Báo cáo thực tập về Kết hôn trái Pháp luật tại Phường Ninh Sơn

Báo cáo thực tập về Kết hôn trái Pháp luật tại Phường Ninh Sơn

BỘ TƯ PHÁP BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

NGUYỄN HỮU THỊNH MSHV: VB1TN1 3021 LỚP LUẬT VĂN BÀNG 1, KHÓA 3

MỞ TẠI TTGDTX TỈNH TÂY NINH

BÁO CÁO THỰC TẬP CHUYÊN MÔN

ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG HỦY VIỆC KẾT HÔN

TRÁI PHÁP LUẬT TRONG 2 NĂM NGƯỜI HƯỚNG DẪN THỰC TẬP: L……….c

CƠ SỞ THỰC TẬP: CÔNG TY LUẬT TNHH MTV BẢO MINH LÝ

NĂM: 2020

NHẬN XÉT CỦA ĐƠN VỊ THỰC TẬP

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bàu Bàng, ngày … tháng… Năm 2020 NGƯỜI NHẬN XÉT ………

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

Bàu Bàng, ngày … tháng… Năm 2020 NGƯỜI NHẬN XÉT ………

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1.Lý do chọn đề tài 1

2.Mục đích nghiên cứu của đề tài 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài 2

3.1.Đối tượng nghiên cứu 2

3.2.Phạm vi nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Kết cấu của tiểu luận 3

CHƯƠNG I 4

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỦY VIỆC KẾT HÔN TRÁI PHÁP LUẬT 4

1.1 Quan niệm về kết hôn trái pháp luật và hủy việc kết hôn trái pháp luật 4

1.1.1 Quan niệm kết hôn hợp pháp là cơ sở để xác định việc kết hôn trái pháp luật 4

1.1.2 Quan niệm về kết hôn trái pháp luật 5 1.2 Quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật và hậu quả pháp lý của việc hủy

kết hôn trái pháp luật Error! Bookmark not defined 1.2.1.Quyền yêu cầu hủy việc kết hôn trái pháp luật Error! Bookmark not

defined

1.2.2 Hậu quả pháp lý của việc hủy kết hôn trái pháp luật Error! Bookmark not

defined

1.3 Các yếu tố tác động đến việc kết hôn trái pháp luật Error! Bookmark not

defined

1.3.1 Kinh tế - xã hội Error! Bookmark not defined 1.3.2 Văn hóa truyền thống Error! Bookmark not defined 1.3.3 Cơ chế quản lý và pháp luật Error! Bookmark not defined 1.3.4 Hội nhập quốc tế Error! Bookmark not defined 1.3.5 Sự phát triển của khoa học kỹ thuật - công nghệ Error! Bookmark not

defined

Chương II Error! Bookmark not defined

THỰC TRẠNG HỦY KẾT HÔN TRÁI PHÁP LUẬT TẠI PHƯỜNG NINH SƠN, THÀNH PHỐ TÂY NINH, TỈNH TÂY NINH Error! Bookmark not defined

2.1.Thực trạng việc hủy kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây

Ninh, Tỉnh Tây Ninh Error! Bookmark not defined 2.1.1 Thực trạng hủy việc kết hôn trái pháp luật do vi phạm độ tuổi kết hôn Error!

Bookmark not defined

2.1.2 Thực trạng hủy việc kết hôn trái pháp luật do vi phạm về sự tự nguyện

Error! Bookmark not defined

2.1.3.Thực trạng hủy việc kết hôn với những người đang có vợ hoặc có chồng

Error! Bookmark not defined

2.1.4 Thực trạng hủy việc kết hôn với những người mất năng lực hành vi dân sự

Error! Bookmark not defined 2.1.5 Thực trạng hủy việc kết hôn giữa những người cùng giới tính Error!

Bookmark not defined

2.1.6 Thực trạng hủy việc kết hôn trái pháp luật do vi phạm về đăng ký kết hôn

Error! Bookmark not defined

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIỆC HỦY KẾT HÔN TRÁI PHÁP LUẬT TẠI PHƯỜNG NINH SƠN, THÀNH PHỐ TÂY NINH, TỈNH TÂY

NINH Error! Bookmark not defined 3.1 Các giải pháp lập pháp Error! Bookmark not defined 3.2 Giải pháp trong việc áp dụng pháp luật Error! Bookmark not defined

KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined

TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined

1

MỞ ĐẦU 1.Lý do chọn đề tài

Hôn nhân là một hiện tượng xã hội, là sự liên kết giữa một người đàn ông và một người đàn bà được pháp luật thừa nhận để xây dựng gia đình và chung sống với nhau suốt đời Sự liên kết đó phát sinh và hình thành do việc kết hôn

Hôn nhân là cơ sở của gia đình và gia đình là tế bào của xã hội "Gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt"Từ ý nghĩa sâu sắc đó Nhà nước ta rất quan tâm đến việc xây dựng các chuẩn mực để tạo nên gia đình văn hoá, tiến bộ mang đậm bản sắc văn hoá truyền thống dân tộc Mục tiêu này đã được luật hoá trong các văn bản pháp luật nói chung, đặc biệt là trong pháp luật Hôn nhân và gia đình Luật Hôn nhân và gia đình đã tạo hành lang pháp lý để điều chỉnh các quan hệ hôn nhân và gia đình phát triển theo đúng hướng mà Nhà nước đã đề ra Kết hôn là bước khởi đầu

để hình thành nên gia đình, vì vậy việc quy định các điều kiện kết hôn là yêu cầu tất yếu của xã hội Tuy nhiên, do tác động của nhiều yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội, việc không tuân thủ các điều kiện kết hôn vẫn đang diễn ra hàng ngày trong đời sống gây nên hiện tượng kết hôn trái pháp luật Các trường hợp kết hôn trái pháp luật đã có những tác động tiêu cực đến các mặt của xã hội, ảnh hưởng tới đạo đức, nhân cách, lối sống của con người, phá vỡ hạnh phúc của nhiều gia đình, ảnh hưởng tới quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, ảnh hưởng tới sức khoẻ và việc duy trì nòi giống của dân

tộc Vì vậy, Nhà nước ta đã điều chỉnh hiện tượng này bằng chế tài Huỷ việc kết hôn

trái pháp luật Là chế tài của Luật Hôn nhân và gia đình nên hậu quả của huỷ việc kết

hôn trái pháp luật là rất nặng nề, ảnh hưởng tới cuộc sống của chủ thể kết hôn, tới quyền lợi cuả con cái họ, quyền lợi của mọi người và ảnh hưởng tới trật tự xã hội.Do

đó, nghiên cứu về thực trạng hủy kết hôn trái pháp luật trong đời sống xã hội hiện nay

là vô cùng cần thiết Không chỉ nhằm dự liệu thêm các trường hợp phát sinh, mà quan trọng hơn đó là hoàn thiện hơn nữa cách khắc phục, giải quyết các trường hợp vi phạm đó Có như vậy ý nghĩa của chế định này mới được phát huy, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, đảm bảo trật tự an toàn xã hội

Xuất phát từ thực trạng hủy kết hôn trái pháp luật trong đời sống xã hội hiện nay,

việc nghiên cứu đề tài “Thực trạng hủy việc kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh

2

Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh” là cần thiết, có ý nghĩa cả về lý luận và

thực tiễn Thông qua việc nghiên cứu sẽ bổ sung thêm cơ sở lý luận và thực tiễn đối với việc hoàn thiện pháp luật về hủy kết hôn trái pháp luật tại văn phòng luật sư trong điều kiện cải cách tư pháp, xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đó cũng là lý do mà tác giả đã lựa chọn đề tài này để nghiên cứu

2.Mục đích nghiên cứu của đề tài

Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng việc kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh Từ đó đưa ra các đề xuất

nhằm hoàn thiện hơn nữa việc kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn hiện nay

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

3.1.Đối tượng nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực trạng việc kết hôn trái pháp

luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh

3.2.Phạm vi nghiên cứu

Với mục đích nghiên cứu đã trình bày ở trên, tiểu luận “Thực trạng hủy việc

kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh”, có phạm vi nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực trạng về hủy việc kết

hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh trong giai đoạn hiện nay

4 Phương pháp nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lênin là biện chứng duy vật và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật Để thực hiện việc nghiên cứu đề tài, trong quá trình nghiên cứu, tác giả luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như: Phương pháp phân tích được

áp dụng khi xem xét quy định của các văn bản nhà nước hủy việc kết hôn trái pháp

luật … Ngoài ra, tác giả tiểu luận còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: phương pháp so sánh, phương pháp lịch sử, phương pháp lôgic và phương pháp bình luận…

3

5 Kết cấu của tiểu luận

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, tiểu luận gồm 3 chương:

Chương I: Cơ sở lý luận về hủy kết hôn trái pháp luật

Chương II: Thực việc hủy kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về hủy kết hôn trái pháp luật tại Phường Ninh Sơn, Thành phố Tây Ninh, Tỉnh Tây Ninh

4

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỦY VIỆC KẾT HÔN TRÁI PHÁP LUẬT 1.1 Quan niệm về kết hôn trái pháp luật và hủy việc kết hôn trái pháp luật

1.1.1 Quan niệm kết hôn hợp pháp là cơ sở để xác định việc kết hôn trái pháp luật

Nhìn từ góc độ xã hội học, quan hệ hôn nhân gia đình là một hình thức của quan hệ

xã hội được xác lập giữa hai chủ thể nam và nữ, quan hệ này tồn tại và phát triển theo quy luật của tự nhiên với mục đích đảm bảo sự sinh tồn, phát triển của xã hội loài người Ngay cả khi không có bất kỳ một quy tắc, một quy định nào thì quan hệ hôn nhân gia đình từ trước đến nay vẫn được xác lập, con người vẫn chung sống, vẫn sinh con đẻ cái và tiếp nối từ thế hệ này qua thế hệ khác Do đó, quyền kết hôn là một quyền tự nhiên rất con người, quyền con người

Tuy nhiên, trải qua các giai đoạn lịch sử, với sự xuất hiện của các hình thái kinh tế xã hội khác nhau, những quy tắc xã hội dần dần xuất hiện nhằm điều chỉnh những quan

hệ xã hội khách quan mang tính ý chí Kết hôn không còn là một quyền tự do, bản năng của con người mà trở thành một quan hệ xã hội được điều chỉnh, tác động bởi những quan hệ về lợi ích của giai cấp thống trị Khi ấy, mới bắt đầu xuất hiện những quan niệm đầu tiên về hôn nhân hợp pháp hay không hợp pháp Trải qua các thời kỳ khác nhau, quan hệ hôn nhân trước hết được điều chỉnh bởi những tập quán, những ước lệ, bắt đầu xuất hiện những quy định về cấm kết hôn giữa những thế hệ thực hệ, giữa bố với con gái, mẹ và con trai, ông bà với cháu, dần dần cấm kết hôn giữa cả những thế hệ bàng hệ, giữa anh chị em ruột với nhau Cho đến giai đoạn phồn thịnh của tôn giáo thì những trật tự tôn giáo do giáo chủ đặt ra còn có sức mạnh cưỡng chế,

áp đặt hơn nhiều so với các tập tục, ước lệ trước kia Dưới thời kỳ này, quan niệm về hôn nhân trái pháp luật chính là những quan hệ hôn nhân không tuân thủ những trật tự tôn giáo của xã hội Xã hội phát triển đến thời kỳ phong kiến, hôn nhân mang tính chất dân sự, tức là sự bày tỏ ý chí của các bên Song hôn nhân không đơn thuần là sự kết hợp giữa đôi bên mà hôn nhân còn là sự giao lưu giữa các dòng họ kèm theo đó là những mục đích về kinh tế, chính trị nhất định Chính vì vậy mà sự quyết định của cha

5

mẹ là yếu tố bắt buộc trong quan hệ hôn nhân, giữa hai gia đình thì nhất định là phải môn đăng hộ đối

Như vậy, có thể khái quát rằng, trải qua các giai đoạn phát triển khác nhau của xã hội, những yếu tố về kinh tế, chính trị, văn hóa đã dần được hình thành và tác động trực tiếp tới các quy luật tự nhiên, điều chỉnh các mối quan hệ tự nhiên đó theo những chuẩn mực mà xã hội đặt ra vì mục đích lợi ích của giai cấp thống trị Chỉ đến khi trong xã hội loài người có sự xuất hiện của pháp luật thì quan hệ hôn nhân gia đình từ một quan hệ tự nhiên mới chính thức được xem xét trên khía cạnh một quan hệ pháp luật về hôn nhân gia đình Khi đó, quan hệ pháp luật hôn nhân gia đình là những quan

hệ ý chí và phụ thuộc chặt chẽ vào ý chí pháp luật hay chính là những quy định pháp luật Dưới góc độ pháp luật, kết hôn là một sự kiện pháp lý nhằm xác lập quan hệ vợ chồng giữa nam và nữ theo quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn Để đảm bảo tạo ra những tế bào tốt, những gia đình ổn định, lành mạnh thì trước hết ngay từ việc kết hôn của hai bên nam nữ đã phải tuân thủ theo những điều kiện nhất định, sao cho cuộc hôn nhân đó được pháp luật cũng như xã hội công nhận Vậy quan niệm thế nào là kết hôn hợp pháp? Theo quy định của hệ thống pháp luật về Hôn nhân gia đình tại Việt Nam hiện nay thì nam nữ kết hôn được coi là hợp pháp khi đảm bảo hai yếu tố sau: Thứ nhất, phải thể hiện ý chí của cả nam và nữ là mong muốn được kết hôn với nhau, ý chí và mong muốn đó được thể hiện bằng lời khai của họ trong tờ khai đăng ký kết hôn cũng như trước các cơ quan đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật Thứ hai, việc kết hôn phải được Nhà nước thừa nhận Hôn nhân chỉ được Nhà nước thừa nhận khi việc xác lập quan hệ hôn nhân mà cụ thể là việc kết hôn phải tuân thủ các quy định của pháp luật về điều kiện kết hôn và đăng ký kết hôn

1.1.2 Quan niệm về kết hôn trái pháp luật

Trước hết cần khẳng định rằng, kết hôn trái pháp luật là một khái niệm pháp lý được pháp luật quy định và điều chỉnh bởi Luật Hôn nhân và gia đình Tuy nhiên, đứng trên góc độ lý luận, để tìm hiểu những quan niệm sâu xa của vấn đề này thì cần đặt nó trong sự tác động của các yếu tố kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội của mỗi thời kỳ Bởi trong một xã hội có giai cấp, quan hệ hôn nhân bị chi phối bởi ý chí của giai cấp thống trị Thông qua Nhà nước, bằng pháp luật, giai cấp thống trị tác động vào các quan hệ hôn nhân và gia đình làm cho các quan hệ này phát sinh, thay đổi, chấm dứt

6

phù hợp với lợi ích của giai cấp đó Trong xã hội phong kiến, khi mà pháp luật là ý chí của một bộ phận rất nhỏ trong xã hội - tầng lớp quan lại, vua chúa, họ mặc nhiên đề ra những quy định điều chỉnh những quan hệ về hôn nhân gia đình mà theo họ là phù hợp và đương nhiên cũng sẽ trở thành những nguyên tắc chung của toàn xã hội Ở thời

kỳ đó, hôn nhân trái pháp luật được quan niệm là những cuộc hôn nhân không tuân thủ các điều kiện kết hôn như: không "môn đăng hộ đối", những quan hệ hôn nhân không được sự đồng ý của cha mẹ, họ hàng… Những quy định này thể hiện rất rõ trong Bộ luật Hồng Đức và Bộ luật Gia Long của nước ta Tương tự như vậy, đối với các nước tư bản, chính những điều kiện sống, những yếu tố về xã hội, con người, kinh

tế cũng đã quyết định đến những quan niệm của xã hội, theo đó, pháp luật điều chỉnh cũng có những xu hướng phù hợp Về vấn đề kết hôn, có thể nói pháp luật củamột số nước thuộc hệ thống Tư bản chủ nghĩa có những cách nhìn nhận rất khác với pháp luật của Việt Nam

Do đó, những căn cứ để xác định kết hôn hợp pháp và kết hôn không hợp pháp cũng

có những khác biệt Ví dụ như do các điều kiện về kinh tế, khí hậu, sinh học… khiến con người phát triển nhanh hơn, sự trưởng thành về thể lực cũng như trí lực sẽ khác với người Châu Á như Việt Nam, như vậy, điều kiện về tuổi kết hôn cũng sẽ phải điều chỉnh cho phù hợp Hay việc kết hôn đồng giới hiện nay đã được thừa nhận tại một số quốc gia là kết hôn hợp pháp Không chỉ được pháp luật thừa nhận mà ngay cả dư luận, cả xã hội cũng chấp nhận và ủng hộ việc đó Như vậy kết hôn trái pháp luật theo quan niệm của Việt Nam chính là việc xác lập quan hệ vợ chồng không có đăng ký kết hôn hoặc có đăng ký kết hôn nhưng vi phạm điều kiện kết hôn do pháp luật quy định,

cụ thể là vi phạm một trong những điều kiện sau: Vi phạm điều kiện về độ tuổi; Vi phạm điều kiện về yếu tố tự nguyện; Thuộc các trường hợp cấm kết hôn; Vi phạm các điệu kiện về đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật Những cơ sở đó được hình thành từ chính cuộc sống và con người Việt Nam, dựa trên những yếu tố về văn hóa,

về sự phát triển sinh học của con người, sự phát triển của kinh tế, xã hội…

1.1.3 Khái niệm về hủy việc kết hôn trái pháp luật

Hủy việc kết hôn trái pháp luật là Việc Tòa án tuyên bố việc kết hôn là trái pháp luật

và quyết định những người kết hôn phải chấm dứt quan hệ hôn nhân trái pháp luật theo quy định