁCXÍT VỀ GIAI CẤP

( Theo V.I.Lenin)

• Giai cấp là những tập đoàn người

• Tập đoàn này có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác

• Khác nhau về địa vị, quan hệ, vai trò trong tổ chức, hưởng thụ ít hay nhiều của cải,…

Image SLide

Insert or Drag & Drop your photo

sản xuất, giai cấp đó sẽ nắm được quyền quản lý, tổ

ĐỊA VỊ THỐNG TRỊ xã hội

Giai cấp này chiếm đoạt lao động của giai cấp khác.

Bản chất việc này chính là đối kháng giai cấp.

QUAN ĐIỂM VỀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP

“…Cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản.”

V.I.Lenin

THUẪN

Giai cấp b ị trị

Giai cấp

thốn g

trị

Xóa bỏ những chế độ xã hội cũ, lạc hậu

Tạo điều kiện cho xã hội mới cao hơn, tiến bộ và văn minh ra đời

Ý NGHĨA

CUỘC ĐẤU TRANH

CỦA GIAI CẤP VÔ SẢN

TRONG ĐIỀU KIỆN

HIỆN NAY

1 Chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ

2 Chủ nghĩa tư bản vẫn còn khả năng phát triển.

3 Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ đang diễn ra mạnh mẽ làm cho mâu

dễ nhận biết như trước đây.

RẤT PHỨC TẠP

Sử dụng nhiều hình thức đấu tranh một cách linh hoạt, mềm dẻo, kể cả hình thức sử dụng, hợp tác

khôn ngoan với chủ nghĩa tư bản và các nhà tư bản vì mục đích chủ nghĩa xã hội của mình.

Điều

kiện

mới

Nội dung mới

Mục tiêu mới

Hình thức mới

VẤN ĐỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH GIAI CẤP

THỜI KỲ QUÁ ĐỘ TIẾN LÊN CNXH Ở NƯỚC

TA HIỆN NAY

VẤN ĐỀ GIAI CẤP VÀ ĐẤU TRANH

GIAI CẤP THỜI KỲ QUÁ ĐỘ TIẾN

LÊN CNXH Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

• Nền kinh tế thị trường định hướng XNCH đã hình thành và

từng bước hoàn thiện

• Quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu

• Cơ cấu, quan hệ giữa các giai cấp đã có thay đổi so với thời

kỳ trước

ĐIỀU KIỆN MỚI

chống tâm lý tư hữu, chủ nghĩa cá nhân vị kỷ, tham

NỘI DUNG MỚI

• Sử dụng hình thức đấu tranh khác nhau, vừa mềm dẻo, vừa kiên quyết.

• Nhận thức rõ tính chất gay go, phức tạp của cuộc đấu tranh giai cấp

• Nắm vững quan điểm giai cấp của CN Mác - Lênin, tránh rơi vào hai thái cực sai lầm:

 Quá cường điệu, rụt rè, không dám đổi mới

 Mơ hồ mất cảnh giác

HÌNH THỨC MỚI

• Phát triển kinh tế thị trường định hướng XHCN

• Bảo vệ và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân

tộc

• Giải quyết hài hòa các lợi ích, tăng cường đoàn kết toàn

dân tộc

• Phát huy mục tiêu chung: xây dựng nước Việt Nam XHCN

dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

MỤC TIÊU MỚI

Dân tộc và vấn đề quan hệ giữa giai cấp, dân tộc và nhân loại

Khái niệm Dân tộc

• Theo nghĩa rộng , dân tộc là khái niệm dùng để chỉ hầu như tất cả các hình thức cộng đồng người trong lịch sử như: bộ lạc, bộ tộc….

• Theo nghĩa hẹp , dân tộc là hình thức cộng đồng người ổn định bền vững , được hình thành trong lịch sử lâu dài, trên cơ sở cộng đồng về ngôn ngữ, về lãnh thổ , về

kinh tế và về văn hóa biểu hiện trong tâm lý, tính cách.

Quan niệm về nhà nước trong triết học ngoài Marxist.

Insert or Drag & Drop your photo

NHÀ NƯỚC TỔ CHỨC

ĐẶC BIỆT QUYỀN LỰC

CHÍNH TRỊ

Cơ cấu tổ chức nhà nước

Lập pháp

Hành pháp

xuất phát từ bản chất vốn có của con người.

Tổ chức gia đình (quan hệ vợ chồng) là tiền đề hình thành nhà nước

Cũng như gia đình, trong nhà nước cần có sự ổn định, trật tự nhằm mục đích phục

vụ lợi ích của các thành viên

Aristoteles (Greece)

Aristoteles

• Thời trung cổ: Xuất hiện thuyết thần quyền cho rằng.

• Thời phục hưng: (Bernardo Machiavelli - Italia): ủng hộ thuyết quyền lực

• Thời cận đại (John Locke – Anh), (Charles-Louis Montesquieu – Pháp), (Jean-Jacques Rousseau – Thụy Sỹ) … ủng hộ

thuyết khế ước xã hội về nhà nước

• Thời hiện đại: Ở Phương tây và Bắc Mỹ xuất hiện nhiều lý thuyết, nhiều quan điểm khác về nhà nước, phản ánh xu hướng

biến đổi phức tạp và đa chiều của thế giới Tiêu biểu nhất là thuyết nhà nước phúc lợi chung với quan niệm coi nhà nước có nhiệm vụ hiện thực hóa những lợi ích của số đông người dân

Quan niệm về nhà nước của triết học Mark - Lenin

Nguồn gốc

Insert or Drag & Drop your photo

NHÀ NƯỚC TỔ CHỨC

ĐẶC BIỆT QUYỀN LỰC

QUẢN TRỊ

Sự dư thừa tương đối của cải

xã hội

Thủ lĩnh bộ lạc dùng quyền chiếm đoạt của cải nhân dân =>

Đối kháng giai cấp sâu sắc.

Chiến tranh giữa các bộ lạc, thị tộc

=> Tăng mâu thuẫn

xã hội

Tổ chức lãnh đạo thị tộc dần thoát khỏi, trở nên đối lập với nhân dân.

1 Nguồn Gốc Nhà Nước

Friedrich Engels

Cần có một cơ quan quyền lực đặc biệt ra đời, là nhà nước, để duy trì mâu thuẫn

giai cấp trong giới hạn trật tự.

40

3 Đặc Trưng Nhà Nước

3 đặc

trưng

Bộ máy tổ chức quyền lực thực hiện việc quản lý dân

cư theo lãnh thổ quốc gia

Bộ máy tổ chức quyền lực đặc biệt, được đảm bảo bằng sức mạnh của những đội vũ trang chuyên nghiệp

4 Chức Năng Nhà Nước

44

4 chức

năng

Chính trị: bảo vệ và thực hiện lợi ích của giai cấp thống trị.

Xã hội: bảo vệ và thực hiện lợi ích chung của cộng đồng quốc gia trong đó có lợi ích

của giai cấp thống trị.

Đối nội: Xây dựng, củng cố phát triển và bảo vệ một chế độ KT - XH nhất định phù

hợp với lợi ích của giai cấp thống trị.

- Đối ngoại: bảo vệ biên giới lãnh thổ quốc gia và thực hiện các mối quan hệ kinh tế,

chính trị, XH với các nhà nước khác *

Tư bản chủ nghĩa:

Nhà nước tư sản

5 Các Kiểu và Hình Thức Nhà Nước Trong Lịch Sử

Lịch sử xã hội trải qua 3 hình thái kinh tế - xã hội, gắn liền 3 kiểu

nhà nước

5 Kiểu Nhà Nước Chuyên Chính Vô Sản

46

3 đặc điểm:

tổ chức nhân dân lao động xây dựng thành công xã hội mới, XHXN trên cơ sở liên minh công nông và trí thức, đặt dưới sự lãnh đạo của chính đảng của giai cấp vô sản

chức xây dựng một nền kinh tế mới của xã hội mới XHCN

III CÁC VẤN ĐỀ ĐỔI MỚI CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM

HIỆN NAY

Vấn đề đổi mới chính

trị ở Việt Nam hiện nay

• Vấn đề phát huy dân chủ

• Đổi mới hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay

• Vấn đề xây dựng nhà nước pháp quyền ở Việt Nam hiện nay

Khái niệm dân chủ

các quyết định quản lý xã hội của nhà nước , qua đó, có quyền

thụ hưởng lợi ích từ các quyết định đó một cách bình đẳng

Phát triển mới trong nhận thức về dân chủ của Đảng Cộng Sản Việt Nam

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, nội dung cơ bản nhất của dân chủ xã hội chủ nghĩa là:

Tất cả quyền lực thuộc về

• Là chế độ chính trị , là phương thức và nguyên tắc tổ chức xã hội

• Tiếp thu và phát triển những giá trị của nhân loại, trong đó có cả dân chủ tư sản

• Tập trung về tính lâu dài , không nóng vội.

• Dân chủ ở mọi cấp độ.

• Tìm tòi các phương thức thực hiện dân chủ thực chất, có hiệu quả

• Chống các biểu hiện lệch lạc , dân chủ hình thức

Nhận thức mới về dân chủ

• Quyền làm chủ của nhân dân được thể chế

• Mọi đường lối của Đảng đều phải phản ánh lợi ích của đại đa số nhân dân.

Mối quan hệ biện chứng giữa tập trung và dân chủ trong hoạt động của Đảng Cộng Sản Việt

Nam hiện nay

Giữa tập trung và dân chủ, chúng có mối

nhất.

Dân chủ là điều kiện, tiền đề của tập trung

Tập trung là cơ sở bảo đảm cho dân chủ được xác định và phát huy

Chế độ tập trung dựa trên cơ sở dân chủ, đồng thời chế độ dân chủ đảm bảo cho chế độ tập trung được kiểm soát và phục vụ cho

quyền lực xã hội, ở đây chính là NHÂN DÂN

Đổi mới chính trị

ở Việt Nam hiện

nay

Hệ thống chính trị

Mục tiêu đổi mới

Quan điểm đổi mới

Phương hướng đổi mới

Xây dựng nhà nước

pháp quyền ở Việt

Nam hiện nay

nhân dân.

Đặc điểm nhà nước

pháp quyền

Là một hình thức tổ chức nhà nước mà ở đó có sự

nhiệm giữa nhà nước và công dân

HỌC THUYẾT TAM QUYỀN PHÂN LẬP

HÀNH PHÁP

TƯ PHÁP LẬP PHÁP

Nguyên tắc hoạt

động cơ bản của

nhà nước pháp

quyền

Nhân dân là chủ thể tối cao và duy nhất của quyền lực nhà nước

Nhà nước tôn trọng và bảo vệ quyền công dân, quyền con người.

Thừa nhận và thực hiện nguyên tắc tối cao của pháp luật.

Đảm bảo điều kiện thiết yếu cho nền dân chủ

Dùng chính quyền lực giám sát quyền lực

Cam kết các nghĩa vụ pháp lý quốc tế

Quan niệm của Đảng về nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam

Đảng ta nhận thấy sự cần thiết về nhà

nước pháp quyền , trên cơ sở tiếp thu

các giá trị tích cực từ tư tưởng nhân

loại

Văn kiện đại hội Đảng VI nêu rõ:

“ Quản lý đất nước bằng luật chứ không chỉ bằng đạo lý ”

BẢN CHẤT NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN

XHCN VIỆT NAM

•Của dân, do dân và vì dân

•Có sự phân công chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư

pháp

ĐẶC TRƯNG

CƠ BẢN CỦA

NHÀ NƯỚC

PHÁP QUYỀN

• Có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan.

• Tôn trọng, đảm bảo quyền con người.

• Tôn trọng và cam kết các hiệp ước quốc tế đã tham gia.

• Do nhân dân, vì nhân dân

Nguyên tắc xây

dựng cơ bản

• Phải giữ vững bản chất giai cấp công nhân

• Xuất phát từ yêu cầu kinh tế - xã hội

• Dựa trên sự kế thừa và chọn lọc ưu điểm của các nhà nước trong lịch sử

động của cơ quan nhà nước.

quả trong lịch sử

THANK Y U.