Báo cáo thực tập Thẩm định giá tài sản trong pháp luật tố tụng

Một số vướng mắc, bất cập trong việc áp dụng các quy định về thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay ..... Việc ra đời của Bộ luật mới này đã bổ sung thêm một số

KHOA LUẬT

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN TRONG PHÁP LUẬT

TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM NGÀNH ĐÀO TẠO :

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện :

Mã sinh viên: ………… Lớp:

TP Hồ Chí Minh, <năm>

i

KHOA LUẬT

BÁO CÁO THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN TRONG PHÁP LUẬT

TỐ TỤNG DÂN SỰ Ở VIỆT NAM

NGÀNH ĐÀO TẠO :

Giảng viên hướng dẫn:

Sinh viên thực hiện :

Mã sinh viên: ………… Lớp:

TP Hồ Chí Minh, <năm>

ii

PHẦN I: NHẬT KÝ THỰC TẬP VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ

THỰC TẬP

1 Nhật ký thực tập

1.1 Lời cảm ơn

Lời đầu tiên, em xin chân thành cảm ơn các Thầy Cô trường Đại học Công Nghệ TP.HCM đã truyền đạt cho em nhiều kiến thức quý báu Đặc biệt em rất cảm ơn

Cô ………là người hướng dẫn góp ý để em hoàn thành bài báo cáo thực tập này

Đồng thời em cũng xin chân thành cảm ơn Ban giám đốc cùng toàn thể cán bộ công nhân viên của Chi cục thi hành án dân sự quận Tân phú đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp em hoàn thành tốt bài báo cáo này Đặc biệt, em xin chân thành cảm ơn các anh chị ở phòng thi hành án đã tận tình chỉ giúp em tìm hiểu thực tế

về công tác nhân sự tại Chi cục thi hành án dân sự quận Tân phú cũng như hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Qua thời gian học tập tại trường cùng với thời gian tìm hiểu thực tế tại Chi cục thi hành án dân sự quận Tân phú em đã từng bước trang bị kiến thức và học hỏi kinh nghiệm cho bản thân để làm việc vững vàng hơn trong chuyên môn nghề nghiệp sau này

iii

1.2 Lời cam đoan

Tôi tên , MSSV:

Tôi xin cam đoan các số liệu, thông tin sử dụng trong bài Báo cáo thực tập tốt nghiệp này được thu thập từ nguồn thực tế tại Đơn vị thực tập, trên các sách báo khoa

học chuyên ngành (có trích dẫn đầy đủ và theo đúng qui định) ;

Nội dung trong báo cáo này do kinh nghiệm của bản thân được rút ra từ quá

trình nghiên cứu và thực tế tại KHÔNG SAO CHÉP từ các nguồn tài liệu, báo cáo khác

Nếu sai sót Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm theo qui định của Nhà Trường

và Pháp luật

Sinh viên (ký tên, ghi đầy đủ họ tên)

iv

1.3 Nhật ký thực tập tốt nghiệp

KHOA LUẬT

NHẬT KÝ THỰC TẬP TỐT NGHIỆP

1 Tên đề tài:

2 Giảng viên hướng dẫn:

3 Sinh viên thực hiện

MSSV: ……… Lớp:

Cán bộ hướng dẫn (Ký và ghi rõ họ tên) TP HCM, ngày … tháng … năm ………

Sinh viên

(Ký và ghi rõ họ tên)

Xác nhận của đơn vị thực tập

(Ký và ghi rõ họ tên)

v

MỤC LỤC

PHẦN I: NHẬT KÝ THỰC TẬP VÀ TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ THỰC TẬP ii

1 Nhật ký thực tập ii

1.1 Lời cảm ơn ii

1.2 Lời cam đoan iii

1.3 Nhật ký thực tập tốt nghiệp iv

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT vii

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1.Tính cấp thiết của đề tài 1

2.Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn 2

3.Mục tiêu nghiên cứu 3

4.Phương pháp nghiên cứu 3

5.Bố cục của Luận văn 3

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ VÀ THI HÀNH ÁN DÂN SỰ .4

1.1 Khái quát về thẩm định giá 4

1.1.1 Khái niệm tài sản 4

1.1.2 Khái niệm thẩm định giá và thẩm định giá tài sản 4

1.2 Khái quát về thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sựError! Bookmark not defined

1.2.1 Khái niệm Error! Bookmark not defined 1.2.2 Đặc điểm của thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự Error!

Bookmark not defined.

1.3 Quy trình thủ tục thẩm định giá Error! Bookmark not defined 1.4 Quy định đấu giá thi hành án dân sự Error! Bookmark not defined.

1.4.1.Quyền của người mua trúng đấu giá, người mua được tài sản thi hành án.

Error! Bookmark not defined.

1.4.2.Nghĩa vụ của người trúng đấu giá tài sản thi hành án; người mua được

tài sản đấu giá trong thi hành án dân sự Error! Bookmark not defined.

vi

1.5 Trách nhiệm pháp lý đối với việc thẩm định giá Error! Bookmark not defined

1.5.1 Đối với việc giải quyết vụ việc dân sự của Tòa án: Error! Bookmark not

defined.

1.5.2 Đảm bảo việc bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự: Error!

Bookmark not defined.

1.5.3 Đối với xã hội: Error! Bookmark not defined.

CHƯƠNG 2 THỰC TIỄN ÁP DỤNG CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT TỐ TỤNG DÂN SỰ VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ TÀI SẢN Ở VIỆT NAM VÀ KIẾN NGHỊ HOÀN

THIỆN Error! Bookmark not defined.

2.1 Nội dung quy định pháp luật tố tụng dân sự hiện hành về thẩm định giá tài

sản ở Việt Nam Error! Bookmark not defined.

2.1.1 Về điều kiện áp dụng Error! Bookmark not defined 2.1.2 Về nguyên tắc thẩm định giá tài sản Error! Bookmark not defined 2.1.3 Về trình tự thủ tục yêu cầu tổ chức thẩm định giá Error! Bookmark not

defined.

2.1.4 Về kết quả thẩm định giá tài sản Error! Bookmark not defined 2.1.5 Về giá dịch vụ, chi phí của thẩm định giá Error! Bookmark not defined.

2.2 Thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật dân sự về thẩm định giá ở Việt

Nam Error! Bookmark not defined.

2.2.1 Một số vướng mắc, bất cập trong việc áp dụng các quy định về thẩm định

giá tài sản trong tố tụng dân sự ở Việt Nam hiện nay Error! Bookmark

not defined.

2.2.2 Nguyên nhân của những vướng mắc, bất cập trong việc áp dụng quy định

về thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự ở Việt Nam .Error!

Bookmark not defined.

2.3.Một số kiến nghị cụ thể hoàn thiện quy định pháp luật về thẩm định giá tài

sản trong tố tụng dân sự ở Việt Nam Error! Bookmark not defined KẾT LUẬN Error! Bookmark not defined.

vii

TÀI LIỆU THAM KHẢO Error! Bookmark not defined.

viii

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

HĐĐGTS Hội Đồng Định Giá Tài Sản

1

PHẦN MỞ ĐẦU

1.Tính cấp thiết của đề tài

Trong thực tiễn công tác thi hành án dân sự hiện nay, số lượng các việc thi hành

án dân sự có ký hợp đồng dịch vụ thẩm định giá, bán đấu giá tài sản chiếm tỷ lệ cao trong tổng số việc thi hành án Đồng thời đây là lĩnh vực liên quan đến quá trình tổ chức thi hành bản án, quyết định của Tòa án có nhiều khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài Vi phạm trong quá trình thẩm định giá, tổ chức bán đấu giá tài sản thi hành án dẫn đến bị đương sự khiếu nại, tố cáo phức tạp là một trong các nguyên nhân của tình trạng tài sản bán đấu giá thành nhưng chưa giao được tài sản cho người trúng đấu giá Mặt khác, qua công tác kiểm sát, VKSND các cấp đã phát hiện một số dạng vi phạm pháp luật trong hoạt động của cơ quan, tổ chức có liên quan đến việc thẩm định giá, bán đấu giá tài sản thi hành án như: Thẩm định giá không đúng quy trình theo quy định của pháp luật, dẫn đến kết quả thẩm định giá không phù hợp với giá trị tài sản thi hành án, làm thất thoát tài sản của nhà nước, tài sản của đương sự Việc tổ chức thông báo bán đấu giá không đúng quy định, mang tính hình thức; tổ chức bán đấu giá không đúng trình tự, thủ tục, quy trình theo quy định của pháp luật, có hiện tượng giàn xếp, tham gia vào quá trình bán đấu giá, dẫn đến tài sản thi hành án nhiều lần “được cho là” không bán được, phải giảm giá nhiều lần, sau đó mới bán được tài sản, làm giảm giá trị tài sản, làm ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của các bên đương sự Thực tiễn cho thấy công tác kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong việc thẩm định giá, bán đấu giá tài sản thi hành án có tác dụng thiết thực và cần thiết, góp phần bảo đảm việc tuân theo pháp luật trong hoạt động THADS

Qua thực tiễn 10 năm thi hành và áp dụng các quy định pháp luật về các biện pháp định giá và thẩm định giá tài sản tại các Tòa án địa phương vẫn gặp những vướng mắc, bất cập nhất định Nguyên nhân là do những quy định pháp luật về các biện pháp này chưa cụ thể, chưa phù hợp với thực tế, dẫn đến nhiều Tòa án có cách

áp dụng không thống nhất và có nhiều quan điểm khác nhau Mặt khác trong quá trình định giá tài sản còn gặp những trở ngại khách quan như: việc đương sự không hợp tác, gây cản trở hoạt động định giá hoặc kết quả định giá không chính xác, không phù hợp với thực tế dẫn đến đương sự khiếu nại và thời gian giải quyết vụ án bị kéo dài, nhiều vụ án bị tồn đọng gây tốn kém thời gian, tiền của của Nhà nước, nhân

2

dân… Ngày 25/11/2015 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 10 đã thông qua Bộ luật tố tụng dân sự 2015, có hiệu lực từ ngày 1/7/2016 Việc ra đời của Bộ luật mới này đã bổ sung thêm một số nội dung mới trong quy định về thẩm định giá tài sản trên cơ sở tháo gỡ được một số bất cập trong thực tiễn áp dụng Bộ luật tố tụng dân sự trước đây Bên cạnh đó một số quy định pháp luật

về hoạt động định giá, thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự vẫn còn chưa thực sự hợp lý, thiếu tính rõ ràng và chưa cụ thể dẫn tới những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn áp dụng Điều này đòi hỏi trong việc hoàn thiện pháp luật về biện pháp thẩm định giá tài sản là cần thiết Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã lựa chọn đề

tài: “Thẩm định giá tài sản trong pháp luật tố tụng dân sự ở Việt Nam” làm luận

văn của mình với mong muốn làm rõ những hạn chế, khó khăn vướng mắc trong thực tiễn áp dụng quy định pháp luật trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp, kiến nghị khắc phục, nhằm hoàn thiện quy định pháp luật tố tụng dân sự về thẩm định giá tài sản ở Việt Nam

2.Đối tượng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu của luận văn

* Đối tượng nghiên cứu

Luận văn chủ yếu đi sâu vào nghiên cứu một số vấn đề về phần lí luận và nội dung cơ bản của các quy định pháp luật tố tụng dân sự hiện hành điều chỉnh về thẩm định giá tài sản ở Việt Nam

* Phạm vi nghiên cứu

Với đối tượng nghiên cứu như trên, Luận văn không nghiên cứu các quy định pháp luật tố tụng dân sự về định giá và thẩm định giá tài sản ở các nước trên thế giới

mà chỉ nghiên cứu khái quát một số quy định cơ bản trong pháp luật tố tụng dân sự của một số nước về việc thu thập chứng cứ để tham khảo Mặt khác, để luận văn mang tính chuyên sâu tác giả không phân tích chi tiết các quy định tại toàn bộ các văn bản pháp luật chuyên ngành điều chỉnh về hoạt động định giá và thẩm định giá tài sản mà chỉ nghiên cứu những sửa đổi bổ sung trong quy định của Bộ luật tố tụng dân sự 2015 về định giá và thẩm định giá tài sản trên cơ sở so sánh với quy định của

Bộ luật tố tụng dân sự 2004, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự 2004 và một số văn bản pháp luật có liên quan còn hiệu lực điều chỉnh về vấn

đề này Tuy nhiên một số vấn đề lí luận cơ bản về thẩm định giá tài sản trong tố tụng

3

dân sự cũng được nghiên cứu nhằm tạo cơ sở cho việc đánh giá luật thực định và đề xuất kiến nghị Do vậy việc nghiên cứu đề tài được giới hạn trong phạm vi sau đây:

- Nghiên cứu khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự;

- Nghiên cứu lược sử pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam về thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự

- Nghiên cứu các quy định pháp luật tố tụng dân sự Việt Nam hiện hành về thẩm định giá tài sản

- Nghiên cứu thực tiễn áp dụng các biện pháp thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự tại Việt Nam

3.Mục tiêu nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài nhằm làm rõ một số vấn đề lí luận về thẩm định giá tài sản trong tố tụng dân sự; nội dung các quy định pháp luật hiện hành và thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật ở Việt Nam và đề xuất giải pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật, nâng cao hiệu quả áp dụng các biện pháp thẩm định giá tài sản trong hoạt động tố tụng dân sự

4.Phương pháp nghiên cứu

Luận văn được hoàn thành trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩa Mác – Lê Nin, quan điểm duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, chính sách của Đảng, Nhà nước

và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật Ngoài ra Luận văn sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khoa học chuyên ngành khác như phương pháp lịch sử, phân tích, so sánh, chứng minh, tổng hợp và phương pháp xã hội học như khảo sát, lấy số liệu, sử dụng kết quả tài liệu chuyên ngành,…

5.Bố cục của Luận văn

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu bởi 2 chương:

Chương 1: Những vấn đề lí luận chung về thẩm định giá tài sản và thi hành án dân sự Chương 2 Thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật tố tụng dân sự về thẩm định giá tài sản ở Việt Nam và kiến nghị hoàn thiện

4

CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ THẨM ĐỊNH GIÁ VÀ THI

HÀNH ÁN DÂN SỰ

1.1 Khái quát về thẩm định giá

1.1.1 Khái niệm tài sản

Về khái niệm “Tài sản”, dưới góc độ ngôn ngữ, theo Từ điển tiếng Việt có định nghĩa “Tài sản là của cải vật chất dùng vào mục đích sản xuất hoặc tiêu

dùng” Theo nội dung này thì tài sản được chỉ xem xét dưới dạng vật chất tồn tại

khách quan, gắn với hoạt động sản xuất hoặc tiêu dùng của con người Về khoa học

pháp lí khái niệm “Tài sản” được nêu trong nhiều văn bản pháp lí, cụ thể nhất là tại

Điều 105 Bộ luật dân sự 2015 có quy định thành một điều luật riêng về “tài sản” bao

gồm: “Vật, tiền, giấy tờ có giá và quyền tài sản” Do vậy, tài sản được nêu trong

khái niệm rất đa dạng, bao gồm những tài sản hữu hình như: đồ vật, tiền, trái phiếu,

cổ phiếu,… hoặc những tài sản vô hình như: quyền tác giả, quyền sở hữu công nghiệp, quyền đối với giống cây trồng, quyền đòi nợ,…

1.1.2 Khái niệm thẩm định giá và thẩm định giá tài sản

Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, hoạt động thẩm định giá ra đời là một tất yếu của quá trình vận hành và phát triển của nền kinh tế thị trường khi hội đủ các yếu tố khách quan của nó, nghĩa là khi nền kinh tế hàng hoá đạt đến một trình độ xã hội hoá nhất định Trên thế giới, hoạt động thẩm định giá xuất hiện rất sớm cùng với

sự phát triển kinh tế thị trường và khi mới hình thành nó phát huy vai trò nhất định

và chỉ thật sự phát triển là một hoạt động dịch vụ chuyên nghiệp từ sau những năm

40 của thế kỷ 201

Nghiên cứu dưới góc độ ngôn ngữ học có thể thấy “thẩm định giá” bao gồm hai từ “thẩm định” và “giá” ghép lại với nhau Theo Từ điển tiếng Việt, thẩm định là“Xem xét để xác định, quyết định” 2 hay cụ thể hơn tại Từ điển giải thích thuật ngữ

luật học có định nghĩa:“Thẩm định là xem xét, đánh giá và đưa ra kết luận mang

tính pháp lí bằng văn bản về một vấn đề nào đó Hoạt động này do tổ chức hoặc cá nhân có chuyên môn, nghiệp vụ thực hiện Việc thẩm định có thể tiến hành với nhiều

1 Bùi Thị Dung Huyền, Phùng Thị Hoàn (2014), “Cơ s ở lí luận và thực tiễn hoàn thiện chế định về định giá trong

tố tụng dân sự tại Tòa án nhân dân”, Viện khoa học xét xử, Tòa án nhân dân tối cao

2 Bùi Thị Huyền (2001), “Về nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của thẩm phán trong tố tụng dân sự”, Luận văn Thạc sĩ Luật học, trường Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội