Báo cáo thực tập: Kỷ luật và sa thải người lao động tại TPHCM

Bởi kỷ luật lao động giúp các doanh nghiệp duy trì được một trật tự, kỷ cương, nề nếp trong công việc, qua đó, tạo lập được môi trường làm việc với tinh thần, ý thức trách nhiệm cao của

VIỆN ĐẠI HỌC MỞ HÀ NỘI

KHOA LUẬT

…………***…………

CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP TÌNH HÌNH KỶ LUẬT VÀ SA THẢI NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI ĐỊA PHƯƠNG Họ và tên sinh viên:

Lớp:

Mã số SV: ……… ………

Cơ quan thực tập:

Năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình kiến tập cũng như thực hiện đề tài Em đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của tập thể lãnh đạo, cán bộ, tập thể các phòng ban tạo điều kiện cho em hoàn thành bài một cách tốt nhất

Em xin cảm ơn Ban giám hiệu và toàn thể Thầy, Cô khoa Luật đã hỗ trợ giúp

đỡ chúng em trong suốt quá trình học tập và truyền đạt những kiến thức quý báo cũng như tạo điều kiện giúp đỡ và giải quyết vướng mắc khó khăn về vấn đề học tập trong suốt quá trình học của em

Em xin cảm ơn Thầy ……… đã tận tình hướng dẫn cũng như giúp đỡ em hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp này

Em xin chân thành cảm ơn các Anh, Chị của phòng công chứng, cán bộ nghiệp vụ và các phòng ban khác đã giúp đỡ, hướng dẫn, cung cấp tài liệu và giúp

em chỉnh sửa bài Bên cạnh đó, còn tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực tập

Vì thời gian còn hạn chế và kinh nghiệm của bản thân còn thiếu nên không tránh khỏi những thiếu sót Rất mong có ý kiến đóng góp của Thầy Cô

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

MỤC LỤC

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Tính c ấp thiêt của đề tài 1

1.2 Tình hình nghiên cứu đề tài 2

1.3 Phạm vi, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên c ứu 4

1.5 Kết cấu của đề tài 4

PHẦN 2 : NỘI DUNG 6

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KỶ LUẬT, SA THẢI LAO ĐỘNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ KỶ LUẬT, SA THẢI LAO ĐỘNG TẠI VIỆT NAM 6

1.1 Khái niệm và ý nghĩa của kỷ luật lao động 6

1.1.1 Khái niệm kỷ luật lao động 6

1.1.2.Khái niệm kỷ luật lao động 6

1.1.3 Ý nghĩa của kỷ luật lao động 7

1.2 Trách nhiệm kỷ luật lao động 7

1.2.1 Khái quát chung về trách nhiệm kỷ luật lao động 7

1.2.2 Căn cứ áp dụng hình thức kỷ luật lao động Error! Bookmark not defined

1.2.3 Sa thải Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN HÀNH VỀ KỶ

LUẬT LAO ĐỘNG Error! Bookmark not defined 2.1 Thực trạng về kỷ luật và sa thải người lao động tại TP.HCM Error! Bookmark not defined

2.1.1 Nội quy lao động Error! Bookmark not defined 2.1.2 Trách nhiệm, nghĩa vụ của các bên trong kỷ luật lao động Error! Bookmark not defined

2.1.3 Những biện pháp đảm bảo và tăng cường kỷ luật lao động Error! Bookmark not defined

2.2 Thực trạng về kỷ luật và sa thải người lao động tại Doanh nghiệp Error! Bookmark not defined

2.2.1 Tình hình kỷ luật và sa thải tại công ty TNHH Dịch vụ bảo vệ Hoàng

Long Error! Bookmark not defined 2.2.2 Nguyên nhân, biện pháp và kết quả Error! Bookmark not defined 2.2.3.Kết quả Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG III: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN

CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ KỶ LUẬT, SA THẢI TỪ THỰC TIỄN Error! Bookmark not defined

3.1.Những vướng mắc, bất cập trong xử lý kỷ luật lao động Error! Bookmark not defined

3.2 Kiến nghị Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

1

PHẦN 1: MỞ ĐẦU

1.1 Tính cấp thiêt của đề tài

Trong xu hướng toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, nền kinh tế nước ta đã đạt được những thành tựu nhất định làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh ngày càng được mở rộng và phát triển Cùng với đó là sự ra đời của hàng loạt các doanh nghiệp hoạt động trên mọi lĩnh vực, ngành nghề với quy mô lớn, nhỏ khác nhau Các doanh nghiệp muốn duy trì sự ổn định và phát triển bền vững thì phải có những chính sách, chiến lược phát triển đúng đắn, phù hợp với hoàn cảnh thực tiễn, đồng thời phải biết nắm bắt cơ hội, tận dụng mọi nguồn lực có được Mà một trong các nguồn lực quan trọng góp phần tạo nên sự phát triển thành công của các doanh nghiệp đó chính là yếu tố người lao động Quy mô doanh nghiệp càng lớn thì vai trò của người lao động càng cao Chính vì vậy, việc phát huy trình độ, chuyên môn, kinh nghiệm, cũng như nâng cao ý thức chấp hành kỷ luật lao động của người lao động rất cần được quan tâm, chú trọng Bởi kỷ luật lao động giúp các doanh nghiệp duy trì được một trật tự, kỷ cương, nề nếp trong công việc, qua đó, tạo lập được môi trường làm việc với tinh thần, ý thức trách nhiệm cao của cả người sử dụng lao động lẫn người lao động, góp phần tăng năng suất, chất lượng hiệu quả sản xuất – kinh doanh

Tuy nhiên hiện nay, tình trạng người lao động vi phạm kỷ luật lao động diễn

ra không hề ít Bên cạnh đó, việc xử lý vi phạm kỷ luật lao động đối với người lao động tại các doanh nghiệp không phải lúc nào cũng nghiêm túc, đúng pháp luật, người sử dụng lao động thường kỷ luật người lao động một cách vô căn cứ, không tuân theo đúng trình tự, thủ tục được pháp luật định sẵn Hệ quả của tình trạng xử lý

vi phạm kỷ luật lao động trái với các quy định của pháp luật không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới quyền lợi của người lao động, mà còn là nguyên nhân gây ra tình trạng tranh chấp, khiếu kiện giữa người lao động và người sử dụng lao động, nghiêm trọng hơn có thể dẫn đến tranh chấp lao động tập thể, đình công, bãi công, làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh bị gián đoạn, doanh nghiệp chịu nhiều tổn hại, nền kinh tế của đất nước không phát triển ổn định Điều này, cho thấy kỷ luật lao động

và trách nhiệm kỷ luật lao động đóng một vai trò rất quan trọng đối với các doanh nghiệp Bởi vậy, rất cần thiết phải có sự nghiên cứu, tìm hiểu một cách khoa học và

2

đúng đắn về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động theo quy định của pháp luật và thực trạng của nó, ể đề ra các giải pháp sửa đổi, hoàn thiện Vì vậy, tôi

đã lựa chọn đề tài: “Tình hình kỷ luật và sa thải người lao động tại Thành Phố Hồ

Chí Minh” làm báo cáo thực tập của mình

1.2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động là yếu tố quan trọng không thể thiếu của hoạt động sản xuất, kinh doanh Do vậy, trong khoa học pháp lý hiện nay đã có khá nhiều công trình đề cập đến vấn đề này

Giáo trình Luật lao động của một số trường đại học như: Giáo trình Luật lao động của Trường đại học Luật TP.HCM năm 2013; Giáo trình Luật lao động của Khoa luật, Đại học Quốc gia 1999;…Các giáo trình này đã đề cập đến một số vấn

đề cơ bản nhất như khái niệm, vai trò kỷ luật lao động và các quy định hiện hành của pháp luật về kỷ luật lao động

Ngoài ra, nhiều cuốn sách tham khảo cũng đề cập đến vấn đề kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động như: “Tìm hiểu Bộ luật lao động Việt Nam” (2002) của Phạm Công Bảy, NXB Chính trị quốc gia, TP.HCM; “Bình luận khoa học Bộ luật lao động nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” (2015), Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng, NXB Lao động;…Trên các tạp chí, cũng có nhiều bài viết phân tích, nghiên cứu vấn đề này tiêu biểu như: “Một số vấn đề về kỷ luật lao động trong

Bộ luật lao động” của Thạc sĩ Nguyễn Hữu Chí đăng trên tạp chí Luật học số năm 1998; “Sự khác nhau cơ bản giữa kỷ luật lao động và kỷ luật công chức” của Thạc

sĩ Trần Thị Thúy Lâm đăng trên tạp chí Luật học số 3 năm 2005; “Khái niệm và bản chất pháp lý của kỷ luật lao động” của Thạc sĩ Trần Thị Thúy Lâm đăng trên Tạp chí Luật học số 9 năm 2006;…

Kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động cũng trở thành đề tài nghiên cứu trong nhiều luận án, luận văn như:

- Một số vấn đề pháp lý cơ bản về kỷ luật lao động theo pháp luật Việt Nam, Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Huy Khoa, năm 2005

- Trách nhiệm kỷ luật trong luật lao động Việt Nam, Luận văn thạc sĩ của tác giả Cao Thị Nhung, năm 2008

3

- Pháp luật về kỷ luật lao động ở Việt Nam – Thực trạng và phương hướng hoàn thiện, Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Trần Thị Thúy Lâm, năm 2007

- Pháp luật về quyền quản lý lao động của người sử dụng lao động ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ luật học của tác giả Đỗ Thị Dung, năm 2014

Các công trình nghiên cứu trên đã nêu ra nhiều vấn đề cơ bản cả về lý luận

và thực tiễn liên quan đến kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động Song

do phần lớn các công trình này đều tập trung nghiên cứu, phân tích các quy định của pháp luật theo Bộ luật lao động năm 1994 sửa đổi bổ sung năm 2002, 2006 và

2007 Do đó, khi Bộ luật lao động 2012 ra đời kèm theo nhiều văn bản mới hướng dẫn đã khiến các quy định về kỷ luật lao động cũng như trách nhiệm kỷ luật lao động có nhiều thay đổi so với trước đây

Mặc khác, trong bối cảnh tình hình kinh tế, xã hội, chính trị của đất nước liên

tục vận động, biến đổi thì việc các quy định của pháp luật dần bộc lộ những hạn chế, bất cập, tỏ ra không còn phù hợp với hoàn cảnh thực tế là điều khó tránh khỏi

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động vẫn luôn cần thiết, nhằm liên tục đề ra các giải pháp để hoàn thiện các quy định của pháp luật lao ộng kịp thời, đáp ứng được yêu cầu phát triển thực tiễn của đất nước

1.3 Phạm vi, mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là làm sáng tỏ lý luận cơ bản và thực trạng pháp luật về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động Đồng thời, dựa trên việc phân tích, đánh giá các quy định của pháp luật cũng như thực trạng của vấn đề

kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động rút ra được những ưu điểm, hạn chế của pháp luật hiện hành trong lĩnh vực này, từ đó, đề ra các giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật

Để thực hiện được mục đích trên, luận văn cần phải thực hiện được những nhiệm vụ sau:

- Thứ nhất, luận giải làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản liên quan tới kỷ luật lao động lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động như: khái niệm, nội dung, vai trò,…

4

- Thứ hai, phân tích và đánh giá một cách có hệ thống và khoa học thực trạng các quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động, cũng như thực tiễn áp dụng Từ đó, chỉ ra được các ưu điểm, hạn chế cần sửa đổi của pháp luật lao động

- Thứ ba, đề ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật

về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động nhằm khắc phục những hạn chế, vướng mắc còn tồn tại trong quá trình thực thi

- Thứ tư, đề ra các giải pháp khác nhằm nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật lao động về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp phân tích, bình luận, diễn giải, tổng hợp, so sánh và phương pháp lịch sử được sử dụng chủ yếu trong Chương 1 khi nghiên cứu các vấn đề lý luận về hình thức kỷ luật lao động và pháp luật về hình thức kỷ luật lao động

Phương pháp khảo sát, phân tích, tổng hợp, thống kê, đánh giá được sử dụng chủ yếu trong Chương 2 khi khái quát, đánh giá thực trạng pháp luật về hình thức

kỷ luật lao động, thực tiễn áp dụng pháp luật về hình thức kỷ luật lao động từ năm

2015 đến năm 2017 nhằm chỉ ra ưu điểm và hạn chế trong việc thực hiện pháp luật này

Phương pháp phân tích, tổng hợp được sử dụng ở Chương 3 khi xem xét, đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật về hình thức kỷ luật lao động và các giải pháp nâng cao hiệu quả pháp luật về hình thức kỷ luật lao động trong tình hình hiện nay

1.5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung đề tài được kết cấu thành 3 phần và 3 chương sau :

Chương 1: Khái quát chung về kỷ luật, sa thải lao động và pháp luật về kỷ luật, sa thải lao động tại Việt Nam

Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hành về kỷ luật lao động, trách nhiệm kỷ luật lao động và thực tiễn thực hiện tại trường tiểu Học Trần Văn Ơn, Quận Tân Bình, Thành Phố Hồ Chí Minh

5 Chương 3: Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về kỷ luật lao động và trách nhiệm kỷ luật lao động ở Việt Nam

6

PHẦN 2 : NỘI DUNG

CHƯƠNG I: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ KỶ LUẬT, SA THẢI LAO ĐỘNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ KỶ LUẬT, SA THẢI LAO ĐỘNG

TẠI VIỆT NAM

1.1 Khái niệm và ý nghĩa của kỷ luật lao động

1.1.1 Khái niệm kỷ luật lao động

- Bộ Luật lao động định nghĩa: “ Kỷ luật lao động là những quy định về việc tuân theo thời gian, công nghệ và điều hành sản xuất, kinh doanh thể hiện trong nội quy lao động.”

- Chế độ kỷ luật lao động là tổng hợp các quy phạm pháp luật quy định nghĩa

vụ, trách nhiệm của người lao động và người sử dụng lao động đối với doanh nghiệp, cơ quan, tổ chức; quy định những biện pháp khuyến khích người lao động gương mẫu chấp hành cũng như những hình thức xử lý đối với người không chấp hành hoặc chấp hành không đầy đủ những nghĩa vụ, trách nhiệm đó

1.1.2.Khái niệm kỷ luật lao động

Quá trình lao động của tập thể luôn đòi hỏi người lao động phải tuân theo một trật tự, nề nếp nhất định để hướng hoạt động của từng cá nhân theo

kế hoạch chung nhằm đạt được hiệu quả cao trong công việc Nề nếp, trật tự

mà chúng ta đang nói tới chính là sự biểu hiện của “kỷ luật lao động” Do đó, kỷ

luật lao động trở thành yếu tố khách quan và tất yếu đối với mọi đơn vị sản xuất, kinh doanh nhất là trong giai đoạn hiện nay, khi mà trình độ phân công, tổ chức lao động trong xã hội ngày càng cao, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp để tồn tại ngày càng lớn

Lê – nin từng nói: “Tổ chức lao động xã hội chủ nghĩa thì dựa vào và ngày càng

dựa vào kỷ luật tự nguyện, tự giác của chính ngay những người lao động” Câu nói

này của Lê – nin đã thể hiện rõ tầm quan trọng đặc biệt của kỷ luật lao động đối với

sự phát triển của các quốc gia trong công cuộc xây dựng kinh tế xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam Để hiểu được thế nào là kỷ luật lao động, trước tiên chúng ta cần tìm hiểu kỷ luật là gì? Theo Từ điển tiếng Việt thì khái niệm kỷ luật có hai nghĩa: