Bai 19 Quan sat tuong tuong so sanh va nhan xet trong van mieu ta

Đoạn 2: Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi,kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.Trên thì trời xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá.Tiếng rì rào [r]

Giáo viên: Lê Thị Tiến

Em hiểu thế nào là văn miêu tả?

=>Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người đọc, người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của một sự vật, sự việc, con người, phong cảnh… làm cho những cái đó như hiện lên trước mắt người đọc, người nghe

Để làm tốt một bài văn miêu tả, người viết cần phải có kỹ năng quan sát,

tưởng tượng và nhận xét Bài học hôm nay sẽ giúp ta rèn luyện những kỹ

năng ấy

Tiết 79,80- Bài:

Tiết 79,80- Bài:

I- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

Câu 1: Đọc và tìm hiểu các

đoạn văn.

*Đoạn 1:

Đoạn 1:

Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một

gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc

áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria gì

mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ (Tô Hoài)

Đối tượng được miêu tả trong đoạn văn là gì?

Tiết 79,80- Bài:

I- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

Đoạn 1:

Cái chàng Dế Choắt, người gầy gò và dài lêu nghêu như một

gã nghiện thuốc phiện Đã thanh niên rồi mà cánh chỉ ngắn củn đến giữa lưng, hở cả mạng sườn như người cởi trần mặc

áo gi-lê Đôi càng bè bè, nặng nề, trông đến xấu Râu ria gì

mà cụt có một mẩu và mặt mũi thì lúc nào cũng ngẩn ngẩn ngơ ngơ (Tô Hoài)

Các câu văn nào thể hiện sự quan sát, tưởng tượng, so sánh và

nhận xét Cho biết vai trò của các yếu tố đó trong miêu tả.

=>Quan sát: người gầy gò và dài lêu nghêu ; cánh chỉ ngắn củn

đến giữa lưng; Đôi càng bè bè, nặng nề; Râu ria cụt một mẩu; mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ.

->Tái hiện những nét nổi bật của Dế Choắt

=>Tưởng tượng, so sánh: người … như một gã nghiện thuốc

phiện; cánh chỉ ngắn củn … như người cởi trần mặc áo gi-lê.

->Giúp người đọc hình dung rõ nét dáng vẻ của Dế Choắt

 Nhận xét: Đôi càng … trông đến xấu; Râu ria gì mà …

-> Người viết miêu tả theo cái nhìn của Dế Mèn Nhận xét này thể hiện cái nhìn khinh thường của Dế Mèn đối với Dế Choắt.

Tiết 79,80- Bài:

I- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

Đoạn 2:

Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi, kênh rạch

càng bủa giăng chi chít như mạng nhện Trên thì trời xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa, cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối […] Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ, rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

(Đoàn Giỏi)

Đối tượng được miêu tả trong đoạn văn là gì?

=> Cảnh sông nước Cà Mau

Đoạn văn giúp em hình dung đặc điểm nổi bật gì của cảnh?

=> Cảnh đẹp thơ mộng, mênh mông, hùng vĩ của sông nước

Cà Mau.

*Đoạn 3:

Đoạn 2: Càng đổ dần về hướng mũi Cà Mau thì sông ngòi,kênh rạch càng bủa giăng chi chít như mạng nhện.Trên thì trời xanh, chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá.Tiếng rì rào bất tận của những khu rừng xanh bốn mùa,cùng tiếng sóng rì rào từ biển Đông và vịnh Thái Lan ngày đêm không ngớt vọng về trong hơi gió muối […]Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng

trắng.Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai

bên bờ,rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

Các câu văn nào thể hiện sự quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Cho biết vai trò của các yếu tố đó trong miêu tả.

=>Quan sát: sông ngòi, kênh rạch chi chít, trời xanh, sắc xanh cây lá;

Tiếng rì rào của những khu rừng xanh; sóng rì rào; Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển; cá nước bơi hàng đàn; rừng đước dựng lên cao ngất

- Đặc tả cảnh sông nước Cà Mau

=>Tưởng tượng, so sánh: sông ngòi, kênh rạch bủa giăng; cá nước bơi như người bơi ếch; rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường

thành; Tiếng rì rào …không ngớt vọng về trong hơi gió muối

->Giúp người đọc hình dung rõ nét sự mênh mông, hùng vĩ của cảnh

Nhận xét: chung quanh mình cũng chỉ toàn một sắc xanh cây lá

-> Thể hiện sự gắn bó và tự hào của người viết đối với cảnh

Đoạn 3:

Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít Từ xa nhìn

lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh, tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng Chào mào, sáo sậu, sáo đen,… đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống Chúng nó gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau, ồn mà vui không thể tưởng được Ngày hội mùa xuân đấy! (Vũ Tú Nam)

Đối tượng được miêu tả trong đoạn văn là gì?

=> Hình ảnh cây gạo

Đoạn văn giúp em hình dung đặc điểm nổi bật gì của cảnh?

=> Vẻ đẹp rực rỡ, đầy sức sống của cây hoa gạo vào mùa

xuân

xuân

Đoạn 3: Mùa xuân, cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim ríu rít Từ xa nhìn lại, cây gạo sừng sững như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa

là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh, tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng Chào mào, sáo sậu, sáo đen,… đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống Chúng

nó gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau, ồn mà vui không thể tưởng được Ngày hội mùa xuân đấy! (Vũ Tú Nam)

Các câu văn nào thể hiện sự quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét Cho biết vai trò của các yếu tố đó trong miêu tả.

=>Quan sát: cây gạo sừng sững: hàng ngàn bông hoa, hàng ngàn búp

nõn, tất cả đều lóng lánh, lung linh trong nắng; Chào mào, sáo sậu, sáo đen,… đàn đàn lũ lũ bay đi bay về, lượn lên lượn xuống

->Miêu tả nổi bật của hình ảnh cây hoa gạo vào mùa xuân

=>Tưởng tượng, so sánh: cây gạo gọi đến bao nhiêu là chim; cây gạo

như một tháp đèn khổng lồ: hàng ngàn bông hoa là hàng ngàn ngọn lửa hồng tươi, hàng ngàn búp nõn là hàng ngàn ánh nến trong xanh, Chào mào, sáo sậu, sáo đen gọi nhau, trò chuyện, trêu ghẹo và tranh cãi nhau

->Giúp người đọc hình dung rõ nét vẻ đẹp rực rỡ và tràn đầy sức sóng

Tiết 79,80- Bài:

I- Quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả:

Câu 2:

Dòng sông Năm Căn mênh

mông, nước (…)đổ ra biển

ngày đêm (…), cá nước bơi

hàng đàn đen trũi (…) giữa

những đầu sóng trắng

Thuyền xuôi giữa dòng con

sông rộng hơn ngàn thước,

trông hai bên bờ,rừng đước

dựng lên cao ngất (…)

So sánh đoạn văn bị lược và đoạn nguyên văn

Dòng sông Năm Căn mênh mông, nước ầm ầm đổ ra biển ngày đêm như thác, cá nước bơi hàng đàn đen trũi nhô lên hụp xuống như người bơi ếch giữa những đầu sóng trắng.Thuyền xuôi giữa dòng con sông rộng hơn ngàn thước, trông hai bên bờ,rừng đước dựng lên cao ngất như hai dãy trường thành vô tận

Những chi tiết bị lược bỏ ảnh hưởng như thế nào đến đoạn văn?

=>Các từ, ngữ bị lược bỏ đều là những hình ảnh so sánh liên

Tiết 79,80- Bài:

I- Quan sát, tưởng tượng, so

sánh và nhận xét trong văn

miêu tả:

* Ghi nhớ: (SGK/28) Qua tìm hiểu các ví dụ, em cho biết vai trò của các yếu

tố quan sát, tưởng tượng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả.

Bài 1:

a- Lựa chọn các từ ngữ thích hợp để điền vào chỗ trống

trong đoạn văn:

“Nhà tôi cách Hồ Gươm không xa Từ trên gác cao nhìn

xuống, hồ như một chiếc … lớn, sáng long lanh Cầu Thê Húc màu son, … như con tôm, dẫn vào đền Ngọc Sơn Mái đền … bên gốc đa già, rễ lá xum xuê

Xa một chút là Tháp Rùa, tường rêu … , xây trên gò đất giữa hồ, cỏ mọc … ”

b- Tác giả đã quan sát và lựa chọn những hình ảnh đặc sắc

và tiêu biểu nào về hồ Gươm:

“… hồ như một chiếc gương bầu dục lớn, sáng long lanh.

Cầu Thê Húc màu son, cong cong như con tôm… Mái đền Ngọc Sơn lấp ló bên gốc đa già, rễ lá xum xuê.Tháp Rùa,

tường rêu cổ kính…, cỏ mọc xanh um”

=>đó là những đặc điểm nổi bật mà những hồ khác không có

gương bầu dục cong cong

lấp ló

cổ kính xanh um

Bài 2: Đọc đoạn văn:

“Lúc tôi đi bách bộ thì cả người tôi rung rinh một màu nâu bóng mỡ soi

gương được và rất ưa nhìn Đầu tôi to và nổi từng tảng, rất bướng Hai cái răng đen nhánh lúc nào cũng nhai ngoàm ngoạp như hai lưỡi liềm

máy làm việc Sợi râu tôi dài và uốn cong một vẻ rất đỗi hùng dũng Tôi lấy làm hãnh diện với bà con về cặp râu ấy lắm Cứ chốc chốc tôi lại trịnh trọng và khoan thai đưa cả hai chân lên vuốt râu” (Tô Hoài)

Chỉ ra những hình ảnh tiêu biểu và đặc sắc làm nổi bật vẻ đẹp cường

tráng nhưng tính tình ương bướng kiêu căng của Dế Mèn.

-cả người rung rinh một màu nâu

bóng mỡ soi gương được và rất ưa

nhìn

- Đầu tôi to ra và nổi từng tảng -rất bướng

Bài 3: Tả những đặc điểm nổi bật của ngôi nhà em

Ngôi nhà tôi nằm mặt đường xã lộ, cách thành phố Tuy Hòa khoảng 3 ki-lô-mét Đó là một ngôi nhà hai tầng khang trang nằm giữa một khu vườn rộng, bốn phía vây bọc bởi tường rào xây kiên cố Bước qua cánh cổng là lối dẫn vào sân nhà trãi sỏi trắng, hai bên trồng hoa bông bụt bốn mùa đỏ rực

Khoảng sân rộng lát gạch bát giác nung đỏ, dọc thành sân có nhiều chậu cây cảnh rất đẹp Khu đất phía trái nhà là một

vườn rau tươi tốt.

Bài 4: Tả cảnh buổi sáng ở quê hương em

-Mặt trời tròn như một chiếc mâm đỏ rực ở đằng đông, tỏa

- Những dãy núi phía tây hiện ra mờ mờ trong sương sớm

- Những ngôi nhà mái ngói, cửa gương hắt ánh nắng ban

mai, sáng lên rực rỡ.

Bài 4: Giới thiệu về một con sông ở quê em:

ngàng với vẻ đẹp vừa cổ kính vừa bình yên của dòng sông Ba

và núi Nhạn- những hình ảnh thân thương đã trở thành biểu

tượng của thành phố bên bờ biển xanh.

Sông Ba bắt nguồn từ dãy Trường Sơn hùng vĩ, chảy theo

hướng tây bắc- đông nam và đổ ra biển Đông qua cửa sông Đà Diễn Trải qua hành trình hơn 370km, sông Ba bồi đắp phù sa cho đồng bằng Tuy Hòa Ngồi trên thuyền xuôi dòng sông Ba,

du khách sẽ cảm nhận được sự trù phú của những vùng quê

Phú Yên Sông chảy qua những rẫy mía nương ngô của các dân tộc ít người ở miền núi Sơn Hòa Sông êm ả trôi qua những

cánh đồng lúa xanh tươi, bát ngát của huyện Phú Hòa Và sông

rì rào tưới mát cho làng hoa Bình Ngọc của thành phố Tuy Hòa

Dù đi đâu, về đâu, người dân Phú Yên luôn tự hào về sông

Ba, núi Nhạn, biểu tượng của quê hương

* Bài tập tích hợp: Địa lí địa phương, Giáo dục công dân (tình yêu quê

hương)