Lớp: Luật kinh doanh…Khóa: ……… Hệ: ……… Đơn vị thực tập: Viết tên Doanh nghiệp/Tổ chức/ Cơ quan vào đây Đề tài nghiên cứu: PHÁP LUẬT VỀ phạt vi phạm TRONG HỢP ĐỒNG LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁP LUẬT VỀ PHẠT VI PHẠM TRONG HỢP ĐỒNG
LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUÂT CHUYÊN NGÀNH LUẬT KINH DOANH
Giáo Viên Hướng Dẫn:
Sinh Viên Thực Tập:
Lớp: Luật Kinh Doanh
TP HỒ CHÍ MINH- THÁNG 10 NĂM 2020
Trang 2BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
PHÁP LUẬT VỀ PHẠT VI PHẠM TRONG HỢP ĐỒNG
LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUÂT CHUYÊN NGÀNH LUẬT KINH DOANH
Giáo Viên Hướng Dẫn:
Sinh Viên Thực Tập:
Lớp: Luật Kinh Doanh
TP HỒ CHÍ MINH- THÁNG 10 NĂM 2020
Trang 3LỜI CÁM ƠN
Việc viết nên Khóa luận là kết quả quá trình học tập, nghiên cứu ở nhà trường, với
sự giảng dạy, hướng dẫn nhiệt tình, trách nhiệm của thầy, cô khoa luật trường Đại học Kinh tế Hồ Chí Minh, kết hợp với kinh nghiệm trong quá trình thực tiễn công tác và sự
cố gắng nỗ lực của bản thân
Lời đầu tiên tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành, sâu sắc tới giảng viên hướng dẫn Th.S Nguyễn Triều Hoa đã trực tiếp hướng dẫn khoa học, tận tình chỉ dạy cho tôi về kiến thức cũng như phương pháp nghiên cứu trong thời gian thực hiện đề tài
Tôi xin chân thành cám ơn các thầy, cô giáo bạn bè đồng môn và các anh chị tại công ty TNHH Sao Nam Việt đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập cũng như trong quá trình hoàn thành khóa luận này
Mặc dù đã có sự z nỗ lực cố gắng của bản thân, khóa luận sẽ không z tránh khỏi những thiếu sót Tôi mong nhận được sự góp ý chân thành của các Thầy cô, đồng nghiệp
và bạn bè để khóa luận được hoàn thiện hơn
Trang 4LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Khóa luận là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các kết quả nêu trong Khóa luận chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác Các số liệu, ví
dụ và trích dẫn trong Khóa luận đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực
Tác giả khóa luận
(Ký và ghi rõ họ tên người cam đoan)
Trang 5DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt
Trang 6TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỒ HỒ CHÍ MINH
KHOA LUẬT
- -
PHIẾU zĐÁNH GIÁ CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN
Sinh viên thực tập: TRẦN HANH THÔNG MSSV:………
Lớp: Luật kinh doanh…Khóa: ……… Hệ: ………
Đơn vị thực tập: Viết tên Doanh nghiệp/Tổ chức/ Cơ quan vào đây
Đề tài nghiên cứu:
PHÁP LUẬT VỀ phạt vi phạm TRONG HỢP ĐỒNG LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI
QUA THỰC TIỄN
PHẦN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ & KẾT LUẬN
(Đạt/không đạt)
A Ghi nhận kế t quả thực tập tốt nghiệp
B Nhận xét đánh giá về quá trình viết khóa luận
2 Tinh thần thái độ
3 Thực hiện kế hoạch làm việc do GVHD quy
định
Nộp khóa luận về khoa
C Nhận xét đánh giá về hình thức và nội dung khóa luận
4 Hình thức khóa luận đã thực hiện
5 Nội dung khóa luận đã thực hiện
Kế t luận của GVHD (Cho
phép/Không cho phép chấm KL)
Tp.HCM, ngày …… tháng … năm……
Người hướng dẫn viết khóa luận
Trang 7TRƯỜNG zĐẠI HỌC KINH TẾ zTHÀNH PHỒ HỒ zCHÍ MINH
KHOA zLUẬT
- -
Sinh viên thực tập: ………MSSV:………
Lớp: Luật kinh doanh Khóa: …… Hệ: ………… …………
Đơn vị thực tập: Viết tên Doanh nghiệp/Tổ chức/ Cơ quan vào đây…
Đề tài nghiên cứu:
PHÁP LUẬT VỀ phạt vi phạm TRONG HỢP ĐỒNG LĨNH VỰC
THƯƠNG MẠI QUA THỰC TIỄN
(Tối đa)
Điểm chấm (1)
Điểm chấm (2)
B zĐiểm hình thức zkhóa zluận và tài liệu ztham khảo
2 zHình thức zkhóa luận
z0,5
3 zTài liệu ztham zkhảo
z0,5
4 zTên đề tài - zlý do zchọn đề tài – zTình hình nghiên
cứu
z0,5
5 zzMục tiêu và zcâu hỏi nghiên cứu – zkết cấu khóa luận
z0,5
Tổng điểm 10 ĐIỂM KHÓA LUẬN
Tp.HCM, ngày…… tháng… năm….…
Người chấm phản biện
1 ………
2 ………
Trang 8MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 1
1 Tính cấp thiết của đề tài 1
2 Phạm vi và mục đích nghiên cứu .2
3 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài 2
4 Phương pháp nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của khóa luận 3
6 Cơ cấu đề tài 4
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ PHẠT VI PHẠM TRONG THƯƠNG MẠI 5
1.1 Lý luận chung về phạt vi phạm trong thương mại 5
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của phạt vi phạm hợp đồng trong thương mại 5
1.1.2 Đặc điểm của phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại 7
1.1.3 Mục đích, ý nghĩa của quy định về chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại 8
1.2 Quy định của pháp luật về phạt vi phạm trong thương zmạiError! Bookmark not defined 1.2.1 Căn cứ áp dụng chế tài phạt vi phạm Error! Bookmark not defined
1.2.2 Mức phạt vi phạm Error! Bookmark not defined
1.2.3 Các trường hợp miễn, giảm Error! Bookmark not defined
1.3 Các yếu tố đảm bảo cho thực thi pháp luật về phạt vi phạm trong thương
mại Error! Bookmark not defined
Chương 2: THỰC TRẠNG ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ CHẾ TÀI PHẠT VI
PHẠM TRONG HỢP ĐỒNG LĨNH VỰC THƯƠNG MẠI Ở VIỆT NAM VÀ
KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN Error! Bookmark not defined
2.1 Thực trạng pháp luật Việt Nam về chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh
vực thương mại Error! Bookmark not defined
2.2 Những kết quả đạt được trong việc áp dụng các quy định của pháp luật về
chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mạiError! Bookmark not defined
Trang 92.3 Những hạn chế, khó khăn trong việc thực hiện quy định của pháp luật về
áp dụng chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mạiError! Bookmark not defined
2.4 Một số giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật về áp dụng chế tài phạt vi
phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại Error! Bookmark not defined
2.4.1 Hoàn thiện pháp luật về áp dụng chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh
vực thương mại Error! Bookmark not defined
2.4.2 Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả áp dụng pháp luật về áp dụng
chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mạiError! Bookmark not defined
KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined
TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined
Trang 101
LỜI MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ở nước ta hiện nay, quá trình toàn cầu hóa, hội nhập kinh tế quốc tế trong khu vực và thế giới thì có nhiều vấn đề nảy sinh zrong mọi lĩnh vực đời sống kinh tế -
xã hội Hiện nay, cùng với sự phát triển không ngừng znhư hiện nay thì nền kinh
tế - xã hội ở nước ta phải được xây dựng trên một nền tảng cơ sở vật chất nhất định Việc tham gia vào các quan hệ Thương mại đã và đang đưa các chủ thể trong các quan hệ được ràng buộc bằng các quy định pháp lý được thể hiện bằng các quy định rõ ràng, cụ thể Có thể nói rằng hoạt động thương mại đã đóng góp không nhỏ trong việc xây dựng và phát triển nền kinh tế đáp ứng với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở Việt Nam
Ở nước ta hiện nay cùng với việc ban hành một hành lang pháp lý vững chắc nhằm tăng cường công tác quản lý trong hoạt động thương mại đã trở nên cần thiết
và cấp bách Các quy định của pháp luật lương mại zđiều chỉnh mọi vấn đề thương mại đã tương đối hoàn thiện trong đó đặc biệt là chế tài nói chung và phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại được luật lương mại z2005 và các văn bản pháp lý có liên quan zđiều chỉnh một cách chi tiết nhằm áp dụng trong thực tiễn một cách có hiệu quả
zTrong một vài năm trở lại đây thì đối với hoạt động thương mại nói chung ở nước ta luôn không ngừng củng cố và hoàn thiện pháp luật trên mọi phương diện Việc hoàn thiện các quy định pháp lý về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại của các bên đã mang lại nhiều kết quả quan trọng cả ở góc độ lý luận
và hiệu quả kinh tế Đặc biệt, trong mấy năm gần đây, cùng với sự phát triển không ngừng của xã hội, hoạt động thương mại đã có sự thay đổi để hòa chung vào sự phát triển của nền kinh tế nói chung thì yêu cầu hoàn thiện những quy định
rõ ràng là điều vô cùng quan trọng Với những tính chất ưu việt và tầm quan trọng nêu trên, phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại của các bên trở thành những quy định quan trọng không thể thiếu được trong đời sống xã hội - nhất là trong nền kinh tế hàng hoá với cơ chế mở cửa hội nhập kinh tế khu vực và thế giới
Trang 112
như hiện nay Thế nhưng, thực tiễn của quá trình áp dụng chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng thương mại của hoạt động thương mại còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, còn có những khoảng cách giữa lý luận và thực tiễn, giữa văn bản và thực
tế Vì vậy, nghiên cứu về đề tài “Pháp luật về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh
vực thương mại” zlà một việc làm cần thiết zvà cấp bách góp zphần phát hiện znhững hạn chế của pháp luật zvề vấn đề này và những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi ở nước ta trong giai đoạn hiện nay zTừ đó, hoàn thiện hệ thống zpháp luật về Chế tài thương mại nói riêng zvà hệ thống pháp luật lương mại nói chung đồng thời znâng cao zhiệu quả áp dụng pháp luật về Chế tài thương mại trong thực tiễn nước ta
2 Phạm vi và mục đích nghiên cứu
Pháp luật về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại được xem là một lĩnh vực tương đối rộng và phức tạp Trong khuôn khổ luận khóa luận tốt nghiệp, người viết không có tham vọng giải quyết toàn bộ và trọn vẹn những vấn
đề pháp lý về chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại đi sâu vào nội dung này ở một số khía cạnh sau: Nội dung về chế tài này được pháp luật lương mại quy định tại khoản 2 Điều 292 luật lương mại 2005
Thông qua việc nghiên cứu trong phạm vi được zđề ra ở trên, người viết mong muốn cung cấp cho người đọc một cách tổng thể các quy định về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại của Điều 292 luật lương mại 2005 tại khoản 2
và cũng như các văn bản hướng dẫn thi hành Trên cơ sở đó, nghiên cứu thực trạng áp dụng các quy định này để có thể đánh giá được mức độ bảo vệ của các quy định pháp luật trong thực tế Đồng thời dựa vào thực trạng đó để nghiên cứu
về nguyên nhân của thực trạng ztrên từ đó đưa ra những giải pháp để tháo gỡ vướng mắc còn tồn tại
3 Nhiệm vụ nghiên cứu đề tài
Để có thể đạt được mục đích đặt ra khi nghiên cứu đề tài, đòi hỏi khóa luận tốt nghiệp phải giải quyết các vấn đề sau:
Trang 123
Thứ nhất, đề cập khái quát về nội dung phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại của các bên, trong đó nêu lên khái niệm, giải thích vì sao mà luật pháp quy định vấn đề đó, cũng như vai trò, ý nghĩa của việc ban hành và áp dụng các quy định trên trong thực tiễn
Thứ hai, phân tích, đánh giá các quy định về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại
Thứ ba, nêu và phân tích thực trạng záp dụng các quy định trên trong thực tiễn, trong đó khóa luận tốt nghiệp chú trọng về những vướng mắc trong quá trình thực hiện trong thực tiễn Trên cơ sở đó phân tích nguyên nhân của thực trạng trên
và đưa ra các giải pháp, đề xuất các giải pháp để đảm bảo tốt hơn việc thực hiện các quy định này ở nước ta trong thời gian trở lại đây
4 Phương pháp nghiên cứu
zPhương pháp sử dụng cho toàn khoá luận là phương pháp luận zcủa chủ nghĩa duy vật biện chứng zzvà chủ nghĩa duy vật lịch sử zMác – zLênin kết hợp với tư tưởng zHồ Chí zMinh
zPhương pháp nghiên zcứu cụ thể bao zgồm:
- Kết zhợp giữa phân tích với tổng hợp, zzdiễn dịch với quy nạp làm rõ znội dung cần znghiên cứu
- zSo sánh, đối chiếu, thống kê, zphân tích số liệu, kết quả ztổng kết và các quan điểm khác nhau để rút ra zkết luận, tìm hiểu nguyên nhân vấn đề và các giải pháp hữu hiệu khắc phục hạn chế
5 z Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của khóa luận
Đối với các nhà hoạch định chính sách, các nhà ban hành pháp luật, các cơ quan thực thi pháp luật, phát hiện của khóa luận về những tồn tại của pháp luật, những vướng mắc trong quá trình thực thi cũng như các kiến nghị nêu ra có thể được xem là sự đánh giá, là ý kiến đóng zgóp được cân nhắc kĩ lưỡng, góp phần không nhỏ tạo điều kiện cho họ trong công tác chuyên môn
Trang 134
Đối với sinh viên nghiên cứu, kết quả của khoá luận tốt nghiệp là một nguồn tài liệu có giá trị tham khảo khi học tập, nghiên cứu, nhất là khi hoàn thành các báo cáo khoa học cấp khoa, cấp trường…
Ngoài ra, khoá luận còn có ý nghĩa thiết thực đối với một số đối tượng khác quan tâm đến lĩnh vực thương mại nói chung và việc áp dụng chế tài này trong thực tiễn của hoạt động của pháp luật lương mại
6 Cơ cấu đề tài
Ngoài lời nói đầu, kết luận, danh mục từ viết tắt và danh mục tài liệu tham khảo thì nội dung chính của khóa luận gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận và zquy định pháp luật về phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại
- Chương 2: : Thực trạng áp dụng pháp luật về chế tài phạt vi phạm trong hợp đồng lĩnh vực thương mại ở Việt Nam và giải pháp hoàn thiện
Trang 145
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT
VỀ PHẠT VI PHẠM TRONG THƯƠNG MẠI 1.1 Lý luận chung về phạt vi phạm trong thương mại
1.1.1 Khái niệm và đặc điểm của phạt vi phạm hợp đồng trong thương mại
Trong xã zhội hiện znay, ztrước sự phát ztriển kinh ztế thì việc zquy định zcác chế tài thương zmại luôn zđược các chủ thể tham gia trong hoạt zđộng thương mại zchú ý thực hiện nhằm đảm bảo quyền và nghĩa zvụ của các bên liên quan Do vậy trên thực tế thì zcác quy zđịnh về chế tài zthương mại luôn zgiữ một zvai trò zquan trọng trong nội dung của hợp đồng lĩnh vực thương mạinói zchung Vì vậy, trong znền kinh tế zhội nhập thì những quy định ztrên được quy định một cách zcụ thể, chi tiết là
zđiều vô cùng cần thiết và cấp bách
Chế tài áp dụng trong zthương mại được hiểu chung là znhững viện pháp mà các chủ thể áp dụng khi có hành zvi vi phạm xảy ra gây tổn hại cho người khác được zdiễn ra trong hoạt zđộng thương mại mà bản thân các cá nhân, ztổ chức phải tiến hành hoạt động bồi zthường những ztổn thất zđó
Khái niệm về chế tài zđược hiểu một cách đơn giản đó là hình phạt của các
nhân, tổ chức đối với những hành vi vi phạm trong lĩnh vực nào đó Tuy nhiên,
zxét ztrong quan hệ zxã hội hiện nay zthì zcách hiểu như trên là zkhông zchính xác
Trước hết xét zdưới góc độ ngôn ngữ học: Thuật ngữ “chế tài” sẽ zđược
hiểu là “bộ phận chỉ ra những biện zpháp tác động mà Nhà nước sẽ áp dụng zđối
Trang 15
6
nhóm quan zhệ xã hội được pháp luậtz điều chỉnh zchế tài được phân chia thành nhiều loại: , chế tài dân sự,zchế tài hình sự, chế tài thương mại
Những cách zhiểu về chế tài như ztrên có đặc zđiểm chung là những zbiện pháp tác động đến các zchủ thể trong zđời sống xã hội znói chung ztrong việc sử zdụng những biện pháp tác zđộng nhằm áp dụng zđối với các chủ zthể trong hoạt zđộng thương zmại nói chung, tạo nên zhậu quả pháp lý tương xứng zvới hành vi zđã gây zra
Tuy nhiên, nếu hiểu áp dụng cách hiểu thông thường là hình phạt thì không đúng,
không quan tâm zđến mục đích áp zdụng, tác dụng của zcác chế tài ztrong hoạt zđộng thương zmại khi záp dụng Tuy nhiên, zvới định znghĩa của Từ điển zTiếng Việt ztrực tuyến không zchỉ quan tâm đến zbản chất mà zcòn mà còn zchú trọng đến cả zmục đích của định nghĩa này zđể thông qua zđó để áp zdụng trong zthực tiễn một zcách sao zcho hiệu quảz
zDưới góc độ pháp lý
nhận được áp dụng zcho bên vi phạm khi có znhững hành vi zvi phạm xảy ra ztrong giao kết, zthực hiện hợp đồng Tại Điều 292 Các loại chế tài ztrong thương mại 2
2 phạt vi phạm
4 Tạm ngừng thực hiện hợp đồng