miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa Với dây nào khi dao động +Tần số dao động vì: Số lỗ trên hàng ở gần vành đĩa phát ra âm trầm, dây nào là số dao động nhiều hơn số lỗ trên hàng gần tâ[r]
Trang 1Ngày soạn: 2/11/2015 Tuần 12 Ngày giảng: 4/11/2015 Tiết 12:
Bài 11: ĐỘ CAO CỦA ÂM
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Nêu được mối liên hệ giữa độ cao và tần số của âm
- Sử dụng được thuật ngữ âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm) và tần số khi so sánh hai âm và việc bảo vệ sức khoẻ con người, bảo vệ môi trường trong cuộc sống hàng ngày
2 Kỹ năng:
- Làm thí nghiệm để hiểu tần số là gì
- Làm thí nghiệm để thấy được mối quan hệ giữa tần số dao động và độ cao của âm
3 Thái độ:
- Yêu thích môn vật lý, tinh thần học nhóm có tổ chức
II CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Bài soạn, dụng cụ thí nghiệm
- 1đàn ghi ta hoặc cây sáo (hoặc 1 dây cao su buộc căng trên giá đỡ);
- 1 giá thí nghiệm, 1 con lắc đơn có chiều dài 20cm, 1 con lắc đơn có chiều dài 40cm;
- 1 đĩa phát âm có ba hàng lỗ vòng quanh, một mô tơ 3V-6V 1 chiều;
- 1 miếng phim nhựa, 1 thép lá (0,7 x 15 x 300)mm
2 Học sinh: Sgk - đồ dùng học tập
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức: 7A : 7B :
2 Kiểm tra bài cũ: (5') Cho biết các phát biểu sau là đúng hay sai?
1 Âm thanh được tạo ra nhờ điện
2 Âm thanh được tạo ra nhờ dao động
3 Vật phát ra âm khi ta kéo căng vật đó
4 Vật phát ra âm khi ta làm vật đó dao động
5 Nguồn âm là vật phát ra âm thanh
(S) (Đ) (S) (Đ) (Đ)
3 Bài mới : Hoạt động 1 : Xây dựng tình huống: (3')
Các em hãy lắng nghe hai bạn chơi cùng một đoạn nhạc sau
Các em hãy cho biết đoạn nhạc nào phát ra âm trầm và đoạn nhạc nào phát ra âm bổng ? Vậy nguyên nhân nào làm cho âm trầm bổng khác nhau?
= > Nội dung bài học nghiên cứu hôm nay
Hoạt động 2: Quan sát dao động nhanh, chậm – Nghiên cứu tần số(10') Hoạt động của thầy Hoạt động của tro Nội dung
* Tình huống: Quan sát
dao động nhanh, chậm
Xác định 1 dao động: quá
trình con lắc đi từ biên
bên phải sang biên bên
trái và trở về biên bên
phải, hướng dẫn cách xác
định số dao động trong 10
giây
Từ đó xác định số dao
động trong một giây
-Hoạt động nhóm -Tiến hành đếm số dao động của 2 con lắc trong 10 giây, ghi kết quả vào bảng
-Đọc thông báo
-Vận dụng tính tần
số dao động của con lắc a và b
-Làm C2
I Dao động nhanh, chậm-Tần số:
1 Thí nghiệm1:
C1: Kết quả + Số dao động trong 1 giây gọi là tần số
+Đơn vị tần số là Héc (Hz)
C2 : Con lắc b có tần số lớn hơn
2 Nhận xét: “nhanh”, “lớn”
Trang 2-Hỏi:Tần số là gì?
-Hỏi: Tần số dao động của
con lắc a và b là bao
nhiêu?
-Điền vào nhận xét
Hoạt động 3: Tìm hiểu mối liên hệ giữa độ cao của âm với tần số (15' ).
* Tình huống: mối liên
hệ giữa độ cao của âm
với tần số
-Yêu cầu làm thí nghiệm
2 trước theo nhóm
Cho đọc TN2 H11.2 SGK
-Cho hoàn thành C3,
Yêu cầu tự làm kết luận
-Cho tiến hành TN, hoàn
thành câu C4
GDBVMT :
Âm phát ra cao, thấp có
ảnh hưởng gì đến sức
khoẻ con người không?
Tần số dao động cao,
thấp có ứng dụng gì trong
đời sống?
-Đọc thí nghiệm 2
H 11.24
-Một số HS phát biểu NX
-Hoàn thành C4 -Tiến hành TN theo nhóm
-Từng HS tự làm C3
vào vở
-Hoàn thành kết luận
+ Làm con người khó chịu, cảm giác buồn nôn, chóng mặt (Vì trước cơn bão thường có hạ âm)
II Âm cao (âm bổng), âm thấp (âm trầm)
1 Thí nghiệm 2: H 11.3
C3 :+“chậm” “thấp”
+“nhanh” “cao”
C4:+Đĩa quay nhanh: Âm bổng +Đĩa quay chậm: Âm trầm
2 Thí nghiệm 3: H11.2
3 Kết luận: Dao động càng nhanh,
tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng cao
Dao động càng chậm, tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng thấp
Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi tần số dao động càng lớn Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi tần số dao động càng nhỏ
Ứng dụng GDBVMT :
Dơi phát ra siêu âm để săn tìm muỗi
vì vậy có thể chế tạo máy phát siêu
âm bắt chước tần số siêu âm để săn đuổi muỗi
Hoạt động 4:Vận dụng, củng cố (10' ).
-Yêu cầu đọc C5 và trả lời
-Yêu cầu đọc C6, thảo
luận 1 phút
-Cho thảo luận trả lời C7
-Âm cao(bông), âm
trầm(thấp) phụ thuộc vào
yếu tố nào?
-Trong bộ dây đàn ghi ta
có dây tiết diện to, nhỏ
Với dây nào khi dao động
phát ra âm trầm, dây nào
phát ra âm bổng?
-Đọc câu C5
-Đại diện HS TL -Đọc và T/ luận C6
-Đại diện nhóm trả lời C6
-Đọc và thảo luận câu C7
+Phụ thuộc vào tần
số d.động
+Tần số dao động
là số dao động trong 1 giây Đơn vị Héc( Hz)
+Dây có tiết diện to dao động phát ra
âm trầm
III.Vận dụng:
C5: Tần số 70 Hz vật dao động nhanh hơn
Vật dao động tần số 50 Hz phát ra âm thấp hơn
C6: Dây đàn căng, dao động nhanh, tần số lớn, âm cao Ngược lại
C7: Âm phát ra cao hơn khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa vì: Số lỗ trên hàng ở gần vành đĩa nhiều hơn số lỗ trên hàng gần tâm đĩa Do đó, miếng bìa dao động nhanh hơn khi chạm vào hàng lỗ gần vành đĩa và phát ra âm cao hơn so với khi chạm vào hàng lỗ ở gần tâm đĩa
4 Củng cố :
- Đọc phần ghi nhớ
Trang 3- Đọc phần có thể em chưa biết
5 Hướng dẫn tự học: (2 ').
- Học phần ghi nhớ
- BTVN: Từ 11.1 đến 11.5/12 SBT