Bài số 1 những vấn đề cơ bản của thống kê kinh tế

- Tiêu thức thống kêTiêu thức thống kê là đặc điểm của đơn vị tổng thể được chọn ra để nghiên cứu tuỳ theo mục đích nghiên cứu khác nhau... - Chỉ tiêu thống kêChỉ tiêu thống kê phản ánh

Bài giảng

THỐNG KÊ KINH TẾ

PGS.TS BÙI ĐỨC TRIỆUKhoa Thống kê, ĐH KTQDDĐ: 0913 004 030

Email: buiductrieu@yahoo.com trieubd@neu.edu.vn

MỘT SÔ KHÁI NIỆM

CƠ BẢN

1.5

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU CỦA THỐNG KÊ KINH TẾ

BÀI 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA

THỐNG KÊ KINH TẾ

1.4

MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP THỐNG KÊ THÔNG DỤNG

1.2 Một số khái niệm cơ bản

- Tổng thể thống kê và đơn vị tổng thể

- Tiêu thức thống kê

- Chỉ tiêu thống kê

- Tổng thể thống kê và đơn vị tổng thể

Tổng thể thống kê là hiện tượng số lớn bao gồm các đơn vị hoặc phần tử cần quan sát và phân tích mặt lượng của chúng Các đơn vị

hoặc phần tử này được gọi là đơn vị tổng thể

Các loại tổng thể thống kê

Tæng thÓ tiÒm Èn

Tæng thÓ

béc lé

Theo hình sự nhận biết các

đơn vị

- Tiêu thức thống kê

Tiêu thức thống kê là đặc điểm của đơn vị tổng thể được chọn ra để nghiên cứu tuỳ theo mục đích nghiên cứu khác nhau

Tiêu thức thống kê

Tiêu thức thực thể

Tiêu thức thời gian

Tiêu thức không gian

Phân loại tiêu thức thống kê

Tiªu thøc

sè l îng

- Chỉ tiêu thống kê

Chỉ tiêu thống kê phản ánh mặt lượng gắn với

mặt chất của các hiện tượng và quá trình KTXH

số lớn trong điều kiện thời gian và không gian

cụ thể

Ví dụ:

GDP của Mỹ năm 2008 là 14204 tỷ USD

Khái niệm chỉ tiêu Trị số chỉ tiêu

3 Thang đo khoảng

2 Thang đo thứ bậc

1 Thang đo định danh

1.3 THANG ĐO TRONG THỐNG KÊ

4 Thang đo tỷ lệ

1 Thang đo định danh

- Là đánh số các biểu hiện cùng loại của tiêu thức

- Đặc điểm: Các con số không có quan hệ hơn kém

2 Thang đo thứ bậc

-Là thang đo định danh nhưng giữa các biểu hiện của

tiêu thức có quan hệ hơn kém.

-Đặc điểm: sự chênh lệch giữa các biểu hiện của tiêu thức

không nhất thiết phải bằng nhau.

3 Thang đo khoảng

-Là thang đo thứ bậc có các khoảng cách đều nhau

nhưng không có điểm gốc là 0.

-Đặc điểm: Thang đo này có thể thực hiện các phép tính

cộng, trừ, tính được các tham số đặc trưng như trung bình, phương sai.

4 Thang đo tỷ lệ

-Là thang đo khoảng với một điểm 0 tuyệt đối (điểm gốc) -Đặc điểm: Có thể thực hiện được tất cả các phép tính với trị

số đo.

SỐ TRUNG BÌNH

SỐ TƯƠNG ĐỐI

SỐ TUYỆT ĐỐI

1.4 CÁC MỨC ĐỘ THƯỜNG DÙNG TRONG THỐNG KÊ

Khái niệm số tuyệt đối

Số tuyệt đối trong thống kê phản ánh quy mô, khối lượng của hiện tượng nghiên cứu trong điều kiện thời gian và không gian cụ thể.

Thời điểm:

quy mô khối lượng tại một thời điểm nhất định

Thời kỳ: quy

mô khối lượng trong một khoảng thời gian

Số tuyệt đối

Các loại số tuyệt đối

Khái niệm số tương đối

Số tương đối trong thống kê biểu hiện quan hệ

so sánh giữa hai mức độ nào đó của hiện tượng

Các loại số tương đối

 Số tương đối động thái

 Số tương đối kế hoạch

 Số tương đối kết cấu

 Số tương đối không gian

 Số tương đối cường độ

Các loại số tương đối

 Số tương đối động thái (tốc độ phát triển)

) 100

y

 Số tương đối kế hoạch (lập và kiểm tra kế hoạch)

) 100

(

0

1

y y

t 

Các loại số tương đối

 Số tương đối kết cấu: xác định tỷ trọng của mỗi bộ phận cấu thành trong một tổng thể





Các loại số tương đối

 Số tương đối không gian: so sánh giữa hai hiện tượng cùng loại nhưng khác nhau về điều kiện

không gian hoặc là so sánh mức độ giữa hai bộ

phận trong một tổng thể

Các loại số tương đối

 Số tương đối cường độ: so sánh chỉ tiêu của hai hiện tượng khác nhau nhưng có liên quan với nhau

3 Vận dụng chung số tương đối

và tuyệt đối trong thống kê

 Phải xét đến đặc điểm của hiện tượng nghiên cứu để rút ra kết luận cho đúng

 Phải vận dụng một cách kết hợp các số tương đối với số tuyệt đối

– Số tuyệt đối là cơ sở bảo đảm tính chất chính xác

của số tương đối

– Ý nghĩa của số tương đối còn phụ thuộc vào trị số

tuyệt đối mà nó phản ánh

Khái niệm số trung bình

 Số trung bình trong thống kê là mức độ đại biểu theo một tiêu thức nào

đó của một tổng thể bao gồm nhiều đơn vị cùng loại.

 Phân loại:

- Trung bình cộng

- Trung bình nhân

1.2 Các loại số bình quân

Số trung bình = Tổng lượng biến của tiêu thứcTổng số đơn vị

a Số bình quân cộng (áp dụng khi các lượng biến

có quan hệ tổng)

n 2

1

f

x x

:

lµ hay

f

f

x

x

f

f f

f x

1

2 1





i

lµ

hay n

x

x

x



2 1

1

n 2

1

x

M x

: lµ hay

x

M

x

M x

M

M

M M

i

M x

i i

M  Tổng lượng biến tổ thứ i

x

x

x x

i

n

n 2



 Số bình quân nhân gia quyền

Đặc điểm của số bình quân

của tiêu thức nghiên cứu.

1.3 Điều kiện vận dụng số bình quân

chất

hợp với các số bình quân tổ hoặc dãy số phân phối

1.4 Một số phương pháp

thống kê thông dụng

 Phân tổ thống kê

 Bảng và đồ thị thống kê

 Phân tích cơ cấu và biến động cơ cấu

 Phân tích tăng trưởng và xu thế

 Phân tích hồi quy và tương quan

 Phương pháp chỉ số

1.5 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của thống kê kinh tế là mặt lượng trong sự xác định về mặt chất của các hiện tượng và quá trình kinh tế số lớn diễn

ra trong phạm vi toàn bộ nền kinh tế quốc dân, nghiên cứu cấu trúc, sự phân bố và vị trí của chúng trong không gian, sự biến động theo thời gian để chỉ ra bản chất và tính quy luật vốn có của chúng trong điều kiện thời gian và không

CÂU HỎI THẢO LUẬN

 Thống kê là gì? Phân biệt thống kê kinh tế với thống

kê học nói chung.

 Nêu và giải thích những đặc thù trong đối tượng

nghiên cứu của thống kê kinh tế.

 Nêu đối tượng nghiên cứu và trình bày mối quan hệ

của thống kê kinh tế với các môn khoa học kinh tế khác.

 Trình bày quan điểm cá nhân về vai trò của thống kê

kinh tế trong nghiên cứu khoa học và trong hoạt động thực tiễn của nền kinh tế quốc dân.

 Phân biệt khoa học thống kê với hoạt động thống kê

nhà nước Nêu một số tổ chức thống kê tiêu biểu trong nước và quốc tế và chức năng nhiệm vụ chủ yếu của chúng.