SGK/35 Bài 1: Viết một đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái Khi xem tranh của em gái, người anh hai lần bị bất ngờ liên tiếp: bất[r]
Trang 1Giáo viên: Lê Thị Tiến
Trang 2Nêu những nét chính về nội dung, nghệ thuật và
ý nghĩa văn bản Nội dung: Văn bản miêu tả sông nước Cà Mau đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống; chợ Năm Căn tấp nập, trù phú độc đáo.
Nghệ thuật:
- Miêu tả từ bao quát đến cụ thể, lựa chọn từ ngữ gợi hình, sử dụng có hiệu quả các biện pháp tu từ.
-Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt, trong đó miêu tả là chủ yếu.
Ý nghĩa: “Sông nước Cà Mau” là một đoạn trích độc đáo và hấp dẫn, thể hiện vốn hiểu biết
phong phú và tấm lòng gắn bó của tác giả với thiên nhiên và con người vùng đất Cà Mau
Trang 3Dành tình yêu cho trẻ qua những tác phẩm văn chương là cảm hứng chung của nhiều nhà
văn Tạ Duy Anh là một người như thế Điều đó được thể hiện qua bốn tập truyện dành cho
thiếu nhi, trong đó, đáng chú ý nhất là tác
phẩm “Bức tranh của em gái tôi” Tiết học
hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về tác phẩm này.
Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
Trang 4Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh) I- Tìm hiểu chung:
1- Tác giả, tác phẩm:
Trang 5Giới thiệu vài nét về nhà văn Tạ Duy Anh
- Tạ Duy Anh sinh năm
1959, tên khai sinh là Tạ Việt Đãng Các bút danh khác là Lão Tạ, Chu Qúi, Bình Tâm Quê ông ở huyện Chương Mỹ, Hà Tây Ông là một cây bút trẻ xuất hiện trong thời kì đổi mới
Trang 6của em gái tôi” đạt giải nhì
trong cuộc thi viết “Tương lai
vẫy gọi” của báo Thiếu niên
tiền phong.
Giới thiệu vài nét về văn bản
Trang 7-(Kể lược đoạn : “Nhưng mọi
bí mật…phát huy tài năng” -“kể từ hôm đó… với cháu”: giọng bực bội, khó chịu.
-Đoạn còn lại: giọng xúc động
Trang 8Câu chuyện kể về người anh và cô em gái có tài hội họa tên
là Kiều Phương, mọi người gọi là Mèo Khi tài năng của cô
em được phát hiện, người anh thấy buồn, thất vọng vì mình không có tài và cảm thấy mình bị lãng quên Vì thế cậu nảy sinh ra thái độ khó chịu đối với em Nhưng rồi đứng trước
bức tranh đạt giải nhất của em, cậu bất ngờ vì hình ảnh rất đẹp của mình qua cái nhìn của em Từ đó người anh nhận ra những suy nghĩ không đúng của mình và hiểu được tâm hồn nhân hậu và tình cảm trong sáng của cô em gái.
Trang 9a/ Nhân vật chính trong truyện là ai? Vì sao
em cho đó là nhân vật chính?
b/ Truyện được kể theo lời của nhân vật nào? Việc lựa chọn ngôi kể như vậy có tác dụng gì?
a- Nhân vật chính của truyện: Nhân vật Kiều Phương và
nhân vật người anh đều là nhân vật chính Tuy nhiên, nhân vật người anh thể hiện được chủ đề của tác phẩm, đó là quá trình tự nhận thức để hoàn thiện nhân cách của con người, vì thế nhân vật người anh là nhân vật trung tâm
b- Truyện được kể theo lời nhân vật người anh Cách kể này giúp tác giả miêu tả diễn biến tâm trạng của nhân vật một
cách tự nhiên, chân thực bằng chính lời của nhân vật ấy
Trang 11lắm”: Khi tài năng của Kiểu
Phương chưa được phát hiện.
Đoạn 2: “Nhưng mọi bí mật…
với cháu”: tài năng của Kiều
Phương được phát hiện Đoạn 3: Kiều Phương đạt giải trong cuộc thi vẽ tranh.
Trang 12Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh: Truyện thể hiện diễn biến tâm trạng của người anh qua các
thời điểm nào?
- Khi tài năng của em gái chưa được phát hiện.
- Khi tài năng của em gái được phát hiện,
- Khi đứng trước bức tranh đạt giải của em gái.
Trang 13Đọc lại đoạn văn đầu
Những chi tiết nào cho thấy thái độ của người anh đối với em gái?
-Đặt biệt danh cho em là “Mèo”,
-Nhận xét về em là“mặt nó luôn bị chính nó bôi bẩn”, “hay
lục lọi.”;
-Bí mật theo dõi em pha chế màu vẽ, giọng điệu ra vẻ coi
thường “Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ”
Em nhận xét gì về giọng điệu kể của người anh trong đoạn này?
Giọng điệu kẻ cả, coi thường:
- “Này, em không để chúng nó yên được à?
“Trời ạ, thì ra nó chế thuốc vẽ”
Qua đó, cho thấy khi tài năng của em gái chưa được phát
hiện, thái độ của người anh như thế nào?
Trang 14Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh:
-Khi tài năng của em chưa
được phát hiện: Đối xử thân
mật và thương em nhưng ra
vẻ kẻ cả, xem thường em.
Trang 15Nhờ đâu tài năng của cô em gái được phát hiện?
=>Nhờ họa sĩ Tiến Lê
Từ khi tài năng hội họa được phát hiện, thái độ của mọi
người đối với cô em gái như thế nào?
Mọi người vui mừng, quan tâm, tạo mọi điều kiện để em
phát triển tài năng.
* Đọc đoạn văn “Kể từ hôm đó…như chọc tức tôi”
Tâm trạng và thái độ của người anh như thế nào?
=>Tâm trạng người anh: tự ti, thất vọng về mình, buồn vì bị
mọi người lãng quên “cảm thấy mình bất tài nên bị đẩy ra
ngoài”; “Những lúc ngồi một mình bên bàn học, tôi chỉ muốn gục xuống bàn khóc”
=>Thái độ đối với em gái: không thân với em gái như trước vì
đố kị với tài năng của em“Chỉ cần một lỗi nhỏ ở nó là tôi gắt
um lên” Nhưng người anh vẫn không thể không quan tâm
Trang 16Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh:
-Khi tài năng của em chưa
được phát hiện: Đối xử thân
mật và thương em nhưng ra
vẻ kẻ cả, xem thường em.
-Khi tài năng của em gái
được phát hiện: Buồn, tự ti,
thất vọng về bản thân; đố kị
với em Nhưng vẫn thầm cảm
phục tài năng của em.
Cách miêu tả tâm lí trong đoạn này như thế nào?
=> Tự nhiên, chân thật, thể hiện đúng tâm lí của lứa tuổi mới lớn
Trang 17* Đọc đoạn văn “Một tuần sau…của em con đấy”
Khi đứng trước bức tranh đạt giải của em, diễn biến tâm
trạng người anh như thế nào?
=> Ngỡ ngàng-> hãnh diện-> xấu hổ-> hối lỗi.
Hãy giải thích diễn biến tâm trạng ấy của người anh.
=>“sững người”, bất ngờ vì em gái vẽ chính cậu và lại vẽ rất
đẹp
=> “hãnh diện” vì vẻ đẹp của mình trong bức tranh.
=>“xấu hổ” vì nhận ra em gái đã vẽ mình bằng tình yêu và
lòng nhân hậu, bằng sự tin tưởng ở những điều tốt đẹp của anh trai, trong khi bản thân mình không tốt như em gái vẽ.
=>“hối lỗi” vì lòng đố kị của mình “tôi muốn khóc quá”.
Trang 18Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh:
-Khi tài năng của em chưa
được phát hiện: Đối xử thân
mật và thương em nhưng ra
vẻ kẻ cả, xem thường em.
-Khi tài năng của em gái
được phát hiện: Buồn, tự ti,
thất vọng về bản thân; đố kị
với em Nhưng vẫn thầm cảm
phục tài năng của em.
-Khi đứng trước bức tranh
đạt giải của em: Xúc động
trước tình cảm trong sáng
của em; nhận ra điểm hạn
chế của bản thân.
Trang 19Em cho biết ý kiến của mình về tính đố kị.
=> Tính đố kị là thói xấu thường gặp ở nhiều người Tính đố
kị là sự phủ nhận và ghen ghét khả năng, thành tích của
người khác Vì thế, tính đố kị làm cho chúng ta không trung thực nhìn nhận ra hạn chế của bản thân và không khiêm tốn học hỏi người khác Đúng như nhà văn Ét-môn-đô-đơ A-mi-xi nói “Đó là một con rắn độc, nó gặm mòn khói óc và làm đồi bại trái tim?
Em đánh giá như thế nào về sự đố kị của người anh?
=>sự mặc cảm, tự ti và tính đố kị là thói xấu thường gặp ở
nhiều người Ở đây nhân vật người anh cũng chỉ là một cậu
bé, nên ta có thể thông cảm và tha thứ khi cậu ấy đố kị em
gái mình Điều quan trọng là cậu ấy đã nhận ra sai lầm và
Trang 20Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh:
2- Nhân vật người em:
Trang 21Tìm các chi tiết miêu tả ngoại hình, hành động, tính cách của Kiều Phương.
- Ngoại hình: mặt lúc nào cũng bị bôi bẩn
Dù bị anh gắt gỏng vẫn “lao vào ôm cổ ” anh, vẽ anh bằng
tình yêu thương, sự quí trọng.
Những chi tiết nào cho thấy sự say mê và tài năng hội họa của Kiều Phương?
Tự chế ra thuốc vẽ, âm thầm tự tập vẽ một mình; đạt giải Nhất trong cuộc thi vẽ quốc tế.
Em nhận xét gì về nhân vật Kiều Phương?
Trang 22Tiết 81,82- Văn bản:
(Tạ Duy Anh)
I- Tìm hiểu chung:
II- Đọc – hiểu văn bản:
1- Nhân vật người anh:
2- Nhân vật người em:
Kiều Phương là một cô bé
hồn nhiên, hiếu động, có tài
năng hội họa, tình cảm trong
sáng và lòng nhân hậu.
Trang 23Qua câu chuyện về người
anh và cô em gái có tài năng
hội họa, truyện cho thấy tấm
lòng nhân hậu của cô em gái
đã giúp người anh nhận ra
hạn chế ở chính mình.
Chọn câu trả lời đúng:
Qua câu chuyện về người anh
và cô em gái có tài hội họa, truyện “Bức tranh của em gái tôi” cho ta thấy điều gì?
a.Người anh vui sướng tự hào vì tài năng của em b.Cô em gái hãnh diện vì đạt giải nhất trong cuộc thi vẽ c.Người anh đố kị với tài
năng của em nhưng cuối cùng nhờ tấm lòng nhân hậu của em đã nhận ra phần hạn chế ở chính mình.
c
Trang 24Miêu tả tinh tế tâm lí nhân
vật qua cách kể theo ngôi
thứ nhất
d
Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Truyện Bức tranh của
em gái tôi được kể theo lời nhân vật nào?
a Kiều Phương b Anh trai
c Chú Tiến Lê d Người cha
Câu 2: Nét thành công nhất về nghệ thuật miêu tả trong
văn bản là gì?
a Miêu tả người
b Miêu tả cảnh thiên nhiên
c Miêu tả cảnh sinh hoạt
d Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật
b
Trang 25nó có sức mạnh cảm hóa, làm cho người anh nhận ra sai lầm của mình
Trang 26Em thử vẽ một bức chân dung , hoặc viết một đoạn văn ngắn
kể về một người thân yêu trong gia đình em.
(Nhằm củng cố và phát hiện năng khiếu hội họa cũng như kỹ năng viết văn kể chuyện Qua đó giáo dục tình cảm gia đình; tấm lòng vị tha, nhân hậu)
Trang 27Bài 1: Viết một đoạn văn thuật lại tâm trạng của người anh
khi đứng trước bức tranh được giải nhất của em gái
Khi xem tranh của em gái, người anh hai lần bị bất ngờ liên tiếp: bất ngờ thứ nhất: nhân vật chính trong bức tranh là một cậu bé
đẹp đẽ đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời xanh mặt cậu
bé như tỏa ra một thứ ánh sáng rất lạ toát lên từ cặp mắt, tư thế ngồi của cậu không chỉ sự suy tư mà còn rất mơ mộng nữa; bất ngờ thứ hai: cậu bé ấy chẳng phải ai khác chính là người anh! vì thế, khi mẹ hỏi, cậu ta giật sững người sau phút giây giật sững ấy, tâm lí cậu bé diễn ra hết sức phức tạp nhưng lại rất hợp lí trước hết, cậu ngỡ ngàng (vì không tin nhân vật chính của bức tranh kia lại chình là mình.); tiếp đến, cậu hãnh diện (vì trong bức tranh kia, hình sảnh của cậu sao mà đẹp thế); cuối cùng, cậu thấy xấu hổ (vì hai lẽ: chẳng lẽ cậu lại hoàn hảo vậy ư? hình ảnh của cậu đẹp đẽ vì
Trang 28Bài 2: Giả định một thành viên trong lớp hoặc trong gia đình
em đạt được thành tích xuất sắc nào đó Em thử hình dung
và tả lại thái độ của những người xung quanh trước thành tích ấy
Hè vừa rồi, anh trai tôi thi vào một trường đại học danh
tiếng Kết quả là anh đậu với số điểm rất cao Cả nhà đều vui Ông bà, cha mẹ đều tự hào về anh và lấy anh ra làm gương
để nhắc nhở tôi Lúc đầu tôi cảm thấy rất ghen tị với anh và khó chịu khi mọi người cứ đem tôi ra để so sánh với anh
Nhưng anh tôi đã ôm vai tôi và nói: “Thằng út nhà mình
thông minh hơn con đấy chứ Em con mà cố gắng thêm chút nữa thì con có xách dép cũng chạy theo không kịp nó đâu” Câu nói hóm hỉnh của anh làm cho mọi người cười vui Còn tôi thì thật sự tâm phục, khẩu phục đối với anh Thành tích thế mà không hề lên mặt với tôi Anh thật sự là một tấm
gương để tôi noi theo.