Tài liệu Phương pháp nghiên cứu trong kinh doanh ppt

Khoa học và nghiên cứu khoa học Là hình thức đi từ cái chung đến cái riêng  Diễn dịch trực tiếp : gồm một tiền đề và một kết đề  Diễn dịch gián tiếp : gồm một số tiền đề và một kết đề

Phương pháp nghiên cứu trong kinh doanh

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Phương pháp luận (Methodology) (Tự diển VN, 2000)

 Phương pháp: Cách thức nhận thức, nghiên cứu

hiện tuợng của tự nhiên và đời sống xã hội

 Phương pháp luận: Học thuyết về phương pháp

nhận thức khoa học và cải tạo thếgiới

 Khoa học

 là “hệ thống tri thức” về mọi qui luật của vật chất và

sự vận động của vật chất, những qui luật của tự nhiên, xã hội, tư duy (Pierre Auger, 1961)

 Là sản phẩm trí tuệ của nguời nghiên cứu.

Khoa học và nghiên cứu khoa học

?

Sản phẩm của nghiên cứu khoa học:

TRI THỨC (phát minh, phát hiện, sáng chế) Tính hiện hữu của đối tượng nghiên cứu:

SẴN CÓ – KHÁM PHÁ

Sở hữu kết quả nghiên cứu khoa học:

TÀI SẢN CHUNG CỦA NHÂN LOẠI

Thế giới khách quan

Tự nhiên – Xã hội

2 Nghiên cứu khoa học:

Ví dụ :

- Các định luật Newton và Lý thuyết cơ học

- Luật cung cầu

- Tháp Maslow

Khoa học và nghiên cứu khoa học

Trải nghiệm, Học tập,

Nghiên cứu,

Vd:

- Máy gặt đập liên hiệp, Dời nhà

- Qui luật cung cầu

Khoa học và nghiên cứu khoa học

•Nghiên cứu hiện trường

•Nghiên cứu tại bàn

Khoa học và nghiên cứu khoa học

hoặc không là khái niệm kia

 Ex: cà phê là cây có hàm lượng cafein cao trong hạt, nước uống này có hàm lượng cafein cao có thể

Khoa học và nghiên cứu khoa học

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Có 3 hình thức suy luận

 Diễn dịch: (Trực tiếp và gián tiếp)

 Quy nạp: (hoàn toàn và không hoàn toàn)

 Loại suy

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Là hình thức đi từ cái chung đến cái riêng

 Diễn dịch trực tiếp : gồm một tiền đề và một kết đề

 Diễn dịch gián tiếp : gồm một số tiền đề và một kết đề

 Ex:

 Tiền đề chính: Tất cả sinh viên đi học đều đặn

 Tiền đề phụ: Nam là sinh viên

 Kết luận: Nam đi học đều đặn

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Là hình thức đi từ cái riêng đến cái chung

 Quy nạp hoàn toàn: đi từ tất cả cái riêng đến cái chung

 Tiền đề riêng: Nam, Bắc, Ðông và Tây tham dự lớp đều đặn

 Tiền đề riêng: Nam, Bắc, Ðông và Tây đạt đuợc điểm cao

 Kết luận: Sinh viên tham dự lớp đều đặn thì đạt đuợc điểm cao

 Quy nạp không hoàn toàn: đi từ một số cái riêng đến cái chung

 EX: Thăm dò 350 phụ nữ đi chợ Long Xuyên cho thấy 77% không biết gì về rau sạch và rau an toàn, 21% cho rằng cả hai là như nhau Căn cứ kết quả này, có thể kết luận: phần đông nguời tiêu dùng thành phố chưa có thông tin cơ bản về thực phẩm này.

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Là hình thức suy luận đi từ cái riêng đến cái riêng

 Ex: Thí nghiệm thuốc mới

 Chuột , khỉ

 -> con người

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 trả lời câu hỏi “Chứng minh bằng cái gì?”.

 Luận cứ lý thuyết: là các lý thuyết, luận điểm, tiền đề, định lý, định luật, qui luật Còn gọi là cơ

sở lý luận

 Luận cứ thực tiễn: dựa trên cơ sở số liệu thu thập, quan sát và làm thí nghiệm

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Luận chứng trả lời câu hỏi “Chứng minh bằng cách nào?”

 Các loại chứng minh:

 Chứng minh bằng logic: sử dụng kết hợp các phép suy luận, giữa suy luận suy diễn, suy luận qui nạp và loại suy

 Chứng minh ngoài logic : phương pháp tiếp cận

và thu thập thông tin, thu thập số liệu thống kê

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 là sự miêu tả trừu tượng một đối tượng hoặc miêu

tả thuộc tính của một đối tượng hay hiện tượng nào đó

 Ex: chi phí, doanh thu, thị phần, chiến lược kinh doanh… -> khái niệm chung trong kinh tế học

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Ex: Định nghĩa „thị trường“ theo quan điểm Marketing

 -> khách hàng, nhu cầu mua… -> xác định khái niệm thị trường

 Định nghĩa „ công nghiệp “ trong tài liệu chiến lược

 -> công ty, sản phẩm, vật thay thế… -> giải thích khái niệm công nghiệp

 Định nghĩa hành động là tập hợp tất cả các chuỗi hành động mô tả các hoạt động cần có để thiết lập một thực thể hoặc cấp bậc của thực thể về cái gì đó được mô tả bằng một khái niệm

 Mức bán = tồn đầu kỳ + bán trong kỳ - tồn cuối kỳ

7 Một số khái niệm quan trọng – định nghĩa

Khoa học và nghiên cứu khoa học

 Ex: lý thuyết cung cầu, nguyên lý kế toán…

7 Một số khái niệm quan trọng

Khoa học và nghiên cứu khoa học

8 Xây dựng một đề xuất nghiên cứu (research proposal)

 Một đề xuất nghiên cứu thông thường chứa các thông tin sau:

 Lựa chọn chủ đề

 Mục tiêu nghiên cứu

 Giả thuyết nghiên cứu

 Thiết kế nghiên cứu

 Bối cảnh nghiên cứu

 Phương pháp nghiên cứu

Chọn chủ đề nghiên cứu – Chọn đề tài nc 4P

Programs (Chương trình)

People (Con người)

Problems (bản thân các vấn đề)

Nguồn đề tài nghiên cứu

Các cá thể,

tổ chức, nhóm, cộng đồng…

Bài toán, tình huống, nhu cầu, tập hợp, lịch sử…

Nội dung, cấu trúc, kết quả, thuộc tính,

sự thoả mãn, người tiêu dùng…

Mối quan hệ nhân quả, nghiên cứu

bản thân hiện tượng…

Chọn chủ đề nghiên cứu – lý thuyết và nghiên cứu

Kiến thức (lý thuyết) Các lý thuyết/mô hình Các quan niệm (nhận thức) Các phương pháp/kỷ thuật Các sự kiện

1 Lý thuyết trước nghiên cứu

2 Nghiên cứu trước lý thuyết

Chọn chủ đề nghiên cứu – Mục tiêu và ý nghĩa

Chọn chủ đề nghiên cứu – Đặc tính

 Chủ đề nghiên cứu là rộng hơn và tổng quát hơn vấn

đề nghiên cứu

 Ex1: Nghiên cứu sự tăng trưởng kinh tế việt nam

 -> Chọn chủ đề: Xác định xu hướng tăng trưởng kinh tế VN từ giai đoạn 1999 – 2009 Nghiên cứu mối quan hệ giữa tăng trưởng GDP với đầu tư nước

ngoài tại Vn.

 Ex2: Nghiên cứu thị trường nắm bắt hành vi của người tiêu dùng về một loại sữa mới để có thể xây dựng nhà máy sữa này tại VN hay không

 -> Chọn chủ đề: Nghiên cứu nhu cầu tiêu thụ sữa trẻ em tại VN.

Phân tích tình hình cho vay tại Quỹ tín dụng Mỹ Bình giai đoạn 2003 - 2005

Phân tích nghiệp vụ huy động vốn và cho vay ngắn hạn tại Ngân hàng Ngoại Thương - chi nhánh AG

Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của Công ty Xi măng

An Giang

Lập kế hoạch Marketing cho sản phẩm Booster của Công ty AFIEX

Phân tích những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của các HTX NN trên địa bàn huyện Châu Phú

Lập kế hoạch Marketing cho sản phẩm xăng 92 và xăng 95 của Công ty Xăng dầu An Giang giai đoạn 2006-2007

XD chiến lược KD cho lĩnh vực KD XK gạo của Cty Angimex giai đoạn 2006-2010

Nghiên cứu nhu cầu của doanh nghiệp An Giang đối với lao động chuyên ngành Kinh doanh nông nghiệp

Xây dựng chiến lược phát triển cho Xí nghiệp Xuất khẩu Lương thực - Cty

AFIEX giai đoạn 2006-2010

Xây dựng KH đào tạo nhân lực cho Cty Rồng Việt giai đoạn 2006 – 2010

Xây dựng chiến lược cho Khách sạn Kim Anh giai đoạn 2006-2010

Xây dựng chiến lược phát triển cho Cơ sở sản xuất gạch ngói Thành Long giai đoạn 2006-2010

Đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn vốn k doanh tại Cty xi măng Hà Tiên II

Thực trạng xóa đói giảm nghèo tại TP Long Xuyên - tỉnh An Giang

Tìm hiểu nhu cầu khách hàng về bảo lãnh thanh toán

Ảnh hưởng của sự biến động tỷ giá hối đoái đến kinh doanh ngoại tệ tại Ngân

hàng TM CP Phương Nam

Research problem

Question?

 Newton thấy quả táo rụng từ cây – định luật Newton

 Cà phê rụng – Hiện tượng sinh lý/ bệnh lý? - ảnh hưởng đến năng suất

 Vấn đề nghiên cứu chính là câu hỏi Hay nói cách khác nghiên cứu chính là để trả lời các câu hỏi

 Người nghiên cứu cần có khả năng trả lời 2 câu hỏi sau:

 Cái gì là vấn đề cần nghiên cứu?

 Tôi phải tiến hành để giải quyết vấn đề ấy như thế nào? (Cách tốt nhất để giải quyết vấn đề đó là gì?)

 Ex1: Nghiên cứu sự tăng trưởng kinh tế việt nam

 -> Chọn chủ đề: Xác định xu hướng tăng trưởng kinh tế VN từ giai đoạn 1999 – 2009 Nghiên cứu mối quan hệ giữa tăng trưởng GDP với đầu tư nước

ngoài tại Vn

 Vấn đề nghiên cứu:

 Tăng trưởng kinh tế VN theo xu hướng nào?

 Nếu tăng (giảm) , những nguyên nhân nào làm tăng (giảm)?

 Làm thế nào để đánh giá định luợng các nhân tố ảnh huởng đến tăng, giảm tốc độ tăng trưởng?

 Có phải giảm là do đầu tư nước ngoài giảm không?

 Điều gì làm cho đầu tư nước ngoài giảm?

 -> Chọn chủ đề: Nghiên cứu nhu cầu tiêu thụ sữa trẻ em tại VN

 Vấn đề nghiên cứu

 Có hay không mối quan hệ giữa các bà mẹ trong

độ tuổi sinh con với nhu cầu sữa cho trẻ em?

 Nếu có thì nhu cầu cần cho từng nhóm bà mẹ như thế nào?

 Loại sữa được yêu thích cho từng nhóm là gì?

Vấn đề nghiên cứu - Nhận dạng vấn đề

 Thế nào là một câu hỏi tốt?

 Biểu hiện được mối quan hệ giữa một hoặc nhiều biến số

 Rõ ràng – để mọi người hiểu được

 Ex: Có hay không mối quan hệ giữa quy mô hộ và thiên hướng mua hàng?

 -> biến nghiên cứu: thiên hướng mua hàng

 -> biến tác động: quy mô hộ

Tổng số

30 300

Hộ nhỏ

50 200

Hộ lớn

Số hộ mua hàng theo loại hộ

Số lượng hộ theo loại hộ

Quy mô hộ

 Kết quả cho thấy:

 Thiên hướng mua hàng của nhóm hộ lớn là lớn hơn nhóm hộ nhỏ (50/200 = 0,25 cho hộ lớn và 30/300 = 0,1 cho hộ nhỏ)

 -> có mối quan hệ đồng biến dương giữa qui mô hộ

và thiên hướng mua hàng.

 Lợi nhuận = (giá – biến phí) x số lượng – định phí

 Nhu cẩu của khách hàng có làm sản xuất của công

ty bị dao động hay không?

Vấn đề nghiên cứu – Cơ sở nhận dạng vấn đề

 Nghiên cứu lý thuyết, đọc tài liệu.

 Phát hiện mặt mạnh, yếu trong nghiên cứu của đồng nghiệp

 Nhận dạng những bắt đầu trong tranh luận khoa học

 Nghĩ nguợc lại quan niệm thông thuờng

 Nhận dạng những vuớng mắc trong hoạt động thực tế

 Lắng nghe lời phàn nàn của những nguời không am hiểu

 Câu hỏi bất chợt xuất hiện không phụ thuộc lý do nào

Vấn đề nghiên cứu – Mô hình nghiên cứu (conceptual model)

Vấn đềnghiên cứu

Biến số

Câu hỏi

(Tập hợp giới hạn các yếu tố)

Mô hình hoá đề tài nghiên cứu

(conceptualization)

Vạch ra

Có sự liên hệ chặt chẽ với khái niệm của lý thuyết, cũng như bao hàm một tổ chức hệ thống của khái niệm

Vấn đề nghiên cứu – Mô hình nghiên cứu (conceptual model)

 Đặc tính cốt lõi của mô hình:

 Miêu tả: đối tượng/hiện tượng được mô tả, diễn giải bằng mô hình

 Đơn giản hoá: một mô hình được đơn giản hoá bằng việc giảm các biến số

 Mối quan hệ: tồn tại mối quan hệ giữa các biến số

 Hai câu hỏi khi trình bày mô hình:

 Những khái niệm (biến số) nào có trong mô tả vấn

đề của tôi?

 Mục đích của mô hình là gì?

 Mô tả (sơ đồ tổ chức…)

 Giải thích (lợi nhuận…)

 Dự đoán/dự báo (tăng trưởng…)

 Chỉ dẫn hoạt động (chính sách, đầu tư…)

Vấn đề nghiên cứu – Mô hình nghiên cứu (conceptual model)

Biến tác động 2

Biến tác động 3

Biến nghiên cứu

Yếu Yếu

Biến độc lập

(Xi)

Biến phụ thuộc Ex

=> R: hệ số tương quan

(Y)

Vấn đề nghiên cứu – Mô hình nghiên cứu (conceptual model)

Biến tác động 2

Biến tác động 3

Biến nghiên cứu

Gián tiếp

Biến độc lập

Biến trung gian

Biến phụ thuộc Ex

Vấn đề nghiên cứu – Cụ thể hoá mô hình lý thuyết

 Là quá trình mà trong đó chúng ta sẽ chuyển từ một

khái niệm trừu tượng (KNTT) sang một khái niệm cụ thể

(KNCT) để có thể đo lường được (biến số)

Quan hệ lý thuyết

Quan hệ cụ thể

Vấn đề nghiên cứu – Cụ thể hoá mô hình lý thuyết

Khung định nghĩa

Quan hệ lý thuyết

Định hướng đối thủ ct

Giới thiệu

SP mới

Lợi nhuận Thị phần Năng suất

Công suất

Vấn đề nghiên cứu – Cụ thể hoá mô hình lý thuyết

Mô hình hoá

Định hướng đối thủ ct

Giới thiệu

SP mới

Lợi nhuận

Thị phần

Năng suất

Công suất

H1 H2

H9

Vấn đề nghiên cứu – Cụ thể hoá mô hình lý thuyết

PP học

Vấn đề nghiên cứu – Cụ thể hoá mô hình lý thuyết

Mô hình hoá

Các yếu tố

xã hội

CLGV PPGD P.Tiện GD Động cơ HT

PP học

Vấn đề nghiên cứu – Nhận dạng biến số

 giới tính (nam/nữ)

 tuổi tác (x tháng, y năm)

 thu nhập (số tiền trong năm)

 tôn giáo (phật, thiên chúa…) Biến số

Đặc điểm

Ví dụ

Vấn đề nghiên cứu – Nhận dạng biến số

Mô hình nhân quả

Thiết kế nghiên cứu

Đơn vị đo lường

Độc lập Phụ thuộc Ngoại lai Đan xen Tích cực

Biểu trưng

Rời rạc Liên tục

Số lượng Chất lượng

Hằng số Lưỡng cực

Đa cực

Nền tảng

Vấn đề nghiên cứu – Câu hỏi và giả thuyết

 Câu hỏi nghiên cứu: What? How? Why?

 Làm sáng tỏ mối quan hệ giữa các biến

 Ex1: phải chăng việc định hướng khách hàng không những tăng năng suất mà còn tăng lợi nhuận công ty?

 Ex2: Giảng viên có phương pháp tốt giúp chất lượng học tập của sinh viên tăng lên?

 Giả thuyết nghiên cứu: Thường có dạng:

 X càng lớn thì Y càng lớn (nhỏ)

 X dẫn đến Y

 X gây ra Y

 X đồng hành với Y

 Ex: định hướng khách hàng dẫn đến tăng năng suất

và tăng lợi nhuận

 EX2: Giảng viên càng có nhiều phương pháp tốt thì sinh viên học càng chất lượng.

Vấn đề nghiên cứu – Câu hỏi và giả thuyết

 Chú ý:

 Trong nghiên cứu quản trị kinh doanh, một số nghiên cứu nhất là trong các nghiên cứu mô tả hoặc hoạch định/thiết kế, không nhất thiết phải phát biểu giả thuyết

 Một số ví dụ minh họa

 Phân tích tài chính doanh nghiêp

 Ðo luờng nhu cầu

 Ðánh giá hiệu quả tài chính của dự án dầu tu

 Thái dộ nguời tiêu dùng

 Mô hình năm tác lực trong phân tích cạnh tranh

Thiết kế nghiên cứu

 Thiết kế nghiên cứu

 Là thiết kế một chiến lược để đạt được mục tiêu

Thiết kế nghiên cứu – Mô tả

NC tự báo cáo

NC quan sát

Nc điều tra

Nc tình huống, đóng vai

Nc theo dõi Tham dự Không tham dự

Ex: Một công ty cần xem xét qui mô thị trường M

• người mua thực tại

• người mua tiềm năng

• địa bàn cụ thể

• thời điểm xác định,…

Thiết kế nghiên cứu – Nhân quả

 Người nghiên cứu phải đối diện với vấn đề „ nguyên nhân và kết quả“

 Ex

 Một công ty A sản xuất kinh doanh mì ăn liền, vào tháng hè công ty đã giảm giá mỗi gói mì là 10%, và doanh thu của công ty trong tháng này đã tăng lên 20% Như vậy, có phải việc giảm giá đã làm tăng doanh số bán hàng của công ty hay không?

 Sau khi đổi mới bộ máy tổ chức, hợp lý hoá quá trình lao động năng suất, hiệu quả hoạt động của công ty B tăng lên đáng kể (30%) Có phải việc đổi mới tổ chức là nguyên nhân của việc tăng năng suất

Thiết kế nghiên cứu – Nhân quả

 Giả sử X và Y là biểu hiện của 2 biến nhân và quả Mối quan hệ giữa X và Y được thể hiện như sau

 X  Y (X nguyên nhân của Y)

 Y  X (Y nguyên nhân của X)

 X Y (quan hệ nhân quả qua lại)

Thiết kế nghiên cứu – Thực nghiệm

 Thực nghiệm là một dạng thiết kế nghiên cứu dùng để xác định mối quan hệ nhân quả của các biến trong thị trường

 Điều kiện cho mối quan hệ nhân quả

1 Biến thiên đồng hành: nguyên nhân và kết quả xuất hiện đồng hành - > nguyên nhân thay đổi -> kết quả thay đổi tương ứng

2 Thời gian xuất hiện: kết quả xuất hiện sau hoặc đồng thời với nguyên nhân

3 Vắng mặt các lý giải thay thế: không có lý giải nào khác cho biến kết quả, trừ biến nguyên nhân đã được xác định

4 Biến thực nghiệm: có 3 loại

1 Biến độc lập (ký hiệu X)

2 Biến phụ thuộc (ký hiệu là O)

3 Biến ngoại lai

Thiết kế nghiên cứu – Thực nghiệm

 Mô hình thực nghiệm Khoa học và

nghiên cứu khoa

O3 và O4 : đo lường trước và sau của nhóm CG

R : phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên

t : thời gian

E xperimantal G roup)

C ontrol G roup

Đo lường – Thang đo mức độ

Đo lường – Thang đo mức độ

Đo lường – Thang đo mức độ

Đo lường – Thang đo Xếp hạng

Đo lường – Độ tin cậy trong đo lường

 Khi nào thang đo được gọi là có tính tin cậy?

Đo lường – Giá trị trong đo lường

 1 Giá trị nội dung

 Thể hiện đầy đủ nội dung của cấu trúc nghiên cứu

 Ex: muốn đo lường cấu trúc lòng trung thành của khách hàng đối với sản phẩm:

 Sẵn lòng sử dụng trong tương lai

Đo lường – Giá trị trong đo lường

 1 Giá tiêu chuẩn

Mâu thuẫn -> thang đo có vấn đề, người trả lời không thành thật

 1.3 Giá trị phân biệt

 Hai cấu trúc khác nhau khi sử dụng cùng một thang đo -> kết quả khác nhau